Monday, November 30, 2009

30 Nov ဒိုင္ယာရီ

http://ifile.it/shck7y6
http://www.multiupload.com/87L6V0XBDT
http://www.scribd.com/doc/23398050/30-Nov-2009-Diary
30 Nov 2009 Diary

တားျမစ္ထားေသာ ျမင္ကြင္းမ်ား

http://ifile.it/vekthfi
35. ForBiddend Glimpses of Shan State Burmese

စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ၊ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ျမန္မာျပည္အနာဂတ္ ေရြးေကာက္ပြဲ



ခင္မမမ်ဳိး
Monday, November 30, 2009

ဒီစကားလံုးဟာ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေဆြး ေႏြးပြဲေတြ၊ မီဒီယာေတြ၊ စာတမ္းဖတ္ပြဲေတြမွာ ေရပန္းအ ေတာ္စားေနတဲ့ စကားလံုးတခုပါ။ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခ ခံဥပေဒကို အေျခတည္ၿပီး ထြက္ေပၚလာမွာျဖစ္တဲ့ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးၾက၊ ျငင္းခံုၾက၊ သ ေဘာထားေတြဖလွယ္ၾကနဲ႔မို႔ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ႏိုင္ငံေရး ေလာကတခုလံုးမွာ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အသံ ေတြ အမ်ားအျပား ထြက္ေပၚေနပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုတာ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ အေရးပါ တဲ့ အခ်က္တခု ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲကို အား ေပး ေထက္ခံသင့္တယ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္သင့္တယ္၊ ပါလီမန္ထဲေရာက္မွ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္သင့္တယ္လို႔ အဆိုျပဳသူေတြလဲ ရွိပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ၊ ပါတီေထာင္ခြင့္ေတြ ထြက္ေပၚလာေသးတာ မရွိေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္မယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြအေနနဲ႔ စည္း႐ံုးလႈံ႕ေဆာ္ မႈေတြကလဲ ျပည္တြင္းမွာ ေပၚထြက္ေနပါတယ္။ တၿပိဳင္နက္တည္းမွာတင္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အက်ဳိးေက်းဇူးကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့အခ်က္ကို ဆုပ္ကိုင္ၿပီး ျပည္သူလူထုနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြ ပူးေပါင္းအ ေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ ပြဲဆန္႔က်င္ေရး ကင္ပိန္းေတြကလဲ ထြက္ေပၚလာပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ စကားလံုးအရ ကြဲျပားမႈအခ်က္ႏွစ္ခုကို သတိျပဳမိဖို႔ လိုပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေထာက္ခံအားေပးသင့္တယ္လို႔ အဆိုရွိ သူမ်ားက ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတဲ့ စကားလံုးကိုပဲ အသံုးျပဳထားပါတယ္။ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ သ႐ုပ္မွန္ျဖစ္တဲ့ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ ပြဲဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ထည့္သြင္းအသံုးျပဳထားတာ မရွိပါဘူး။ ဒီလိုပဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္သူမ်ားကလဲ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဆန္႔က်င္တာျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္တျပည္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမႈမွာ အေရးပါတဲ့ စစ္မွန္ေသာေရြး ေကာက္ပြဲဆိုတာကို ဆန္႔က်င္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဘာေၾကာင့္ ေထာက္ခံသင့္သလဲ၊ အာဏာ ရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကို ဘာေၾကာင့္ ကန္႔ကြက္သင့္သလဲဆိုတာ ေလ့လာၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။

ေရြးေကာက္ပြဲဆိုရာဝယ္

ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ မဲေပးျခင္း ဆိုတာ ကိုယ္စားျပဳဒီမိုကေရစီ (Representative Democracy ) နဲ႔ အမ်ားဆံုး ဆက္ႏြယ္ေနပါတယ္။ ကိုယ္စားျပဳျခင္း (representation) ဆိုတာကို ႏိုင္ငံေရးရွဳေထာင့္ကေန အနက္အဓိပၸာယ္ျပန္ဆိုတဲ့အခါ လူအမ်ားကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး၊ လူတဦးတေယာက္ကေန (သို႔မဟုတ္) လူတစုကေန ရပ္တည္တာ၊ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ျပဳလုပ္တာလို႔ အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ ကိုယ္ စားျပဳ ဒီမိုကေရစီဆိုတာကေတာ့ အစိုးရနဲ႔ ျပည္သူေတြအၾကားမွာ ကိုယ္စားျပဳမႈဆိုတဲ့ သေဘာတရား ပါဝင္လာတဲ့အတြက္ အစိုးရဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ဆႏၵသေဘာေတြနဲ႔ အက်ဳိးစီးပြားကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္တခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ လူထုကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ လံုေလာက္တဲ့ အေျခအေန (sufficient condition) မဟုတ္ရင္ေတာင္ လိုအပ္တဲ့ အေျခအေန (necessary condition) တခုျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ရဲ႕ အေရးအႀကီးဆံုး ႏွလံုးသား ျဖစ္တယ္လို႔ ေတြးျမင္ယူဆသူေတြလဲ ေပၚထြက္လာပါတယ္။ ဒီအေတြးအျမင္ကို ေရာင္ျပန္ဟပ္ေစတဲ့ အယူအဆေတြကို Joseph Schumpeter ေရးသားတဲ့ Capitalism, Socialism, Democracy (1942) စာအုပ္ထဲမွာ အတိအက် ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ ျပည္သူေတြက သူတို႔ကို အုပ္ ခ်ဳပ္မယ့္သူေတြကို လက္ခံျခင္း၊ ကန္႔ကြက္ျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ဆိုခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ အဆိုကိုလက္ခံၿပီး ဒီမိုကရက္တစ္အစိုး ရဆိုတာကို ေရြးေကာက္ပြဲျပဳလုပ္ေပးတဲ့ အစိုးရအေနနဲ႔သာ ယံုၾကည္ေရးသားၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသီအိုရီပညာရွင္ေတြ အမ်ားအျပားပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အာဏာရွင္အစိုးရေတြကလဲ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပလာၿပီး ဒီမိုကေရစီအစိုးရေတြအေနနဲ႔ အသြင္ေဆာင္လာတဲ့ အခါ မွာက်ေတာ့ အတုနဲ႔ အစစ္ကို ခြဲျခားႏိုင္ဖို႔အတြက္ စစ္မွန္ေသာေရြးေကာက္ပြဲဆိုတဲ့ သေဘာတရားက ထပ္မံထြက္ေပၚလာရပါေတာ့ တယ္။

စစ္မွန္ေသာေရြးေကာက္ပြဲ

စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာကို တိုင္းတာဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြအၾကား၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြအၾကား ၿပိဳင္ဆိုင္မႈရွိတဲ့ ေရြး ေကာက္ပြဲျဖစ္ျခင္း၊ မျဖစ္ျခင္းက အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တခုျဖစ္ပါတယ္။ တပါတီစနစ္ကို တပါတီအာဏာရွင္စနစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ပံု ေဖာ္ျခင္းဟာ ဒီအခ်က္နဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ အၿပိဳင္အဆိုင္ ကင္းမဲ့ေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပဳလုပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို စစ္မွန္ေသာ ေရြး ေကာက္ပြဲလို႔ မသတ္မွတ္ႏိုင္ပါဘူး။ စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမဟုတ္တဲ့ ေရြးေကာက္ခံရၿပီး တက္လာတဲ့ အစိုးရဟာလဲ အာဏာရွင္ အစိုးရပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအစိုးရရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကိုလဲ အာဏာရွင္စနစ္လို႔ပဲ သတ္မွတ္ေခၚဆိုႏိုင္ပါတယ္။ တ ကယ္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာက တျခားႏိုင္ငံေရးဆက္ဆံေရး လမ္းေၾကာင္းေတြလိုပဲ အစိုးရနဲ႔လူထုအၾကား၊ ေရေပၚဆီႏိုင္ငံေရး သမားေတြနဲ႔ အမ်ားျပည္သူေတြၾကားမွာ တဦးနဲ႔ တဦးလႊမ္းမိုးခြင့္ကို ႀကိဳးပမ္အားထုတ္ၾကရတဲ့ ႏွစ္လမ္းသြားပံုသ႑ာန္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အၿပိဳင္အဆိုင္ရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြရဲ႕ အဓိက လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကေတာ့

(၁) ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားျခင္း
ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ျပည္သူ႔ေရးရာဌာနေတြမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားတြကို ေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားျခင္း တမ်ဳိးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္မယ့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္မယ့္ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို ကနဦး ေရြးခ်ယ္ၾကရပါတယ္။ ဒီႏိုင္ငံေရးသမားေတြဟာ ျပည္သူ႔ေရးရာ ဌာနေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာေတြ၊ အေတြးအၾကံဳေတြ ရွိေနဖို႔ လိုအပ္သလို လူထုဆက္ဆံေရးမွာလဲ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ား ျဖစ္ရပါမယ္။ ဒီႏိုင္ငံေရးသမားေတြရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာလဲ သက္ဆိုင္ရာ က႑အလိုက္ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ ရွိရပါမယ္။ ျပည္သူ႔ေရးရာဌာနတခုကို ႏိုင္ႏိုင္နင္းနင္း၊ မွန္မွန္ကန္ကန္ တာဝန္ယူႏိုင္မႈဆိုတာ ကမၻာ့ အျမင့္ဆံုး ေတာင္ေတြကိုတက္တာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ေတာင္ထိပ္ေရာက္သြားတဲ့ ေတာင္တက္သမားေတြကိုပဲ လူအမ်ားကမွတ္မိ ခ်ီး က်ဴးတတ္ၾကတယ္။ စံခ်ိန္တင္တတ္ၾကတယ္။ ဒီေတာင္တက္သမားတေယာက္ ေတာင္ထိပ္ ေရာက္သြားဖို႔ ဇြဲလံု႔လဝီရိယ၊ သတၱိနဲ႔ စိတ္ခြန္အားေတြလိုအပ္သလို၊ စနစ္တက်ပံ့ပိုးေပးႏိုင္တဲ့ crew member ေလးရာေက်ာ္လိုအပ္ပါတယ္။ ေနာက္ကြယ္မွာ ပံ့ပိုးမႈေတြမ ပါပဲ ကမၻာ့အျမင့္ဆံုးေတာင္ေတြရဲ႕ ေတာင္ထိပ္ေတြကိုေရာက္သြားတဲ့ ေတာင္တက္သမားေတြ အေတာ္နည္းပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးသမားဆိုတာလဲ ဒီအတိုင္းပါပဲ။ ျပည္သူ႔ေရးရာဌာနတခုခုကို တာဝန္ယူရမယ့္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြလဲ ဒီအတိုင္းပါပဲ။ ဘယ္သူမွ က႑စံုမွာ နက္နက္နဲနဲ မကၽြမ္းက်င္ႏိုင္ပါ။ က႑စံုမွာ ကၽြမ္းက်င္သူေတြကို စီမံခန္႔ခြဲႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္းကသာ ကၽြမ္းက်င္သေယာင္ ေယာင္ျဖစ္ေနတဲ့ အရည္အခ်င္းထက္ ပိုတန္ဖိုးရွိပါတယ္။ ဒီအရည္အခ်င္းမွာ အားနည္းေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အရွံဳးနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရတတ္သလို၊ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ႏိုင္ခဲ့ရင္လဲ လက္ေတြ႔လုပ္ငန္း ေဆာင္တာေတြက်ရင္ ကေသာင္းက နင္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႔တခုမွာ တာဝန္ယူဖို႔ ေမွ်ာ္မွန္းတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားမွာ ေရြးေကာက္ခံခဲ့ရရင္ သက္ဆိုင္ရာ နယ္ေျမမွာ ထမ္းေဆာင္ရမယ့္ တာဝန္ေတြ၊ အစိုးရအဖြဲ႔ ေကာ္မတီေတြမွာ ပါဝင္တဲ့အခါ ကိုယ့္ပခံုးေပၚ ေရာက္လာႏိုင္မယ့္ တာဝန္ေတြ၊ အစိုးရဝန္ ႀကီးဌာနေတြကို တာဝန္ယူဖြဲ႔စည္းတဲ့အခါ ဝန္ႀကီးဌာန ယႏၱရားလည္ပတ္ပံုေတြ၊ ကိုယ္ပိုင္႐ံုးမွာ ဘယ္လိုအေတြ႔အၾကံဳနဲ႔ ဘယ္လိုအသိ ပညာရွိတဲ့ လူေတြ လိုအပ္တယ္ ဆိုတာေတြကို သိရွိေနဖို႔ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။

တခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ ေတာ္လွန္ေရးကေန ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမႈေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမ်ဳိးမွာ ပါလီမန္ေတြထဲမွာ ျပႆ နာေတြ တက္ေလ့ရွိတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးသမားကေန အမတ္ျဖစ္လာသူေတြကလဲ ေတာ္လွန္ေရးကို စြန္႔လႊတ္ေပးဆပ္အနစ္နာခံၿပီး အႏိုင္ရေအာင္ႏႊဲလာတာဆိုတဲ့ မာနေတြ ရွိတယ္။ အာဏာရွင္ေဟာင္းလက္ထက္က ဗ်ဴ႐ိုကရက္ လူတန္းစားေတြကလဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဌာနေတြကို စီမံခန္႔ခြဲတာကို အေတြ႔အၾကံဳေတြ ရွိလာတာဆိုတဲ့ မာနေတြရွိတယ္။ ပညာရွင္ေတြကလဲ အသိပညာ၊ ဗဟုသုတနဲ႔ ျပည့္စံု သူေတြဆိုတဲ့ မာနရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႔မွာက်ေတာ့ ဘယ္သူမွ မျပည့္စံုပါဘူး။ ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ အေတြ႔အၾကံဳ ဆိုတာကလဲ Conventional Politics အေတြ႔အၾကံဳ မဟုတ္ပါဘူး။ ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္ျဖစ္တာနဲ႔ ဝန္ႀကီးဌာနတခုကို ဦးေဆာင္ စီမံခန္႔ခြဲႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္းရွိေနပါၿပီလို႔ ဘယ္သူမွ တထစ္ခ် မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ဒီလိုပဲ ဗ်ဴ႐ိုကရက္ေတြအတြက္ကလဲ သူတို႔ဆီရွိခဲ့တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီမံခန္႔ခြဲေရးပံုစံေတြဟာ စနစ္သစ္နဲ႔အညီ ေျပာင္းလဲမႈေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္ဆိုတာ နားလည္လက္ခံရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြဘက္ကလဲ စာေတြ႔နဲ႔လက္ေတြ႔ အျမဲတမ္းထပ္တူမက်ႏိုင္ဘူးဆိုတာကို လက္ခံရမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဓိကက အေရြး ေကာက္ခံကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္လာတဲ့အခါ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကို ဘယ္လို ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မလဲ ဆိုတာက အစိုးရအဖြဲ႔ ဝင္ေတြ၊ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ေတြအတြက္ အေရးႀကီးဆံုးပါပဲ။ ဒါကိုပဲ အာ႐ံုစိုက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုနားလည္မႈမရွိတဲ့ အစိုးရအဖြဲ႔ေတြ အကြဲကြဲအျပဲျပဲနဲ႔ အပ်က္ပ်က္အယြင္းယြင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ဖဆပလ အစိုးရလက္ ထက္က ဦး၊ ဗိုလ္၊ သခင္ အကြဲအျပဲေတြနဲ႔ ဂိုဏ္းဖြဲ႔မႈေတြဟာ ဒီလိုအာ႐ံုစိုက္မႈ အားနည္းလို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ေခတ္အထိမွာလဲ ဒီလို “မင္းကဘာလဲ၊ ငါက ဘာလဲ“ ဆိုတာေတြက ႏိုင္ငံေရးေလာကေတြမွာ ရွိေနၾကဆဲပဲ။ အေၾကာင္းအရာကိစၥတခုကို ေဆြးေႏြးေန တုန္းမွာ မင္းကဘာလဲလို႔ တဘက္လူကို မေမးခင္၊ ေျပာေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာမွာ ဒီေမးခြန္းေမးဖို႔ လိုအပ္သလားဆိုတာ အရင္စဥ္း စားသင့္ပါတယ္။ ငါက ဘာ၊ ဘယ္လိုလုပ္ခဲ့တာ၊ ဘာေတြ ေပးဆပ္ခဲ့တာေတြ မေျပာခင္ ေဆြးေႏြးတဲ့အေၾကာင္းအရာနဲ႔ ဒါက ဆက္စပ္ သလားဆိုတာ အရင္စဥ္းစားၾကည့္သင့္ပါတယ္။ ဒီလိုစဥ္းစားမႈေတြသာ ႀကိဳရွိမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြရဲ႕ အခ်ိန္တဝက္ ေက်ာ္ သက္သာၿပီး၊ ဘာလုပ္သင့္လဲဆိုတာကို ဦးတည္သြားႏိုင္မွာ အေသအခ်ာပါပဲ။

(၂) အစိုးရဖြဲ႔စည္းျခင္း
စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ တျခားလုပ္ငန္းတာဝန္တရပ္ကေတာ့ အစိုးရဖြဲ႔စည္းျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္နဲ႔ ဗင္နီဇြဲလား ႏိုင္ငံတို႔မွာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ အစိုးရအဖြဲ႔ေတြကို တိုက္႐ိုက္ေရြးခ်ယ္ ေပၚေပါက္လာေစပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံေတြမွာက်ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ အစိုးရဖြဲ႔စည္းျခင္းကို လႊမ္းမိုးသက္ေရာက္မႈရွိေစပါတယ္။ ပါတီစံု၊ ဝါဒစံု အေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အၾကားမွာ အာဏာခြဲေဝမႈေတြအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ အေရးႀကီးတဲ့ လိုအပ္ခ်က္တရပ္ပါ။

(၃) ကိုယ္စားျပဳမႈေဖာ္ေဆာင္ျခင္း
စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ လူထုကို ကိုယ္စားျပဳပါတယ္။ ေရြးေကာက္ခံကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ လူထုရဲ႕ ဆႏၵသေဘာထားကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးတဲ့ လူထုကိုယ္စားလွယ္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကေန ေပၚထြက္လာတဲ့ အစိုးရဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတခုလံုးကို ကိယ္စားျပဳထားတဲ့ microcosm လို႔ ပညာရွင္မ်ားက သတ္မွတ္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၄) မူဝါဒမ်ားကို လႊမ္းမိုးထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း
အစိုးရေတြဟာ အာဏာရွင္စနစ္ အစိုးရေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါ အစြန္းေရာက္မူဝါဒေတြ၊ ျပည္သူ႔သေဘာထား အမွန္နဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ မူဝါဒေတြ၊ အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကိုသာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္တဲ့ မူဝါဒေတြကို ျပဌာန္းတတ္ပါတယ္။ စစ္မွန္တဲ့ ေရြး ေကာက္ပြဲေတြဟာ လူထုကိုကိုယ္စားျပဳတဲ့ အစိုးရေတြကို ေပၚထြက္လာေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ဒီလို မူဝါဒေရးရာကို အာဏာနဲ႔ အလြဲသံုး စားျပဳ လုပ္မႈေတြကို တားဆီးေပးႏိုင္ပါတယ္။

(၅) ျပည္သူလူထုအား ႏိုင္ငံေရးအသိပညာ ျဖန္႔ျဖဴးေပးျခင္း
စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲတခု မေပၚထြက္လာခင္မွာ အေရြးခံမယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြအတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ စည္း႐ံုးေရးကာလ တခုရွိဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒီကာလေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ အေရြးခံမယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ေတြနဲ႔ ပတ္ သက္ၿပီး သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ အမ်ားအျပား ေပၚထြက္လာတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုသတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ထုတ္ေပးႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြအားလံုးမွာ တန္းတူညီမွ် အခြင့္အေရးေတြ ရွိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္ကာလမွာ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ လြတ္လပ္စြာစည္း႐ံုးေဟာေျပာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခြင့္ေတြကို လက္ရွိအစိုးရက ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈ ေတြရွိရင္၊ လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ မူဝါဒနဲ႔ သေဘာထားေတြကိုပဲ စာနယ္ဇင္း၊ သတင္း၊ မီဒီယာေတြကေန ျဖန္႔ေဝတယ္ဆိုရင္ ဒီလိုအေျခအ ေနမ်ဳိးမွာ ထြက္ေပၚလာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ မဟုတ္ဘူးလို႔ အခိုင္အမာ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

(၆) Legitimacy တည္ေဆာက္ႏိုင္ျခင္း
Legitimacy ဆိုတာ လက္တင္စကား legitimare ကေန ဆင္းသက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ to make lawful (တရားဝင္ျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း) ျဖစ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ျဖစ္၊ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲပဲ ျဖစ္ျဖစ္ Legitimacy ကို အတိုင္းအတာတခုအထိ တည္ေဆာက္ႏိုင္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတြမွာ အာဏာရွင္ေတြဟာ သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ပါဝင္တဲ့ အစိုးရေတြပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ သူတို႔ ႀကိဳးကိုင္ထားတဲ့ အစိုးရေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ အစိုးရသစ္ေတြရဲ႕ legitimacy ရဖို႔အတြက္ ေရြး ေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပေလ့ရွိၾကပါတယ္။ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဆိုတာ ဒီလုပ္ငန္းေဆာင္တာေပၚမွာ အဓိကဗဟိုျပဳၿပီး ထြက္ ေပၚလာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ေတြက ေရြးေကာက္ပြဲေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ ရည္ညႊန္းေျပာဆို ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲတခုရဲ႕ စစ္မွန္ျခင္း၊ အတုအေယာင္ ျဖစ္ျခင္းေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပျပဳလုပ္ပံုေပၚမွာ မူတည္ေနတာေၾကာင့္ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတဲ့ စကားလံုးကို အသံုးျပဳၿပီး သတ္မွတ္ တိုင္းတာလာၾကပါတယ္။ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာကေတာ့ electoral process ကို တန္းတူညီမွ်အားလံုးပါဝင္ခြင့္ ရွိမႈ၊ မဲလံုျခံဳမႈနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ မဲေပးခြင့္ စတာေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ မဲခိုးမႈေတြ၊ မဲလိမ္မႈေတြ၊ လြတ္လပ္စြာ မဲေပးခြင့္မရွိေအာင္ အာဏာရွင္ဘက္ေတာ္ သားေတြ က ၿခိမ္းေခ်ာက္ေႏွာင့္ယွက္မႈေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြကေန ေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြကို လြတ္လြပ္လပ္လပ္ ေရြး ခ်ယ္ႏိုင္ခြင့္ မရွိေအာင္ ပိတ္ပင္တားျမစ္မႈေတြရွိေနတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကို စစ္မွန္တဲ့ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ မေခၚဆိုႏိုင္ပါဘူး။ အာဏာရွင္ေတြ က်င္းပတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ဒီလိုသြင္ျပင္လကၡဏာ၊ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။

အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ အတိုက္အခံအင္အားစု အက္ေၾကာင္းမ်ား

