Tuesday, April 14, 2009

‘၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ျမန္မာဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ သံုးသပ္အကဲျဖတ္ခ်က္’

ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒ ဆုိသည္မွာ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္အတြက္မရွိမျဖစ္လိုအပ္သည့္ အရာျဖစ္သည္။ ထိုဥပေဒျဖင့္သာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံကို မည္သည့္၀ါဒျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မည္၊ မည္သည့္ စနစ္ျဖင့္ေမာင္းႏွင္မည္၊ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာျဖစ္သည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာ၊တရားစီရင္ေရးအာဏာ ႏွင့္ ဥပေဒျပဳေရးအာဏာတို႕ကို မည္သို႕မည္ပံုခြဲေ၀ပိုင္းျခားမည္ ဆိုသည္တို႕ကို ျပဌာန္းသတ္မွတ္ၾကသည္။
တစ္နည္းဆိုရလွ်င္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုသည္မွာ ႏိုင္ငံတစ္ခု၏ အသက္ေသြးေၾကာျဖစ္သည္။ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အစိုးရ ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခံ ျပည္သူလူထု တို႕အၾကားခ်ဳပ္ဆိုထားရွိသည့္ စာခ်ဳပ္လည္းျဖစ္သည္။
ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေရးဆြဲရာတြင္ အဓိကအားျဖင့္ ျပည္သူ႕ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားက ေရးဆြဲေလ့ရွိၾကျပီး အေျခအေနအရပ္ရပ္ေၾကာင့္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္က ဦးေဆာင္ေရးဆြဲရသည္လည္းရွိသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္တြင္ ပထမဆံုးျဖစ္သည့္ ၁၉၄၇ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ကို ဖ.ဆ.ပ.လ ပါတီမွ ဦးေဆာင္ေရးဆြဲခဲ့ျပီး ၊ ဒုတိယျဖစ္သည့္ ၁၉၇၄ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကိုမူ မ.ဆ.လ ပါတီမွ ဦးေဆာင္ေရးဆြဲသည္။

သမၼတစနစ္
သမၼတ စနစ္မွာ တိုင္းျပည္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတြင္က်င့္သံုးေနျပီး ဒီမိုကေရစီ စနစ္သာမက အာဏာရွင္စနစ္၊တစ္ပါတီစနစ္ (အီဂ်စ္၊ဆီးရီးယား၊ေျမာက္ကိုရီးယား၊တရုတ္၊ဗီယက္နမ္)အစရွိသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ပါက်င့္သံုးၾကပါသည္။သို႕ေသာ္ ယခုေဖာ္ျပမည့္ စနစ္မွာ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ေပၚတြင္အေျခခံသည့္ သမၼတစနစ္သာျဖစ္သည္။

ေနာက္ခံသမိုင္းေၾကာင္း
သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ ေခတ္သစ္ကမာၻတြင္ သမၼတစနစ္က်င့္သံုးရာတြင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ အဦးဆံုးျဖစ္သည္။ျဗိတိန္တို႕၏ ကိုလိုနီျပဳထားသည္ကိုတြန္းလွန္ျပီး ျပည္နယ္ ၁၃ ခုျဖင့္ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕ကာ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေရးဆြဲကာ သမၼတစနစ္ျဖင့္အုပ္ခ်ဳပ္ရန္သေဘာတူၾကသည္။ေဂ်ာ့ခ်္ ၀ါရွင္တန္ မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ပထမဆံုး သမၼတျဖစ္သည္။

ဖြဲ႕စည္းပံု
အေျခခံအားျဖင့္ သမၼတ စနစ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာ အပိုင္းတြင္တြင္ ဖြဲ႕စည္းပံုႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။ ပထမတစ္မ်ိဳးမွာ သမၼတ မွႏိုင္ငံ၏ တာ၀န္ကို အလံုးစံုတာ၀န္ယူကာ ျပည္တြင္းျပည္ပ အေရးႏွစ္ရပ္လံုးကို စီမံခန္႕ခြဲသည္။(ဥပမာအားျဖင့္အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊အင္ဒိုနီးရွား၊ဖိလစ္ပိုင္)

