Tuesday, March 22, 2011

စစ္သား ေတြ ကို ေအာက္ ထစ္ ၊ လစာ နွဳန္း ၁ သိန္း ခြဲ ၂ သိန္း

ဒီတပါတ္ ဓါတ္ဆီေစ်း ေတြ တက္ လိုက္တာ ဗ်ာ ၊ သၾကၤန္နား နီးတာလဲ ပါ ပါ တယ္။
အခု ဆို တပုလင္းေစ်း ၁၅ဝဝ နဲ႕ လက္လီ တဂါလံ ၆ဝဝဝ နား နီး ၿပီ ေပါ႕ ဗ်ာ။
ကဘာ႕ေစ်း က လဲ တက္ ပါတယ္ ၊ ေရနံစိမ္း တစည္ ကို ၁၁၅ ေဒၚလာေလာက္ ေပါက္
ပါတယ္ ၊ တၿခား ကဘာ႕ နိုင္ငံ ၊ အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံ ေတြ မွာ လဲ ဓါတ္ဆီေစ်း တက္ ပါတယ္
တဂါလံ ေလးေဒၚလာဝန္းက်င္ ဆိုေတာ႕ အခု ေငြမာေစ်း နဲ႕ ဆို ၃၆ဝဝ မေက်ာ္သင္႕ဘူး ေပါ႕ဗ်ာ

ၿမန္မာၿပည္ က ဘာဘဲ ၿဖစ္ၿဖစ္ သူ မ်ား ထက္ သဲ ပါ တယ္ ၊ သူ မ်ား နိုင္ ငံ ေစ်း တက္ တာ
ထက္ ပို ပါ တယ္ ၊ အခု ဓါတ္ဆီ ေရာင္းတာ ပုတ္ဂလိက က လုပ္ ေန တယ္ ဆို လဲ
ဓါတ္ဆီ ေစ်း ကို တၿခား နိုင္ ငံ အမ်ား နည္းတ ူေစ်း ၊ နဲ႕ ၾကိဳက္ သေလာက္ ဝယ္ လို႕ ရ
ေအာင္ စီစဥ္ ေပး သင္႕ ပါ တယ္။

ဆိုင္ ထုတ္ေစ်း က ၂၅ဝဝ ဘဲ ဆိုေတာ႕ တန္းစီ တိုးစား လူတန္းစားေတြ မ်ား လာ ပါ တယ္ ၊
ဆိုင္ကယ္ ရွိ တဲ႕ သူ က လဲ ဆိုင္ ကယ္ နဲ႕ တန္းစီ ၊ ကား ရွိ တဲ႕ သူ က လဲ ကား နဲ႕ တန္း စီ
၊ ၿမတ္တယ္ ဆို ပီး တန္း စီ တိုးစား တာ လုပ္ငန္း ၾကီး တခု လို ၿဖစ္ လာ ပါ တယ္။
ဒါေတြ က အစိုးရ က လဲ ဝင္ေငြ မရ ၊ အၾကံအဖန္ လုပ္ ေရာင္း တဲ႕ ဓါတ္ဆီဆိုင္ ေတြ နဲ႕
အဆင္႕ဆင္႕ တန္း စီ တိုး ေရာင္း တဲ႕ လူ ေတြ အၾကား ၊ မလို အပ္ ဘဲ ေစ်း ဆံုး ရွံဳး မႈ ၿဖစ္
ေစ ပါတယ္။ လူ ေတြ လဲ အလကား ေနရင္း အက်င္႕ ပ်က္ ကုန္ ေစ ပါ တယ္။

အစိုးရ ကားေတြ က ေတာ႕ တန္းစီ ဘို႕ မလို ပါဘူး ၊ သူ တို႕ ရ တဲ႕ တလ ခြဲတမ္း ကို
တခါ ထဲ ကား ဖင္ထိုးၿပီး ထည္႕ ယံု ပါ ဘဲ ၊ ဓါတ္ဆီ ေစ်းတက္ တာ ကို ဝမ္း အသာဆံုး က
အစိုးရ အရာရွိေတြ ပါ။ အခု ဝန္ထမ္း ထဲ မွာ ရာထူး အၾကီးဆံုး ညႊန္ခ်ဳပ္ က ၂ သိန္း နီးပါး
လစာ ရ ပါ တယ္ ၊ ထံုးစံ ဆိုရင္ ညႊန္ခ်ဳပ္ က ကား ၃ စီး ရ ပါ တယ္ ၊ ရံုး ကား ၂ စီး
အိမ္ကား တ စီး ပါ ၊ သူ တို႕ ရ တဲ႕ ဆီ ကို သူတို႕ မိန္းမ ေတြ က ကိုယ္တိုင္ၾကီးၾကပ္ၿပီး
မေလ မလြင္႕ ရ ေအာင္ ၊ ကိုယ္တိုင္ ေရာင္း ၾက ပါ တယ္။

ရံုး ကိတ္စ ကားသံုး ရင္ ၊ သူ တို႕ ခြဲတမ္း က မသံုး ပါဘူး ၊ ရံုး မွာ ရွိ တဲ႕ ဆီ ထဲ က ေန
ဂ်ဴတီ စလစ္ ထပ္ ေရးၿပီး သံုး ပါ တယ္ ၊ သူ တို႕ ရ တဲ႕ ဆီ က သပိတ္ဝင္ အိတ္ဝင္ပါ။
တစီး ကို တလ ၊ အနဲေလး ဂါလံ ၆ဝ ရ ၾက ေတာ႕ ၊ အခု ဆီေစ်း နဲ႕ တစီး ကို ၃ သိန္းခြဲ
ဘယ္ေရာ႕ လိမ္႕ မလဲ ဗ်ာ ၊ ၃ စီး ဆို ေတာ႕ ၊ ဓါတ္ဆီ ေရာင္း စား တာ က တင္
တလ ကို ဆယ္ သိန္း အထက္ ရွိ ေန ပါ ၿပီ။ ဒါ က ငါးပါး သီလ လံုၿခံဳ တဲ႕ ညႊန္ခ်ဳပ္ က
ရ ေန တာပါ ၊ ငတက္ၿပား မ်က္နွာဖုန္း နဲ႕ ညႊန္ခ်ဳပ္ ဆို အတိုင္း အဆ ၊ မမွန္း နိုင္ ပါ ဗ်ာ။

ၿပီး ခဲ႕ တဲ႕ ရက္ပိုင္း ေတြ က လစာ တိုး တဲ႕ ေကာလဟလ ထြက္ လာ တာ ၊ လူေတြ အေတာ္
ခံစား ရ ပါ တယ္ ၊ ကိုယ္႕ ရွိ တဲ႕ ပိုက္ဆံ ေလး ဆံုး မသြားေအာင္ ၊ ေရႊ ေၿပး ဝယ္ ရ ၊
ေငြမာေၿပး ဝယ္ ရ နဲ႕ လူ ေတြ မွာ အလုပ္ ပို လိုက္ ရ တာ ၊ အခု ေတာ႕ ၊ လႊတ္ေတာ္ ထဲ
လစာ တိုး မလို ၊ မတိုး ဘူး လို လို နဲ႕ ၊ ဗမာ စကား ကို ဗမာေတြ ဘာမွန္း နား မလည္
ေအာင္ ေမး သံ ေၿဖ သံ ၊ မေရ မရာ သံ ေတြ ၾကား ရ ေတာ႕ ၊ ေရႊေစ်း ေဒၚလာေစ်း ေတြ
ၿပန္ က် သြား ပါ တယ္ ၊ ဒီ ေတာ႕ လဲ ၊ ေသာက မ်ား မိ တဲ႕ လူ လတ္ တန္းစား ေတြ က
မိ ေအး ေနာက္ တခါ ၊ နာ ရ ၿပန္ ပါ တယ္။