အာဏာရွင္ေတြ က်င္းပတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ လူအမ်ားက အသိအမွတ္ မျပဳၾကပါဘူး။ ေရွ႕ပိုင္းမွာ ဆိုခဲ့သလိုပဲ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ မဲခိုးမႈေတြ၊ မဲလိမ္မႈေတြ၊ ၿခိမ္းေခ်ာက္ေႏွာင့္ယွက္မႈေတြ၊ ပိတ္ပင္တားျမစ္မႈေတြ အတိုင္း အတာတခုအထိ ရွိေနတတ္လို႔ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္လဲ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကေတာ့ အမ်ားအျပား ေပၚထြက္ေနဆဲပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုေပၚထြက္ေနရလဲ။ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ထြက္ေပၚလာရျခင္းဟာ အာဏာရွင္ေတြအတြက္ အက်ဳိး ေက်းဇူးေတြ ရွိေနေစလို႔ပါပဲ။

ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Gandhi နဲ႔ Peuter တို႔က အာဏာာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ အတိုက္အခံ အင္အားစု ေတြကို အေတြးအေခၚ စစ္ပြဲအသြင္သ႑ာန္နဲ႔ အစိတ္စိတ္အႁမြာႁမြာ ကြဲသြားေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္လို႔ ဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ (၁၉၄၆) ကေန (၂ဝဝ၆) ခုႏွစ္ အထိ ႏွစ္ေပါင္းေျခာက္ဆယ္ကာလအတြင္းမွာ ကမၻာတဝွမ္းမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ေလ့လာၿပီးမွ ဒီအခ်က္ ကို သူတို႔ဆိုခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဆိုဟာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အတိုက္အခံ အင္အားစုေတြ အၾကားမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အက္ေၾကာင္းေတြနဲ႔ ႏွိဳင္းယွဥ္ၾကည့္ရင္ အင္မတန္ေတာ္တည့္မွန္ကန္တဲ့ အဆိုတရပ္လို႔ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။

အာဏာရွင္ကို ဆန္႔က်င္ေနၾကတဲ့ အတိုက္အခံအင္အားစု ဆိုတာမွာကလဲ လူအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ စိတ္အေထြေထြ ရွိပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကက်ေတာ့ အာဏာရွင္ကို ဆန္႔က်င္တယ္ဆိုတာက ကိုယ့္မွာ အာဏာမရႏိုင္တဲ့အတြက္ ဆန္႔က်င္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ မိဘမ်ဳိး႐ိုးေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ပညာအရည္အခ်င္းေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေငြေၾကးျပည့္စံုတာေၾကာင့္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူအမ်ားၾကားမွာ ေရပန္းစားတာေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ မိမိ ကိုယ္ကို ပါလီမန္အမတ္ျဖစ္သင့္တယ္လို႔ အလိုလိုေနရင္းအထင္ႀကီး ဘဝင္ျမင့္ေနသူေတြ အတိုက္အခံေလာကထဲမွာ ရွိတတ္ပါ တယ္။ အာဏာရွင္က ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပေပးတဲ့အခါ ဒီလိုလူမ်ဳိးေတြကို ႏွစ္ခါေခၚစရာ မလိုပါဘူး။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲ ကို ေကာက္ခါငင္ခါ ေထာက္ခံၾကေတာ့တာပါပဲ။ တခ်ဳိ႕ အတိုက္အခံေတြက်ေတာ့လဲ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာတတ္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးသ ေဘာသဘာဝမွာ ပါေနၾကရင္း လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးမွာ ႐ုန္းရင္းကန္ရင္း အားကုန္ပင္ပန္းလာတာရွိပါတယ္။ “ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ သြား ရင္ေတာ့ အာဏာရွင္အစိုးရဟာ political legitimacy ျဖစ္သြားေတာ့မွာပါ။ တို႔ ဆက္တိုက္လို႔လဲ ဘာထူးမွာလဲ။ မျဖစ္မေန ေလွ်ာက္ရ ေတာ့မယ့္ ခင္းၿပီးသားလမ္းမွာပဲ တက္ေလွ်ာက္လိုက္ေတာ့မယ္” လို႔ ယူဆလာတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီလို စိတ္ဓာတ္က်ေနသူေတြဆီက လဲ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကို ေထာက္ခံမႈေတြ ေပၚထြက္လာတတ္ပါတယ္။

မိမိပညာ၊ မိမိအရည္အခ်င္းေတြနဲ႔ ဘဝရပ္တည္ေနတာမဟုတ္ပဲ ႏိုင္ငံတကာအကူအညီနဲ႔ ရပ္တည္ေနရတာဆိုရင္ ပိုဆိုးတတ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအဝင္ ျပည္ပအေျခစိုက္ အတိုက္အခံ အင္အားစုရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြတိုင္းမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာ အေတာ္ဂ ယက္႐ိုက္ေစတတ္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးကာလေတြမွာ ျပည္ပႏိုင္ငံေတြ၊ အန္ဂ်ီအိုေတြက ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြကို ေထာက္ပံ့ကူ ညီေပးၾကပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာ ေပၚထြက္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ “ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးသြားရင္ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈေတြမ်ား ရပ္သြားေလမလား” ဆိုတဲ့ အေတြးက အင္အားစုေတြကို ကိုင္လႈပ္လာပါေတာ့တယ္။ တျခားဘဝ ရပ္တည္မႈနဲ႔ အသက္ေမြးဝမ္း ေက်ာင္း အတြက္ကလဲ ျပင္ဆင္ထားတာ အားနည္းတဲ့အခါမွာက်ေတာ့ ေပၚလစီေျပာင္း၊ ဘက္ေျပာင္းသြားတဲ့ အန္ဂ်ီအိုေတြနဲ႔ ဆက္ သြယ္လႈပ္ရွားေနရသူေတြ ၾကားညပ္ပါေတာ့တယ္။ ဘဝရပ္တည္ေရးကတဖက္၊ ႏိုင္ငံေရးရပ္တည္ခ်က္ကတဖက္ လြန္ဆြဲလာတဲ့အခါ မွာ ႏိုင္ငံေရးရပ္တည္ခ်က္ကို ဦးစားေပးေရြးခ်ယ္သူေတြ ရွိလာသလို၊ ဘဝရပ္တည္ေရးကို ဦးစားေပးေရြးခ်ယ္သူေတြ ရွိလာပါေတာ့ တယ္။ ဒီလိုလူေတြဆီကေနလဲ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲ ေထာက္ခံေရး အဆိုေတြ ထြက္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ကြဲအက္ႏိုင္တဲ့ အက္ေၾကာင္းတခုကေတာ့ ပညာရွင္ေတြ၊ ေလ့လာသူေတြဆီမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေျခအေန၊ အေၾကာင္း ေၾကာင္းေၾကာင့္ ျပည္ပအတိုက္အခံ အင္အားစုေတြဟာ ပညာရွင္ေတြကို အသိအမွတ္ျပဳမႈ အလြန္အားနည္းပါတယ္။ ဘယ္ကဘယ္ လို ထြက္လာမွန္းမသိခဲ့တဲ့ ပညာတတ္ေတြ ေဖာက္ျပန္တတ္တယ္၊ မယံုရဘူးဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြ၊ သီအိုရီေတြကို ဂ႐ုမစိုက္ဘူး၊ လက္ေတြ႔လုပ္လာတာ ဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြက တခါတရံ ေတာ္လွန္ေရးအသိုင္းအဝိုင္းမွာ အလြန္ႀကီးစိုးပါတယ္။ တိုးတက္ေျပာင္းလဲ လာတဲ့ ကမၻာႀကီးမွာ သီအိုရီအေျခခံမပါပဲ ထြက္ေပၚလာခဲ့တဲ့ လက္ေတြ႔အလုပ္ေတြ အေတာ္နည္းေနပါၿပီ။ ေငြေၾကးဝန္ေဆာင္မႈအ တြက္ သံုးေနၾကတဲ့ ဘဏ္ကတ္ေတြဟာ သခ်ၤာသီအိုရီေတြေပၚမွာ အေျခခံထားပါတယ္။ ေသာက္သံုးေနၾကတဲ့ ေရသန္႔ေတြ၊ အခ်ိဳရည္ ေတြရဲ႕ ထုတ္လုပ္မႈျဖစ္စဥ္မွာ ဓာတုေဗဒသီအိုရီေတြကို အေျခခံထားပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ဒီမိုကေရစီေတာ္လွန္ေရး၊ ကြန္ျမဴနစ္ေတာ္ လွန္ေရး ဆိုတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးေတြမွာေတာင္ ဒီမိုကေရစီဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚ သီအိုရီေတြ၊ ကြန္ျမဴနစ္ဝါဒသီအိုရီေတြေပၚ အေျခခံၿပီး ေပၚထြက္လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ မာ့စ္က သီအိုရီေတြ အမ်ားႀကီးပါတဲ့ စာအုပ္ေတြ ေရးခဲ့တယ္။ Adam Smith က စီးပြားေရး သီအိုရီေတြပါတဲ့ စာအုပ္ကို ေရးခဲ့တယ္။ သူတို႔က လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တာ မဟုတ္ပါ။ ဒီသီအိုရီေတြကို ကိုင္စြဲၿပီး လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္သူေတြက ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ သီအိုရီနဲ႔ လက္ေတြ႔နဲ႔ကို ခြဲျခားဖယ္ထုတ္ေနစရာ မလိုအပ္ပါ။ သီအိုရီသမားေတြဘက္ကလဲ လိုအပ္မယ္ထင္တာကို ပညာ ရပ္ေတြေပၚမွာ အေျခခံၿပီး ေျပာစရာရွိတာေျပာ၊ ေရးစရာရွိတာ ေရးလိုက္႐ံုပဲ ရွိပါတယ္။ ဒါကို လူေတြ လိုက္လုပ္ရမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ စရာ မလိုအပ္ပါ။ ယူသင့္တာယူ၊ ပယ္သင့္တာ ပယ္ၾက႐ံုပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ေလာကမွာ လူေတြဆိုတာကလဲ မလိုတဲ့အလုပ္ေတြကိုမွ ဇာခ်ဲ႕ခ်င္ၾကပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြ၊ သီအိုရီကၽြမ္းက်င္သူေတြကလဲ သူပဲတတ္၊ သူပဲသိသလိုလို မာနေတြရွိတတ္ၾကတယ္။ ကိုယ့္ ကိုယ္ကို တကယ့္ ေရေပၚဆီေတြလို အေတြးေတြ ဝင္ၿပီး ဘဝျမင့္တတ္ၾကတယ္။ သူတပါးကို မသိသလို၊ မတတ္သလို ဆက္ဆံခ်င္ တတ္ၾကတယ္။ လူေတြမွာကလဲ ဘဝျမင့္စိတ္ရွိသလို၊ အငံု႔စိတ္ေတြရွိတတ္ၾကတယ္။ လက္ေတြ႔မပါတဲ့ ပညာရွင္ကလဲ အေတြ႔အၾကံဳ မရွိတာကို ကိုယ့္ကိုကိုသိၿပီး အငံု႔စိတ္ရွိတယ္။ လက္ေတြ႔ပဲရွိၿပီး စာေတြ႔နည္းသူကလဲ သီအိုရီသမားေတြ ေျပာတိုင္းလက္ခံရမွာလား ဆိုၿပီး မိမိမွာ စာေတြ႔အားနည္းတာကို အငံု႔စိတ္ရွိတယ္။ အဲဒီမွာတင္ မာနေတြ၊ အငံု႔စိတ္ေတြ တိုက္ခတ္မိၾကၿပီး သည္းမခံႏိုင္သူေတြ ကလဲ ေဘးထြက္ထိုင္တယ္။ “ငါ့ကို ဒီလိုလုပ္ရလား“ ဆိုၿပီး မာနနဲ႔ မခံခ်င္စိတ္ေတြ ေရာေထြးလာသူေတြက်ေတာ့ ရန္သူနဲ႔ သြားေပါင္း သူကလဲ ေပါင္းတယ္။ ရန္သူနဲ႔မေပါင္းပဲ တစင္ေထာင္သူကလဲ ေထာင္တယ္။ ဒါေတြဟာ အငံု႔စိတ္နဲ႔ ဘတျပန္က်ားတျပန္ ခြဲျခားမႈေတြ၊ ပညာ၊ အေတြ႔အၾကံဳေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မာနေတြ၊ ရန္သူရဲ႕ သပ္လွ်ိဳေသြးခြဲမႈေတြ၊ ရန္သူ႔ဘက္ေတာ္သားေတြ ပါဝင္လာတာေတြ အားလံုး ေပါင္းဆံုသြားလို႔ပဲ ျဖစ္တယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ အတိုက္အခံအင္အားစုေတြကို ျဖိဳခြဲပစ္ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္။ ဒါကို ေလးေလးနက္နက္ သတိျပဳမိၿပီး အတိုက္အခံအင္အားစုေတြဟာ ေတာ္လွန္ေရးအေတြးအေခၚ ညီညြတ္ၾကဖို႔ လိုတယ္။ ညီညြတ္ေရးဆိုတာမွာလဲ ဒီစကား လံုးဆိုလိုက္တာနဲ႔ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႀကီးေတြ၊ တပ္ေပါင္းစုႀကီးေတြပဲ သြားျမင္ေနတတ္ၾကတာ ကၽြန္မတို႔ ျမန္မာေတြရဲ႕ အားနည္းခ်က္တရပ္လို႔ပဲ ဆိုရမွာပါပဲ။ ဒီလိုနဲ႔ ညီညြတ္ဖို႔ တပ္ေပါင္းစုႀကီးေတြ ထပ္ေထာင္ၾက၊ ကြဲၾကျပဲၾက၊ ဟိုအဖြဲ႔ေပၚလာ၊ ဒီအဖြဲ႔ေပၚလာနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေအာင္ မၿပီးႏိုင္တဲ့ အဖြဲ႔တည္ေထာင္ေရး သံသရာစက္ဝန္းႀကီးေတြ လည္ေနၾကေတာ့တာပဲ။ လူေတြကလဲ ဟိုအဖြဲ႔ၾကည့္လဲ ဒီလူ၊ ဒီအဖြဲ႔ၾကည့္လဲ ဟိုလူပဲ လည္ေနတတ္ၾကတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေတြရဲ႕ ညီညြတ္ေရးဆိုတာ တိုက္ပြဲရွိမွ ထြက္ေပၚ လာတာ ျဖစ္တယ္။ တိုက္ပြဲမရွိပဲ ညီညြတ္ေရးလုပ္ေနရင္ေတာ့ အဖြဲ႔ဥကၠ႒လုေနၾက၊ အဖြဲ႔နာမည္ ေရြးေနၾကတာနဲ႔တင္ အခ်ိန္ကုန္ေနၾကမွာပဲ။ အဓိကက စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ဆန္႔က်င္ေရးဆိုတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးအေတြးအေခၚမွာ ညီညြတ္ဖို႔ပဲ။ ေတာ္လွန္ေရးအေတြးအေခၚမွာ အ ေျခခံၿပီးမွ တိုက္ပြဲဝင္လမ္းေၾကာင္းဆိုတာ ခ်မွတ္လို႔ရတာျဖစ္တယ္။ တခ်ဳိ႕က ဒီလိုအေတြးအေခၚမ်ဳိး ရွိေနလို႔ အတိုက္အခံျဖစ္ေနတာ ေပါ့လို႔ ဆိုခ်င္ဆိုၾကမယ္။ တကယ္ျပန္ဆန္းစစ္ၾကည့္ပါ။ ဒီလိုအေတြးအေခၚေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ လမ္းစဥ္ေတြကို တကယ္ပဲခ်မွတ္ လုပ္ ကိုင္ေနၾကသလား၊ မိမိတို႔ပါတီ၊ မိမိတို႔အဖြဲ႔အစည္း ရပ္တည္ေရးကိုပဲ ဦးစားေပးေနၾကသလားဆိုတာ ျပန္ဆန္းစစ္ၾကည့္ဖို႔ လိုေနၿပီျဖစ္ တယ္။ ေျမေပၚ ေျမေအာက္၊ မီဒီယာအစရွိၿပီး လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ ကြဲျပားမႈဆိုတာက နားလည္လက္ခံလို႔ ရေပမယ့္ စစ္အာဏာရွင္စ နစ္ကို သက္ဆိုးရွည္ေစတဲ့ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေတြ ျဖစ္မသြားေစဖို႔ သတိျပဳမိဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ မ်က္ေမွာက္ေခတ္မွာ လို အပ္ေနတဲ့ ညီညြတ္ေရးဆိုတာက ဒီလို ေတာ္လွန္ေရးအေတြးအေခၚ ညီညြတ္ေရးကိုဆိုလိုတာ ျဖစ္တယ္။ အဖြဲ႔ဖြဲ႔ေရး သံသရာစက္ ဝန္းထဲမွာ တဝဲလည္လည္ ပတ္ခ်ာလည္ေနတာကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ဘူး။

ေတာ္လွန္ေရးထဲမွာ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ေဘာင္ျပန္ခတ္ထားၾကတဲ့ အယူအဆေတြနဲ႔ ျပဳမူေဆာင္ရြက္မႈေတြကို ေတာ္လွန္ေရး အေတြးအ ေခၚကသာ ေက်ာ္လႊားႏိုင္လိမ့္မယ္။ “တို႔ကေတာ့ ရွစ္ေလးလံုးအုပ္စုေတြ၊ တို႔ကေတာ့ ေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ တို႔ကေတာ့ ဒီပဲယင္းအုပ္စု၊ တို႔ကေတာ့ အန္အယ္ဒီ၊ တို႔ကေတာ့ ေက်ာင္းသား၊ တို႔ကေတာ့” ဆိုတဲ့ ေဘာင္ခတ္မႈေတြဟာ ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ စည္း ႐ံုးေရးကို က်ဆင္းေစတဲ့ အခ်က္ေတြဆိုတာ သတိျပဳသင့္တဲ့ အခ်ိန္ေရာက္ေနၿပီျဖစ္တယ္။ ဒီလိုေဘာင္ခတ္လိုက္တာနဲ႔ အသြင္မတူ ေတြကို စည္းဝိုင္းျပင္ကို တြန္းပို႔လိုက္သလို ျဖစ္သြားတတ္တယ္။ ေတာ္လွန္ေရးမွာ ေပးဆပ္ခဲ့မႈဆိုတာေတြကို သူမ်ားေတြကသာ တ ေလးတစား ဆံုးျဖတ္ေပးမွာျဖစ္တယ္။ ကိုယ္က ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဘယ္ေလာက္လုပ္ခဲ့တာ၊ ဘယ္လိုေပးဆပ္ခဲ့ရတာဆိုၿပီး လိုက္ေျပာေန ရင္ လူအ႐ိုအေသ တန္တတ္တယ္။ ကမၻာ့ေတာ္လွန္ေရးသမိုင္းတေလွ်ာက္မွာ လူမသိ၊ သူမသိ အသက္ေပးဆပ္စြန္႔လႊတ္ ခဲ့ၾကသူေတြ က အမ်ားႀကီးပဲ ျဖစ္တယ္။ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးမွာ ဆက္သားေလးေတြအေနနဲ႔ တာဝန္ေက်ခဲ့ၾကတဲ့ ကေလးငယ္ေလးေတြ ဘယ္ ေလာက္ အေရအတြက္အထိ ဖက္ဆစ္လက္ထဲ က်ေရာက္ခဲ့သလဲ။ လူမသိ၊ သူမသိ ေသခဲ့ၾကသလဲဆိုတာ ဘယ္သူမွ မေျပာႏိုင္ဘူး။

ဒါေပမယ့္ ဒီလိုေပးဆပ္မႈကို သူတို႔ ေက်နပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ေသႏိုင္မယ့္အလုပ္မွန္းသိရဲ႕နဲ႔ ေက်ေက်နပ္နပ္ လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ကိုယ္သတ္ မွတ္တဲ့ တန္ဖိုး၊ ကိုယ္ယံုၾကည္တဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္၊ ကိုယ္ေရြးခ်ယ္တဲ့ ရပ္တည္ခ်က္အတြက္ ကိုယ့္ရဲ႕ေပးဆပ္မႈေတြကို မိမိကိုယ္ကို ေက် နပ္ဂုဏ္ယူေနဖို႔က အေရးႀကီးဆံုး မဟုတ္ဘူးလား။ လူတကာကို လိုက္ေျပာၿပီး၊ “မင္းတို႔နဲ႔ ငါက မတူဘူးေနာ္။ ငါက ဘယ္လိုလုပ္ခဲ့ တာ။ ဘယ္လိုေပးဆပ္ခဲ့တာ၊ မင္းတို႔ငါနဲ႔လာမယွဥ္နဲ႔” လို႔ လိုက္ယွဥ္ျပေနစရာ မလိုအပ္ဘူး။ ဒါေတြဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေဘာင္ခတ္ လိုက္တာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုေဘာင္ခတ္လိုက္တာနဲ႔ လူထုစည္း႐ံုးေရးမွာ အခက္အခဲေတြ ျဖစ္လာတတ္သလို၊ ကိုယ္ပါဝင္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးႀကီးတခုလံုးရဲ႕ ပံုရိပ္လဲ က်ဆင္းတတ္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးကို တကယ္တန္ဖိုးထားတယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ေၾကာင့္ ေတာ္ လွန္ေရးမွာ လူသစ္တေယာက္မေရာက္လာရင္ေတာင္ ရွိၿပီးသားလူေတြ မဆံုးရွံဳးေစသင့္ဘူး။ ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ စည္း႐ံုးေရးကို မထိ ခိုက္ေစသင့္ဘူး။ တိတိက်က်ဆိုရရင္ groups ေတြ ေပၚထြက္လာမႈဟာ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဘာင္ခတ္ၿပီး ပိတ္မိေနတဲ့ အုပ္စုေတြ မျဖစ္ေစဖို႔ကိုလဲ သတိထားသင့္ၾကတယ္။

အဓိကကေတာ့ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးဟာ အထည္ႀကီးပ်က္ႏိုင္ငံေရးမဟုတ္။ တခ်ိန္က ေအာင္ျမင္ခဲ့တာေလးေတြကို သာယာေန႐ံုနဲ႔ ေအာင္ ပြဲရမွာမဟုတ္။ လက္ရွိအေျခအေနမွာ၊ လက္ရွိ လူသူအင္အား၊ လက္ရွိေတာ္လွန္ေရးေရစီးေၾကာင္းေတြနဲ႔ ဘာလုပ္ဖို႔ လိုတယ္ဆိုတာ ကို ဦးစားေပးၾကဖို႔ အခ်ိန္တန္ေနပါၿပီ။ ေဘာင္ခတ္မႈေတြေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ေရးအေတြးအေခၚေတြကို မထိခိုက္မိေစဖို႔ အေရးႀကီးပါ တယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအေတြးအေခၚေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ ညီညြတ္ေရးမွာ ျပည္သူတရပ္လံုး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လာ ေစေရးကသာ အဓိ က ပန္းတိုင္ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ အက္ေၾကာင္းေတြအတြက္ သတိထားၿပီးျပင္ဆင္ ထားသင့္ပါတယ္။

အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ေဒါက္တိုင္ၿပိဳလဲမႈ ထိန္းသိမ္းျခင္း