ဒုတိယတစ္မ်ိဳးမွာ သမၼတ ကျပည္ပေရးရာ၊ကာကြယ္ေရး ႏွင့္အေရးပါသည့္ ၀န္ၾကီးဌာနမ်ားကိုကိုင္တြယ္ျပီး ျပည္တြင္းေရးရာ (လံုျခံဳေရး၊ပညာေရးႏွင့္ စီးပြားေရး အစရွိသည္)တို႕တြင္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္တစ္ဦးကို ခန္႕အပ္ျပီး ဦးေဆာင္ေစသည့္ပံုစံျဖစ္သည္။သို႕ေသာ္ ထို၀န္ၾကီးခ်ဳပ္မွာ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ ၏ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္မ်ားကဲ့သို႕မဟုတ္ပဲ အခ်ိန္မေရြး သမၼတက ျပန္လည္ထုတ္ပယ္ႏိုင္သည္။ (ဥပမာအားျဖင့္ ရုရွား၊ျပင္သစ္၊ထိုင္၀မ္၊)ထို႕အျပင္ႏိုင္ငံေရးအရ မိမိႏွင့္ မဟာမိတ္ပါတီမွ ေခါင္းေဆာင္ကို အာဏာခြဲေ၀ေပးရန္အတြက္လည္း ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ရာထူး ခန္႕ေလ့ရွိျပန္သည္။(ဥပမာအားျဖင့္ယူကရိန္း) ထိုသို႕၀န္ၾကီးခ်ဳပ္မ်ားခန္႕ထားျခင္းသည္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒတြင္ထည့္သြင္းေရးဆြဲျပဌာန္းသည့္အတိုင္းျဖစ္သည္။

သမၼတကို ေရြးေကာက္တင္ေျမာက္ရာတြင္ ျပည္သူတို႕က တိုက္ရိုက္ေရြးေကာက္သည့္စနစ္ကိုသာအမ်ားဆံုး က်င့္သံုးၾကျပီး၊ ရံဖန္ရံခါ လႊတ္ေတာ္မွတစ္ဆင့္ ေရြးေကာက္တင္ေျမာက္သည္လည္းရွိသည္။ျပည္သူတို႕က တိုက္ရိုက္ေရြးေကာက္တင္ေျမာက္ ပံုမွာ လြယ္ကူရွင္းလင္းသည္။လႊတ္ေတာ္မွတစ္ဆင့္ ေရြးေကာက္ျခင္းသည္ ျပည္တြင္းတည္ျငိမ္မႈရေစရန္အတြက္၊ ျပည္သူတို႕ ႏိုင္ငံေရးတြင္မရင့္က်က္သည့္အတြက္ ဟူ၍အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားျဖင့္ ျပည္သူတို႕ကို ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္မွေ၀းကြာေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္လည္းျပဳလုပ္ၾကသည္။(ဥပမာအားျဖင့္အနာဂတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ)

သမၼတစနစ္တြင္ အမ်ားအားျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကိုရယူသည့္ သမၼတ သည္က်န္ ဥပေဒျပဳေရးအာဏာ၊တရားစီရင္ေရး အာဏာ မ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ျခင္းမရွိေပ။အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု သမၼတမ်ားသည္ ဥပေဒျပဳေရးအာဏာျဖစ္သည့္ လႊတ္ေတာ္သို႕ ဖိတ္ေခၚျခင္းမရွိလွ်င္ သြားေရာက္ခြင့္မရွိေပ။ထို႕ျပင္ သမၼတမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေတာ္တရားသူၾကီးခ်ဳပ္ကို ခန္႕ထားပိုင္ခြင့္သာရွိျပီး ရာထူးမွ ျပန္လည္ရုတ္သိမ္းပိုင္ခြင့္မရွိသည့္အတြက္ တရားစီရင္ေရးအာဏာကို လႊမ္းမိုးႏိုင္ျခင္း မရွိေတာ့ေခ်။သို႕ေသာ္ အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ သမၼတတြင္ တရားသူၾကီးခ်ဳပ္မ်ားကို အက်ိဳးအေၾကာင္းျပကာ ျပန္လည္ျဖဳတ္ခ် ခြင့္ရွိၾကသည္။