ဒီ လစာ တိုး တာ ၊ မတိုးတာ က ၊ တိုင္းၿပည္ ရဲ႕ စီး ပြား ေရး အမွန္ ကို လႊတ္ေတာ္ ထဲ
ေသခ်ာ ေဆြးေႏြး ၊ က်ိဳး ေၾကာင္း ခိုင္ လံု မွ ၊ ဆံုး ၿဖတ္ ေဆာင္ ရြက္ သင္႕ ပါတယ္။
အေၾကာင္း ရင္း အေၿခ ခံ ၊ ဘာ မွ မရွိ ဘဲ ၊ ဘဝ ရွင္ မင္းတရားၾကီး ရဲ႕ တခ်က္ လႊတ္
အမိန္႕ လို မ်ိဳး ၊ ဘ႑ာေတာ္ တိုက္ က လို သေလာက္ သံုးေစဗ်ား ၊ ပလို႕ ဂ်ိ ၊ ဒူ ေဝ ေဝ
ဆိုၿပီး ပြဲ ထဲ က လူ ပ်က္ လို ၊ ပါးစပ္ဆိုင္း ေလး တီး ၿပီး ၊ ထင္ ရာ အမိန္႕ ထုတ္ ရင္
တိုင္းၿပည္ စီးပြား ေရး မွာ အင္မတန္ နစ္ နာ ပါ တယ္။

အခုေတာ႕ ေစ်း ေတြ ၊ နင္းကန္ တက္ ၿပီး က ေမာက္ က မ ၿဖစ္ သြား တာ ၊ လူ ေတြ မွာ
ကိုယ္႕ ရွိ တဲ႕ ၿပည္တြင္း သံုး ေငြ ေလး အတြက္ ၊ ေသာ က မ်ား ရ တာ ဘဲ အဖတ္ တင္
က်န္ရစ္ ခဲ ပါတယ္ ၊ အဆိုး ဆံုး ထိ တာ ေတြ က ၊ ပုတ္ဂလိ က လုပ္ငန္း ေတြ မွာ ပါ။
အဲဒီ ရက္ ေတြ တံုး က ၊ လွိဳင္သာယာ တို႕ ၊ ေရႊ ၿပည္ သာ တို႕ ၊ ပဲခူး တို႕ မွာ ရွိ တဲ႕
အထည္ခ်ဳပ္ စက္ ရံု ေတြ ၊ ဘိနပ္ စက္ရံု ေတြ မွာ ဒီ လစာ ကိတ္ စ နဲ႕ ဘဲ ၊ ဆန္ဒၿပ တာ
ေတြ ၿဖစ္ ခဲ႕ ၾက ပါ တယ္ ၊ အခုေတာ႕ ဆန္ဒ ၿပ တာ ေတြ ၊ ၿပီး သြား ၾက ပါ ဘီ။

အစိုးရ ဝန္ထမ္းေတြ လစာ ၃ ဆ ၄ ဆ တိုးေပး မယ္ ၊ ေကာလဟလ ၾကား ရ ေတာ႕ ၊ အၿပင္
ဝန္ထမ္းေတြ လဲ လခ တိုးရခ်င္ တာေပါ႕ ဗ်ာ ၊ ၂ဝဝ၆ တံုး က အစိုးရ လစာေတြ တိုးေပး
လိုက္ေတာ႕ အၿပင္ ကုန္ပဏီ ဝန္ထမ္းေတြ ခ်က္ ခ်င္း လခ တိုး မေပး နိုင္ ပါဘူး။
လခ တိုး ေပး နိုင္ ဘို႕ အခ်ိန္ အေတာ္ ေစာင္႕ ၾက ရ ပါ တယ္။

အခုေတာ႕ အစိုးရ က တိုးေပးမယ္ ေကာလဟလ ၾကား တာ နဲ႕ အခု ကတဲက ဆန္ဒ ၿပထား မွ
အေတာ္ ေလာက္ က် မယ္ စိတ္ကူး ေတြ နဲ႕ ေစာေစာ စီးစီး ၾကိဳ ၿပီး ဆန္ဒ ၿပ ၾက တာပါ။
စက္ရံု တခု ခ်င္းစီ ရဲ႕ သူ႕ အေၾကာင္း နဲ႕ သူ ဆို ေတာ႕ ၊ အစိုး ရ ကလဲ ဝင္ မပါ ပါဘူး
ဂ်ာနယ္ ေတြ သတင္း စာ ေတြ ထဲ လဲ မပါ ပါဘူး ။ ဝုန္း က နဲ လစာ ထ တိုး ဘို႕ ဆို တာ
အၿပင္ စီးပြား ေရး လုပ္ ငန္း ေတြ အေန နဲ႕ အေတာ္ ခက္ ပါ တယ္ ။ သူ႕ စီးပြား က
တကယ္ အၿမတ္အစြန္း ရွိ လာ မွ တိုး ေပး နိုင္ တာ ပါ ၊ အမွန္ အား ၿဖင္႕ ေငြေဖာင္းပြ မႈ
နွဳန္း ၿမင္႕ လာ မွာ ၊ အၿပင္ က လစာ တိုး ေပး နိုင္ အား ရွိတာပါ။
အၿပင္ အထည္ခ်ဳပ္ အလုပ္ရံုေတြ မွာ ဆန္ဒ ေတြ ၿပၾက ေတာ႕ ၊ ပိုင္ ရွင္ ဘက္ ကအလုပ္ ေတြ
ပ်က္ ၊ အလုပ္ သမားဘက္ က အလုပ္ ေတြ ၿပဳတ္ ၾက ၊ ဆန္ဒ ၿပ တဲ႕ ရက္ ကို လခ မရ ၾက
နဲ႕ ၊ အေတာ္ ဒုတ္ခ မ်ားခဲ႕ ၾက ပါ တယ္ ၊ ဒါ က ဘာ မွ မဟုတ္ေသး ဘူး ၊ တကယ္ လဲ
လခ မတိုး ေပး ေသး ဘူး ၊ ေကာလဟလ အၾကား နဲ႕ တင္ ဒုတ္ ခ မ်ား ကုန္ တာပါ။