စစ္အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတြက အာဏာရွင္ေတြဟာ သူတို႔အာဏာတည္ျမဲဖို႔အတြက္ စစ္တပ္ကို အာဏာရွင္ေဒါက္တိုင္ေတြအျဖစ္ အသံုး ခ်ရပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ အာဏာရွင္သက္တမ္းေတြ ၾကာလာတဲ့အခါ အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ ပင္မေဒါက္တိုင္ေတြျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္အတြင္းမွာ မေက်နပ္မႈေတြ၊ ကြဲလြဲမႈေတြေပၚေပါက္လာပါတယ္။ ဒီေဒါက္တိုင္ေတြ ၿပိဳလဲရင္ အာဏာရွင္စနစ္ ၿပိဳလဲႏိုင္တာေၾကာင့္ အာဏာရွင္ေတြ ဟာ တပ္မေတာ္နဲ႔ စစ္အာဏာရွင္အစိုးရအၾကားက မေက်လည္မႈ ျပႆနာရပ္ေတြကို အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပၿပီး ေျဖ ရွင္းေလ့ရွိတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Geddes က ဆိုထားခဲ့ဖူးပါတယ္။ အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတြအတြက္ေတာ့ စစ္တပ္ဆိုတာ အာဏာ ရွင္ေတြရဲ႕ coercive power ကို ထိန္းသိမ္းေပးႏိုင္တဲ့ အဓိကေဒါက္တိုင္ႀကီးျဖစ္ပါတယ္။

၁၉ ရာစုကာလေတြမွာ ကမၻာနဲ႔အဝွမ္းမွာ စစ္တပ္ဆိုတာ သီးျခား political institution တရပ္အေနနဲ႔ ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံ တႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအခန္းက႑မွာ တပ္မေတာ္ မပါဝင္မွာ စိုးရိမ္စရာအေၾကာင္းကို မရွိပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တပ္မေတာ္ ဆို တာကိုက ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အင္စတီက်ဴးရွင္း တရပ္ ျဖစ္ေနလို႔ပါ။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ေတြက တပ္မေတာ္ရဲ႕ အခန္းက႑ကို က႑သံုးမ်ဳိးခြဲျခားၿပီး ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ပထမတမ်ဳိးကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးအတြက္ စစ္ေရးဆိုင္ရာ instrument တခုအ ေနနဲ႔ပါ။ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ကာကြယ္ရပါမယ္။ ဒီအတြက္ ႏိုင္ငံတိုင္းလိုလိုမွာ တပ္မေတာ္ဆိုတာ ရွိပါတယ္။ တပ္မေတာ္သားေတြဆိုတာကိုလဲ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ ျပည္သူလူထုကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေနသူမ်ားအျဖစ္ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ လူ ထုက တေလးတစားရွိပါတယ္။ ဘယ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ပါလီမန္ထဲမွာမွ တပ္မေတာ္သားေတြ မပါဝင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လဲ လူေတြက သူတို႔ရဲ႕ ရပ္ တည္မႈနဲ႔ အခန္းက႑ကို အသိအမွတ္ျပဳထားၾကပါတယ္။ အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတြမွာသာ အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ လက္ကိုင္တုတ္ျဖစ္ရတဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြအတြက္ လူထုကယူၾကံဳးမရ ခံစားၾကရပါတယ္။ ျပည္သူေတြရဲ႕ အေသြးအသားထဲက ေပၚထြက္လာခဲ့တဲ့ တပ္မ ေတာ္သားေတြဟာ ျပည္သူကို ဒုကၡေပးေနတဲ့ စစ္အာဏာရွင္ေတြဘက္ကို ေသနတ္ေျပာင္းမလွည့္ပဲ မိဘျပည္သူေတြဘက္ကိုမွ ေသ နတ္ေျပာင္း လွည့္ရက္ေလျခင္းလို႔ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ၾကရပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္မွာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ေနာက္ထပ္အခန္းက႑တခုကေတာ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး တာဝန္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ႏိုင္ငံရဲ႕ တပ္ မေတာ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ အမိန္႔နာခံမႈ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ရာထူးအဆင့္အတန္းသတ္မွတ္ တာဝန္ယူမႈဆိုတာ ရွိပါတယ္။ ဒီအခ်က္ႏွစ္ခ်က္ဟာ အ ေရးေပၚ အေျခအေနေတြမွာ operational efficiency ကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ အေရးေပၚ သဘာဝေဘးအႏၱ ရာယ္ေတြ က်ေရာက္လာတဲ့အခါေတြမွာ ကယ္ဆယ္ေရးတာဝန္ေတြ၊ ရိကၡာျဖန္႔ျဖဴးေရး တာဝန္ေတြကို တပ္မေတာ္ကို တာဝန္ေပးေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံမွာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး ဖ႐ိုဖရဲ ျဖစ္ေနရတဲ့ အခါမွာလဲ တပ္မေတာ္က တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးတာဝန္ကို ယူရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီတာဝန္ကို အသံုးျပဳၿပီး တပ္မေတာ္ကို အာဏာရွင္ေတြက ျပန္အသံုးခ်တတ္တာေတြလဲ ရွိပါတယ္။ တရား ဥပေဒ စိုးမိုးေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါ ဒီျပႆနာေတြရဲ႕ အရင္းအျမစ္ကို စဥ္းစားေဖာ္ထုတ္ၿပီး ေတြးေတာ ဆင္ျခင္ မႈေတြ ျပဳရပါမယ္။ အမွန္နဲ႔အမွားကို ေဖာ္ထုတ္ရပါမယ္။ ဒီေနရာမွာ တရားဥပေဒဆိုတာကိုလဲ ထည့္သြင္းစဥ္းစား ၾကည့္ဖို႔ လိုအပ္လွ ပါတယ္။ ဘယ္လို တရားဥပေဒလဲ။ မတရားမႈေတြကေန ဥပေဒျဖစ္ေနတာလား။ ပုန္ကန္ထႂကြမႈေတြ၊ လူထုတိုက္ပြဲေတြ ဆိုတာက ေကာ ဘာေၾကာင့္ ေပၚထြက္ေနရတာလဲ။ မတရားတဲ့ဥေပေဒကို ပုန္ကန္ေနၾကတာလား၊ တရားတဲ့ဥပေဒကို ပုန္ကန္ေနၾကတာလား ဆိုတာ ဆင္ျခင္မိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏိုင္ငံေတာ္မွာ လူထုတိုက္ပြဲေတြျဖစ္လာတဲ့အခါမွာေတာ့ တပ္မေတာ္သားေတြမွာ အ႐ိုးစြဲေအာင္ ႐ိုက္သြင္းခံထားရတဲ့ အမိန္႔နာခံတတ္မႈနဲ႔ လူသားပီသစြာ စဥ္းစားေတြးေခၚဆင္ျခင္မႈ ႏွစ္ခုအၾကားမွာ ပ႗ိပကၡျဖစ္ရေတာ့တာပါပဲ။ ဒီလြန္ဆြဲပြဲေတြထဲမွာ တခါ တရံမွာ အမိန္႔နာခံတတ္မႈက အႏိုင္ရသြားပါတယ္။ တခါတရံမွာ စဥ္းစားေတြးေခၚဆင္ျခင္မႈက အႏိုင္ရသြားပါတယ္။ အာဏာရွင္ေတြ ကို ေတာ္လွန္ၾကတဲ့ လူထုေတာ္လွန္ေရးေတြမွာ တပ္မေတာ္က ျပည္သူေတြဘက္ကို ရပ္တည္လိုက္တယ္ဆိုတာမ်ဳိးေတြဟာ စဥ္းစား ေတြးေခၚ ဆင္ျခင္မႈက အႏိုင္ရသြားတာေတြျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္အမိန္႔ေပးတဲ့အတိုင္း ဦးလည္မသုန္ တာဝန္ေက်ပြန္တယ္ဆိုတာ ကေတာ့ အမိန္႔နာခံမႈက အႏိုင္ရသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အေရးႀကီးဆံုးက ဘယ္ႏွစ္ဘက္ဆိုတာေတြထက္ တာဝန္က တရား ဥပေဒစိုးမိုးေရးဆိုတာကို စတင္စဥ္းစားမိဖို႔ပါပဲ။ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးဆိုတာမွာကလဲ စစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ အမိန္႔ကိုနာခံမွပဲ တရား ဥပေဒ စိုးမိုးေရး ျဖစ္လာႏိုင္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္သူလူထုဘက္က ရပ္တည္ၿပီး ျပည္သူ႔ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အေျမာ္အျမင္ရွိၿပီး၊ ဆင္ျခင္တံုတရားရွိတဲ့ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာလဲ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးတာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္လို႔ ရတယ္ဆိုတာ စစ္မွန္တဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြ သိရွိေနဖို႔ လိုအပ္လွပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ စစ္အာဏာရွင္ေတြဟာ တပ္မေတာ္ထဲမွာ အခ်ိန္တန္ရင္ လူသားပီသစြာ အေျမာ္အျမင္ရွိရွိ ဆံုးျဖတ္ေရြးခ်ယ္မယ့္ တပ္မေတာ္သားေတြ ရွိတယ္ဆိုတာကိုလဲ သေဘာေပါက္သိ ျမင္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ေရြးေကာက္ပြဲေတြက်င္းပၿပီး၊ စစ္တပ္နဲ႔ ျပည္သူအၾကား သေဘာထားကြဲလြဲမႈ ပံုသ႑ာန္ေတြျဖစ္ေအာင္ ထပ္မံျပဳလုပ္တတ္ၾကပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အခန္းက႑တရပ္ကေတာ့ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အေရးပါတဲ့ မူဝါဒေတြမွာ instrument policy အေနနဲ႔ ရွိေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အစိုးရအဖြဲ႔ကမွ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေတာ္လံုျခံဳေရး၊ စစ္မဟာဗ်ဴဟာအခင္း အက်င္းနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒေတြမွာ တပ္မေတာ္အႀကီးအကဲေတြကို မတိုင္ပင္မညႇိႏႈိင္းပဲ မူဝါဒေတြ မခ်မွတ္ၾကပါဘူး။ ခ်မွတ္လို႔လဲ မရ ပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံႀကီးတခုျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာေတာင္ ပင္တဂြန္လို႔ေခၚတဲ့ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရး ေကာင္စီ၊ ကြန္ဂရက္အတြင္းက Armed Services Committee ေတြကတဆင့္ အေမရိကန္တပ္မေတာ္ရဲ႕ ပါဝါက်င့္သံုးလႊမ္းမိုးမႈေတြ ရွိေနတာျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေရးရာေတြအတြက္ insider group ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ အေရးႀကီးတဲ့အခန္း က႑ေတြရဲ႕ strategic expertise နဲ႔ technical knowledge ေတြကို ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ တခုတည္းေသာ အင္စတီက်ဴးရွင္းႀကီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္၊ ျပည္သူဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ျဖစ္တည္မႈ ႀတိဂံသ႑ာန္ကို ပညာရွင္ေတြက ေဖာ္က်ဴဳး ထားၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ဟာ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ ပါဝင္ၿပီး၊ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑သစ္ကို ေတာင္းဆိုေနစရာ မလိုအပ္ ပါဘူး။ သူ႔ဘာသာသူ ဘုရားဒကာမို႔ ဘုရားဒကာႀကီး၊ ရပ္ရြာလူႀကီးလို႔ တေလးတစား သတ္မွတ္ထားတာကို အေနမတတ္၊ အထိုင္ မတတ္နဲ႔ ရြာထဲလွည့္ၿပီး ၾကက္ဝိုင္းလဲ လူႀကီးလုပ္ခ်င္၊ ဖဲဝိုင္းလဲ လူႀကီးလုပ္ခ်င္၊ အရက္ဝိုင္းလဲ လူႀကီးလုပ္ခ်င္၊ ကေလးေတြကစားတဲ့ ေက်ာက္ဒိုးဝိုင္းလဲ ပါလိုက္ခ်င္ခ်င္ လုပ္ေနလို႔ ရွိသမွ်သိကၡာက်ၿပီး ပါေလရာလူႀကီးလို႔ လူအ႐ိုအေသတန္ ကုန္တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါ တယ္။ ကိုယ့္အဆင့္နဲ႔ ကိုယ့္ေနရာကို သိဖို႔ လိုအပ္လွပါတယ္။ နအဖစစ္အာဏာရွင္ေတြက ေရးဆြဲအတည္ျပဳထားတဲ့ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဟာ ဆိုရင္ “ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္ပါဝင္ေရး” ဆိုတဲ့ စကားလံုးႀကီးကို သံုးၿပီး တပ္မေတာ္က မူလေနရာယူထားတဲ့ ဘုရားဒကာ၊ ရပ္ရြာလူႀကီး အခန္းက႑ကို ပါေလရာ လူႀကီးက႑ကို ေလွ်ာ့ခ်လိုက္တာသာ ျဖစ္ ပါတယ္။ အစိုးရ၊ ျပည္သူ၊ တပ္မေတာ္ဆိုတဲ့ ႀတိဂံသ႑ာန္ျဖစ္တည္မႈကို ျပယ္ပ်က္ေစၿပီး၊ အစိုးရေနရာမွာ တပ္မေတာ္ကို ေျချဖတ္၊ လက္ျဖတ္ၿပီး ထည့္သြင္းလိုက္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအခါမွာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ မူလရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ ပင္မတာဝန္ေတြလဲပ်က္၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ ျပည္သူအၾကား၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ အစိုးရအၾကား က အျပန္အလွန္အသိအမွတ္ျပဳမႈနဲ႔ ေလးစားမႈေတြလဲ ပ်က္ျပယ္႐ွဳပ္ေထြးကုန္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး၊ လံုျခံဳေရးအ တြက္ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ဓာတ္နဲ႔ တပ္မေတာ္ထဲဝင္လာတဲ့ ႏိုင္ငံ့သားေကာင္းရတနာေတြဟာလဲ ကိုယ္ကျပရမွာ မဟုတ္တဲ့ စင္ေပၚမွာ အာ ဏာရွင္ေတြ ႀကိဳးဆြဲတဲ့ ႐ုပ္ေသးေလးအျဖစ္ တက္ကၾကရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပရိသတ္ရဲ႕ ခဲနဲ႔ ေပါက္မႈေတြ၊ တံေထြးနဲ႔ ေထြးမႈေတြ ကို ၾကားထဲကေန ခံၾကရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို႐ုပ္ေသးဘဝေရာက္ၿပီးမွ မိမိနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ပင္မတာဝန္ေတြကို ျပန္ၿပီး တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ျပန္ေတာ့လဲ မိခင္တပ္မေတာ္ႀကီးအတြင္းမွာ ကိုယ္နဲ႔ ေက်ာင္းအတူတူဆင္းခဲ့သူေတြကို အထက္လူႀကီးေတြအေနနဲ႔ ဆက္ ဆံရတာေတြ၊ သေဘာသဘာဝမတူတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္တခုမွာ သဟဇာတျဖစ္ေအာင္ ျပန္ညႇိရတာေတြနဲ႔ လူကန္႔လန္႔ေတြဘဝကို က် ေရာက္ၾကရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ တပ္မေတာ္သားေတြ ႏိုင္ငံေရးဝါသနာမပါရဘူး၊ ႏိုင္ငံေရး မလုပ္ရဘူးလို႔ ဆိုလိုေနတာ မဟုတ္ပါ။ ဝါသနာပါရင္ တပ္က ထြက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးသမားဘဝကို အျပည့္အဝခံယူလို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ အၾကား ေရာက္ေနမွာကေတာ့ အျမင္မေတာ္၊ ဆင္ေတာ္နဲ႔ခေလာက္ဆိုသလိုပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္ဆို တာကိုက အင္အားျပမႈ အေနအထားတခု ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုေဆြးေႏြးခြင့္၊ တန္းတူညီမွ်ခြင့္ အေျခခံသေဘာတ ရားေတြ လႊမ္းျခံဳေနတဲ့ ပါလီမန္နဲ႔ သင့္ေလ်ာ္မႈ မရွိပါဘူး။ မအပ္စပ္ပါဘူး။ အင္အားအတူတူညီမွ်ၿပီး အတူတကြ ကစားေနၾကတဲ့ က ေလးေတြအၾကားမွာ ဗလေတာင့္ေတာင့္၊ အင္အားႀကီးႀကီး လူႀကီးတေယာက္ကို ေတြ႔လိုက္ရရင္ ဒီလူႀကီးကို လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ဘယ္ လိုျမင္ပါသလဲ။ ဒီလူႀကီးဟာ က်ပ္မျပည့္တဲ့ လူႀကီးျဖစ္ႏိုင္ဖို႔က ရာခိုင္ႏွဳန္းေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္ မဟုတ္ပါလား။ ဒါေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ သားေတြကို ႏိုင္ငံေရးမလုပ္ရဘူးလို႔ ဆိုလိုတာမဟုတ္ေၾကာင္း ဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။ က်ပ္မျပည့္တဲ့လူႀကီး မျဖစ္ေစဖို႔ အင္အားအေရခြံ ကိုခြာၿပီး ႐ိုးရွင္းစြာ ႏိုင္ငံေရးကစားကြင္းထဲကို ဝင္လာသင့္ပါတယ္။

ဒါျဖင့္ရင္ နအဖစစ္အုပ္စုေတြဟာ ႐ိုးရွင္းစြာ အရပ္သားပါတီသစ္ေထာင္ၿပီး၊ ေရြးေကာက္ပြဲထဲ ဝင္လာတာမဟုတ္ပဲ ဘာျဖစ္လို႔ ကလိမ္ ကက်စ္ဥာဏ္ေတြသံုးၿပီး ႏိုင္ငံေရးအာဏာရဖို႔ လုပ္ေနၾကရသလဲ ဆိုတာကို စဥ္းစားၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဘာလို႔ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မႈ မလုပ္ရဲသလဲ။ အေျဖက ရွင္းပါတယ္။ ဆင္ျဖဴရဲ႕မ်က္ႏွာကို ဆင္မည္းက မၾကည့္ဝံ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ သူလူထုအေပၚ ႐ိုးသားေျဖာင့္မတ္စြာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈမရွိခဲ့ပါဘူး။ မတရားမႈေတြကို ဥပေဒျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ စီးပြား ေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကိုမလုပ္ဘဲ စစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ သားစဥ္ေျမးဆက္၊ ေဆြေတာ္မ်ဳိးေတာ္ ေကာင္းစားေရးကိုသာ အေကာင္အ ထည္ေဖာ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ျမန္မာ့မ်ဳိးဆက္ေတြရဲ႕ ပညာေရးကိုစနစ္တက် အကြက္ခ်ၿပီး ဖ်က္ဆီးထားခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုရဲ႕ က်န္း မာေရးကို အေလးမထားတာေၾကာင့္ နအဖလက္ေအာက္မွာ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် မေႂကြသင့္ဘဲ ေႂကြေနရတဲ့ အသက္ပန္းေလးေတြ အမ်ား ႀကီးပါပဲ။ ဒါေတြကို သူတို႔သိေနၾကပါတယ္။ ပါးစပ္ကေနသာ ႏိုင္ငံေတာ္တိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကို လုပ္ေပးေနတယ္လို႔ ထြက္ဆိုေနေပ မယ့္ ဒီစကားေတြ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ သူတို႔ကိုသူတို႔ သိေနၾကပါတယ္။ လူဆိုတာက မွန္မွန္ကန္ကန္ လုပ္ေနသူေတြဆိုရင္ ျပတ္ျပတ္ သားသား ဘာကိုမွရင္ဆိုင္ရမွာ မစိုးရိမ္ေပမယ့္ ခုိးေၾကာင္ခိုးဝွက္လုပ္ထားသူေတြက်ေတာ့ အလိမ္ေတြေပၚမွာေၾကာက္ၿပီး ဟိုဖံုး၊ ဒီဖိ လုပ္တာ၊ လူေတြကို မ႐ိုးမသားဆက္ဆံတာေတြ လုပ္တတ္ပါတယ္။ ဘယ္သူကမွ ရန္မရွာပဲနဲ႔ ရန္လိုေနတတ္ပါတယ္။ စိုးရိမ္စိတ္၊ ေၾကာက္ရြံ႕စိတ္၊ တဘက္သားကို မယံုၾကည္စိတ္ေတြနဲ႔ပဲ လူေတြကို ဆက္ဆံတတ္ပါတယ္။

နအဖစစ္အာဏာရွင္ေတြမွာလဲ ဒီလကၡဏာေတြ အမ်ားႀကီး ေတြ႔ရပါတယ္။ သူတို႔ မေကာင္းျပဳခဲ့တဲ့ကံေတြ သူတို႔ဆီ ျပန္လာမွာကို စိုး ရိမ္စိတ္ေတြ၊ သားစဥ္ေျမးဆက္ ေဆြေတာ္မ်ဳိးေတာ္ ေကာင္းစားေရးအတြက္ စုေဆာင္းထားတဲ့ ဥစၥာပစၥည္းေတြနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ေတြ ဆံုးရွံဳးသြားမွာကို ေၾကာက္ရြံ႕စိတ္ေတြ၊ လူတဦးနဲ႔တဦး အျပန္အလွန္ေလးစားမႈရွိတဲ့ ယဥ္ေက်းတဲ့လူ႔အသိုင္းအဝိုင္းမွာ မေနဖူးပဲ မုဆိုးဘဝနဲ႔ သားေကာင္လိုက္ပစ္ေနတဲ့ ဘဝမွာပဲ ေနဖူးတာေၾကာင့္ သားေကာင္တလွည့္ျဖစ္လာမွာကို စိုးရြံ႕စိတ္ေတြက သူတို႔ရဲ႕ စိတ္ အစဥ္ေတြကို လႊမ္းမိုးပါေတာ့တယ္။ ဒီအခါမွာ ပါလီမန္ထဲမွာျဖင့္ သူတို႔ရဲ႕ လက္ေအာက္ငယ္သား ႐ုပ္ေသးႀကိဳးဆြဲေလးေတြ ပါေနရင္ ေတာ့ ဒီလိုေၾကာက္လန္႔ရမႈေတြ ေလ်ာ့တန္ေကာင္းပါရဲ႕ဆိုတဲ့ အေတြးေတြနဲ႔ မၾကံေကာင္း၊ မစည္ရာ တပ္မေတာ္ႀကီးတရပ္လံုး သမိုင္း အဆက္ဆက္ သိကၡာက်ေစမယ့္၊ ပါလီမန္ထဲ တပ္မေတာ္သားေတြ သြတ္သြင္းတဲ့ အစီအစဥ္ႀကီးကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ၾကေတာ့ တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔ သူတို႔သားစဥ္ေျမးဆက္ေတြရဲ႕ အနာဂတ္အတြက္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အနာဂတ္ႀကီးကို ပံုဖ်က္ဖို႔ႀကိဳးစားေန ၾကသူမ်ားပဲ ျဖစ္ပါေတာ့တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ မဟာစီမံကိန္းႀကီးမွာ တပ္မေတာ္ သားေကာင္းရတနာေတြ အသံုးခ်ခံၾကရပါမယ္။