သမၼတျဖစ္ရန္လိုအပ္သည့္အခ်က္မ်ားႏွင့္ရာထူးသက္တမ္း
သမၼတ တစ္ဦးျဖစ္ရန္အတြက္ ႏိုင္ငံအလိုက္သတ္မွတ္ထားသည့္ စံႏႈံးမ်ားကြာျခားတတ္ပါသည္။သို႕ေသာ္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ရမည္၊ ပါတီ၀င္ျဖစ္ရမည္ ဟူသည့္အခ်က္မ်ားမွာ ျပဌာန္းမထားသည့္တိုင္ အမ်ားက နားလည္ျပီးျဖစ္သည္။ ေယဘူယ်အားျဖင့္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ ကို အသားေပးသည့္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ သမၼတ တစ္ဦးအတြက္ သတ္မွတ္ခ်က္ မ်ား ေလ့ရွိျပီး ပြင့္လင္း လြတ္လပ္မႈကို အသားေပးသည့္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္မူ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား နည္းပါးတတ္ပါသည္။
သမၼတရာထူးသက္တမ္းမွာ ႏို္င္ငံအလိုက္ကြဲျပားတတ္သည္။ အမ်ားအားျဖင့္ တစ္ၾကိမ္လွ်င္ ၄ ႏွစ္ႏံႈးျဖင့္ ႏွစ္ၾကိမ္ထိ ထမ္းေဆာင္ ႏိုင္သည္။သို႕ေသာ္ အာဏာရွင္စနစ္ကိုေၾကာက္ရြံျပီးတစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ အာဏာကိုေရရွည္ကိုင္တြယ္ကာ ၾသဇာထူေထာင္ မည့္အျဖစ္ကိုေရွာင္လႊဲရန္အတြက္ ၄ ႏွစ္ထက္ပိုေသာသက္တမ္း တစ္ၾကိမ္ကိုသာထမ္းေဆာင္ရန္သတ္မွတ္သည္ လည္းရွိတတ္သည္။ (ဥပမာအားျဖင့္ ေတာင္ကိုးရီးယား သမၼတမ်ားသည္ ၅ႏွစ္သက္တမ္းတစ္ၾကိမ္သာထမ္းေဆာင္ႏိုင္သည္။)

သမၼတ၏အခြင့္အာဏာ
သမၼတ တစ္ဦးအေနျဖင့္ လႊတ္ေတာ္မွ အတည္ျပဳျပဌာန္းလိုက္သည့္ ဥပေဒ ကို လက္မွတ္ထိုးကာအတည္ျပဳေပးရသည္။ သို႕ေသာ္ အခ်ိန္အကန္႕အသက္ တစ္ခုအတြင္း အတည္မျပဳေပးသည့္တိုင္ ထိုဥပေဒမွာ လႊတ္ေတာ္၏ အတည္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ျပဌာန္းႏိုင္သည္။သမၼတသည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာျဖင့္ လိုအပ္သည့္အမိန္႕ဒီဂရီမ်ားကို ျပဌာန္းႏိုင္သည္။သို႕ေသာ္ ထိုသို႕ျပဌာန္းသည့္ ဥပေဒ သည္ လႊတ္ေတာ္၏ အတည္ျပဳျခင္းကို ရယူရန္လိုအပ္ျပီး လႊတ္ေတာ္မွ အတည္မျပဳလွ်င္ ပ်က္ျပယ္သည္။
ထို႕အျပင္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အရ သမၼတသည္ လႊတ္ေတာ္ ႏွင့္ သေဘာထားမတိုက္ဆိုင္လွ်င္ ထိုလႊတ္ေတာ္ကို ဖ်က္သိမ္းကာ လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားက်င္းပ ျပီး လႊတ္ေတာ္အသစ္ကို ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းႏိုင္သည္။