အခု ေနာက္ ဆံုး ၾကား ရ တာ က ၊ စက္ ရံု အသီးသီး က ဆန္ဒေတြ ၿပ ၿပီး တဲ႕ ေနာက္
တနာရီ လုပ္ခ ကို ၂ဝ က်ပ္ နွဳန္း တိုး လာတယ္ ၾကား ရ ပါတယ္ ၊ တေန႕ လံုး ၁ဝ နာရီ
ေလာက္ ၾကံဳး လုပ္ မွ ၂ဝဝ တိုးမယ္ ၊ တလ လံုး ရက္ ၃ဝ လံုး တရက္ မွ မနား မွ ၆ဝဝဝ တိုး
မဲ႕ သေဘာ ရွိပါတယ္ ၊ အေပၚ မွာ ေရးၿပ ထား သလို ၊ ကား စီး ရ တဲ႕ အရာ ရွိ က ဓါတ္ဆီ
ေရာင္းတာတင္ တလ၃ သိန္း ခြဲ ေလာက္ အသားတင္ ဆိုေတာ႕ စဥ္းစားၾကည္႕ ၾက ပါ ခင္ ဗ်ာ။


အခု ကြ်န္ေတာ္ ေရး မွာ က သတင္း မဟုတ္ ပါဘူး ၊ ကြ်န္ေတာ္႕ အထင္ ကို ေရး မွာ ပါ။
အစိုးရ က လစာ တိုးေပးဘို႕ စိတ္ကူး ရွိ တာ က ၊ ဝန္ထမ္း ေတြ ကို ေပးဘို႕ ဆို တာ ထက္
စစ္သားေတြ ကို တိုးေပး ခ်င္ တာ ၿဖစ္ မွာ ပါ ။ အခု စစ္သား လုပ္ ခ်င္ တဲ႕ သူ ေတြ မရွိၾက
ေတာ႕ စစ္သား ေတြ ကို ေအာက္ ထစ္ ၊ လစာ နွဳန္း ၁ သိန္း ခြဲ ၂ သိန္း တိုး ေပး လိုက္ ရင္
စစ္ ထဲ ဝင္ ခ်င္ သူ ေတြ ၊ အေတာ္ မ်ား လာ မယ္ လို႕ ထင္ ေန ပံု ရ ပါ တယ္။

ဒါ ကို ကြ်န္ေတာ္ ဘာ ေၾကာင္႕ ေရး ရ သလဲ ဆို ရင္ ၊ တေန႕ က ေစ်း ထဲ သြား ေတာ႕
ေစ်းဆိုင္ ပိုင္ ရွင္ နဲ႕ သူ႕ ဆိုင္က ကုန္ထမ္း အလုပ္ သမား စကားမ်ား ေန တာ ၾကားရ ပါတယ္
ေစ်း ဆိုင္ ပိုင္ရွင္ က သူ႕ အလုပ္သမား ကို နင္ တို႕ လက္ေၾကာ မတင္းဘူး ၊ ကုန္ ထမ္း ခ က်
တိုးၿပီး ရ ခ်င္ တယ္ ၊ စ သၿဖင္႕ ပူညံ ပူညံ ေၿပာ ပါ တယ္။ အဲဒီ ကုန္ထမ္း သမား က ဘာ
ၿပန္ေၿပာ လိုက္ လဲ ဆို ေတာ႕ ၊ အမ ၊ ခန ေန ရင္ အစိုးရ က စစ္သားေတြ ကို လစာ အမ်ား
ၾကီး ေပး မွာ ၊ အဲလိုမ်ိဳး ဆို ရင္ ေတာ႕ ၊ ဒီ ေစ်း ထဲ က ဖိုးနီ တို႕ တဖြဲ႕လံုး ေရာ ၊ ကြ်န္ေတာ္
တို႕ ေရာ အကုန္၊ စစ္သား ခန တၿဖဳတ္ အကုန္ သြား လုပ္ ၾက မွာ ဗ် ၊ အဲဒီ ေတာ႕ မွ အမ က
ကုန္ထမ္းမဲ႕ သူ ေရာ ၊ ဆိုက္ကား သမား ေတြ ပါ မရွိ ေတာ႕ လို႕ ဆိုင္ မဖြင္႕ ရ ဘူး ၿဖစ္ သြား
မယ္ တဲ႕ လို႕ ၊ ခပ္ တင္း တင္း ၿပန္ ေၿပာ ေန တာ ၾကား ခဲ႕ ရ ပါ တယ္။

ေခါင္း ေတာင္ အေတာ္ ၾကီး ၿပီး ၊ နား ပါ ကား သြား ပါ တယ္ ၊ အဲ လို မ်ိဳး စစ္ တပ္ ဆို ရင္
ဘယ္လို တပ္ မ်ိဳး ၿဖစ္လာပါ မွာ လဲ ၊ ေသခ်ာ တာ က ေတာ႕ ေၾကးစားစစ္တပ္ ၿဖစ္ သြား ဘို႕
မ်ား ပါတယ္ ၊ အေန အစား ေခ်ာင္ မယ္ စိတ္ကူး နဲ႕ ၊ လက္ ေၾကာ မတင္း သူ ေတြ ၊ အၿပင္
မွာ သံုး မ ရ သူ ေတြ ၊ ကေလ ကေခ် ေတြ ၊ စစ္ ထဲ အကုန္ ဝင္ ၾက လို႕ ၊ ဒီ လို လူ ေတြ
လက္ ထဲ ကို ၊ ေသနတ္ ေတြ မ်ား ေရာက္ သြား ခဲ႕ ရင္ ၊ မ စဥ္း စား ဝံ႕ ပါ ခင္ ဗ်ာ ။

အခု ကြ်န္ေတာ္ ေရးတာ က စစ္တပ္ ကို ပုတ္ ခတ္ ေရးတာ မဟုတ္ ပါ ၊ စစ္သား ေတြ ပင္ပမ္း
တာ ၊ ၂၄ နာရီ တာဝန္ ရွိ တာ ၊ အသက္ စြန္႕ လုပ္ ရ တာ ကြ်န္ေတာ္ လက္ ခံ ပါ တယ္။
အခု လက္ရွိ လစာ မွာ လဲ စစ္သား နဲ႕ အရပ္သား ဝန္ထမ္း လစာ ကြာၿပီး သားပါ။ ရိုးရိုး
တပ္ရင္းမွဴး လစာ က အရပ္သား ညႊန္ခ်ဳပ္ ထက္ မ်ား ပါ တယ္၊ ဗိုလ္ၾကီး လစာ က ညႊန္မွဴး
လစာ ထက္ မ်ား ပါ တယ္။ အပြင္႕ ပါ တဲ႕ သူ ေတြ က လစာ နဂို က တဲက မ်ားၿပီးသား ပါ။

အပြင္႕ မပါေသး တဲ႕ တပ္ၾကပ္ ၊ တပ္သား လစာ ေတြ က လစာနဲ ေနတာပါ။ ကြာ ပါ တယ္။
အရင္႕ အရင္ အစိုးရ ေတြ လက္ ထက္ တံုး က ၊ ရဲ ေဘာ္ ရ တဲ႕ လခ ၊ ရိတ္ခါ ၊ ဆန္
နို႕ဆီ သၾကား ၊ ေန႕စဥ္ အသား ငါး ေတြ က ၊ စား ေလာက္ ပါ တယ္။ အခု အဲဒါ ေတြ
မ ေပးေတာ႕ ဘဲ ၊ ပိုက္ဆံ ဘဲ ေပး ထား ေတာ႕ ၊ ဘာ မွ အသံုး မခံ ဘူး ၿဖစ္ ရ တာပါ။