ႏိုင္ငံတကာ အရပ္ရပ္က အဆင့္ျမင့္ တပ္မေတာ္ ေတြဆိုတာက သူ႔အဆင့္အတန္းနဲ႔သူ သီးျခားရပ္တည္ၿပီး၊ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုရင္ တပ္ မေတာ္သားေတြဟာ မဲေတာင္ေပးခြင့္မရွိပါဘူး။ ဒါမွလဲ ဘက္လိုက္မႈကင္းၿပီး၊ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အေရးအႀကီးဆံုး က႑ျဖစ္တဲ့ ကာကြယ္ ေရးက႑နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္လံုျခံဳေရးက႑မွာ အျပည့္အဝ အာ႐ံုစိုက္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မွာမို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကေန ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ကူးေျပာင္းမႈမွာဆိုရင္ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးကို စနစ္တက် ျပန္တည္ေဆာက္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ပို ၿပီးေတာင္ သီးျခားရပ္တည္သင့္ပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ မွန္ကန္တဲ့အနာဂတ္ အခန္းက႑အတြက္ အေျမာ္အျမင္ရွိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ စစ္အာဏာရွင္ေတြ ျခယ္လွယ္ပံုသြင္းတာကို လက္မခံပဲ ျပည္သူလူထုနဲ႔ လက္တြဲသင့္ပါတယ္။

အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ legitimacy

အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ေပၚထြက္လာရတဲ့ ေနာက္ထပ္အေၾကာင္းရင္းတခုကေတာ့ legitimacy (တရားဝင္ခြင့္) ကိစၥရပ္ပဲ ျဖစ္ ပါတယ္။ legitimacy ဆိုတာမွာ ျပည္တြင္းနဲ႔ ျပည္ပ ႏွစ္မ်ဳိးရွိပါတယ္။ ျပည္တြင္းတရားဝင္ခြင့္ ရွဳေထာင့္ကေန ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အာ ဏာရွင္ေတြဟာ အာဏာကို ဆုပ္ကိုင္ထားရတာ၊ ကိုယ္လိုရာ ဖန္တီးေဆာင္ရြက္ေနရတာေတြကို အင္မတန္ေပ်ာ္ရႊင္ႏွစ္သက္ၿပီး သာ ယာၾကပါတယ္။ အာဏာနဲ႔ေငြေၾကးဆိုတာ လူေတြရဲ႕စိတ္ေတြကို ၁၈ဝ ဒီဂရီေတာင္ ေျပာင္းလဲပစ္ႏိုင္စြမ္း ရွိပါတယ္။ လူသားဆိုတာက လဲ ဦးေႏွာက္နဲ႔ စိတ္ခံစားမႈေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ ထားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဝမ္းနည္းစရာရွိရင္လဲ ပယ္ပယ္နယ္နယ္ ငိုေႂကြးလိုက္ ရမွ၊ ခံစားလိုက္ရမွ ျဖစ္တတ္သလို သာယာစရာ၊ ဝမ္းသာစရာေတြရွိရင္လဲ အျပတ္အသတ္ကို အရာရာေမ့ၿပီး သေဘာေတြ႔ မေနာေခြ႔ တတ္ၾကတာ မဟုတ္ပါလား။ ဒီေတာ့ အာဏာရွင္ေတြကလဲ လူသားေတြမို႔ အာဏာေတြ၊ အာဏာနဲ႔တြဲလာတဲ့ ေငြေၾကးအရွိန္အဝါေတြ ကို သေဘာေတြ႔လာၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဏာကို ဒီအတိုင္းပဲ ဆုပ္ကိုင္ထားမယ္ဆိုရင္ ျပည္တြင္းမွာေကာ၊ ျပည္ပမွာပါ တ ရားဝင္အစိုးရျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာကို သေဘာေပါက္ၾကပါတယ္။ ဒီအတြက္ ရွဥ့္လဲေလွ်ာက္သာ၊ ပ်ားလဲစြဲသာျဖစ္ေအာင္ လူေသ အေလာင္းကို ေမွာ္သြင္းၿပီး ရွင္ေအာင္လုပ္ထားတဲ့ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ထြက္ေပၚလာေတာ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သ ရဲႀကီးၿပီး သဘက္ျဖစ္သြားရင္ မႏိုင္မွာစိုးတဲ့အတြက္ ထိန္းညႇိေရး၊ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားေတြကိုလဲ စီမံထည့္သြင္းၾကရျပန္ပါတယ္။ ႐ုပ္ ေသးႀကိဳးဆြဲျဖစ္ဖို႔အတြက္ စစ္ဗိုလ္တမတ္သားလဲ ထည့္ရ၊ အက်ဳိးေမွ်ာ္လို႔ ေညာင္ေရေလာင္းေနတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြကိုလဲ အတင္းေရြးေကာက္ပြဲဝင္ခိုင္းရ၊ တပ္မေတာ္သားေတြက ျပည္သူေတြနဲ႔ေပါင္းသြားမွာ စိုးရိမ္ရေသးတဲ့အတြက္ တျခားေမြးထားတဲ့ ရပ္ ကြက္ထဲက လူမိုက္၊ လူေတ ေမြးစားသားေလးေတြကိုလဲ ခ်ီးေျမႇာက္ရ၊ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ စည္း႐ံုးခိုင္းရ၊ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ဖို႔ ဆု ေတာ္လာဘ္ေတာ္ေတြေပးရ၊ ကိုယ့္ပညာနဲ႔ကိုယ္ တကမၻာလံုးဘယ္မွာေနေန တင့္တင့္တယ္တယ္ ေအးေအးလူလူေနႏိုင္ေပမယ့္ ေျမႇာက္ပင့္ ခိုင္းစားခံရတာကိုမွ ဂုဏ္ယူခ်င္ေနၾကတဲ့ ပညာရွင္တပိုင္း၊ ဗ်ဴ႐ိုကရက္ေပါက္စတပိုင္းေတြကို ေျမႇာက္ပင့္ေပးၿပီး ေရြး ေကာက္ပြဲကို လူေတြေထာက္ခံခ်င္လာေအာင္ ေျပာခိုင္း၊ ဆိုခိုင္းရနဲ႔ ျဖစ္ေနေတာ့တာပါပဲ။

ဒါေတြက ျမန္မာျပည္က အာဏာရွင္ေတြတင္မဟုတ္ပါဘူး။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသ၊ အာရွအလယ္ပိုင္းေဒသ၊ အာဖရိကေဒသနဲ႔ လက္တင္အေမရိက ႏိုင္ငံမ်ားစြာက အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ဒီလိုလကၡဏာရပ္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ ေရြးေကာက္ ပြဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရမွာ ကိုယ့္ဘက္ေတာ္သားေတြ အမ်ားအျပားပါဝင္လာေအာင္ နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ ႀကိဳးပမ္းယူတတ္ၾကတာ အာဏာရွင္ တိုင္းလိုလိုပါ။ ဒါမွလဲ သူတို႔ရဲ႕ အနာဂတ္အတြက္ စိတ္ေအးရမွာ ျဖစ္လို႔ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္အာဏာရွင္လို ႐ုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒထဲ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ အခ်က္ေတြ ဆြဲထည့္ၿပီး၊ မဲမခိုးရပဲ ပါလီမန္ထဲ လူေရာက္ေအာင္လုပ္တဲ့ အာဏာရွင္ေတြေတာ့ ကမၻာမွာ ရွာမွရွားပါပဲ။ ျမန္မာေတြမွာ ကမၻာတဝွမ္းက လူေတြနဲ႔မတူတဲ့ ထူးျခားဆန္းက်ယ္ အရည္အခ်င္းတခ်ဳိ႕ ရွိတတ္ပါတယ္။

ဒီအထဲမွာ သူခိုးက လူျပန္ဟစ္တတ္တဲ့ အရည္အခ်င္းဟာ လူသိရွင္ၾကား နာမည္ေက်ာ္ၾကားတဲ့ အရည္အခ်င္းတရပ္အေနနဲ႔ ပါပါ တယ္။ နအဖစစ္အုပ္စုကလဲ ဒီအရည္အခ်င္းနဲ႔ အင္မတန္ျပည့္မွီပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္က ျပည္သူ႔အာဏာကို ေၾကာင္ေတာင္ဝင္ႏွိဳက္ ထားေပမယ့္ အာဏာကို ျပည္သူ႔ဆီကသာ သက္ဆင္းေစဖို႔ ေတာင္းဆိုေနၾကသူေတြ က်ျပန္ေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ တည္တံ့ခိုင္ျမဲေရးကို ေႏွာင့္ယွက္ဖ်က္ဆီးသူမ်ားလို႔ သမုတ္ျပန္ပါတယ္။ လင္ေယာက်္ားႀကီး ငုတ္တုတ္ရွိေနတဲ့ မိန္းမတေယာက္ကို ေၾကာင္ေတာင္ဝင္ႏွိဳက္ၿပီး၊ လင္ေယာက်္ားႀကီးကို သူခိုးပါ စြပ္စြဲ တာမ်ဳိးနဲ႔ တူပါတယ္။ ၾကမ္းပိုးက လိပ္ျဖစ္ေအာင္ တတ္ႏိုင္ပါေပ့လို႔ ဆို ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္လဲ ဒီေလာက္ေတာင္ ေျဗာင္ႀကီး ေၾကာင္ေတာင္ႏွိဳက္ေနတာဆိုေတာ့ နအဖ စစ္အုပ္စုဟာ ျပည္တြင္းတရား ဝင္ခြင့္ (domestic legitimacy) ကို ဒီေလာက္အထိ အေလးထား႐ံု မေပၚပါဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ရင္ ၿပီးေရာေလာက္သာ သေဘာ ထားပါတယ္။

နအဖစစ္အုပ္စု အမွန္တကယ္ဦးတည္တာက international legitimacy ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တနည္းဆိုရရင္ political liberalization နည္းလမ္းကေန legitimacy ရလာမယ့္ အခြင့္အေရးေတြကို မ်က္စပစ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Levitsky နဲ႔ Way တို႔က စစ္ေအးကာလေႏွာင္းပိုင္းမွာ Political liberalization နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အသံုးစရိတ္ေတြ ျမင့္တက္လာ တယ္ဆိုတာကို သံုးသပ္တင္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက အာဏာရွင္အစိုးရတခ်ဳိ႕ကို liberalization လုပ္ရင္ ရလာႏိုင္မယ့္ စီးပြားေရး၊ ကုန္သြယ္ေရး၊ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈဆိုင္ရာ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြကို ေဖာ္ျပၿပီး ဆြဲေဆာင္သိမ္းသြင္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အ ေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ကနဦးဒီမိုကေရစီေျပာင္းလဲမႈ (Initial Democratization) မစတင္ႏိုင္ေသးတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ Political liberalization ကေန တဆင့္ ဒီမိုကေရစီ အျမစ္တြယ္ရွင္သန္ခိုင္မာမႈ (democratic consolidation) ကိုတက္လွမ္းႏိုင္မလား ဆိုတာ ကို အေနာက္အုပ္စု ႏိုင္ငံႀကီးေတြက စဥ္းစားလာၾကတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလိုစဥ္းစားလာမႈေတြရွိတဲ့အခါ မူလက ကနဦးဒီမိုကေရစီ ေျပာင္းလဲမႈကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြကို Political liberalization လမ္းေၾကာင္းေပၚေရာက္ေအာင္ နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ တြန္းပို႔တာေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။

ဒီနည္းလမ္းေတြထဲမွာ အေတြးအေခၚနည္းလမ္းနဲ႔ ေငြေၾကး incentives နည္းလမ္းေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ “ဘာပါလီမန္မွ မရွိတာထက္စာ ရင္ စစ္ဗိုလ္တမတ္သား ပါလီမန္ကလဲ ေကာင္းတာပဲ”၊ “ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိတာကို လုပ္ရတာ”၊ “ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ပဲ သြားသြား၊ democratic consolidation ကသာ အဓိကျဖစ္တာမို႔ Initial democratization ထဲက အသံုးအႏွဳန္းေတြျဖစ္တဲ့ လူထုတိုက္ပြဲတို႔၊ ေတာ္လွန္ေရးတို႔၊ ပါဝါရွယ္ယာၾကားျဖတ္အစိုးရတို႔ စတဲ့စကားလံုးေတြကိုမသံုးေတာ့ပဲ ေနာက္ဆံုးပန္းတိုင္ျဖစ္တဲ့ အမ်ဳိးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကိုပဲေျပာၾက”၊ “မလြဲမသာေလွ်ာက္ရမယ့္ လမ္းကိုပဲ လိုက္ေလွ်ာက္ၿပီး ပါလီမန္ထဲမွာပဲ တိုက္ပြဲဝင္တာေကာင္းတယ္” စတဲ့ စကားလံုးေတြ၊ အေတြးအေခၚေတြဟာ political liberalization လမ္းေၾကာင္းကို အေျခတည္ၿပီး ထြက္ေပၚလာတာေတြပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။

တၿပိဳင္နက္တည္းမွာ ဒီလမ္းေၾကာင္းခိုင္မာသြားဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို သက္ဆိုင္ရာအန္ဂ်ီအိုေတြ၊ ႏိုင္ငံေတြကတဆင့္ ေရြး ေကာက္ပြဲဝင္ဖို႔ လႈံ႔ေဆာ္တာေတြ၊ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးရင္ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈ ရပ္ဆိုင္းမယ္ဆိုတာေတြ၊ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေထာက္ခံတဲ့ ကင္ပိန္းေတြနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ေျမာက္ေရးအတြက္ လိုအပ္တဲ့သင္တန္းေတြ က်င္းပေပးႏိုင္ဖို႔ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့တာေတြ လုပ္ၾက တာေတာ့တာပါပဲ။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အာဏာရွင္ကိုလဲ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပဖို႔အတြက္ ကုန္သြယ္ေရး၊ စီးပြားေရးအက်ဳိးအျမတ္ ေတြနဲ႔ မက္လံုးေပးပါတယ္။ ဒါက အေနာက္ႏိုင္ငံေတြ initial democratization ကေန democratic consolidation ကို သြားတဲ့ လမ္း ေၾကာင္းကို မေထာက္္ခံေတာ့ပဲ Political liberalization ကေန democratic consolidation ကိုသြားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို ခင္းေပးတဲ့ အခါ လုပ္ေလ့လုပ္ထရွိတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လဲ ဒီလိုလမ္းခင္းေပးမႈေတြဟာ ေအာင္ျမင္မႈနည္းပါးၿပီး၊ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကတဆင့္ အာဏာရွင္အင္စတီး က်ဴးရွင္းေတြ ပိုမိုခိုင္မာေတာင့္တင္းလာေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးလိုက္သလိုသာ ျဖစ္သြားတယ္တယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပေရး သားလာၾကပါတယ္။ Political liberalization ျဖစ္လာေပမယ့္ ဒီမိုကေရစီအျမစ္တြယ္ခိုင္မာမႈကို ဆက္ၿပီး အေကာင္အထည္ မေဖာ္ ႏိုင္ေတာ့တဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ကမၻာေပၚမွာ အမ်ားအျပားျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ international legitimacy နဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ဳိးအျမတ္ေတြ ရလာႏိုင္တာေၾကာင့္ အာဏာရွင္ေတြက ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို လုပ္ခ်င္ေနၾကတာ ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆက္လက္ၿပီး ဒီလို အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြရဲ႕ ေနာက္ပိုင္းကာလမွာ ေပၚထြက္လာႏိုင္မယ့္ ျမန္မာျပည္ အ နာဂတ္ အေျခအေနကို ေလ့လာၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။

ျမန္မာျပည္အနာဂတ္

ဒီလိုနဲ႔ အတိုက္အခံအင္အားစုမ်ားၿပိဳကြဲေရး၊ စစ္တပ္ကို အသံုးခ်ၿပီး စစ္အာဏာရွင္မ်ားရဲ႕ အနာဂတ္ ေကာင္းစားေရး၊ legitimacy ရရွိ ေရးေတြကို ရည္ရြယ္ၿပီး ထြက္ေပၚလာတဲ့ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျချပဳ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး ၿပီးဆံုးသြားတဲ့အခါ အနာဂတ္ျမန္မာ ျပည္မွာ ဘာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္သလဲ ဆိုတာကို တြက္ဆၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။

အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ထြက္ေပၚလာတဲ့အခါ အာဏာာရွင္ေတြကို ဆန္႔က်င္ေနတဲ့ အတိုက္အခံအင္အားစုေတြအၾကားမွာ အက္ေၾကာင္းေတြ ျဖစ္မယ္၊ အဖြဲ႔ေတြ ၿပိဳကြဲမယ္၊ တဦးနဲ႔တဦး မယံုၾကည္မႈေတြ ျဖစ္မယ္ဆိုတာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတဲ့ အမွန္တရားတရပ္ တရပ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာမွ အေနာက္အုပ္စုက political liberalization လမ္းေၾကာင္းကိုပဲ ဦးစားေပးလာတဲ့အခါ အတိုက္အ ခံအင္အားစုေတြအၾကားမွာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ပ်က္သုဥ္းေရး၊ လူထုတိုက္ပြဲဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြကို စကားဟဟေတာင္ မေျပာရဲ ေတာ့ပဲ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး၊ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကို ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမႈရဲ႕ တစိတ္တပိုင္းအျဖစ္ လက္ခံ ေရးဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြကပဲ ေပၚထြက္လာမယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြ ဆန္းစစ္ထားၾကတာကလဲ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိတဲ့ အမွန္တရားတရပ္ပဲ ျဖစ္ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုဆိုလိုက္တာနဲ႔ပဲ စစ္အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္ေရးဆိုတဲ့ လမ္းစဥ္ႀကီးက လူထုထဲကေန ေပ်ာက္ကြယ္သြားမွာလား ဆိုတာကေတာ့ လံုးဝ မဟုတ္ပါဘူး။

“မတရားမႈသည္ ဥပေဒျဖစ္လာေသာအခါ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ျခင္းသည္ တာဝန္တရပ္ျဖစ္သည္” တဲ့။

ဒါဟာ ကမၻာတဝွမ္းက လူထုေတာ္လွန္ေရးေတြမွာ လက္ကိုင္စြဲခဲ့တဲ့ ဥပေဒသ တရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဖိႏိွပ္မႈဆိုတာ ရွိေနသေရြ႕ ပုန္ကန္ထ ႂကြမႈေတြ ဆိုတာကလဲ ရွိေနစျမဲပါပဲ။ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုတရပ္ ၿပိဳလဲက်တာနဲ႔ အင္အားစုအသစ္ေတြကလဲ ထြက္ေပၚလာစျမဲပါ ပဲ။ ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္ေတြမွာ ေဝဝါးမႈရွိလာတာနဲ႔ ျပတ္သားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္သစ္ေတြက ေပၚေပါက္လာစျမဲပါပဲ။ လူထုကို ကိုယ္စားျပဳဖို႔ လူထုက ေရြးခ်ယ္ထားသူေတြဟာ လူထုကို ကိုယ္စားမျပဳေတာ့တာနဲ႔ လူထုက လက္မခံေတာ့ပါဘူး။ အာဏာဆိုတာ ျပည္သူ႔ဆီကပဲ သက္ဆင္းပါတယ္။ ျပည္သူလူထုဟာ သမိုင္းအဆက္ဆက္မွာ တာဝန္ေက်ခဲ့တယ္။ မတရားမႈကို ေခါင္းငံု႕မခံဘူး။ ဒါေတြကို ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ ဆန္႔က်င္ေရး သမိုင္းတေလွ်ာက္မွာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။

၁၉၂ဝ ကာလေတြမွာ ဂ်ီစီဘီေအ ေပၚေပါက္လာတယ္။ လူထုလႈပ္ရွားမႈႀကီးရဲ႕ တပ္ဦးအဖြဲ႔ႀကီးအျဖစ္ လူထုက အားေပးခဲ့ၾကတယ္။ မ ၾကာပါဘူး။ ၁၉၂၂ ေရာက္ေတာ့ ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရး စကားလံုးေလးနဲ႔ နယ္ခ်ဲ႕အာဏာရွင္က မ်က္စပစ္လိုက္တာနဲ႔ ဂ်ီစီဘီေအလဲ ႏွစ္ ျခမ္းကြဲပါေလေရာ။ ၁၉၂၉ လဲ ေရာက္ေရာ ဂ်ီစီဘီေအ အသင္းႀကီး ေလးစိပ္ေလာက္ ကြဲေနခဲ့ၿပီ။ ႏိုင္ငံေရးဒိတ္ဒိတ္ၾကဲ ေခါင္းေဆာင္ ႀကီးေတြ လူထုမ်က္ႏွာကို မၾကည့္ၾကပဲ အာဏာေနာက္၊ ဥစၥာဓနေနာက္ တေကာက္ေကာက္လိုက္ၿပီး အာဏာအေဝမတည့္ၾကနဲ႔ အ မတ္ႏြံနစ္လိုက္ၾကပံုမ်ား လူၾကားမေကာင္း၊ သူၾကားမေကာင္း။ ဆရာႀကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မွိဳင္းကေတာင္ “ေတာင္က်ေရႏြားႏွစ္ ေကာင္ မဝသလိုပ၊ ေမာင္ဘေဘ ငါးေထာင္ မရေသာ္ေၾကာင့္” လို႔ စာခ်ိဳးေရးရတဲ့အထိကို ေရြးေကာက္ပြဲႏြံ၊ အမတ္ႏြံနစ္ၿပီး အာဏာ ေနာက္၊ ဥစၥာေနာက္ လိုက္ခဲ့ၾကတာကလား။ ဒီအခ်ိန္မွာ လူထုဘာလုပ္ခဲ့ၾကသလဲ။ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး၊ လံုးဝလြတ္လပ္ေရး ကို ေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့ သခင္ဘေသာင္းဦးေဆာင္တဲ့ တို႔ဗမာ အစည္းအ႐ံုးႀကီးကို အားရပါးရ ဝိုင္းဝန္းေထာက္ခံခဲ့ၾကပါေရာလား။ ဒိုင္အာ ခီအမတ္ေတြ ပါလီမန္ထဲဝင္ၿပီး နယ္ခ်ဲ႕ေတြေျပာသမွ် ေခါင္းေပါင္းစတလူလူနဲ႔ ေခါင္းေတာ္ညိမ့္ေနၾကခ်ိန္မွာ “ကမၻာမေၾက၊ ဗမာတ ေတြ၊ ဒါ-ဒို႕ေျပ၊ ဒါ-ဒို႕ေျမ၊ ဒါ ငါတို႔ေျပ” ဆိုတဲ့ သီခ်င္းေတြက ေတာေရာၿမိဳ႕ပါ မက်န္ ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနခဲ့ၿပီ။ လံုးဝလြတ္လပ္ေရး ေတာင္းဆိုသံ ေတြက ပါလီမန္နဲ႔ နယ္ခ်ဲ႕ အာဏာရွင္အသိုင္းအဝိုင္းကလြဲရင္ လူတိုင္းရဲ႕ ပါးစပ္ဖ်ားမွာ စြဲထင္ေနခဲ့ၿပီ။

လူထုရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ လူထုကို ကိုယ္စားျပဳသူေတြဆိုတာ လူထုရဲ႕ မ်က္ႏွာကို ဖတ္တတ္ရမယ္၊ လူထုရဲ႕ ႏွလံုးသားထဲက စကား သံေတြကို နားေထာင္တတ္ရမယ္၊ လူထုရဲ႕ မ်က္လံုးကက်လာတဲ့ မ်က္ရည္ေတြကို ခံစားတတ္ရမယ္။ ဒါေတြကို ေသြဖယ္ၿပီး လူထုက သာ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဆံုးျဖတ္လုပ္ကိုင္တာကို လက္ခံရမယ္ဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚေတြ လူထုကိုယ္စားျပဳသူေတြရဲ႕ စိတ္ထဲေရာက္ လာ တာနဲ႔႔ တၿပိဳင္နက္ သူတို႔နဲ႔ လူထုႀကီး ကြဲကြာသြားၿပီဆိုတာ အေသအခ်ာပဲ။

အာဏာရွင္ေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ မက်င္းပခင္မွာ elite management ဆိုတဲ့ ေရေပၚဆီ လူတန္းစား စီမံခန္႔ခြဲမႈကို ကနဦး လုပ္ၾကတယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ေလ့လာေတြ႔ရွိခဲ့ၾကတယ္။ အဓိကကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္ေနသူေတြ၊ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို သူ တို႔ရဲ႕ စီမံကိန္းထဲ ေရာက္ေအာင္ ရာထူးအာဏာ၊ ဥစၥာဓန၊ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းေသာ အေတြးအေခၚေတြနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ၿပီး က်ံဳးသြင္းျခင္းပါ။ ဒီလို လုပ္လာတဲ့အခါမွာ ႏိုင္ငံေရးဒိတ္ဒိတ္ၾကဲေခါင္းေဆာင္ႀကီးေတြကေတာင္ လက္ခံလိုက္ၿပီဆိုတဲ့ သတင္းစကားကို လူထုထဲ ျဖန္႔လိုက္ တာနဲ႔ လူထုရဲ႕ အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္ေရးစိတ္ေတြ ေလ်ာ့ပါးသြားမယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ အာဏာရွင္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြပဲ အနာဂတ္ႏိုင္ငံေရးကံၾကမၼာကို ဆံုးျဖတ္မယ္။ ဒါကို လူထုက လက္ခံရမယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးပါ။ ဒီလိုအေျခအ ေနမ်ဳိးေတြ ေပၚလြင္ေစဖို႔အတြက္ elite democratization process နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဆာင္းပါးေတြ၊ ေဟာေျပာပြဲေတြ၊ အစည္းအေဝး ေတြက ဟန္ခ်က္ညီ ထြက္ေပၚရပါတယ္။ ဒါကို အခ်ဳိ႕ကလဲ ေဘာလံုးပြဲနဲ႔ ဥပမာေပးတတ္ၾကပါေသးတယ္။ လူထုက ပြဲၾကည့္ပရိသတ္ သာျဖစ္တယ္။ တကယ္အရွံဳး၊ အႏိုင္၊ သေရက်တာေတြက ကြင္းထဲက ေဘာလံုးသမားေတြနဲ႔ ဆိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးပါ။

ဒါေပမယ့္ ျပည္သူလူထုဟာ ေဘာလံုးပြဲကို သက္ေတာင့္သက္တာ ထိုင္ၾကည့္ေနရတဲ့ ပရိသတ္မဟုတ္ဘူး။ စစ္အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္ ေရး ကာလတေလွ်ာက္လံုးမွာ ျပည္သူလူုထုတရပ္လံုးရဲ႕ ေသြးေတြ၊ ေခ်ြးေတြ၊ ႏွလံုးေသြးစက္ေတြ ရင္းထားရတာ။ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ က်တဲ့ ဖခင္တေယာက္ကို တေန႔ေတြ႔ရမွာပဲလို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနတဲ့ ကေလးငယ္ေလးတေယာက္ရဲ႕ ခံစားခ်က္၊ သမီးငယ္ေလး မုဒိမ္းက်င့္ သတ္ျဖတ္ခံရလို႔ ႏွလံုးကြဲေအာင္ခံစားေနရတဲ့ မိအို၊ ဖအိုေတြရဲ႕ ငိုေႂကြးေနတဲ့ ႏွလံုးသား၊ ေပ်ာက္ဆံုးသြားတဲ့ လင္ေယာက်္ားေတြ၊ ဇနီး သည္ေတြ၊ ခ်စ္သူေတြကို ေမွ်ာ္လင့္ရင္း က်ဆင္းေနတဲ့ ဇနီးမယားေတြ၊ လင္ေယာက်္ားေတြ၊ ခ်စ္ၾကင္နာသူေတြရဲ႕ မ်က္ရည္စက္ေတြ၊ ေဆး႐ံုေပၚမွာ ေဆးဝါးဝယ္ဖို႔ မတတ္ႏိုင္လို႔ မေသသင့္ဘဲေသရတဲ့ အေမ့အေလာင္းကို ဖက္ၿပီး ငိုင္ေနရတဲ့ သားသမီးေတြရဲ႕ အသက္ မဲ့မ်က္ႏွာ၊ ဆာေလာင္ၿပီး ငိုေႂကြးေနတဲ့ ကေလးငယ္ေလးကို အဆာေျပေကၽြးစရာ ဘာမွ မရွိလို႔ အံႀကိတ္ရင္း ခံစားေနရတဲ့ ဖခင္တ ေယာက္ရဲ႕ လက္သီးဆုပ္၊ ရြယ္တူေက်ာင္းတက္ေနတဲ့ ကေလးေတြကို ေငးၾကည့္ရင္း ဝမ္းနည္းေနတဲ့ လမ္းေဘးက သူေတာင္းစားက ေလးငယ္ေလးရဲ႕ ရင္ထဲက စကားသံေတြ၊ မ်က္စိေရွ႕မွာ ကိုယ္ကိုးကြယ္တဲ့ သံဃာေတာ္ေတြကို ႐ိုက္ႏွက္သတ္ျဖတ္ေနတာကို ျမင္ ထားရတဲ့ လူထုရဲ႕ နာက်ည္းမႈေတြ။

ဒါေတြဟာ “လူထုႀကီးေရ။ ခင္ဗ်ားတို႔ အားလံုးကို ေမ့ထားလိုက္ၾကေတာ့။ က်ဳပ္တို႔က အားလံုးကို သင္ပုန္းေခ်ၿပီး အမ်ဳိးသားသင့္ျမတ္ ေရးပဲလုပ္မယ္” လို႔ စကားေလးတခြန္းေျပာလိုက္တာနဲ႔ ၿပီးဆံုးသြားမယ့္ အရာေတြ မဟုတ္ဘူး။ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး တ ကယ္ျဖစ္သြားဖို႔ဆိုတာ ပါလီမန္ထဲ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ ေရာက္သြား႐ံု၊ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးသြား႐ံုေလာက္နဲ႔ ျဖစ္လာ ႏိုင္တဲ့ အရာမဟုတ္ဘူး။ ျဖစ္ၿပီးသြားခဲ့တဲ့ အမွန္တရားေတြ၊ တာဝန္ရွိသူေတြကို လူထုအၾကားမွာ ေဖာ္ထုတ္ျပရမယ္။ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့ သူေတြဟာ လူထုကို ဝန္ခ်ေတာင္းပန္ရမယ္။ စနစ္ရဲ႕ ဆိုးက်ဳိးေတြကို စနစ္ရဲ႕သားေကာင္ေတြက နားလည္ခြင့္လႊတ္မႈရွိလာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ရမယ္။ ေတာင္အာဖရိကမွာ ဒိုင္ယာေလာ့ခ္နဲ႔ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ စတင္ၿပီးေတာ့မွ အမွန္တ ရားႏွင့္ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေကာ္မရွင္ (Truth and Reconciliation Commission) ဆိုတာ ထြက္ေပၚလာတာျဖစ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီေကာ္မရွင္က ၾကားျဖတ္ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (interim constitution) ရဲ႕ final clause ျဖစ္တဲ့ “ျပစ္ဒဏ္ေပးတာ မဟုတ္ေပမယ့္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတာကို သိနားလည္မႈ လိုအပ္တယ္။ လက္စားေခ်ဖို႔ မဟုတ္ေပမယ့္ မွားယြင္းမႈအတြက္ ဝန္ခ်ေတာင္းပန္တာ၊ ေလ်ာ္ေၾကးေပးတာေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္“ ဆိုတဲ့ အခ်က္အေပၚမွာ မူတည္ထြက္ေပၚလာတာျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ကာလေတြမွာ လူထုရဲ႕ စိတ္အနာေတြကို ကုစားဖို႔ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ အမ်ားႀကီးရွိေသးတယ္။ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဆိုတာ ေတာင္းဆိုေနရတဲ့ စကားလံုး မဟုတ္ဘူး။ လုပ္ေဆာင္ရတဲ့ အလုပ္ပဲ ျဖစ္တယ္။ ပ႗ိပကၡေတြၿပီးဆံုးၿပီးမွ ေဖာ္ေဆာင္ရတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္တယ္။ နအဖကို ေတာင္းဆိုရေအာင္ နအဖေရးဆြဲအတည္ျပဳထား တဲ့ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ ဒီလိုျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စာပိုဒ္တပိုဒ္တေလ၊ လိုက္ေလ်ာမႈတစံုတရာမ်ား ရွိေန တာမွ မဟုတ္ေသးတာကလား။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ အတိတ္ကိုေမ့လိုက္ဖို႔၊ သင္ပုန္းေခ်ဖို႔၊ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလုပ္ဖို႔ ဆိုတာက ဘာနဲ႔ သြားတူသလဲဆိုရင္ နယ္ခ်ဲ႕ေခတ္တုန္းက ေက်းရြာသူေလးကို ၿမိဳ႕ပိုင္သားက ေစာ္ကားလိုက္တဲ့အခါ သူႀကီးက ၾကားဝင္ၿပီး “ငါက ရြာ အႀကီးအကဲအေနနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ေပးမယ္။ ၿပီးတာေတြလဲ ေမ့လိုက္ၾကေတာ့။ မဟုတ္ရင္ နင္ကလဲ မိန္းကေလးဆိုေတာ့ ရပ္ေက်ာ္ရြာ ေက်ာ္ျဖစ္ၿပီး သိကၡာက်မယ္။ ဟိုဘက္ကလဲ ၿမိဳ႕ပိုင္သား။ အာဏာရွိတဲ့မင္းေတြ။ ဖက္ၿပိဳင္ဖို႔ မႀကိဳးစားပါနဲ႔” လို႔ ေျပာေနတာနဲ႔ တူတယ္။ အဲဒီလို ဆိုလိုက္တာနဲ႔ ရြာလူထုက ျမိဳ႕ပိုင္သားရဲ႕ ျပစ္မႈကို ေက်နပ္သြားေရာတဲ့လား။ မေက်နပ္တဲ့အျပင္ နယ္ခ်ဲ႕ရဲ႕ ဖိႏွိပ္ေစာ္ကား မႈေတြကို ပိုၿပီး ျမင္လာၾကေတာ့တာပါပဲ။ သူႀကီးကိုက်ေတာ့ ဘယ္လိုအမည္တပ္ပါသတဲ့လဲ။ “နယ္ခ်ဲ႕အလိုေတာ္ရိ” လို႔ အမည္တပ္ ပါတယ္။

မ်က္ေမွာက္ေခတ္မွာလဲ ဒီအတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ေတြက အမ်ဳိးသားသင့္ျမတ္ေရးကို အသာထားလို႔ စစ္ကၽြန္စနစ္ ရွင္သန္ ခိုင္မာေရး၊ အာဏာရွင္သားစဥ္ေျမးဆက္ ေကာင္းစားေရးေတြအတြက္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို သူတို႔စိတ္ႀကိဳက္ ေရးဆြဲၿပီးမွ မဲလိမ္၊ မဲခိုးၿပီး အတည္ျပဳထားတာ ျဖစ္တယ္။ စကားကမ္းလွမ္းမႈ၊ လိုက္ေလ်ာမႈေလးေတြ ဆိုတာက သူတို႔ဘက္က ပိုင္ၿပီဆိုေတာ့မွ elite management process ျဖစ္တဲ့ ေရေပၚဆီႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြ၊ အာဏာရွင္အလိုက် အေတြးအေခၚ ႏြံထဲေတြ က်ံဳးသြင္းယူတဲ့ စီမံခန္႔ခြဲေရးျဖစ္စဥ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတာပဲျဖစ္တယ္။ ဒါကို မျမင္ပဲ “ေမာင္ေမာင္ေခၚတိုင္း ဗ်ာ လိုက္ထူး” လို႔ကေတာ့ “အာဏာရွင္အလိုေတာ္ရိ” ဆိုတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္ကို လူထုက လည္ပင္းမွာ စြပ္ေပးလာၾကမွာပဲ ျဖစ္တယ္။ စစ္မွန္ တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ၊ စစ္မွန္တဲ့ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေတြ မဟုတ္တာေၾကာင့္ လူထုနဲ႔အတူလက္တြဲ ၿပီး အာဏာရွင္ကို ဆန္႔က်င္ေနတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြကလဲ စဥ္ဆက္မျပတ္ဆက္ထြက္ေနဦးမွာ အေသအခ်ာပဲ။ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ ေရေပၚဆီ ႏိုင္ငံေရးအသိုင္းအဝိုင္းေတြကို လူထုနဲ႔ ခြဲထုတ္ၿပီး ရာထူးအာဏာ၊ ဥစၥာႏြံထဲ ႏွစ္လိုက္တာနဲ႔ ႏြံထဲမွာ အနစ္မခံၾကတဲ့ စစ္မွန္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြနဲ႔ ျပည္သူလူထုနဲ႔ဟာ ပိုၿပီး ပူးေပါင္းမိလာၾကမွာပဲျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ကာလေတြမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ စစ္အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္ေရးစိတ္ဓာတ္ကေတာ့ ရွိေနဦးမွာပဲျဖစ္သလို၊ ေတာ္လွန္ ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြကလဲ ရွိေနဦးမွာပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္တယ္။

အာဏာရွင္ေတြဟာ ပင္မေဒါက္တိုင္ႀကီးျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္ေဒါက္တိုင္ၿပိဳလဲမႈကို အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပၿပီး ထိန္းသိမ္း ေျဖရွင္းေလ့ရွိတယ္လို႔ ေရွ႕ပိုင္းမွာ ဆိုခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ စစ္တပ္ဟာ ျပည္သူနဲ႔ ပူးေပါင္းသြားခ်ိန္မွာ စစ္တပ္ေဒါက္တိုင္ ၿပိဳလဲပါတယ္။ နအဖစစ္အာဏာရွင္ေတြက ပါလီမန္ထဲကို စစ္ဗိုလ္အမတ္ေတြ ထည့္လိုက္တာဟာ ျမားတစင္းထဲနဲ႔ ဌက္ႏွစ္ေကာင္ ပစ္ခ်လိုက္တာပါ။ အာဏာဆိုတာ လူေတြရဲ႕ သည္းေျခႀကိဳက္ျဖစ္တာေၾကာင့္ တပ္တြင္းမွာလဲ အာဏာရူး၊ အမတ္ရူးေတြရဲ႕ အၿပိဳင္အဆိုင္ေတြ ေပၚလာ ၾကဦးမွာပါ။ တခါ စစ္ဗိုလ္အမတ္ေတြ တပ္ထဲျပန္ေရာက္လာတဲ့အခါမွာလဲ အမတ္မဟုတ္ခဲ့ဖူးတဲ့ စစ္ဗိုလ္ေတြနဲ႔ တပ္ထဲမွာ သေဘာ ထားအကြဲေလးေတြ ျဖစ္ၾကဦးမွာပါ။ ဒီလိုအခ်ိန္ေလးေတြမွာ အမတ္႐ူးတဲ့ ဗိုလ္ကလဲ အမတ္ျဖစ္ဖို႔ တပ္မေတာ္အႀကီးအကဲႀကီးေတြကို ကပ္ရ၊ ဖားရ ျဖစ္ၾကမယ္။ တပ္တြင္းမွာလဲ သေဘာထားအကြဲေလးေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္တြင္းစည္းလံုးညီညြတ္ေရး ဖ႐ိုဖရဲေတြျဖစ္မယ္။ ရာထူး၊ အာဏာေတြမွာ ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ သာယာၾကမယ္။ ေအာက္ေျခက တပ္သားေတြနဲ႔ အရာရွိေတြအၾကားမွာ ကြာဟမႈ သိပ္ႀကီး မယ္။ ရာထူးအာဏာစည္းစိမ္ေတြေၾကာင့္ ျပည္သူဘက္က ရပ္တည္တဲ့တပ္မေတာ္ျဖစ္လာဖို႔ ရာခုိင္ႏွဳန္းက ေတာ္ေတာ္နည္းသြားပါ မယ္။ တပ္ခ်ဳပ္ႀကီးအလုိက် တပ္မေတာ္သာ ျဖစ္ေနပါမယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ တပ္မေတာ္က သူ႔အလုပ္ကို သူမလုပ္ပဲ ႏိုင္ငံေရးအာ ဏာမွာ ကန္႔လန္႔ကန္႔လန္႔ ဝင္လုပ္ေနေတာ့ ျပည္သူေတြက မ်က္မုန္းက်ဳိးၾကပါမယ္။ ျပည္သူနဲ႔ စစ္တပ္ၾကား ဘယ္လိုမွ ေပါင္းစည္းလို႔ မရႏိုင္ေတာ့တဲ့ စည္းေတြ ျဖစ္လာကုန္မယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာေလေလ၊ စစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ သားစဥ္ေျမးဆက္နဲ႔ အနာဂတ္ဘဝ လွပေလ လို႔ သူတို႔ယူဆၾကပါတယ္။ မ်က္ျဖဴဆိုက္ေလ၊ ဆရာႀကိဳက္ေလ ဆိုတာမ်ဳိးပါ။

ဒါေပမယ့္ တပ္မေတာ္ထဲမွာရွိေနတဲ့ အက္ေၾကာင္းဟာ ရာထူးအာဏာေတြအေပၚမွာပဲ အေျခခံၿပီး ရွိေနတဲ့အက္ေၾကာင္း မဟုတ္ပါဘူး။ အထင္ရွားဆံုး အက္ေၾကာင္းႀကီးက အမိန္႔နာခံမႈနဲ႔ လူသားပီသစြာ စဥ္းစားဆင္ျခင္ေတြးေခၚမႈဆိုတဲ့ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ေပၚမွာ မူတည္ ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္သားေတြဟာ ျပည္သူလူထုဆိုတဲ့ မိခင္ဆီက ေမြးဖြားလာခဲ့ၾကတဲ့ အေမ့သားေတြပါ။ ရာထူးအာဏာ၊ ဥစၥာေတြေၾကာင့္ ဘဝေမ့ၿပီး အေမအိုႀကီးကို ေျခေထာက္နဲ႔ ကန္တတ္သူေတြ ရွိသလို၊ အေမအိုကို အလုပ္အေကၽြးျပဳခ်င္ေနၾကတဲ့ သားေကာင္းရတနာေတြလဲ ရွိေနဆဲပါပဲ။ ဒီလိုသားေကာင္းရတနာေတြဟာ အခ်ိန္ကာလတခုမွာ အမိန္႔နာခံမႈဆိုတဲ့ တံတိုင္းႀကီးကို ေက်ာ္လႊားၿပီး အေမ့ရင္ခြင္ကို ျပန္ခိုလွံဳလာၾကဦးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမအိုႀကီးရဲ႕ အႏၱရာယ္ေတြကို ကာကြယ္ေပးလာၾကဦးမွာပဲ ျဖစ္ ပါတယ္။ အေမအိုႀကီးနဲ႔တူတဲ့ ျပည္သူလူထုဟာ ဒီအခ်ိန္ကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေစာင့္ေနခဲ့ၾကပါတယ္။ အေမ့ရင္ခြင္ကို ခိုလွံဳလာမယ့္ သားေကာင္းရတနာေတြကို ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။ သေဘာထားႀကီးၿပီး ခြင့္လႊတ္တတ္တဲ့ အေမ့ေမတၱာ၊ ေစတနာေတြကို တခ်ိန္မွာ သားေတြ နားလည္လာၾကမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကာလမွာ ျပည္သူလူထု၊ အေမ့ရင္ခြင္ဆီျပန္လာတဲ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ စစ္မွန္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြက တဘက္၊ ေဒဝဒတ္ကို ဆရာတင္ၿပီး ကာကြယ္ေပးေနတဲ့ တပ္မေတာ္သားအခ်ဳိ႕နဲ႔ လူထုေစတနာကို ေစာ္ ကားၿပီး အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးလႈပ္ရွားမႈႀကီးကို သစၥာေဖာက္တဲ့ အာဏာရွင္အလိုေတာ္ရိေတြက တဘက္ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ရမႈ ေတြ ရွိလာၾကဦးမွာ မလြဲေသခ်ာပါပဲ။

အနာဂတ္ျမန္မာျပည္မွာ ေနာက္ထပ္ျဖစ္လာႏိုင္တာကေတာ့ legitimacy နဲ႔ တိုက္႐ိုက္သက္ဆိုင္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ေတြက “အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေလးေတြ က်င္းပလိုက္ရရင္ျဖင့္ legitimacy ေတာ့ရၿပီ၊ ျပည္ပက အေရးယူမႈေတြေတာ့ ရပ္ၿပီ၊ ျပည္ပရင္း ႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ၊ ကူညီေထာက္ပံ့မႈေလးေတြ ဝင္လာလို႔ေတာ့ျဖင့္ တို႔ရဲ႕သားစဥ္ေျမးဆက္ေတြ ေထာင္ထားတဲ့လုပ္ငန္းေတြ အက်ဳိးအ ျမတ္ရၿပီ၊ အ႐ိုးအရင္းကိုက္ဖို႔ ေမြးထားတဲ့ အဖြဲ႔ေလးေတြကလဲ တို႔ကိုေတာ့ သစၥာရွိရွိနဲ႔ တြယ္ေႏွာင္ေနေတာ့မယ္။ အ႐ိုးအရင္းကိုယ္တဲ့ အဖြဲ႔ေလးေတြလဲ အမ်ားႀကီး ေပၚလာဦးမယ္။ အဖြဲ႔ေတြအခ်င္းခ်င္းလဲ ခ်ၾကဦးမယ္။ ဒါနဲ႔ပဲ သူတို႔ဘာသာရွဳပ္ေနၿပီး တို႔ကို ဆန္႔က်င္ဖို႔ ကိစၥ ေတြးျဖစ္ၾကေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး” လို႔ ထင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ၂ဝ၁ဝ အလြန္ကာလ အိပ္မက္ႀကီးေတြ မက္ၿပီး၊ အိပ္မက္ထဲ အႏိုင္ဂိုး သြင္းလိုက္ရတဲ့ ေဘာလံုးသမားမ်က္ႏွာနဲ႔ ဆန္႔ဆန္႔ႀကီးျပံဳးၿပီး အိပ္ယာထဲမွာ လွဲေနၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္ျဖစ္ရပ္ေတြ ဆိုတာ အိပ္မက္နဲ႔ မတူညီႏိုင္ပါဘူး။