သမၼတအားျပန္လည္ျဖဳတ္ခ်ျခင္း
သမၼတ တစ္ဦးအားျပန္လည္ျဖဳတ္ခ်ရန္မွာမူ ျဖစ္ခဲလွပါသည္။အေၾကာင္းမွာ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကဲ့သို႕မဟုတ္ပဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအၾကီးအကဲ(သမၼတ)သည္ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ပိုင္းျခားထားသည့္အတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒ အရ ရာထူးသက္တမ္းျပည့္သည္ထိ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရန္ အာမခံျပဌာန္းေပးထားသည္ေၾကာင့္လည္းေကာင္း ျဖစ္ေလ့ ရွိၾကသည္။သို႕ေသာ္ အက်င့္ပ်က္ယြင္းသည့္အတြက္ သက္ေသစံုလင္လွ်င္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း တရားစြဲဆိုမႈျပဳႏိုင္ရန္ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ျပီး တရားစြဲဆိုႏိုင္သည္။ တရားစြဲဆိုျခင္းခံရျပီး အျပစ္ရွိေၾကာင္းထင္ရွားလွ်င္ တရားရံုး၏ အဆံုးအျဖတ္အတိုင္း ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ရသည္။

ထင္ရွားသည့္သမၼတစနစ္ႏိုင္ငံမ်ား
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု(သမၼတ အာဏာပိုင္စနစ္)
ျပင္သစ္(သမၼတအာဏာပိုင္၊၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ခန္႕အပ္ စနစ္)
ထိုင္၀မ္(သမၼတအာဏာပိုင္၊၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ခန္႕အပ္ စနစ္)
ရုရွား(သမၼတအာဏာပိုင္၊၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ခန္႕အပ္ စနစ္)
အင္ဒိုနီးရွား(သမၼတ အာဏာပိုင္စနစ္)
ဖိလစ္ပိုင္(သမၼတ အာဏာပိုင္စနစ္)
ေတာင္ကိုရီးယား(သမၼတ အာဏာပိုင္စနစ္)
ေတာင္အာဖရိက(သမၼတ အာဏာပိုင္စနစ္)
ယူကရိန္း(သမၼတ၊၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ အာဏာခြဲေ၀စနစ္)
တို႕ျဖစ္ၾကသည္။
အထူးသတိျပဳရန္ အခ်က္တစ္ခ်က္မွာ အခ်ိဳ႔ႏိုင္ငံမ်ား၏တရား၀င္အမည္မ်ားတြင္ "သမၼတ"ဟူသည့္စကားလံုးကိုသံုးစြဲသည့္တိုင္ သမၼတစနစ္ျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္သည္မဟုတ္ေခ်။ဥပမာအားျဖင့္ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီစနစ္က်င့္သံုးသည့္ စကၤာပူ(စကၤာပူသမၼတႏိုင္ငံ)၊ အိႏိၵယ(အိႏိၵယသမၼတႏိုင္ငံ)တို႔ရွိတတ္သည္။ထို႔ျပင္ အာဏာရွင္ ႏွင့္ တစ္ပါတီစနစ္ က်င့္သံုးသည့္ အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံမ်ားတြင္လည္း ထိုကဲ့သို႔ သမၼတ ဆိုသည့္အသံုးအႏႈံးမ်ိဳးကို သံုးစြဲတတ္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမ်ား
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ကို ေရးဆြဲခဲ့သည္မွာ ၃ ႀကိမ္ရွိၿပီျဖစ္သည္။