အဲလို ပစ္စည္း ရိတ္ခါ ေတြ ေပးေတာ႕ လဲ ၊ စစ္တပ္ ထဲ အဆင္႕ ဆင္႕ ၊ မသမာ တာ ေတြ က
အမ်ားၾကီး ၿဖစ္ ပါ တယ္ ၊ အၿပင္ က ဆန္ တအိတ္ ၂၄ ၿပည္ ၊ ေပါင္ ၈ဝ ဆို ေပ မဲ႕
စစ္သား ရ တဲ႕ ဆန္ တအိတ္ က ၁၅ ၿပည္ ပါ လာ ရင္ ကံ ေကာင္း ပါ။ ဆန္ တို႕ ပဲ တို႕
ဆိုရင္ လဲ ပစ္စည္း ကိုင္ တဲ႕ ဆပ္ပလိုင္း ဆရာ ေတြ က ေကာင္းတာေတြ အကုန္ ေရာင္း
မေကာင္း တာ ေတြ နဲ႕ လဲ ထားၾက ဆို ေတာ႕ ၊ တကယ္ စစ္တိုက္ ရ တဲ႕ ေရွ႕တန္း ေန ရာ
ေတြ မွာ ဆန္ က အည႕ံ ၊ ပဲ က ပိုးထိုး ေတြ ဘဲ ေရာက္ လာ ပါ တယ္။ ထမင္း မ ဝ ဘဲ
ဘယ္ လို လုပ္ ၊ စစ္သား က စစ္ တိုက္ နိုင္ ၾက မွာ လဲ ခင္ ဗ်ာ ။

စစ္တပ္ ထဲ အက်င္႕ ပ်က္ေနတာေတြ ကို ဘဲ ၊ အရင္ တကယ္တမ္း ထိထိ ေရာက္ေရာက္
ထိမ္းသင္႕ ပါ တယ္ ၊ စစ္ သားေတြ က စစ္သား မလုပ္ခ်င္ ၾက ေတာ႕ တာ ၊ ဘာေၾကာင္႕ လဲ
အရင္စဥ္းစား သင္႕ ပါ တယ္ ၊ လစာ နဲ႕ မက္လံုးေပးၿပီး စည္းရံုး လို႕ ရ မယ္ ၊ ထင္ ခဲ႕ ရင္
ေတာ႕ တိုင္းၿပည္ အတြက္ ေရာ ၊ စစ္ တပ္ အတြက္ ပါ ၊ အေတာ္ မွား ပါ လိမ္႕မယ္
လို႕ ကြ်န္ေတာ္ က ထင္ ပါ တယ္ ခင္ ဗ်ာ ။ ဒါ က ကြ်န္ေတာ႕ ကိုယ္ပိုင္ အၿမင္ပါ ခင္ဗ်ာ ။
သတင္း ေရး တာ မဟုတ္ ဘဲ ၊ မ်က္ စိ နဲ႕ ၿမင္ ရ တာ ကို ေၿပာ ၿပ တာ ပါ ။

အဲ လို မ်ိဳး ၊ စိတ္ ကူး နဲ႕ စစ္ သားေတြ ကို လစာ ၊ ဂဏန္း တိုး ေပး လိုက္ ရင္ ေတာ႕ ၊
ကုန္ထမ္းသမား ကို စစ္သား လစာ ထက္ ေက်ာ္ ေအာင္ ေပး ရ ပါ ေတာ႕ မယ္။ ဆိုက္ ကား
သမားေတြ ေသြး နထင္ ေရာက္ ၿပီး ၊ ဆိုက္ ကား ခ ေတြ တိုး ၿပီး ေတာင္း လာ ပါလိမ္႕ မယ္။
အေပၚ မွာ ေရး ၿပထား တဲ႕ ၊ ဘိနပ္ခ်ဳပ္ ၊ အထည္ ခ်ဳပ္ ၊ အလုပ္ သမားေတြ က လည္း ၊
တေန႕ တေန႕ ဆန္ဒ ၿပ လို႕ ၿပီး မယ္ ၊ မထင္ ေတာ႕ ပါ ခင္ ဗ်ာ ၊ အလုပ္ရွင္ ေတြ မွာ လဲ
စီးပြားပ်က္ၾက ရ ဘို႕ မ်ား ပါ တယ္ ၊ ခင္ ဗ်ာ ၊ ေနာက္ ဆံုး ေတာ႕ ၊ ဘယ္ ေလာက္ လစာ
ေတြ တိုးေပး တိုးေပး ၊ အေၾကာင္း ဆက္ ေတြ ခ်ာ လည္ လည္ ၿပီး ၊ တိုင္း ၿပည္ လဲ
ဇင္ဘာေဘြ နိုင္ ငံ ကိန္း ကို ဆိုက္ သြား ရ ဘို႕ မ်ား ပါ တယ္ ခင္ ဗ်ာ။

ကြ်န္ေတာ္ၿမင္တာ က ေတာ႕ လစာ ေတြ ကို ေငြစက္ကူ ရိုက္ၿပီး တိုး ေပး မဲ႕ အစား၊ အစိုးရ
ဝန္ထမ္း အဖြဲ႕အစည္း အတြင္း အလဟသ ေလ လြင္႕ ၊ မသမာ ၊ ကိုယ္ က်ိဳး ရွာတာေတြ
စစ္တပ္ အတြင္း ဥပေဒ အရ ရဲေဘာ္ တေယာက္ စားရ မဲ႕ ထမင္း ရိတ္ခါ ၿပည္႕ ၿပည္႕ ဝဝ
စား နိုင္ ရ ေအာင္ ၊ အဆင္႕ဆင္႕ ၿဖတ္စား လပ္စားေတြ မရွိေအာင္ အရင္ ၾကိဳးပမ္း တာ က မွ
ကိုယ္႕ ၿပည္ တြင္း ေငြ ေလး လဲ တန္ဘိုး ရွိ ၊ စစ္ သား က လဲ ကိုယ္ စစ္သား ၿဖစ္ ရ တာ
ကိုယ္႕ ခံ ယူခ်က္ နဲ႕ ကိုယ္႕ အလုပ္ ကိုယ္ ဂုဏ္ယူ နိုင္ သူ ေတြ ၿဖစ္ လာ မယ္ ထင္ ပါတယ္။

အခု ၾကားေန ရ တဲ႕ ၊ ေကာလဟလ က ေတာ႕ ၊ လာ မဲ႕ မတ္ လ ၂၇ ရက္ ေန႕ မွာ ၊ အရင္ လို
တပ္မေတာ္ေန႕ စစ္ေရးၿပပြဲၾကီး မလုပ္ ေတာ႕ ပါ ဘူး တဲ႕ ၊ အက်ဥ္းရံုး ဘဲ လုပ္ ေတာ႕ မွာ ပါ
တဲ႕ ခင္ ဗ် ၊ ၿပီးေတာ႕ အဲဒီ ေန႕ အေခၚအေဝၚ ( တပ္မေတာ္ေန႕ ) ဆိုတာ ကို လဲ နာမည္ေၿပာင္း
ပါမယ္ တဲ႕ ခင္ ဗ် ၊ ဗမာလိုေတာ႕ အမည္ေပးထားၿပီး အဂၤလိပ္ လို ေခၚ ဘို႕ စိတ္ၾကိဳက္ နာမည္
စဥ္းစား ေနၾကတာ၊ စကားလံုး လွ လွ ရဘို႕ ၊ အဆင္ မေၿပ ေသး ပါဘူး တဲ႕ ခင္ ဗ် ။