အာဏာရွင္ေတြ ေမွ်ာ္မွန္းထားသလို အက်ဳိးအျမတ္ေတြ ရမွာကလဲ အေသအခ်ာပဲ။ အ႐ိုးအရင္းကိုက္တဲ့ အဖြဲ႔ေတြသာ မကပဲ၊ အန္ ဖတ္ထဲ အသားစေလးမ်ား ရွိဦးမလားဆိုၿပီးရွာၾကတဲ့ အဖြဲ႔ေတြလဲ ထြက္လာဦးမွာပဲ။ အဖြဲ႔ေတြအခ်င္းခ်င္း အေဝမတည့္ပဲ အၿပိဳင္အဆိုင္ ေတြလဲ ျဖစ္ၾကဦးမွာပဲ။ ဒါေပမယ့္ legitimacy ဆိုတာ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈ (trust) နဲ႔ ထိေရာက္မႈ (Effectiveness) ေပၚမွာ မူတည္ေန တာ ျဖစ္ပါတယ္။

legitimacy ဆိုတာ ျပည္ပက ေထာက္ပံ့မႈေတြ ဝင္လာ႐ံု တခုတည္းနဲ႔ ရလာႏိုင္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ legitimacy နဲ႔ အတူ ျပည္သူလူထု ရဲ႕ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈ (trust) ကပါ တၿပိဳင္တည္းတြဲေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို လူထုက မဲမေပးပဲေနသည္ ျဖစ္ေစ၊ ၿခိမ္းေခ်ာက္ခံရလို႔ မဲေပးရသည္ျဖစ္ေစ လူထုရင္ထဲက အသိအမွတ္မျပဳပါဘူး။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကေန ထြက္ေပၚလာ တဲ့ အစိုးရကိုလဲ ျပည္သူ႔အစိုးရလို႔ လူထုက အသိအမွတ္မျပဳပါဘူး။ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈ မရွိပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ တခ်ဳိ႕က ဆိုပါမယ္။ အာ ဏာရွင္ဘက္ေတာ္သားေတြကို လူထုက မယံုၾကည္သင့္ဘူးဆိုရင္ ဒီမိုကေရစီသမားေတြကေကာ ဘယ္ေလာက္ယံုၾကည္စရာ ေကာင္း သလဲလို႔ ေမးစရာ ရွိပါတယ္။ ႐ိုးအီစြာ ၾကားေနၾကရၿပီျဖစ္တဲ့ မရေသးတဲ့ အာဏာကို အေဝမတည့္ ျဖစ္ၾကတာေတြ၊ ေငြေၾကးအလြဲသံုး စားမႈေတြ၊ ေတာ္လွန္ေရးအဓြန္႔ရွည္ပါေစလို႔ ဆုေတာင္းေနၾကသံေတြနဲ႔ ပုပ္လို႔ေပၚ၊ ဟုတ္လို႔ေက်ာ္ေနတာေတြကေကာ ယံုစရာေကာင္း သလားလို႔ ဆိုၾကပါလိမ့္မယ္။

ဒီအတြက္ ကၽြန္မဆီမွာကလဲ ေျဖစရာ အေျဖတခုပဲ ရွိပါတယ္။ လူဆိုတာ လူပဲျဖစ္တယ္။ လူတိုင္း၊ လူတိုင္းဆီမွာ လူပီသတဲ့ ေကာင္း တဲ့ စိတ္ထားေတြရွိသလို လူ႔ေလာကကို အက်ည္းတန္ေစတဲ့ မေကာင္းတဲ့စိတ္ထားေတြလဲ ရွိတယ္။ အာဏာရွင္ဘက္ေတာ္သားေတြ မွာလဲ ေကာင္းတဲ့စိတ္၊ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ေတြရွိတယ္။ ဒီမိုကေရစီ ဘက္ေတာ္သားေတြမွာလဲ ေကာင္းတဲ့စိတ္၊ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ထား ေတြ ရွိတယ္။ တခါတရံမွာ ေကာင္းတဲ့ စိတ္က အႏိုင္ရတယ္၊ တခါတရံမွာ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားက အႏိုင္ရတယ္။ ဒီလိုမေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားက အႏိုင္ရလာေအာင္ ဖန္တီးေပးႏိုင္တာေတြက ဥစၥာဓနစည္းစိမ္ ေငြေၾကးေတြနဲ႔ ရာထူးအာဏာေတြပဲ ျဖစ္တယ္။ ေကာင္း တဲ့ စိတ္ထားက မေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားကို အႏိုင္ရလာေအာင္ ဖန္တီးေပးႏိုင္တာေတြက စည္းကမ္း၊ ဘာသာတရား၊ တရားမွ်တတဲ့ ဥပေဒနဲ႔ စစ္မွန္တဲ့စနစ္ေတြပဲ ျဖစ္တယ္။ ကၽြန္မတို႔ဆီမွာ လူသတ္တာဟာ မေကာင္းဘူးဆိုတဲ့ ဘာသာတရား အဆံုးအမ၊ လူသတ္ မႈျဖစ္ရင္ အဖမ္းခံရမယ္ဆိုတဲ့ ဥပေဒအတားအဆီးေတြသာ မရွိဘူးဆိုရင္၊ ေဒါသ၊ ေမာဟစတဲ့ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားေတြ၊ အလိုရမက္ ေလာဘေတြက လူကို ႀကီးစိုးလာတဲ့အခါ လူမသတ္မိႏိုင္ဘူးလို႔ ဘယ္သူအာမခံႏိုင္သလဲ။ ဒါေၾကာင့္ လူတိုင္းမွာ မေကာင္းတဲ့ စိတ္၊ ေကာင္းတဲ့ စိတ္ေတြ ဒြန္တြဲရွိေနတယ္ ဆိုတာ ေယဘူယ် နားလည္ထားရမွာျဖစ္တယ္။

အခုျမန္မာျပည္က စစ္အာဏာရွင္ေတြဟာ ဘာလို႔ ရမ္းကားေနသလဲ။ အစိုးရတရပ္ကို ထိန္းညႇိေပးႏိုင္မယ့္ စနစ္တခုရဲ႕ ထိန္းေက်ာင္း မႈ မရွိလို႔ပဲျဖစ္တယ္။ ျပည္ပအတိုက္အခံေတြမွာေကာ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုျပႆနာေတြ လူသိရွင္ၾကား ျဖစ္လာရသလဲ။ “ေတာ္လွန္ေရး ကာလမွာ အခ်င္းခ်င္းနားလည္ခြင့္လႊတ္ ထားသင့္တယ္၊ မေကာင္းတာေလးေတြ ရွိရင္လဲ ဖံုးဖိထားသင့္တယ္၊ ရန္သူသိရင္ ဝမ္းသာ သြားလိမ့္မယ္” ဆိုတဲ့ အယူအဆေတြနဲ႔ စည္းကမ္းတက် ထိန္းညႇိမႈ မရွိလို႔ ပရမ္းပတာျဖစ္ကုန္တာပဲ ျဖစ္တယ္။ ရာထူးအာဏာဆိုတာ ၾကာၾကာဆုပ္ကိုင္ထားရင္ လူေတြရဲ႕ မေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြက ေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြကို အႏိုင္ရလာေအာင္ တြန္းပို႔ေပးတတ္တယ္။ ဒါ ေၾကာင့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ပ်က္သုဥ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ေပၚထြန္းေရးဆိုတာ ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေနတာပဲ ျဖစ္တယ္။ ဒီရည္မွန္းခ်က္က အန္အယ္ဒီပါတီ အာဏာရေရးကို ေျပာေနတာ မဟုတ္ဘူး။ အတိုက္အခံေတြ အာဏာရေရးကို ဆိုလို တာ မဟုတ္ဘူး။ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ေတြက ေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြကို အႏိုင္ရေစတဲ့ စနစ္ကိုဖယ္ရွားၿပီး၊ တရားနည္းလမ္းက်ၿပိီး မေကာင္း တဲ့ စိတ္ေတြကို ထိန္းညႇိေပးႏိုင္မယ့္ စနစ္သစ္ကို အစားထိုးတာကို ဆိုလိုတာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ “အာဏာရွင္လဲ ဒီအတိုင္းပဲ၊ အ တိုက္အခံေတြလဲ ဒီအတိုင္းပဲ။ အတိုက္အခံဆိုတဲ့ လူေတြ အာဏာမရေသးခင္မွာေတာင္ ဒီေလာက္ျဖစ္ေနတာ၊ အာဏာရရင္ ပိုဆိုးမွာ ေပါ့” ဆိုတဲ့ အဆိုေတြဟာ မွားယြင္းတယ္။ ဒီအတိုက္အခံေတြကို စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ လူထုက ေရြးခ်ယ္ပါမယ္လို႔ေကာ ဘယ္သူက တပ္အပ္ေျပာႏိုင္တာမို႔လဲ။ အေျဖက ရွင္းရွင္းေလးသာ ျဖစ္တယ္။ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အာဏာရွင္ဘက္ေတာ္သား လဲ ဝင္ၿပိဳင္၊ အတိုက္အခံေတြလဲ ဝင္ၿပိဳင္၊ တျခားဘယ္သူမဆို ဝင္ၿပိဳင္လို႔ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲကေန ထြက္ ေပၚလာတဲ့ ျပည္သူ႔အစိုးရျဖစ္တာနဲ႔ ျပည္သူလူထု အက်ဳိးကိုပဲ ေဆာင္က်ဥ္းၾကရမယ္။ မေဆာင္က်ဥ္းပဲ ကိုယ္က်ဳိးရွာသူေတြကို စနစ္ က ဖယ္ထုတ္ပစ္မွာသာ ျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ “အာဏာရွင္လဲ ဒီအတိုင္းပဲ။ အတိုက္အခံလဲ ဒီအတိုင္းပဲ။ ဒါေပမယ့္ လူေတြရဲ႕ မေကာင္း စိတ္ေတြကို စနစ္က ဖယ္ရွားေပးလိမ့္မယ္။ ဒီအတြက္ မွန္ကန္တဲ့ စနစ္ျဖစ္လာေအာင္ အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္ေရး လုပ္ငန္းေတြကို အ ေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္” လို႔ စဥ္းစားဖို႔ လိုအပ္တယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကေတာ့ မွန္ကန္တဲ့စနစ္ကို ဖန္တီးေပးႏိုင္တာ မဟုတ္ပဲ အာဏာရွင္မ်ဳိးေစ့ေတြ ခ်ေပးေန တာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ အစိုးရဟာ လူထုရဲ႕ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈ မရမွာ အေသအခ်ာပဲ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈနဲ႔ယွဥ္ၿပီး ထြက္ေပၚလာတာ မဟုတ္တဲ့ legitimacy ဆိုတာကလဲ စကၠဴက်ားတခုပဲ ျဖစ္လာမွာ ေသခ်ာတယ္။ Legitimacy နဲ႔ ယွဥ္တြဲေနတဲ့ ေနာက္ထပ္အခ်က္တခုကေတာ့ ထိေရာက္မႈရွိျခင္း (Effectiveness) ပါ။ ႏိုင္ငံတခုမွာ ရွိတဲ့ အစိုးရတ ရပ္ရဲ႕ ရပ္တည္ႏိုင္မႈဟာ တရားဝင္မႈနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မႈ ေတြအၾကားက ဆက္ႏြယ္မႈေပၚမွာ မူတည္ ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Lipset က ဆိုထားပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရမို႔ တရားဝင္အစိုးရလို႔ ေခၚတြင္ႏိုင္ေပ မယ့္ တိုင္းျပည္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္မႈ မရွိရင္ ေရရွည္မွာ ရပ္တည္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ လူထုက ျဖဳတ္ခ်တာ၊ အာ ဏာသိမ္းတာေတြ ျဖစ္လာတတ္ေလ့ရွိတယ္။

ဥပမာဆိုရရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပထစ အစိုးရဟာ တရားဝင္မႈရွိခဲ့ေပမယ့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္မႈ အားနည္းတယ္။ အရပ္ ဘက္ စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးကို ေသခ်ာ မထူေထာင္ႏိုင္ဘူး။ တိုင္းျပည္အတြက္ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္တာေတြထက္ အကြဲကြဲအျပဲျပဲနဲ႔ အခ်ိန္ကုန္ေနၾကတယ္။ လူထုက သူတို႔အေပၚ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈ နည္းလာတယ္။ တရားဝင္အစိုးရဟာ ကမၻာနဲ႔အဝွမ္းျဖစ္ေနတဲ့ cycle of military dictatorship ကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္မယ့္ ယႏၱရားေတြ မက်င့္သံုးႏိုင္ၾကဘူး။ civilian rule ကို အားေကာင္းလာေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ စစ္အာဏာသိမ္းတာ ခံခဲ့ရတာပဲျဖစ္တယ္။ တခါ မဆလ အစိုးရမွာက်ေတာ့လဲ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရျဖစ္တာေၾကာင့္ legitimacy ရွိတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ေပမယ့္ မဆလအစိုးရကို လူထုက ယံုၾကည္ကိုးစားမႈမရွိဘူး။ တိုင္း ျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာလဲ အေၾကာက္တရားနဲ႔ ဖိႏွိပ္ႏိုင္တာပဲ ရွိၿပီး တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို မႏိုင္နင္းဘူး။ မဆလအစိုးရလက္ထက္မွာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး အေျခအေနေတြဟာ တစတစ ယိုယြင္းပ်က္စီးလာတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွာ လူထုတိုက္ ပြဲေတြ ထြက္ေပၚလာေတာ့ တမဟုတ္ခ်င္း မဆလ အစိုးရျပဳတ္က်သြားတာပဲ ျဖစ္တယ္။

ဒီေတာ့ တရားဝင္မႈနဲ႔အတူ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈနဲ႔ အစိုးရတာဝန္ေတြ ထိထိေရာက္ေရာက္ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မႈ ဆိုတာေတြကပါ အစိုးရတခု ရပ္တည္ေရးအတြက္ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ဆိုရမွာ ျဖစ္တယ္။ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရဟာလဲ အာဏာရွင္ေရြး ေကာက္ပြဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရျဖစ္တဲ့အတြက္ တရားဝင္မႈေတာ့ ရွမွာအမွန္ပဲ။ ဒါေပမယ့္ လူထုရဲ႕ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈ မခံရတာရယ္၊ အစိုးရတာဝန္ေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မွာ မဟုတ္တာရယ္ေၾကာင့္ တခ်ိန္မွာ လူထုက ဆန္႔က်င္တာ (သို႔မဟုတ္) စစ္အာဏာရွင္ေတြက အာဏာသိမ္းတာေတြ ခံၾကရဦးမွာပဲ ျဖစ္တယ္။ “ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုဆိုရလဲ၊ အတိုက္အခံ ႏိုင္ငံေရးသမားပီပီ ခင္ ဗ်ားက မေကာင္းတာေတြပဲ ေျပာေနတာပဲ” လို႔ ကၽြန္မကို ေမးလာခဲ့ရင္ အေျဖရွိတယ္။ ကၽြန္မဘာေၾကာင့္ ဆိုရလဲ ဆိုေတာ့ ၂ဝ၁ဝ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အတည္ျပဳျခင္းရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ လမ္းျပေျမပံု အဆင့္တခုပါလို႔ နအဖ စစ္အာဏာရွင္ေတြက ေၾကညာထားလို႔ပဲျဖစ္တယ္။

၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ေတြ ပါလီမန္မွာ ပါဝင္ေနတယ္။ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ အခန္းက႑ကို ျမႇင့္တင္ထားတယ္။ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အင္မတန္ မြန္ျမတ္သန္႔စင္လွတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး အခန္း က႑ကို သီးျခားရပ္တည္မႈမေပးထားပဲ ႏိုင္ငံေရးထဲ ဆြဲထည့္ထားတယ္။ စစ္အာဏာသိမ္းမႈေတြကို အားေပးအားေျမွာက္တဲ့ အခ်က္ ေတြ ပါဝင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရအဖြဲ႔တခုရဲ႕ ထိထိေရာက္ေရာက္ အုပ္ခ်ဳပ္စီမံမႈေတြမွာ အခက္အခဲေတြျဖစ္မယ္။ စစ္အာဏာ သိမ္းမႈ ေတြဆီ ျပန္ၿပီး ဦးတည္သြားႏိုင္တယ္။ ေနာက္တခ်က္က ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္တယ္။ လက္ ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံႀကီးရဲ႕ စီးပြားေရးအေျခအေန ယိုယြင္းပ်က္စီးမႈေတြဟာ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈေၾကာင့္ပါလို႔ မ်က္စိစံု မွိတ္ၿပီး ေအာ္ဟစ္ေနၾကသူေတြ ရွိတယ္။ ဒီလိုေအာ္ဟစ္ေနသူေတြဟာ ကာကြယ္ေရးအသံုးစရိတ္ေၾကာင့္ တိုင္းျပည္စီးပြားေရး ေႏွာင့္ ေႏွးမႈျဖစ္တာေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြရဲ႕ စီးပြားေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈ ညံ့ဖ်င္းတာေတြကို စကားဟဟေတာင္ မေျပာရဲၾကဘူး။ အေမရိကန္ ဆက္ ရွင္ ႐ုတ္သိမ္းလိုက္တာနဲ႔ပဲ တိုင္းျပည္စီးပြားေရးႀကီးက ေကာင္းလာမယ္လို႔ မ်က္လံုးႀကီးေတြျပဴးၿပီး ႏွဳတ္ခမ္းတလန္၊ ပန္းတလန္နဲ႔ ေျပာတတ္ၾကတယ္။ ဒါကို ေဘာဂေဗဒ နားလည္သူေတြက ပါးစပ္ႀကီးေတြ ဟၿပီး နားေထာင္ၾကရတယ္။ မေနႏိုင္လြန္းလို႔ ေဘာဂေဗဒ နဲ႔ ေက်ာင္းၿပီးထားတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တေယာက္က ဖြင့္ဟေျပာလိုက္တုန္းကလဲ ဒီဗိုလ္ခ်ဳပ္ ျဖဳတ္ထုတ္ခံလိုက္ရဖူးတယ္။

ဒါေတြက ထားေတာ့။ ဆက္ရွင္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္စီးပြားေရး ယိုယြင္းပ်က္စီးရတယ္လို႔ ေအာ္ဟစ္ေနသူေတြဟာ အာဏာရွင္ေရြး ေကာက္ပြဲ ၿပီးသြားတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ မေတာ္တဆမ်ား ဆက္ရွင္႐ုတ္သြားခဲ့ရင္ တိုင္းျပည္စီးပြားေရးႀကီးကို ဘယ္လိုေကာင္းေအာင္ လုပ္ၾကမလဲဆိုတာ စိတ္ဝင္စားစရာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေကာ ရွိၾကရွာပါ့မလားလို႔ သံသယျဖစ္မိပါတယ္။ ဘယ္လိုဒီမိုကေရစီ တိုင္းျပည္မွာမဆို စစ္အသံုးစရိတ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံေတာ္ ဂ်ီဒီပီရဲ႕ ၁ ရာခိုင္ႏွဳန္းကေန ၅ ရာခိုင္ႏွဳန္း အတြင္းမွာပဲ ထားၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံ ေတာ္ရဲ႕ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ က႑အသီးသီးမွာ ဘတ္ဂ်က္ခြဲေဝမႈေတြ စနစ္တက် ရွိပါတယ္။ အခုေတာ့ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုထဲမွာ စစ္ အသံုးစရိတ္ကို လိုအပ္သလို သံုးစြဲမယ္လို႔ ဆိုထားတဲ့အေပၚမွာ ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရဲ႕ အေရးႀကီးဆံုးက႑တခုျဖစ္တဲ့ ဘတ္ဂ်က္ ခြဲေဝသံုးစြဲမႈကို ဘယ္လိုထိေရာက္ေအာင္ လုပ္ၾကမလဲ။ ကန္႔ကြက္လိုက္လို႔ စစ္အာဏာရွင္က ဖြဲ႔စည္းပံုႀကီးကိုင္ၿပီး အေၾကာင္းရွာ အာ ဏာျပန္သိမ္းမႈကိုေကာ ဘယ္လိုကာကြယ္ၾကမလဲ။ မတရားစီးပြားရွာေနတဲ့ အာဏာရွင္အသိုင္းအဝိုင္းကို ေက်ာ္လႊားၿပီး၊ စီးပြားေရးတ ရားမွ်တမႈေတြကို ဘယ္လို ေဖာ္ေဆာင္ၾကမလဲ။