ပထမဆံုး ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ
ျဗိတိသွ်တို႕ထံမွ လြတ္လပ္ေရးရယူရန္ ေရးဆြဲသည့္ ၁၉၄၇ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ပထမဆံုးဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျဖစ္ျပီး အိႏိၵယ ႏွင့္ ျဗိတိသွ် တို႕မွ ဖြဲ႕စည္းပံုမ်ားကို အေျခခံကာေရးဆြဲခဲ့ျခင္းျဖစ္ကာ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို အေျခခံသည္။
ထိုဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအတည္ျဖစ္သည့္ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုးတြင္ (ဖ.ဆ.ပ.လ)မွ ပါတီေခါင္းေဆာင္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုမွာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးေလာကတြင္ အလြန္ၾသဇာၾကီးသူျဖစ္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၈ခုႏွစ္တြင္ တိုင္းျပည္၏တည္ျငိမ္မႈမရွိသည့္အေျခအေနေၾကာင့္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ျဖစ္သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေန၀င္းဦးေဆာင္သည့္ စစ္တပ္ကို အိမ္ေစာင့္အစိုးရအျဖစ္ ယာယီအာဏာလြဲ ခဲ့ရဖူးသည္။ထိုအိမ္ေစာင့္အစိုးရ၏ သက္တမ္းမွာ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတြင္ျပဌာန္းသည့္ကာလထက္ ေက်ာ္လြန္ျပီး ၁၇ လတာထိ ၾကာျမင့္ခဲ့ရသည္။ ထို႕ေနာက္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားျပန္လည္က်င္းပျပီး အႏိုင္ရသည့္ ျပည္ေထာင္စုပါတီ(ပ.ထ.စ)ကို အာဏာျပန္လည္အပ္ႏွင္းခဲ့သည္။ ၁၉၆၂ခုႏွစ္အေရာက္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေန၀င္းမွ ဦးေဆာင္သည့္ စစ္တပ္က ခြဲထြက္ရန္ၾကိဳးပမ္းမႈမ်ားျဖစ္သည့္ ကရင္တို႕၏ပုန္ကန္မႈ၊ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအား ျပင္ဆင္ရန္အတြက္ ရွမ္းေစာ္ဘြားမ်ား စုေပါင္းျပီးလြတ္ေတာ္သို႕တင္သြင္းလာရန္ရွိသည့္ ရွမ္းမူ(ေခၚ)ဖယ္ဒရယ္မူတို႕ကို လက္မခံႏိုင္သည့္အတြက္ အျပီးအျပတ္အာဏာသိမ္းယူခဲ့သည္။ (ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံခဲ့ရသည့္ ရွမ္းေစာ္ဘြားမ်ား၏ဇာတ္သိမ္းမွာ ယေန႕တိုင္ျငင္းခုန္ေနရဆဲျဖစ္သည္။)

ဒုတိယ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ
ထိုသို႕အာဏာသိမ္းျပီးေနာက္ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္တည္ေထာင္ရန္အတြက္ ေခတ္ေျပာင္းေတာ္လွန္ေရးတစ္ရပ္ဆင္ႏႊဲမည္ဟုေၾကြးေၾကာ္ကာ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ ကိုဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။အာဏာသိမ္းျပီး ၁၄ ႏွစ္အၾကာတြင္တိုင္းျပည္ကို ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ျဖင့္ေမာင္းႏွင္ရန္အတြက္ ၁၉၇၄ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကိုေရးဆြဲအတည္ျပဳကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေန၀င္းမွ ဦးေန၀င္းအျဖစ္ျဖင့္ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီ(မ.ဆ.လ)ကိုတည္ေထာင္ျပီး အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ထိုဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ႏိုင္ငံကို (မ.ဆ.လ)ပါတီတစ္ပါတီတည္းက အုပ္ခ်ဳပ္ျပီးပါတီဥကၠဌမွာ တိုင္းျပည္၏အၾကီးအကဲျဖစ္သည္။ သို႕ျဖင့္ ဦးေန၀င္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျပိဳင္ဘက္ကင္း အာဏာရွင္ျဖစ္လာခဲ့သည္။၁၉၈၈တြင္ ျပည္သူတစ္ရပ္လံုး၏စီးပြားေရး၊လူမႈေရး အစရွိသည့္အခက္အခဲမ်ားကိုမေျဖရွင္းေပးႏိုင္သည့္အျပင္ မွားယြင္းျပီးမေအာင္ျမင္သည့္စီမံကိန္းမ်ားေၾကာင့္ စီးပြားေရးက်ဆင္းရျခင္း၊အေျခခံစားကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားျမင့္တက္လာျခင္း၊ေငြစကၠဴမ်ားကို ႏွစ္ၾကိမ္တိုင္ တရားမ၀င္ေၾကညာဖ်က္သိမ္းျခင္းတို႕ေၾကာင့္ ရဟန္းရွင္လူ၊ျပည္သူတစ္ရပ္လံုး ကန္႕ကြက္ဆႏၵျပသည့္ ရွစ္ေလးလံုးအေရးအခင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး တစ္ပါတီအာဏာရွင္စနစ္ႏွင့္အတူ ၁၉၇၄ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ ပ်က္ျပယ္သြားခဲ့ရျပန္သည္။
ထိုေနာက္ တစ္လအၾကာတြင္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေစာေမာင္ဦးေဆာင္သည့္စစ္တပ္မွအာဏာသိမ္းယူျပီးတိုင္းျပည္တည္ျငိမ္ေရးကို ဦးစားေပးကာ တစ္ဖက္မွလည္းပါတီစံုေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပ ရန္ျပင္ဆင္ခဲ့သည္။သို႕ျဖင့္ ၁၉၉၀ျပည့္ႏွစ္ပါတီစံုအေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပခဲ့ျပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏သမီးျဖစ္သူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္သည့္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ေခၚ (NLD) ကမဲရာခိုင္ႏႈံးအျပတ္အသတ္ျဖင့္ အႏိုင္ရခဲ့သည္။သို႕ေသာ္ အာဏာကိုလက္လြတ္ရန္ေၾကာက္ရြံေနေသာ၊ႏိုင္ငံေရးကို ယံုၾကည္မႈနည္းေသာ၊စစ္ခံုရံုးကို ရင္မဆိုင္လိုေသာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ အေတြ႕အၾကံဳနည္းေသာ၊ဖခင္နည္းတူေခါင္းမာေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႕မွာေျပလည္မႈမရႏိုင္သည့္အတြက္ ေရြးေကာက္ပဲြရလဒ္မွာ ပ်က္ျပယ္ခဲ့ရသည္။ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား၏ ထာ၀ရရန္သူအျဖစ္သတ္မွတ္ခံရသည့္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ ကာလအမ်ားစုကို ၄င္း၏ေနအိမ္ရွိရာ အိမ္အမွတ္(၅၄)၊တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္းတြင္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ဘ၀ ျဖင့္ သာေနထိုင္ခဲ့ရသည္။