တိုင္းၿပည္ အတြက္ တပ္မေတာ္ က အင္မတန္ အေရးၾကီး ပါ တယ္။
သမိုင္း အစ အေနာ္ရထာ လက္ထက္ က စ လို႕ တပ္မေတာ္ အဆက္ဆက္ ဂုဏ္ ေရာင္ ေၿပာင္
ခဲ႕ သလို ၊ အနာဂါတ္ တပ္မေတာ္ ဟာ လဲ ၊ အခု လို မ်ိဳး ၊ ပိုက္ ဆံ မ်ား မ်ား ေပး ထား မွ
စစ္သား လုပ္စား ၾက မဲ႕ သူ ေတြ ၊ ကေလ ကေခ် ေတြ နဲ႕ ဖြဲ႕ စည္းထားတာ မ်ိဳး မဟုတ္ ဘဲ ၊
ၿပည္သူ ေတြ ၊ စိတ္ ထဲ က နွစ္ နွစ္ ကာ ကာ ၊ ေလး ေလး စား စား ၊
အမွန္ တကယ္ ၾကည္ညိဳ ၊ ခ်စ္ ၾကည္ နိုင္ မဲ႕ ၊ တိုင္း ခ်စ္ ၿပည္ခ်စ္ တပ္ မ ေတာ္ ၾကီး အၿဖစ္
မေနွး ၊ အမွန္ ၊ အၿမန္ ၊ ၿမင္ ရ နုိင္ ရ ပ ါ ေစ ေၾကာင္း ၊ ပါ ပ ဗ်ား ။


http://mmcpcommunity.net/

အီး-အစိုးရ(e-government)...by ေအာင္သူၿငိမ္း

၁။ ဆက္သြယ္ေရး ဧရိယာျပင္ပ/ ဟိုင္းေ၀းေဘးက လမ္းေျမာင္

ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေရႊအေၾကာင္း စာအုပ္ေရးဖို႔ ဘင္ ေရာ္ဂ်ာက ျမန္မာျပည္မွာ ၿဗိတိန္သံအမတ္ႀကီးအျဖစ္ တာ၀န္ယူ ခဲ့ဖူးတဲ့ မာ့က္ ကန္းနင္း (Mark Canning) ကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းေတာ့ ေနျပည္ေတာ္ကို သူခရီးသြားခဲ့တဲ့ အေတြ႔ အၾကံဳမွတ္ခ်က္ကို ေျပာျပတာ ဖတ္ရတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ကို သြားရာလမ္းမွာ အသစ္ခင္းထားတဲ့ ဟိုင္းေ၀း ကားလမ္းမႀကီးကို ျဖတ္သြားရ တယ္။ ေနာက္ေတာ့မွ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနကိုေရာက္ဖို႔ အဲဒီလမ္းမႀကီးကေန ဖုန္ေတြထေနတဲ့ လမ္းက်ဥ္းေလးတခုကို ျဖတ္ၿပီး၀င္ရတယ္တဲ့။ ေနာက္ၾကံဳရတာကေတာ့ အဲဒီႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနရံုးမွာ ကားရပ္နားစရာေနရာ (parking) လည္း မရွိျပန္ဘူးလို႔ မာ့က္ ကန္နင္းက ေျပာျပတာ ဖတ္ရတယ္။ "တကယ္ေတာ့ဗ်ာ ႏိုင္ငံတကာကို ဆက္ဆံဖို႔ထားတဲ့ ႏိုင္ငံတခုရဲ႔မ်က္ႏွာစာ (interface) ႏိုင္ငံျခား ေရး၀န္ႀကီးဌာနရံုးမွာ ကားရပ္နားစရာေနရာ ထားေပးဖို႔ဆိုတာ က်ဳိးေၾကာင္း မဆီေလ်ာ္လွဘူးလားဗ်ာ" တဲ့ သူက ဘင္ ေရာ္ဂ်ာကို မွတ္ခ်က္ခ် ျပန္ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနမွသာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဆက္သြယ္ေရးဧရိယာျပင္ပ၊ ႏိုင္ငံ တကာ သတင္း ဆက္သြယ္ေရး ဟိုင္းေ၀း လမ္းမႀကီးရဲ႔ ျပင္ပမွာ ေရာက္ေနတာပါ။ သူမ်ားႏိုင္ငံမွာ အခမဲ့သံုးလို႔ ရတဲ့ကိစၥ အင္တာ နက္ ဆက္သြယ္ေရးကိစၥ၊ အီး-ေမးလ္ စသျဖင့္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပိတ္ပင္ထားပါတယ္။ ဖက္စ္ (Faximile) စက္ဖမ္းမိလို႔ ေထာင္ခ်ခံရၿပီး ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ေကာင္စစ္၀န္ မစၥတာလီယိုနီကိုးလ္ ေထာင္တြင္း ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ကိစၥဟာလည္း ျမန္မာ ႏိုင္ငံသမိုင္းမွာ ထူးထူးျခားျခား ရွိခဲ့ပါ တယ္။ တခါ သိပ္မၾကာေသးခင္ကပဲ အင္တာနက္ေပၚကေန အခမဲ့နီးပါး ေစ်းခ်ဳိစြာ သံုးစြဲေျပာဆိုလို႔ရတဲ့ VOIP ဖုန္းစနစ္ေတြကို ပိတ္ပင္ေၾကာင္း ဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက အမိန္႔ထုတ္ျပန္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။ အေၾကာင္းျပခ်က္ကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ ဖုန္းဆက္သြယ္ခေတြကေန ရတဲ့ ၀င္ေငြေလွ်ာ့လို႔ ျဖစ္ပါသတဲ့။ အခု လႊတ္ ေတာ္တက္ေနတဲ့ အမတ္တဦးရဲ႔ အင္တာဗ်ဴးကို ဖတ္ရေတာ့လည္း ေနျပည္ေတာ္သူတို႔ တည္းခိုရာအေဆာင္မွာ ကြန္ျပဴ တာေတာ့ ထားေပး တယ္။ အင္တာနက္ဆက္သြယ္ေရးစနစ္ မရွိဘဲ ေနထိုင္ေနၾကရတယ္ဆိုတာ ေမးျမန္းခန္းတခုမွာ ဖတ္ခဲ့ရတယ္။ အင္တာနက္ျမန္ႏႈန္းကလည္း ေႏွးလြန္းေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အင္တာနက္ကို "အင္တာပ်က္"လို႔ ေတာင္ ေခၚဆိုေနၾကပါၿပီ။ စစ္အစိုးရေႂကြးေၾကာ္ထားခဲ့သလို ေခတ္မွီဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ႀကီးဆီကို အင္တာနက္ ေတြ၊ ေခတ္မွီဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာေတြ မရွိဘဲ ဘယ္လိုသြားၾကမွာလည္း ဆိုတာ စဥ္းစား စရာပါ။