ေငြေၾကးလည္ပတ္မႈစနစ္ကို စနစ္တက် စီမံခန္႔ခြဲဖို႔အတြက္ ေငြေၾကးေတြ ႐ိုက္ထုတ္ခ်င္တိုင္းထုတ္ေနတဲ့ အာဏာရွင္နဲ႔ ဝိသမ စီးပြား ေရးသမားေတြ လက္ထဲက ေငြမည္းေတြကိုေကာ ဘယ္လိုကိုင္တြယ္ၾကမွာလဲ။ ေနာက္ဆံုးပူးသတ္မယ္၊ ပါလီမန္ထဲ ဝင္တိုက္မယ္၊ တိုင္းျပည္စီးပြားေရး ေကာင္းေအာင္ ပါလီမန္ထဲမွာ ေျပာမယ္လို႔ ေမာင္းတင္ထားသူေတြ ပါလီမန္ထဲ ေရာက္ခြင့္ေတာင္ ရွိၾကပါ့မလား။ ရွိခဲ့ရင္လဲ အာဏာရွင္ရဲ႕ သစၥာရွိစီးပြားေရးသမားေတြ၊ ေဒါက္တိုင္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ အ႐ိုးအရင္းအဖြဲ႔ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အမ်ားအ ျပားပါတဲ့ ပါလီမန္ထဲမွာ majority rule ကို ဘယ္လိုေက်ာ္လႊားၾကမွာလဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္ခင္မွာ ကိုယ္က်ဳိးအတြက္မဟုတ္ပဲ တိုင္း သူျပည္သားေတြအတြက္ ပါလီမန္တိုက္ပြဲ ဝင္ႏႊဲႏိုင္ဖို႔ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေထာက္ခံရတာပါလို႔ ဆိုေနသူေတြဟာ ေမွ်ာ္မွန္းထားတဲ့အ တိုင္း အမတ္မင္းမ်ားျဖစ္ခဲ့ရင္ တကယ္ေကာ ကိုယ္ေျပာသလို လုပ္ႏိုင္ပါ့မလားဆိုတာ စဥ္းစားသံုးသပ္ၿပီးမွ အသံေကာင္းေတြ ဟစ္ သင့္ၾကပါတယ္။ ဒီေတာ့ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရသစ္ဟာ တိုင္းျပည္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ မလုပ္ႏိုင္တဲ့အခါ (၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုနဲ႔ကေတာ့ မလုပ္ႏိုင္တာ အေသအခ်ာပဲျဖစ္ပါတယ္) အစိုးရသစ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈေတြဟာ ျပည္သူ လူထုရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကို မေဆာင္က်ဥ္းႏိုင္ပဲ အာဏာရွင္အက်ဳိးစီးပြားကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးမွာ အေသအခ်ာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ လူထုတိုက္ပြဲေတြက ေပၚထြက္လာဦးမွာ မလြဲမေသြပါပဲ။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုကို အေျချပဳထားတဲ့ အာဏာရွင္ေရြး ေကာက္ပြဲေတြနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရတိုင္းမွာ ပုန္ကန္ျခားနားမႈ၊ စစ္အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္ေရးတိုက္ပြဲေတြ ရင္ဆိုင္ရမွာ ျဖစ္သလို အစိုး ရတဆက္ဆက္လက္ထက္မွာ စစ္အာဏာျပန္သိမ္းခံရတာ ျဖစ္ရင္ျဖစ္၊ မျဖစ္ရင္ လူထုတိုက္ပြဲေတြနဲ႔ ျဖဳတ္ခ်ခံရတာျဖစ္ရင္ျဖစ္ ျဖစ္ လာဦးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၂ဝ၁ဝ ဟာ အမ်ားေျပာေနသလို လမ္းဆံုး မဟုတ္ဘူး။ ၂ဝဝ၈ အာဏာရွင္ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒ အေပၚ အေျခခံထားသေရြ႕ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလဲ ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ အေသအခ်ာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္အေရးႀကီးဆံုး ကိစၥရပ္တခုကေတာ့ အမ်ဳိးသား တန္းတူညီမွ်မႈ၊ ေသြးစည္းမႈ၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ေတြနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ အေရး ကိစၥပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးေပါင္းစံု စုေပါင္းေနထိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံတခုျဖစ္ပါတယ္။ လူမ်ဳိးႀကီးဝါဒ က်င့္သံုးမႈ၊ ႏိုင္ငံတည္ေထာင္မႈစနစ္ မွားယြင္းမႈ၊ ေသြးခြဲခံရမႈ စတာေတြေၾကာင့္ လူမ်ဳိးစုေတြအၾကားမွာ ပ႗ိပကၡေတြ ရွိေနတဲ့ တိုင္းျပည္တခုျဖစ္ ပါတယ္။ ဒီပ႗ိပကၡေတြဟာ ဗမာနဲ႔ ကရင္အၾကား၊ ကရင္နဲ႔မြန္အၾကား ပ႗ိပကၡေတြမဟုတ္ပါဘူး။ စစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ ေဒါက္တိုင္ျဖစ္ ေနရတဲ့ တပ္မေတာ္အတြင္းမွာ ကရင္ေတြ၊ မြန္ေတြ၊ ရွမ္းေတြ၊ ဗမာေတြ၊ ပအိုဝ့္ေတြ အမ်ားအျပား ပါဝင္ပါတယ္။ ရွမ္းရြာကို ဗမာစစ္ ဗိုလ္တေယာက္က မီးရွိဳ႕လိုက္တာဟာ ရွမ္းနဲ႔ ဗမာ ပ႗ိပကၡမဟုတ္ပါဘူး။ ကရင္အမ်ဳိးသမီးကို ရခိုင္စစ္ဗိုလ္က မတရားေစာ္ကားမႈဟာ ကရင္နဲ႔ ရခိုင္ လူမ်ဳိးအၾကားက ပ႗ိပကၡ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေတြဟာ စစ္အာဏာရွင္လက္ကိုင္ဒုတ္အျဖစ္ အသံုးခ်ခံေနရတဲ့ ဖိႏွိပ္သူေတြ နဲ႔ အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူေတြအၾကားက ပ႗ိပကၡေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုပ႗ိပကၡေတြကို အင္အားသံုးၿပီး အႏိုင္ယူေျဖရွင္းလို႔ ၿပီးဆံုးသြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲ႐ံု၊ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြကို စီးပြားေရးအခြင့္အေရးေတြ ေပး႐ံု၊ စစ္အင္ အားသံုး ထိိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ ဝိုင္းရံၿပီး၊ အာဏာရွင္ဖိႏိွပ္သူေတြရဲ႕ လမ္းစဥ္ကို ေထာက္ခံခိုင္း႐ံုနဲ႔ ဒီပ႗ိပကၡေတြဟာ ၿပီးဆံုးသြားမွာ မ ဟုတ္ပါဘူး။ လူမ်ဳိးစုေတြရဲ႕ တန္းတူရည္မွ်မႈအခြင့္အလမ္းေတြအတြက္ တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့တဲ့ လူမ်ဳိးစု လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို နယ္ျခားေစာင့္တပ္ေတြအျဖစ္ အသြင္ကူးေျပာင္းလိုက္ႏိုင္ရင္လဲ ဒါဟာ အင္အားမမွ်ေသးလို႔ ေျခတလွမ္းဆုတ္တာပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အခ်ိန္အတိုင္းအတာတခုမွာေတာ့ မေပ်ာက္တဲ့ စိတ္အနာေတြဟာ ေပၚထြက္လာမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ ျပည္တြင္းစစ္ႀကီး ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ျမန္မာတျပည္လံုး မီးဟုန္းဟုန္းေတာက္ ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။ မိဘနဲ႔ သားသမီး အရင္းအခ်ာႀကီးေတြ မွာေတာင္ အင္အား သံုးဖိႏွိပ္ရင္ အာဏာဖီဆန္မႈဆိုတာ ေပၚထြက္တတ္ပါေသးတယ္။ အမ်ဳိးသားေသြးစည္းမႈကို အင္အားသံုးဖိႏွိပ္ၿပီး ေသြးစည္းခိုင္းလို႔ ဘယ္ေသာအခါမွာ ေအာင္ျမင္မွာ မဟုတ္တာ အေသအခ်ာပါပဲ။ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဟာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေတြ စုေပါင္း ေနထိုင္တဲ့ တိုင္းႏိုင္ငံတခုမွာ လိုအပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးစနစ္၊ တန္းတူညီမွ်မႈ၊ လြတ္လပ္ခြင့္၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ေတြကို အာမခံခ်က္ မေပး ထားပါဘူး။ လူမ်ဳိးစုေတြကို ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္လို႔ရမယ့္ ယႏၱရားမ်ားစြာကို ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုကို လက္ ကိုင္ျပဳၿပီး တက္လာတဲ့ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရ အစိုးရေတြလက္ထက္မွာ အာဏာဖီဆန္ေရးတိုက္ပြဲေတြ၊ လြတ္ေျမာက္ေရး တိုက္ပြဲေတြ မလြဲမေသြ ေပၚထြက္လာဦးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

နိဂံုး

နိဂံုးခ်ဳပ္ဆိုရရင္ အာဏာဆိုတာ ျပည္သူဆီကပဲ သက္ဆင္းတာျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာ ျပည္သူ႔ဆီက အာဏာ ကို မတရားလုယူၿပီး တရားဝင္အစိုးရျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ယူတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ျပည္သူလူ ထုက အသိအမွတ္ျပဳမႈ မရွိပါဘူး။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရကို ျပည္သူလူထုက ယံုၾကည္အားကိုးမႈ မရွိပါဘူး။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကို ႏိုင္ငံတကာအစိုးရေတြက အသိအမွတ္ျပဳၿပီး ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈေတြ၊ ေထာက္ပံ့မႈေတြ ျပဳလုပ္လာတတ္ၾကေပ မယ့္ ဒါေတြဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အာဏာရွင္ေတြကိုပဲ သက္ဆိုးရွည္ေစတယ္ ဆိုတာ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူ ပညာရွင္မ်ားက အခိုင္အမာ ေဖာ္ထုတ္ေျပာဆိုထားၾကပါတယ္။ တရားဝင္ အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တရားမဝင္ အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးတာ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ အာဏာကို အမွန္တကယ္ပိုင္ဆိုင္တဲ့ ျပည္ သူလူထုက လူထုအားနဲ႔ ျဖဳတ္ခ်ခြင့္ရွိပါတယ္။ မတရားမႈေတြ ဥပေဒျဖစ္လာတဲ့အခါ ပုန္ကန္ဖို႔အတြက္ အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူတိုင္းမွာ တာ ဝန္ရွိပါတယ္။ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ကံၾကမၼာကို ေရေပၚဆီ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကပဲ ဆံုးျဖတ္လို႔ မရပါ။ လူထုရဲ႕ ကံၾကမၼာကို လူထုကိုယ္ တိုင္ကပဲ ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုဆိုတာ တပ္မေတာ္ႀကီးကို ေမြးဖြားခဲ့တဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြရဲ႕ မိခင္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမိန္႔နာခံတတ္မႈထက္ လူသားပီသစြာ ဆင္ျခင္ေတြးေခၚႏိုင္မႈရွိတဲ့ ျပည္သူ႔တပ္မေတာ္သားေတြ အေမ့ရင္ခြင္ဆီ ျပန္ခိုလွံဳ လာဖို႔ လူထုႀကီးတရပ္လံုးက ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနလ်က္ရွိပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

ခင္မမမ်ဳိး (ႏိုဝင္ဘာ၊ ၂ဝဝ၉)

ရည္ညႊန္းကိုးကား
Blaydes, L. (2008) 'Authoritarian Elections and Elite Management: Theory and Evidence from Egypt', Paper presented at the Princeton University Conference on Dictatorships, April, 2008

Dogan, M. (1992) 'Conceptions of Legitimacy', in Hawkesworth, M. & Kogan, M. (eds.) Encyclopedia of Government and Politics: Volume 1, Routledge, London and New York

Denver, D. (1992) 'Campaigns and Elections', in Hawkesworth, M. & Kogan, M. (eds.) Encyclopedia of Government and Politics: Volume 1, Routledge, London and New York

Gandhi, J. & Lust-Okar, E. (2009) 'Elections Under Authoritarianism', Annual Review of Political Science, Vol. 12, p. 403- 422

Gandhi, J. & Peuter, O. (2008) 'Opposition Coordination in Legislative elections under authoritarianism', Paper presented at the annual meeting of the APSA 2008 Annual meeting, Hynes Convention Center, Boston, Massachusetts, Aug 28, 2008

Geddes, B. (2005) "The Role of Elections in Authoritarian Regimes" Paper presented at the annual meeting of the American Political Science Association, Marriott Wardman Park, Omni Shoreham, Washington Hilton, Washington, DC, Sep 01, 2005

Heywood, A. (2002) Politics, 2nd edition, Palgrave Macmillan, New York Kadirgamar-Pajasingham, S. (2005) 'Essentials of Free and Fair elections', Paper presented at the Regional Dialogue on Free, Fair and Credible Elections, Islamabad, Pakistan (29-30 June, 2005)

Lindberg, (2006) Why Do Opposition Parties Boycott Elections? in Schedler, A. (ed.) Electoral Authoritarianism: The dynamics of Unfree Competition, Social Science and Research Network

Piombo, J. (2004) 'Manipulating Legitimacy” International Election Monitoring, Electoral Fraud and Domestic political legitimacy', Paper presented at the annual meeting of the International Studies Association, Le Centre Sheraton Hotel, Montereal, Quebec, Canada, Mar 17, 2004

Reilly, B. (2001) Democracy in Divided Societies: Electoral Engineering for Conflict Management, Cambridge University Press, Cambridge

Steiner, H. & Alston, P. (2000) International Human Rights in Context: Law, Politics, Moral, 2nd edition, Oxford University Press, Oxford

Sartori, G. (1994) Comparative Constitutional Engineering: An Inquiry into Structures, Incentives and Outcomes, Macmillan, London

http://www.naytthit.com/articals/nov09/kmmm-nov30.html


ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ၏ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္ ကြာက်ေလၿပီေလာ




NEJ / ၃၀ ႏို၀င္ဘာ ၂၀၀၉


ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲခဲ့သည့္ ရဟန္းသံဃာမ်ား၊ ေက်ာင္းသားျပည္သူမ်ားကို နအဖစစ္အုပ္စုက လူမဆန္စြာ ရက္ရက္စက္စက္ ႏွိမ္နင္းသတ္ျဖတ္ၿပီးစအခ်ိန္၊ တိမ္းေရွာင္ေနသူမ်ားကို လုိက္လံဖမ္းဆီးေနဆဲအခ်ိန္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ (၄) ရက္ေန႔တြင္ နအဖဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ၏အမိန္႔အရ ဗိုလ္မႉးႀကီး သန္႔ရွင္းက အခ်က္ (၉) ခ်က္ ပါ၀င္သည့္ အမိန္႔ေၾကညာခ်က္တေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ထိုေၾကညာခ်က္ မထုတ္ျပန္မီ စက္တင္ဘာလ (၂၉) ရက္ေန႔တြင္ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္၏ အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာဂမ္ဘာရီ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိလာၿပီး (၄) ရက္ၾကာ ေနထုိင္ကာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ နအဖဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊတို႔ကို ေတြ႔ဆံုခဲ့သည္။ သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္ လူထုအား အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္နင္းမႈမ်ားကို ေလ့လာစံုစမ္းခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီသို႔ အစီရင္ခံတင္ျပရန္ ျပန္လည္ထြက္ခြာသြားခဲ့သည္။

မစၥတာ ဂမ္ဘာရီ ျပန္သြားၿပီးေနာက္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ေၾကညာခ်က္တြင္ အမွတ္စဥ္ (၇) ၌ “ထုိသို႔ ႏိုင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးနွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊႏွင့္ မစၥတာဂမ္ဘာရီတို႔ ေတြ႔ဆုံစဥ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊက က်ေနာ္တို႔အေပၚ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ အခ်က္ (၄) ခ်က္ ရိွေၾကာင္း၊ ၎တို႔မွာ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ေရး (confrontation)၊ အလုံးစုံပ်က္္သုဥ္းေရး (utter devastation)၊ ျမန္မာႏို္င္ငံအား စီးပြားေရးအဆက္အသြယ္္ ျဖတ္ေတာက္ေရး အပါအ၀င္ အလုံးစုံပိတ္ဆုိ႔ေရးတို႔ပင္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဆိုပါ ေဆာင္ရြက္ပိတ္ဆို႔မႈ
(၄) ခ်က္ကို သူမအေနျဖင့္ စြန္႔လႊတ္ေၾကာင္း ေၾကညာရန္ႏွင့္ ထိုသို႔ေၾကညာပါက မိမိကိုယ္တိုင္ သူမႏွင့္ တိုက္႐ုိက္ေတြ႔ဆုံ စကားေျပာမည္ျဖစ္ေၾကာင္းတို႔ကို ေျပာဆိုမွာၾကားလိုက္ပါသည္” ဟု ပါရွိေလသည္။

ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် ျပန္လည္သံုးသပ္ၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ ထိုစဥ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊဘက္မွ စတင္၍ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး စကားကို ထူးထူးဆန္းဆန္း ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းသည္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးကို လူမဆန္စြာ ႏွိမ္နင္းခဲ့မႈအေပၚ ျပည္တြင္းဖိအားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာဖိအားမ်ား တိုးျမင့္လာျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ထိုဖိအားမ်ား ေလ်ာ့က်ေစရန္ အလို႔ငွာသာ ထိုေၾကညာခ်က္အား ထုတ္ျပန္ႏွစ္သိမ့္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ကို ေတြ႔ရမည္ျဖစ္သည္။ ႏွစ္သိမ့္ျခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲလုပ္ရပ္အေနျဖင့္ ဦးေအာင္ၾကည္ကို ဆက္ဆံေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ အေယာင္ျပ ခန္႔အပ္ခဲ့သည္ကိုလည္း ေတြ႔ရမည္ျဖစ္ေပသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေမရိကန္ႏွင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားမွ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔ျဖတ္ေတာက္မႈျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္က်င့္သံုးခဲ့ျခင္းသည္ အမွန္စင္စစ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တိုက္တြန္းေတာင္းဆိုသည့္အတြက္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္းမဟုတ္ဘဲ (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တိုက္တြန္းေတာင္းဆို႐ံုမွ်ႏွင့္လည္း လုပ္ေဆာင္မည္ မဟုတ္ဘဲ) နအဖစစ္အုပ္စု၏ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ညံ့ဖ်င္းသည့္ အမွားအယြင္းမ်ား၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား၊ ဒီမိုကေရစီအေရး လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္သူမ်ားကို အျပစ္မဲ့ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ ႏွိပ္စက္ အက်ဥ္းခ်ထားမႈမ်ား၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ားအေပၚ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈမ်ား၊ အဓမၼျပဳက်င့္မႈမ်ားေၾကာင့္သာ ပိတ္ဆို႔အေရးယူခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ကို အားလံုးသိရွိၿပီးျဖစ္ပါသည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊအေနျဖင့္ အမွန္တကယ္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးလိုေသာဆႏၵ မရွိသည့္အတြက္ေၾကာင့္သာ ထိုသို႔ေသာ စီပြားေရးပိတ္ဆို႔ျဖတ္ေတာက္ခံရျခင္း၏ အရင္းခံအေၾကာင္းတရားမ်ားကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈ မ်က္ကြယ္ျပဳကာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းမရွိသည့္ (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လိုက္ေလ်ာရန္ မျဖစ္ႏိုင္သည့္) အခ်က္ (၄) ခ်က္ကို ေၾကညာခ်က္တြင္ ႀကိဳတင္စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားအျဖစ္ မဆီမဆိုင္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။ တနည္းအားျဖင့္ ေရႊ၀ါေရာင္အက်ပ္အတည္းမွ တဒဂၤ ထြက္ေပါက္ရလို၍သာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊအေနျဖင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္ၿပီး ျပည္တြင္းျပည္ပကို ဟန္ေဆာင္လွည့္ျဖားခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း အဆုိပါအခ်က္မ်ားကုိ သူမအေနျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ထားျခင္းမရွိေၾကာင္း၊ သက္ဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံမ်ား၏ သေဘာထားသာျဖစ္ေၾကာင္း ထိုစဥ္က ဆက္ဆံေရး၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္မွတဆင့္ သေဘာထားထုတ္ျပန္ ေျပာဆုိခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ထိုကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ အခ်ိန္ယူစဥ္စားၿပီးေနာက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ၏ သူမအေပၚ အျပစ္ပံုခ်မႈမ်ားကို (သေဘာထားႀကီးစြာျဖင့္) မသိက်ဳိးကြၽန္ျပဳကာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေရးယူပိတ္ဆို႔ထားမႈမ်ား ႐ုပ္သိမ္းပယ္ဖ်က္ေရးကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ (၂၅) ရက္တြင္ နအဖဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊထံ စာတေစာင္ ေရးသားေပးပို႔ခဲ့ေလသည္။

အဆိုပါစာတြင္ အေရးယူပိတ္ဆို႔ထားမႈမ်ား ႐ုပ္သိမ္းေရးကို ထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေရးယူပိတ္ဆို႔ထားမႈမ်ားအားလုံးကို သိရိွနားလည္ေစေရး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေရးယူပိတ္ဆို႔ထားမႈေၾကာင့္ နစ္နာရမႈအတိုင္းအတာကို သိရိွနားလည္ေစေရးႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ခ်မွတ္ေနသည့္ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ား၏ သေဘာထားကို သိရိွနားလည္ေစေရးကို ဦးစြာေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္သည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

နအဖစစ္အုပ္စုဘက္မွလည္း ထိုစာေရးသားေပးပို႔မႈကို တံု႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဆက္ဆံေရး၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္ႏွင့္ ႏွစ္ႀကိမ္ေဆြးေႏြးေစခဲ့ပါသည္။ ထို႔ေနာက္ ဥေရာပသံတမန္မ်ားႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေတြ႔ဆံုခြင့္ျပဳခဲ့သလို အန္အယ္လ္ဒီ ဗဟုိအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႔ကိုလည္း ဥေရာပသံတမန္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခြင့္ျပဳခဲ့ပါသည္။ နအဖစစ္အုပ္စုအေနျဖင့္ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္ကာလအတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဘက္မွ တင္ျပေတာင္းဆိုသည့္ ေပးစာမ်ားအေပၚ ပထမဦးဆုံးအႀကိမ္ အလ်င္အျမန္ တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

သို႔ေသာ္ ေျပာင္းလဲလာသည့္ အေမရိကန္အစိုးရ၏ မူ၀ါဒသစ္တြင္ အေမရိကန္အစိုးရအေနျဖင့္ ျမန္မာစစ္အစုိးရအေပၚ ျပစ္ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈ (sanction) ကို ဆက္လက္ထားရိွမည္ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာစစ္အစိုးရႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈ
(direct engagement) လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ဆိုေလသည္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ အေရွ႕အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေရးရာ လက္ေထာက္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မစၥတာ ကာ့တ္ကမ္ဘဲလ္ႏွင့္ ဒု-လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး စေကာ့မာရွယ္တုိ႔၏ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္ အၿပီးတြင္လည္း နအဖအေနျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကိစၥႏွင့္ ဒီမိုကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းမ်ား တိုးတက္ျဖစ္ေပၚမႈရွိလာေအာင္ ထင္သာျမင္သာ မလုပ္ေဆာင္သေရြ႕ sanction ကို ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးမည္မဟုတ္ဟု ေျပာဆိုသျဖင့္ နအဖစစ္အုပ္စုအဖို႔ မွန္းခ်က္ႏွင့္ ႏွမ္းထြက္မကိုက္ဘဲ ျဖစ္ခဲ့ရေလသည္။

ကာ့တ္ကမ္ဘဲလ္ခရီးစဥ္ ၿပီးသည့္ေနာက္ နအဖစစ္အုပ္စုအေနျဖင့္လည္း သူတို႔၏ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား မရပ္တန္႔ဘဲ၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား မလႊတ္ဘဲ၊ ဒီမိုကေရစီေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ထင္သာျမင္သာ မလုပ္ေဆာင္ဘဲ (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အေမရိကန္၊ အေနာက္တိုင္းသံတမန္မ်ား ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြး႐ံုျဖင့္) စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမ်ား အလြယ္တကူ ႐ုပ္သိမ္းသြားမည္ မဟုတ္သည္ကို အမွန္တကယ္ သိရွိသေဘာေပါက္သြားပံုေပၚသည္။ ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ ႏို၀င္ဘာလ (၁၁) ရက္ေန႔တြင္ ထပ္မံေပးပို႔ခဲ့သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ဒုတိယေပးစာကို ပထမေပးစာ ေပးပို႔စဥ္ကကဲ့သို႔ အလ်င္အျမန္ တံု႔ျပန္ျခင္းမျပဳေတာ့ဘဲ ယခုအခ်ိန္အထိ တံုဏိွဘာေ၀ ဆိတ္ဆိတ္ေနေနျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။

ဒုတိယေပးစာတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “က်မအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အတြက္ အက်ဳိးေက်းဇူးရွိမည့္ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမည့္ လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးႏွင့္ ေတြ႔ဆုံတင္ျပခြင့္ျပဳပါရန္ အထူးေမတၱာရပ္ခံအပ္ပါသည္” ဟု ေတာင္းဆိုထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