တတိယ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ
ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲျခင္း အတြက္ အစည္းအေ၀းက်င္းပေနစဥ္၁၉၉၂ တြင္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေစာေမာင္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ရာထူးမွအနားယူျပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးၾကီး သန္းေရႊမွ ယေန႕ထိတိုင္းျပည္ကို တင္းက်ပ္စြာ ဆက္လက္အုပ္ခ်ဳပ္ ခဲ့သည္။ ထိုေနာက္စစ္တပ္မွ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ တစ္ရပ္မရွိသည့္အတြက္ အာဏာလြဲရန္ မျဖစ္ႏိုင္ဟုဆိုကာ တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ စစ္တပ္မွပါ၀င္ႏိုင္ရန္ အတြက္ ၄င္းတို႕စိတ္တိုင္းက် ဥပေဒတစ္ရပ္ေရးဆြဲရန ္(၁၉၉၃)တြင္ အမ်ိဳးသား ညီလာခံ ကိုစတင္ေခၚယူခဲ့သည္။ ထိုဥပေဒေရးဆြဲေရး ညီလာခံမွာ အခက္အခဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးၾကားမွ ၁၄ ႏွစ္အၾကာ (၂၀၀၈)တြင္ျပီးစီးခဲ့သည္။ ျပည္ေထာင္စု သမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒ (၂၀၀၈) ဟုေခၚဆိုသတ္မွတ္သည့္ ထိုအေျခခံဥပေဒတြင္ သမၼတစနစ္ကို အေျခခံေသာ္လည္း ဒုသမၼတ အဆင့္သတ္မွတ္သည့္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္၏ ပါ၀င္မႈႏွင့္ ၾသဇာမွာ ၾကီးမားျပီး၊ လြတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္တြင္လည္း စစ္တပ္မွ တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကလည္း ၂၅ % စီပါ၀င္ျပန္သည္။ ေနာက္ဆုံး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တစ္ခါမွ မႀကံဳဖူးေသာ နာဂစ္ မုန္တိုင္းက်ေရာက္သည့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလ အတြင္းတြင္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး ဆႏၵခံယူပြဲ ျပဳလုပ္၍ အတည္ျပဳခဲ့သည္။
နိဒါန္း အပါအ၀င္ အခန္း ၁၅ ခန္းပါ၀င္ၿပီး ျမန္မာဘာသာျဖင့္ စာမ်က္ႏွာ ၁၇၉ မ်က္ႏွာ ပါရွိသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္ အေျခခံမူမ်ား
ႏုိင္ငံေတာ္ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ပံု
ႏုိင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲ
ဥပေဒ ျပဳေရး
အုပ္ခ်ဴပ္ေရး
တရားစီရင္ေရး
တပ္မေတာ္
ႏုိင္ငံသား၊ ႏုိင္ငံသား၏ မူလအခြင့္အေရးႏွင့္ တာဝန္မ်ား
ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ျခင္း
အလံ၊ အထိမ္းအမွတ္တံဆိပ္၊ သီခ်င္းႏွင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္
ကူးေျပာင္းေရးကာလျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား
အေထြေထြ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား

ရည္ညႊန္းကုိးကား
↑ http://www.myanmargeneva.org/pressrelease_PMGev/NationalConstitution(Draft)2008.pdf

google download



,

۩ တေျမျခားသႀကၤန္ ۩

۩ တေျမျခားသႀကၤန္ ۩
ရိုးရာဓေလ႔ေပမို႔ ့ ့ ့ ့ ့
အခြင္႔အခါမသာ
အေ၀းတေျမမွာေရာက္ေနလည္း
တႏွစ္တခါသာပြင္႔တဲ႔
ပန္းပိေတာက္ေရႊစင္ခက္နဲ႔
ႏွစ္သစ္ကူးသီခ်င္းကိုဆို
သႀကၤန္ေရစင္ပက္ျဖန္းတာကို
သတိရေနဆဲ ငါ႔မွာအျမဲ ့ ့ ့ ။

ရိုးရာအစဥ္အလာေကာင္းေတြ ့ ့ ့ ့ ့
အျမဲထိန္းသိမ္းကာ
ေပ်ာ္ရႊင္စြာေရွ႔ဆက္ခ်ီဖို႔
ကြ်ႏု္ပ္တို႔ေရႊျမန္မာျပည္သားေတြ
ေရာက္ရာအရပ္မွာ
ရိုးရာဓေလ႔ေကာင္းကို
အစဥ္အလာမပ်က္ေအာင္
ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းႀကပါစို႔ ့ ့ ့ ။

တစိမ္းေျမတစိမ္းေရ ့ ့ ့ ့ ့
ေတာ္ရာမွာခဏေနရေပမယ္႔
ေန႔ရက္လမ်ားစြာနဲ႔ႏွစ္စဥ္အျမဲ
အစဥ္အလာေကာင္းေတြကို
မေမ႔နုိင္တာကေတာ႔ခက္တယ္ ့ ့ ့ ။

ရိုးရာဓေလ႔ေပမို႔ ့ ့ ့ ့ ့
အစဥ္အလာေကာင္းေတြကို
ခ်စ္ျမတ္နုိးႀကတဲ႔
တိုင္းတပါးေရာက္
ျမန္မာနုိင္ငံသားေတြမွာေတာ႔
ႏွစ္သစ္ကူးတဲ႔အတာသႀကၤန္မွာ
ေရႊျမန္မာျပည္မွာလိုမေပ်ာ္ႀကလည္း
ေရာက္ရာအရပ္တိုင္းမွာ
ႏွစ္သစ္အလြမ္းေျပသႀကၤန္ပြဲကို
ရေသ႔စိတ္ေျဖနည္းတခုအျဖစ္
ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္းဆင္ႏြဲ ့ ့ ့ ။

ဇာနည္ေမာင္

ဒီပဲရင္း လုပ္ၾကံမွဳၾကီး

မသဒၵါေက်းဇူးျပဳသည္။

Burma Report -
ဒီပဲရင္း အေရးအခင္း ဒါမွမဟုတ္္ စစ္အၾကမ္းဖက္လက္နက္ကိုင္ သန္းေရႊ ၏အမိန္ ့ ေပးၾကိဳးကိုင္ မွဳေအာက္မွ ရက္ရက္စက္စက္ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခဲ့တဲ့ အေရးအခင္းမွတ္တမ္း ဟာ ဗမာ့သမိုင္းမွာ ဘယ္လိုမွ ေမ ့ေပ်ာက္လို ့၊ ေမ့ေဖ်ာက္လို ့မရဘူးဆိုတာကို တင္ျပခ်င္လို ့ အခုလိုစုစည္းတင္ျပလိုက္ရပါတယ္ခင္ဗ်ာ ။၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတဲ ့ သမိုင္းဗြီဒီယိုအပိုင္းအျဖစ္မွန္ေတြ ကို ေ၀မွ်ခံစားလိုက္ပါတယ္။ ဒီလို အျဖစ္ပ်က္ေတြနဲ ့ဆင္တူတဲ ့အဓိကျမန္ မာ့သမိုင္းကိုထင္ေပၚေစမယ့္ အေရးအခင္းအေၾကာင္းေတြကို မသိခဲ့ မၾကားဖူးခဲ ့တဲ ့ညီငယ္ ညီမငယ္ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို လက္ဆင့္ကမ္းေပးျခင္းအားျဖင့္ေသာ္၄င္း တဆင့္ျပီးတဆင့္ သမိုင္းေတြကို လက္ဆင့္ကမ္းေပးၾကပါလို ့ ေဆာ္ေအာလိုက္ပါတယ္။