၂။ အီး-အစိုးရ
တကယ္က အရင္ေခတ္က "အ" သံုးလံုး (အေရး၊ အဖတ္၊ အတြက္) ဆိုတာ မတတ္ရင္မျဖစ္သလို၊ ဒီဖက္ေခတ္ မွာက အင္တာနက္မတတ္ရင္ လူရာမ၀င္၊ စာမတတ္တဲ့ေခတ္ကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ တကယ္ေတာ့ သတင္း (Information)၊ အခ်က္အလက္ ေဒတာ (Data)၊ သုတ (Knowledge) နဲ႔ ဉာဏ္ပညာ (Wisdom) တို႔ဟာ အဆက္အစပ္ရွိေနၾကပါတယ္။ သတင္းေတြကို သုေတသနျပဳၿပီးမွ၊ စနစ္တက် စုေဆာင္းၿပီးမွ ေဒတာ (data) ေတြ ရလာပါတယ္။ သုတ (knowledge) ကို သတင္းအခ်က္အလက္ေတြေပၚကေန အေျခခံတည္ေဆာက္ ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီသုတ (Knowledge) ေတြကို အသံုးခ်ႏိုင္ မွသာ (wisdom) ဉာဏ္ပညာ ဆိုတာ ျဖစ္ေပၚလာ ပါတယ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ လူသားမ်ဳိးႏြယ္တရပ္လံုးကို တိုးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳး ေစဖို႔ ဒီလိုဉာဏ္ပညာေတြ အသံုးခ် ၾကရတာပါ။

သတင္းေတြ၊ ေဒတာေတြကို အခုလို နည္းပညာေခတ္ႀကီးမွာ အလြယ္တကူ လႊဲေျပာင္းေပးႏိုင္ပါတယ္။ သုတကို တည္ ေဆာက္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းကိုလည္း အသိသုတျပည့္စံုတဲ့ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း (knowledge society) အျဖစ္ ေျပာင္းႏိုင္ပါတယ္။

သတင္းေတြကို တနည္းေျပာရင္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြအျဖစ္လည္း အသံုးခ်ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ကမၻာလႊမ္း ပတ္ဆက္သြယ္ေနတဲ့ ေခတ္ႀကီးမွာ သတင္းေနာက္က်ရင္ စီးပြားေရးအရ နစ္နာစရာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါေသးတယ္။ ထုတ္လုပ္ရာ၊ သိုေလွာင္ရာ၊ ဖလွယ္ရာ၊ ျဖန္႔ျဖဴးရာ၊ တဆင့္ ကုန္ဆက္လက္ထုတ္လုပ္ရာ (processing)၊ ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ကိစၥေတြမွာ သတင္းေတြက အေရးပါလွပါတယ္။ ကုန္ထုတ္အင္အားစုမွာေတာင္ လူေတြလုပ္အားသာမက၊ သတင္း လုပ္အား (information power/ intellectual power) ပါ အေရးပါလာပါၿပီ။

ဒီအေနအထားမွာ အစိုးရေတြက ေခတ္မွီ သတင္းနည္းပညာေတြကို အသံုးခ်ၿပီး အီး-အစိုးရ (e-government) တနည္း (electronic government) စနစ္ ထူေထာင္ဖို႔ ေျပာဆိုလာၾကတာ ၾကာပါၿပီ။ ဆယ္စုႏွစ္တခုမက ရွိပါ ေတာ့မယ္။ အီး-အစိုးရ ဆိုတာက ေခတ္မီသတင္းနည္း ပညာေတြ သံုးၿပီး အစိုးရရဲ႔ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြကို ထက္ျမက္ထိေရာက္လာ ေစဖို႔၊ ပိုမိုျမန္ဆန္လာေစဖို႔ ရည္ရြယ္တာပါ။ ဒီလို e-government စနစ္ကို တနည္း ဒစ္ဂ်စ္တယ္အစိုးရ၊ အြန္လိုင္း အစိုးရ၊ ဆက္သြယ္ထားတဲ့ အစိုးရ (connected government) လို႔လည္း ေခၚၾကပါတယ္။ သေဘာကေတာ့ အစိုးရနဲ႔ ႏိုင္ငံသား ေတြအၾကား (G2C)၊ အစိုးရနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း၊ ကုမၸဏီေတြအၾကား (G2B)၊ အစိုးရ-အစိုးရအခ်င္းခ်င္းအၾကား (G2G)၊ အစိုးရနဲ႔ အိမ္ေထာင္စုေတြအၾကား (G2H) ဒစ္ဂ်စ္တယ္နည္းစနစ္နဲ႔ အျပန္အလွန္ ဆက္သြယ္ႏိုင္ေအာင္ (digital interaction) တည္ေဆာက္ထား တဲ့ စနစ္မ်ဳိးပါ။ ဒီအခါမွာ အစိုးရရံုးေတြကလည္း ဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာေတြသံုးၿပီး ပိုမို တိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ္။ အစိုးရဌာန အခ်င္းခ်င္းအၾကားမွာလည္း ဆက္သြယ္-ထိန္းခ်ဳပ္-လုပ္ကိုင္မႈ ပိုမိုလွ်င္ျမန္ လာမယ္။ ၀န္ေဆာင္မႈေတြ ပိုအားေကာင္းလာမယ္။ လူထုေတြ (မဲဆႏၵရွင္ေတြ) ဖက္ကလည္း ပါ၀င္ေဆာင္ ရြက္မႈ ပိုမို အားေကာင္းလာမယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ေတြ (governance) ကလည္း ပိုမိုတိုးတက္ေကာင္းမြန္လာဖို႔ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာစစ္ အစိုးရ ကိုယ္၌ကလည္း e-government ဆိုၿပီး ေျပာခဲ့တာ ၾကာပါေပါ့လား။

၃။ (စာေတြ႔) ျမန္မာ အီး-အစိုးရ စီမံကိန္း
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ကတည္းကစၿပီး ICT လုပ္ငန္းေတြအတြက္ အစမ္းပ်ဳိးစီမံကိန္း ၇-ခုနဲ႔စမယ္။ အီး-အစိုးရလုပ္ငန္း ေတြ စတင္ေတာ့မယ္ဆိုၿပီး လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ၇ ႏွစ္ သက္တမ္း ေက်ာ္လာပါၿပီ။ အစမ္းပ်ဳိး စီမံကိန္း ၇-ခု က ဒီကိစၥေတြပါ။

Myanmar e-Government projects
၁။ စမတ္ကဒ္ Smart Card : ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနအတြက္ ကဒ္ ၂, ၀၀၀၊ ဇြန္ ၂၀၀၂။
၂။ စမတ္ေက်ာင္းမ်ား Smart Schools : အထက္တန္း ၃ ေက်ာင္း တပ္ဆင္ၿပီး။ ၾသဂုတ္ ၂၀၀၂။
၃။ အီး-ပတ္စ္ပို႔တ္ e-Passport : ၅,၀၀၀ ေအာက္တိုဘာ ၂၀၀၂။
၄။ အီး-ဗီဇာ e-Visa : ၂၀၀၂ အကုန္တြင္ စတင္မည္ဟု ဆို။
၅။ TEDI (Trade Electronic Data Interchange) ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ ေဒတာဖလွယ္မႈ : လုပ္ေဆာင္ဆဲ
၆။ အစိုးရ၏ အီး- ၀ယ္ယူစုေဆာင္းမႈ e-Procurement : လုပ္ေဆာင္ဆဲ
၇။ လက္မွတ္မ်ား ထုတ္ေပးေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႔ Certification Authority : လုပ္ေဆာင္ဆဲ