ေပးစာပါ ေတာင္းဆိုခ်က္အတိုင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊအေနျဖင့္ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈခံရျခင္း၏ အရင္းခံအေၾကာင္းတရားမ်ားကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း မေဆြးေႏြးရဲ၍ေပေလာ သို႔တည္းမဟုတ္ က်ဴးလြန္ထားေသာ ျပစ္မႈမ်ားအတြက္ ကိုယ့္လိပ္ျပာ ကိုယ္မလံု၍ ယခုကဲ့သို႔ ေရငံုႏႈတ္ပိတ္ေနျခင္းေပေလာဟုလည္း စဥ္းစားစရာ ျဖစ္ေနေပသည္။ ေနာက္တခ်က္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ၏ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး (Personality) အရ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးရန္ မ၀ံ့မရဲ ျဖစ္ေနျခင္းလည္း ျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။

ထိုသို႔ေသာ အေျခအေနအရပ္ရပ္ကို အကဲခတ္ သံုးသပ္ျခင္းအားျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီ၀င္မ်ားကို အေမရိကန္၊ အေနာက္တိုင္းသံတမန္မ်ားႏွင့္ အသာတၾကည္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခြင့္ျပဳခဲ့ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊႏွင့္ အေပါင္းအပါ စစ္အုပ္စု၀င္တို႔၏ လုပ္ရပ္သည္ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ရန္ အမွန္တကယ္ ဆႏၵရွိ၍မဟုတ္ဘဲ သူတို႔စစ္အုုပ္စု တစံုတရာ အက်ပ္အတည္း ဆိုက္ေနသည့္ Sanction ကိစၥ လြယ္လြယ္ကူကူ ပ်က္ျပယ္လိမ့္ႏိုးႏွင့္ ခြင့္ျပဳခဲ့ျခင္းသာျဖစ္ေၾကာင္း၊ တနည္းအားျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ဒုတိယေပးစာက ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးအၿပီး အေယာင္ျပထားသည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ၏ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္ကို ခြာခ်ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေခတ္ၿပိဳင္က သံုးသပ္မိေပ၏။
http://www.khitpyaing.org/editorial/Nov09/301109.php

ျမန္မာ့နည္း ျမန္မာ့ဟန္ ဒီမိုကေရစီ˝



Monday, 30 November 2009 19:26 ေကလတ္

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံ ဥပေဒသည္ သမၼတစနစ္ကို အေျချပဳသည္ဟု လူအမ်ားက ယူဆၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ဤအေျခခံဥပေဒ၌ အသံုးျပဳထားေသာ သမၼတစနစ္သည္ ပံုစံအသစ္ ျဖစ္ၿပီး ကမၻာတလႊား၌ အသံုးျပဳေနၾကေသာ အျခားေသာ သမၼတစနစ္မ်ားႏွင့္ ကြဲျပားျခားနားသည္။

အေျခခံဥပေဒအရ သမၼတ တဦးႏွင့္ ဒုတိယသမၼတ ႏွစ္ဦးတို႔ကို အစုအဖြဲ႔ (၃)ဖြဲ႔ ပါ၀င္သာ သမၼတ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔က ေရြးခ်ယ္တင္ေျမာက္ရမည္။ အျခားသမၼတ စနစ္မ်ားတြင္ကဲ့သို႔ သမၼတကို ျပည္သူလူထုက တိုက္ရိုက္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ျခင္း မဟုတ္ပါ။

ေယဘုယ်အားျဖင့္ ကမၻာေပၚတြင္ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ပံုစနစ္ (၃)မ်ဳိး ရွိသည္။ ပါလီမန္စနစ္၊ သမၼတစနစ္ႏွင့္ တ၀က္တပ်က္သမၼတစနစ္ သို႔မဟုတ္ ေပါင္းစပ္စနစ္ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ အစိုးရအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံုႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ဥပေဒျပဳေရး အာဏာမ်ား ခြဲေ၀ ပိုင္းျခားပံုတို႔သည္ ႏိုင္ငံအလိုက္ ကြဲျပားျခားနားမႈမ်ား ရွိၾကသည္။

ပါလီမန္စနစ္တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ကို ပါလီမန္တြင္ ေရြးခ်ယ္္ဖြဲ႔စည္းၾကသည္။ ႏိုင္ငံရးပါတီတခုသည္ ပါလီမန္တြင္ အမ်ားစု အႏိုင္ရရွိပါက အစိုးရဖြဲ႔ခြင့္ ရွိသည္။ မည္သည့္ပါတီကမွ် အမ်ားစု အႏိုင္မရပါက ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအၾကား အစိုးရဖြဲ႔ရန္ အေပးအယူ လုပ္ရသည္။ အစိုးရအေနျဖင့္ ပါလီမန္တြင္ အမ်ားစု၏ယံုၾကည္မႈကို ရရွိေနသေရြ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင႔္ရေနမည္ျဖစ္ သည္။

ေဖၚျပပါစနစ္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲ၌ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာမရွိ၊ ျမန္မာျပည္၏ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒတြင္ သမၼတသည္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အႀကီးအကဲျဖစ္ၿပီး ဂုဏ္ထူးေဆာင္ အႀကီးအကဲသက္သက္သာ ျဖစ္သည္။ အစိုးရအဖြဲ႔၏ အႀကီးအကဲျဖစ္္ေသာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္၌သာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာ ရွိသည္။ တခ်ိဳ႕ကိစၥမ်ားတြင္သာ သမၼတသည္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈအာဏာကို အကန္႔အသတ္ျဖင့္ သံုးစြဲပိုင္ခြင့္ရွိသည္။

ပါလီမန္စနစ္ကို အသံုးျပဳေသာႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ၊ ဥေရာပရွိႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အာဖရိကတိုက္ရွိ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီျဖစ္ဖူးေသာ ႏိုင္ငံမ်ား ပါ၀င္သည္။ အစၥေရး၊ ဂ်ပန္၊ မေလးရွား၊ အိႏၵိယ ႏွင့္ အာရွရွိ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီ ျဖစ္ဖူးေသာ ႏိုင္ငံမ်ားကလည္း ဤစနစ္ကို အသံုးျပဳၾကသည္။

သမၼတစနစ္တြင္မူ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ဥပေဒျပဳေရးအာဏာမ်ားကို ခြဲျခားထားသည္။ သမၼတမ်ားသည္ အစိုးရအဖြဲ႔၏ အႀကီးအကဲမ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး ျပည္သူလူထုက တိုက္ရိုက္ေရြးခ်ယ္ၾကသည္။ သမၼတသည္ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္မ်ားကို သူ႔စိတ္ႀကိဳက္ ေရြးခ်ယ္တာ၀န္ေပးသည္။ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္မ်ားသည္ ပါလီမန္အမတ္မ်ားျဖစ္စရာ မလိုေပ။ သာမန္အားျဖင့္ ပါလီမန္တြင္ အယံုအၾကည္မရွိအဆိုျဖင့္ သမၼတကို ျဖဳတ္ခ်၍မရေပ။ သမၼတသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲလည္း ျဖစ္သည္။

သမၼတစနစ္ကို အသံုးျပဳေသာႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ လက္တင္ အေမရိကရွိႏိုင္ငံမ်ား ပါ၀င္ၾကသည္။ ဖိလစ္ပိုင္၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ အီရန္၊ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ သီရီလကၤာတို႔လည္း ဤသမၼတစနစ္ကို အသံုးျပဳၾကသည္။

"တ၀က္တပ်က္သမၼတစနစ္" ဟုေခၚေသာ ေပါင္းစပ္စနစ္တမ်ဳိးလည္း ရွိေသးသည္။ "သမၼတ ပါလီမန္စနစ္" ဟုလည္း ေခၚၾကသည္။ အကယ္၍ အေျခခံဥပေဒက သမၼတ၏လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို အေလးေပးပါက "သမၼတ ပါလီမန္စနစ္" ဟုေခၚေ၀ၚၾကၿပီး၊ အကယ္၍ ပါလီမန္ကို အာဏာပိုမိုေပးအပ္ထားပါက "တ၀က္တပ်က္ပါလီမန္စနစ္" ဟုေခၚေ၀ၚၾကသည္။ ဤစနစ္တြင္ သမၼတႏွင့္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ႏွစ္ဦးစလံုးက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကို ခြဲေ၀ယူထားၾကသည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ သမၼတက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားကို ခန္႔အပ္ေလ့ရွိၾကၿပီး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားသည္ သမၼတမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရးပါတီ၀င္မ်ား ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္ၾကသည္။

ျပင္သစ္အစိုးရသည္ "တ၀က္တပ်က္သမၼတစနစ္" ျဖစ္သည္။ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံတြင္ သမၼတသည္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုခန္႔အပ္ၿပီး အစိုးရအဖြဲ႔၀င္မ်ားကိုလည္း သူကေရြးခ်ယ္တာ၀န္ေပးအပ္သည္။ သမၼတသည္ ႏိုင္ငံျခားေရးရာကိစၥမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ၿပီး တိုင္းျပည္၏ ျပည္တြင္းေရးရာ ကိစၥမ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ရန္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က တာ၀န္ယူေလ့ရွိသည္။ ဤစနစ္ကိုက်င့္သံုးေသာ အျခားႏိုင္ငံမ်ားမွာ အေနာက္အာဖရိကရွိ ျပင္သစ္ကိုလိုနီ ေဟာင္းမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ကုတ္ဒီအိုင္ဗြာ၊ ဂါပြန္၊ မာလီႏွင့္ ဆီနီေဂါႏိုင္ငံမ်ား၊ ပိုလန္ႏွင့္ ဘူေဂး ရီးယားကဲ့သို႔ေသာ အေရွ႕ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

သမၼတစနစ္ သုိ႔မဟုတ္ တ၀က္တပ်က္ သမၼတစနစ္ အမ်ားစုတြင္ သမၼတကို ျပည္သူလူထုက တိုက္ရိုက္ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္သည္။ သို႔ေသာ္ တခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ လႊတ္ေတာ္က သမၼတ ႏွင့္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ေရြးခ်ယ္ၾကသည္။

ေတာင္အာဖရိကတြင္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္က ႏိုင္ငံေတာ္၏ အႀကီးအကဲလည္းျဖစ္၊ အစိုးရအဖြဲ႔၏ အႀကီးအကဲလည္းျဖစ္ေသာ သမၼတကို ေရြးခ်ယ္သည္။ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံ၏ ပါလီမန္တြင္ "အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္” ႏွင့္ "ခရိုင္အမ်ဳိးသားေကာင္စီ" မ်ားပါ၀င္ၾကသည္။ "အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္" တြင္ ေနရာ ၄၀၀ ရွိၿပီး ျပည္သူလူထုက တိုက္ရိုက္ေရြးေကာက္တင္ ေျမွာက္ၾကသည္။ "ခရိုင္အမ်ဳိးသားေကာင္စီ”ကို ခရိုင္တခုခ်င္းစီမွ ပို႔လႊတ္ေသာ ကိုယ္စားလွယ္ (၁၀)ဦးစီျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းသည္။

“အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္" တြင္ အမ်ားစုအႏိုင္ရေသာပါတီ သုိ႔မဟုတ္ ညြန္႔ေပါင္းပါတီမ်ား၏ ေခါင္းေဆာင္သည္ သမၼတျဖစ္လာသည္။ သမၼတႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္လည္းျဖစ္ေသာ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္မ်ားသည္ ပါလီမန္ကို တာ၀န္ခံရသည္။

ျမန္မာျပည္၏ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒတြင္ပါရွိေသာ သမၼတစနစ္မွာ စစ္မွန္ေသာ သမၼတစနစ္မဟုတ္ပဲ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ "သမၼတစနစ္" သုိ႔မဟုတ္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ၏ "တ၀က္တ ပ်က္သမၼတစနစ္" မ်ား၏ စရိုက္လကၡဏာမ်ားႏွင့္လည္း ကိုက္ညီျခင္းမရွိပါ။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒအရ သမၼတကို သမၼတေရြးခ်ယ္အဖြဲ႔ျဖစ္ေသာ အစုအဖြဲ႔ သံုးခုက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္သည္။

ပထမအစုအဖြဲ႔တြင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါ၀င္ၿပီး ဒုတိယအစုအဖြဲ႔တြင္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါ၀င္သည္။ တတိယအစုအဖြဲ႔တြင္ ပထမႏွင့္ ဒုတိယ အစုအဖြဲ႔မ်ားတြင္ မပါ၀င္ေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္မ်ားရွိ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က အမည္စာရင္း တင္သြင္းေသာ တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါ၀င္သည္။

အစုအဖြဲ႔တခုခ်င္းစီက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားထဲမွ ျဖစ္ေစ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ မဟုတ္သူမ်ားထဲမွျဖစ္ေစ၊ ဒုတိယသမၼတဦးစီးကို ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမွာက္ရမည္။ ထို႔ေနာက္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အားလံုး ပါ၀င္ေသာ ထို သမၼတ ေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔က ဒုတိယသမၼတ (၃) ဦးအနက္မွ သမၼတတဦးကို ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမွာက္ရမည္။

သမၼတသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲျဖစ္ၿပီး အစိုးရအဖြဲ႔၏ အႀကီးအကဲလည္း ျဖစ္သည္။ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္မ်ားကို သမၼတက ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္သည္။ သမၼတသည္ ျပည္သူလူထုက တိုက္ရိုက္ေရြးခ်ယ္ျခင္း မဟုတ္ေသာ္လည္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာ အျပည့္ရွိသည္။ ဤစနစ္သည္ သမၼတေရြးခ်ယ္ပံု နည္းစနစ္ အသစ္ ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာျပည္တခုတည္း၌သာ ရွိလာမည့္ စနစ္ ျဖစ္သည္။

ဤစနစ္တြင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၌ အမ်ားစုအႏိုင္ရရွိေသာ ႏိုင္ငံေရးပါတီသည္ အစိုးရဖြဲ႔ခြင့္ရမည္ ဟူ၍ မေျပာႏိုင္ပါ။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ ေနရာ (၄၄၀)ရွိေသာ္လည္း ေနရာ (၁၁၀) သည္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္ေသာေနရာမ်ား ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံေရးပါတီတခုသည္ သမၼတေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔သို႔ ဒုတိယသမၼတ တေယာက္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရႏိုင္သည္။ဤဒုတိယသမၼတက လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ေပါင္း ျဖစ္ေသာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တြင္ သမၼတအျဖစ္ အေရြးခ်ယ္ခံရမွသာလ်င္ အစိုးရဖြဲ႔ခြင့္ ရမည္ျဖစ္သည္။

သမၼတႏွင့္ ဒုတိယသမၼတမ်ားအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရၿပီးခ်ိန္တြင္ သူတို႔သည္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ျဖစ္ပါက ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္မွ ႏႈတ္ထြက္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ၎တို႔သည္ သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားႏွင့္လည္း ကင္းကြာရမည္ျဖစ္သည္။ သူတို႔ကို "အယုံအၾကည္မရွိအဆို" ျဖင့္ ျဖဳတ္ခ်၍မရေပ။ သမၼတ သုိ႔မဟုတ္ ဒုတိယသမၼတကို အေျခခံဥပေဒ အရ စြပ္စြဲျပစ္တင္ျခင္းနည္းလမ္းျဖင့္သာ ျဖဳတ္ခ် သုိ႔မဟုတ္ အစားထိုးခန္႔ထားႏိုင္သည္။

ေလ့လာသူအမ်ားက ျမန္မာျပည္၏ အေျခခံဥပေဒသစ္ကို "ျမန္မာ့နည္းျမန္မာ့ဟန္" ျဖင့္ “စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမိုကေရစီ" ဟူသည့္ စစ္အစိုးရ၏ အယူအဆကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ျခင္းဟု ယူဆၾကသည္။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီးတြင္ အေရြးခ်ယ္ခံရေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ပထမဆံုးပါလီမန္ကို ဖြဲ႔စည္းၾကမည္ျဖစ္ၿပီး အစိုးရ အသစ္တခု ေပၚေပါက္လာမည္ျဖစ္သည္။

ဤတြင္ ဤအစိုးရအေနျဖင့္ တိုင္းျပည္ကို မည္မွ် ထိေရာက္စြာ အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္မည္နည္း၊ ျပည္သူလူထု၏ အက်ိဳးစီးပြားကို မည္မွ် ထမ္းရြက္ႏိုင္မည္နည္း ဟူေသာ ေမးခြန္းမ်ား ဆက္လက္ တည္ရွိေနမည္ ျဖစ္သည္။


http://www.irrawaddy.org/bur/index.php?option=com_content&view=article&id=2215:2009-11-30-12-27-22&catid=21:2009-10-08-04-58-47&Itemid=253

Sunday, November 29, 2009

အီးပီစီ

ရန္ကင္းျမဳိ႔နယ္မွသူငယ္ခ်ငး္ဓါတ္ပံုဆရာတစ္ေယာက္ သည္ အိမ္ရွင္ႏွင့္တြဲရက္ ဓါတ္ပံုဆိုင္ေလးငွားဖြင့္ထားၿပီးတပိုင္တႏိုင္ဓါတ္ပံုဆိုင္ေလးတစ္ဆုိင္ဖြင့္ထား
ရ ာ အီးဘီစီရံုးမွ အိမ္ရွင္ထံလစဥ္မီတာစာရြက္ေရာက္မလာသျဖင့္ရံုးသို႔လိုက ္လံေမးျမန္းရာ လုပ္ငန္းမီတာျဖစ္သြားေၾကာင္း ။ အီးဘီစီရံုးမွတာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးမွ ကြမ္းယာဆိုင္ဖြင့္ထားသူေတာင္မီးတစ္လံုးထြန္းလွ်င္လုပ ္ငန္းမီတာအျဖစ္ မီတာေဆာင္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း.သိရွိရပါသည္.သူငယ္ခ်င ္းမွာ အိမ္ရွင္သံုးသမွ်မီတာကိုလည္း သူ႔ခမ်ာ ကြန္ပ်ဴတာေလးတစ္လံုးသာသံုးေသာ္လည္း (တစ္ယူနစ္ ၅ဝက်ပ္)ႏွင့္မီတာေဆာင္ရမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္သူ႔ဆိုင္ကေလ းမွာ......./

လုပ္ငန္းလုပ္လို႔လုပ္ငန္းမီတာျဖစ္သည္မွာမွန္ေသာ ္လည္း အီးဘီစီရံုးမွ၀န္ထမ္းမ်ားကိုပိုက္ဆံေပးပီးညွိထာ းပါက မီးစိတ္ၾကိုက္သံုးႏိုင္ပီး အဲကြန္းဘယ္ႏွစ္လံုးပင္ဖြင့္ေစကာမူ ရိုးရိုးမီတာေဆာင္သလိုသာေဆာင္ရေၾကာင္းသိရွိရပါသည္.ကၽ ြန္ေတာ္တုိ႔ျမန္မာျပည္တြင္လုပ္စားေတာ့ ေခြးေဟာင္..(အဲေလ ေယာင္လို႔ )လုပ္စားေတာ့မိုးေမွာင္ဆိုသလိုျဖစ္ေနရပါသည္.ျမန္မာျပ ည္တြင္ ကြမ္းယာေရာင္းစားလွ်င္ပင္ မလြယ္ႏိုင္ပါ.ျမန္မာျပည္ႀကီးအေရး ၾကာေလၾကာေလရင္ေလးစရာပင္ျဖစ္ပါေတာ့သည္။ တရားမွ်တေသာ ျမန္မာျပည္ၾကီးအျမန္ဆံုးျဖစ္ႏိုင္ပါေစ.
( ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ကိုတင္ျပျခင္းသာျဖစ္ပါသည္။ )

ကိုလင္း

link




The Arakan National Newspaper Nov_2009

http://ifile.it/4jbnwxm
http://www.multiupload.com/Y1LMGL7PMD
http://www.scribd.com/doc/23331382/The-Arakan-National-Newspaper-Vol
The Arakan National Newspaper Vol

29 Nov ဒိုင္ယာရီ

http://ifile.it/75pwtba
http://www.multiupload.com/D8XOY0P9IQ
http://www.scribd.com/doc/23330876/29Nov2009Diary-yeyintnge
29Nov2009Diary_yeyintnge

ပါလီမာန္ဒီမိုကေရစီပါတီစာေစာင္(Issue 4-2)

http://ifile.it/u2ljgmx
http://www.multiupload.com/DOXMSN26QC

http://www.scribd.com/doc/23329132/Binder-1
Binder 1

စကၤာပူႏိုင္ငံ ပထမဦးဆံုးအၾကိမ္ စာေပေဟာေျပာပြဲ (၂၀-၁၂-၂၀၀၉)




http://linletkyalsin.blogspot.com/2009/11/blog-post.html

အထူးကုဆရာဝန္ၾကီး က....


ခြဲစိတ္ေပးသည့္ဆရာ၀န္မွာ အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္း ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္ ဦးၾကည္စိုးျဖစ္ၿပီးေရႊ႔ဂုံတိုင္ရွိ S S C အထူးကုေဆးခန္း၏ ရွယ္ယာ၀င္တဦးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။.
ဆရာ၀န္ ေတြအေနနဲ႕အေရးေပၚဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြခ်ရတဲ့အခါမွာလူနာရဲ႕လကၡဏာသြင္ျပင္ကိုဖတ္ျပီးဆံုးျဖတ္ၾကရပါတယ္။
ဓါတ္မွန္ရိုက္တာကအစအခ်ိန္မမွီခဲ့ရင္ေပါ့၊ဘယ္ဆရာ၀န္ကမွေတာ့လူနာကိုမေသေစခ်င္ၾကပါဖူး၊(အခ်ိန္ဆြဲကုတာေလးေတြေတာ့ရွိတတ္တာေပါ့)
ျမန္မာျပည္မွာဆံးုျဖတ္ခ်က္မွားယြင္းလို႕အသက္ဆံုးရတဲ့ေ၀ဒနာရွင္ေတြ၊မဆလနဲ႕နအဖလက္ထက္မွာအရုိးေတာင္လိုပံုေနပါျပီ၊
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္သတင္းထူးေအာင္လူဖတ္ေအာင္အစဆြဲခဲ့တဲ့လွ်ပ္တပ်က္ကျမန္မာျပည္ေဆးပညာတိုးတက္ေစဖို႕မီးေမာင္း
ထိုးျပလိုက္တယ္လို႕ပဲၾကံဖန္အမွတ္ေပးလိုက္ပါတယ္။

ေမးျမန္းျခင္းသီးခံပါ၊က်ြန္ေတာ္ျမတ္ခိုင္ထမင္းအိုးကြဲေအာင္မခြဲပါနဲ႕..ကိုေက်ာ္ဆန္းကလည္းဒီတခါမကူညီေတာ့ဖူးလို႕ေျပာထားလို႕ပါ

photo=> http://www.niknayman-niknayman.co.cc/

လွ်ပ္တစ္ျပက္သတင္းဂ်ာနယ္
အတြဲ၂၊ အမွတ္(၆၁)၊ ႏိုဝင္ဘာ ၂၇၊ ၂ဝဝ၉။
http://www.multiupload.com/OF7EOGYZLU
http://ifile.it/e3zru5c/snapshot271109.pdf

ေရးတုန္းကေတာ့သာသာထိုးထိုးေလးပါပဲ..ဒီလိုဒီလို...


ေနာက္ဆက္တြဲသတင္းမ်ား http://www.khitpyaing.org/news/Nov09/301109d.php
http://www.irrawaddy.org/bur/index.php?option=com_content&view=article&id=2209:2009-11-30-10-11-10&catid=2:articles&Itemid=30