လက္နက္အားကိုး မိစၦာမ်ိဳးမ်ား က်ဆံုးပါေစ။

အပိုင္း (၁)

အပိုင္း (၂)

အပိုင္း (၃)

video တင္ထားတဲ့ ကိုေဇာ္ထြန္းအားေက်းဇူးပါ
Depayin Massacre


*****************
Eye witness from Depayin

သမိုင္းဆိုတာ လိမ္လို ့မရပါဘူး သန္းေရႊရယ္
Eye-witnesses from Depayin miscared - Interview with Ko Naing

...........................................

........................................
Eye-witnesses from Depayin miscared - Ko Min Thein

သက္ေသမ်ား

၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေမ ၃၀ ရက္ေန႕ညတြင္ ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေခါင္း ေဆာင္သည့္အဖြဲ႕ ျမန္မာျပည္ အလယ္ပိုင္း စကိုင္းတုိင္းအတြင္း လူထုစည္းရံုးေရးခရီး လွည့္လည္စဥ္ ေမာင္းႏွင္လာၾကသည့္ သူမ၏ ယာဥ္တန္းကို ဒီပဲယင္း ၿမိဳ႕အနီး က်ည္ရြာအေရာက္တြင္ စစ္တပ္ႏွင့္ႀကံ႕ဖြံ႕အဖြဲ႕တို႕ ပူးေပါင္း၍စနစ္တက် ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ျပီး အၾကမ္း ဖက္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကသည္။
ေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ သူစီးနင္းလာသည့္ ကား၏ ကားေမာင္းသူ ကိုေက်ာ္စိုးလင္း အကူအညီျဖင့္ ထိုျဖစ္စဥ္ေနရာမွ လြတ္ေျမာက္ခဲ့ေသာ္လည္း၊ ေရဦး သို႔ အေရာက္တြင္ အဖမ္းခံခဲ့ရသည္။ သူမကို ရန္ကုန္ျမိဳ႕ရွိ အင္းစိန္ေထာင္တြင္ ထိမ္းသိမ္းထားခဲ့သည္။
အဆိုပါတိုက္ခိုက္မႈတြင္ သူမ၏ အေထာက္အခံ အဖြဲ႕သားမ်ား အေျမာက္အမ်ား ရာႏွင့္ခ်ီ၍ ေသေၾကဒဏ္ရာရွိခဲ့သည္ဟု သတင္းမ်ားထြက္ခဲ့ေသာ္ လည္း ျမန္မာစစ္အစိုးရက သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ လူေလးဦး ေသဆံုးၿပီး ၅၀ ေက်ာ္ ဒါဏ္ရာရခဲ့သည္ဟုသာ ေျပာဆိုခဲ့သည္။ အမႈမွန္ ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ ေဖၚထုတ္အေရးယူေပးျခင္း မရွိသည့္အျပင္ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ေခါင္းေဆာင္ မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ဦးတင္ဦးႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တို႕အား ယေန႕အထိ ေနအိမ္မ်ားတြင္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖင့္ ဆက္လက္ ဖမ္းဆီးထားသည္။

၁၄၀၄၂၀၀၉ဒိုင္ယာရီ

google download

mediafire download

\ျပည္တြင္းမွအီးေမးလ္မ်ားသို႕တဆင့္ပို႕ေပးျခင္းျဖင့္သတင္းအေမွာင္က်ေနေသာျပည္သူမ်ားကုိကူညီၾကပါ။