ေျပာရမယ္ဆိုရင္ စကႍာပူမွာ က်င္းပတဲ့ထိပ္သီးအစည္းအေ၀း ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွာ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြအတြင္း အီး-အာဆီယံ သေဘာတူညီခ်က္ (e-ASEAN Framework Agreement) ကို သေဘာတူညီ လက္မွတ္ေရးထိုး လာၿပီးကတည္း က ျမန္မာအစိုးရမွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ တာ၀န္ရွိလာပါတယ္။ အာဆီယံႏိုင္ငံေတြအတြင္း အေျခခံအေဆာက္အဦ ေတြ တည္ေဆာက္လုပ္ကိုင္ဖို႔လည္း အကူအညီေတြ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ အာဆီယံႏိုင္ငံေတြ အတြင္း ဆက္သြယ္ေရးကြာဟ ခ်က္ေတြ မရွိရေလေအာင္၊ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံေတြက လူထုေတြအခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္မႈေကာင္းရေလေအာင္ ရည္ရြယ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာပါ။ ၁၉၉၆ ကတည္းက တည္ေထာင္ထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကြန္ျပဴတာနည္းပညာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ ေအာက္မွာ e-National Task Force (အမ်ဳိးသားအဆင့္ လုပ္ငန္းအဖြဲ႔) ဆိုၿပီး တာ၀န္ေပး လုပ္ကိုင္ေစခဲ့တယ္။ ဒီ ကြန္ျပဴတာ နည္းပညာဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ေကာင္စီမွာ အဓိက တာ၀န္ရွိတာက စစ္အစိုးရရဲ႔ အတြင္းေရးမွူး (၁)- အခု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း သီဟသူရ တင္ေအာင္ျမင့္ဦးေပါ့။ အဲဒီက ခ်မွတ္တဲ့ အစီအစဥ္ေတြကို ဆက္သြယ္ေရး၊ စာတိုက္နဲ႔ ေၾကနန္း၀န္ႀကီးက အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရတယ္။ အခုလက္ရွိ ၀န္ႀကီးက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းသိန္းေဇာ္ပါ။

၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ ကိုရီးယားအစိုးရဆီက ေခ်းေငြ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၂। ၅ သန္း ရခဲ့ၿပီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံက ၀န္ႀကီးဌာနေတြကို ကြန္ျပဴတာစနစ္တပ္ဆင္ဖို႔၊ အဆင့္ျမင့္ ဆက္သြယ္ေရးကြန္ရက္စနစ္ (high speed internet) တပ္ဆင္ဖို႔ ေဒ၀ူးအင္တာ ေနရွင္နယ္ ကုမၸဏီကို ကန္ထရိုက္ ျပန္ငွားခဲ့တယ္။

အဲသည္မွာ ျမန္မာ အီး-အစိုးရအတြက္ ရည္မွန္းထားခ်က္ေတြကလည္း ျမင့္ပါေပ့။ အဆင့္ (၁) ၂၀၀၆-၂၀၁၀ မွာ အာဆီယံ အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြရဲ႔ ပ်မ္းမွ်အဆင့္အတန္းကို လိုက္မီရမယ္ ဆိုပါတယ္။ အဆင့္ (၂) ၂၀၁၁-၂၀၁၅ မွာေတာ့ အာဆီယံေရွ႔ ေျပးတိုးတက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္ရပါမယ္တဲ့။ [အခုဆိုရင္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ေရာက္ေနၿပီဆိုေတာ့ အခု ဘယ္ အဆင့္မွာ ေရာက္ေနတယ္ဆိုတာ ျမန္မာျပည္သူေတြ သိေလာက္ပါတယ္။] အဆင့္ (၃) ၂၀၁၆-၂၀၂၀ မွာေတာ့ ကိုယ္ပိုင္ မိုဒယ္ထုတ္ၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ အဆင့္နိမ့္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကိုေတာင္ ကိုယ္က ဦးေဆာင္မႈေပးေတာ့မယ္ ဆိုပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ျမန္မာ အီး-အစိုးရအဆင့္က ခါခ်ဥ္ေကာင္မာန္ႀကီးလို႔ ေတာင္ႀကီးကို ၿဖိဳမယ္ၾကံ၊ အားက မသန္ဘဲ ရွိေနပါေသးတယ္။ UN eGovernment Readiness Index (အီး-အစိုးရအတြက္ အဆင္သင့္ ျဖစ္မႈအေနအထား) မွာ ကမၻာ့ႏိုင္ငံ ၁၉၁ ခုမွာ ၂၀၀၄ စာရင္းအရ ျမန္မာအစိုးရရဲ႔ အီး-အစိုးရ အဆင္သင့္ျဖစ္မႈ အဆင့္ေနရာက ၁၂၃ မွာပဲ ရွိေန ေသးတယ္။ ၀က္ဘ္ညႊန္းကိန္း (Web index) မွာလည္း ႏိုင္ငံ ၁၉၁ ႏိုင္ငံ အနက္က အဆင့္ ၁၀၀ မွာ၊ တယ္လီကြန္ျမဴနီ ေကးရွင္း အဆင့္ (Telecommunication index) မွာေတာ့ ႏိုင္ငံ ၁၉၁ ခုမွာ အဆင့္ ၁၈၂ နဲ႔ ေနာက္ဆံုးက လိုက္ေနပါ တယ္။

Korea Information Strategy Development Institute (KISDI) က ၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရ ဌာနေတြမွာ စစ္တမ္းတခု ေကာက္ယူခဲ့ပါေသးတယ္။ အစိုးရဌာနေတြမွာ သတင္းကြန္ရက္စနစ္တခုခုနဲ႔ ခ်ိတ္ ဆက္ထားမႈက ၄၆% ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီအထဲက ၁၁% ကပဲ အြန္လိုင္းကတဆင့္ လူထုေတြကို ၀န္ေဆာင္မႈေပးေနေသး တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သေဘာကေတာ့ အြန္လိုင္းကေန ျပည္သူလူထုက ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္တာက အနည္းအက်ဥ္းမွ်ပဲ ရွိေန ေသးတဲ့သေဘာပါ။ အခု ျပည္ပထြက္ဖို႔ အြန္လိုင္းကေန D-Form တင္ႏိုင္ တာကိုပဲ တကယ့္ေအာင္ျမင္မႈႀကီးလို ေျပာေနရ တဲ့ အေနအထားပါ။ ဘဏ္အခ်င္းခ်င္း စာရင္းရွင္းတဲ့ အြန္လိုင္း စနစ္မရွိ၊ အလိုအေလ်ာက္ ေငြထုတ္စက္ (ATM) မရွိေသး တဲ့ႏိုင္ငံပါ။ အစိုးရ ၀န္ႀကီးဌာန ၀က္ဘ္စာမ်က္ႏွာ ေတြသြားၾကည့္ရင္လည္း ေသေနတဲ့လင့္ခ္ (link) ကေသ၊ အလုပ္ မလုပ္ တဲ့ စာမ်က္ႏွာက မလုပ္၊ ရွိေနရင္ လည္း သတင္းေတြကလည္း ႏွစ္ေဆြးေတြ၊ ဘာမွ အားကိုးလို႔ မရသေလာက္ရွိပါတယ္။ အစိုးရရဲ႔ စာရင္အင္းဌာန (CSO) ၀က္ဘ္ဆိုဒ္သြားၾကည့္ေတာ့လည္း ရႏိုင္တဲ့ အခ်က္အလက္က နည္းနည္းေလးပါ။ ဒါ ေတာင္မွ တခ်ဳိ႔ သတင္းစာေတြမွာ အစိုးရက e-procurement အြန္လိုင္းက ၀ယ္ယူတဲ့စနစ္၊ အြန္လိုင္းက ေရာင္းခ်တဲ့စနစ္ ေတြရွိေတာ့မယ္ ဆိုတာမ်ဳိး မစားရ၀ခမန္း ေျပာဆိုေနတာ ၾကားရပါေသးတယ္။

ဆိုပါစို႔။ က်ေနာ္က ျမန္မာျပည္က ဥပေဒတခု မသိဘူး။ အင္တာနက္ေပၚမွာ ရွာေဖြၾကည့္ႏိုင္တဲ့ အေန အထားမရွိပါဘူး။ အခြန္ ဘယ္လိုေဆာင္ရမယ္ မသိဘူး။ အြန္လိုင္းကတဆင့္ အခြန္ေဆာင္ဖို႔ အသာထားဦး၊ အခြန္ဘယ္လိုေဆာင္ရမယ္ ဆိုတဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတာင္ အင္တာနက္မွာ မရွိပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက အခု တမ်ဳိး၊ ေတာ္ၾကာတမ်ဳိး ႏႈတ္မိန္႔ေတြနဲ႔ အလုပ္ လုပ္ေနေတာ့ ဘာကိုမွအားကိုးအားထားမရေတာ့တဲ့ အေန အထား ျဖစ္လာပါတယ္။ ျမန္မာေတြအားလံုးသံုးဖို႔ ယူနီကုဒ္ စံက်ေဖာင့္ ရွိပါၿပီလား။ တခ်ဳိ႔က ေဇာ္ဂ်ီ၊ တခ်ဳိ႔က My Myanmar -3၊ တခ်ဳိ႔က ျမန္မာယူနီကုဒ္॥ စသျဖင့္ ျငင္းေနၾက တာေတြ ၾကား ၾကရပါလိမ့္ဦးမယ္။ (ဒါေပမယ့္ ၇ ႏွစ္ၾကာၿပီးမွ၊ ေဒၚလာ ၁၂ သန္းေက်ာ္သံုးၿပီးမွ ျမန္မာ ပတ္စ္ပို႔ေတြ အခုလို နည္းနည္းေလး သပ္သပ္ယပ္ယပ္ထြက္လာတာေတာ့ အမွတ္ေပးဖို႔ ရွိပါတယ္။)

ျမန္မာကြန္ျပဴတာ ဖက္ဒေရးရွင္း (MCF) ရဲ႔ ေလ့လာခ်က္တခုအရ အစိုးရ၀န္ထမ္းေတြက ကြန္ျပဴတာ အသိသုတ အေတာ္ နည္းေနေသးတာ ေတြ႔ရတယ္။ ကြန္ျပဴတာ စာတတ္မႈႏႈန္း နိမ့္တယ္ေတာင္ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ အစိုးရ၀န္ထမ္း ၁၀၀ မွာ ပီစီ ကြန္ျပဴတာ PC Computer သံုးသူက ၁. ၃% ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ အင္တာနက္ ခ်ိတ္ဆက္ထားႏိုင္တာက ၀.၀၆% ပဲ ရွိပါ ေသးတယ္။ အီး-ေမးလ္သံုးႏိုင္တာက ၀.၀၃% ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ (၂၀၀၄ ေလ့လာခ်က္)

၄။ ျမန္မာ IT ပညာရွင္ေတြနည္းသလား။
တေလာက ျမန္မာႏိုင္ငံကလာတဲ့ ကြန္ျပဴတာ ပညာရွင္တေယာက္နဲ႔ စကားေျပာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္က အစိုးရ လုပ္ငန္း ေတြမွာ (office automation) လို႔ေခၚတဲ့ ကြန္ျပဴတာစနစ္ေတြ တပ္ဆင္သံုးဖို႔ဆိုရင္ ဘယ္ေလာက္ ၾကာမယ္၊ ဘယ္လို အခက္အခဲေတြ ရွိမယ္ဆိုတာ ေဆြးေႏြးမိတာပါ။ က်ေနာ္က အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရႈေထာင့္ဖက္က ေဆြးေႏြးၿပီး၊ သူကေတာ့ ကြန္ျပဴတာအျမင္ သက္သက္ဖက္က ေျပာတာ။ ဒါေပမယ့္ တူေနသလို ျဖစ္ေနၾက တယ္။

သူေျပာတာက အစိုးရရဲ႔စနစ္ကို ကြန္ျပဴတာေပၚတင္မယ္ဆိုရင္ ဒီဇိုင္းဆြဲဖို႔ဆိုတာ ကြန္ျပဴတာပညာရွင္ အလုပ္ သာမဟုတ္။ အစိုးရဖက္ကလည္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ဖို႔လိုတယ္ဆိုတာ သူက ေျပာပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိ လူထုကို အသိေပးမွာလဲ။ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိ ပြင့္လင္း (transparent) ျဖစ္မွာလဲ။ အစိုးရအေနနဲ႔ ျပည္သူ ေတြအတြက္ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိ ၀န္ေဆာင္မႈေပးဖို႔ ရည္သန္ထားသလား။ Feedback တုံ႔ျပန္မႈေတြရွိလာရင္ အစိုးရက ျပန္ျပင္ဆင္မွာလား။ အစိုးရ ဌာနအခ်င္းခ်င္းကေရာ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ မႈ ျပဳၾကမွာလဲ။ သူ႔၀န္ႀကီးဌာန-ငါ့ ၀န္ႀကီးဌာန စားကြက္ေတြတံတိုင္းကာေနၾကမွာလား။ အစိုးရဌာနအခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္း ဆက္ဆံမႈ (intraoperaility framework) အတြက္ မူ၀ါဒေတြ၊ လမ္းညႊန္ေတြ၊ ေဒတာေတြ အလြယ္တကူ ျဖစ္ေအာင္ ျပင္ ဆင္ထားတာေတြ (data simplification)၊ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ျပင္ဆင္မႈ (Harmonization)၊ စံခ် သတ္မွတ္ျပဳျပင္မႈေတြ (standardization) ေတြ လိုအပ္ပါတယ္။ အစိုးရဖက္က ဒါေတြလုပ္ၿပီး က်န္တဲ့ ကြန္ျပဴတာပညာရွင္ကမွ ဒီဇိုင္းဆြဲၾကရမွာပါ။

သူေျပာတာေတြ က်ေနာ္နားေထာင္ရင္း က်ေနာ္တို႔က 386 ကြန္ျပဴတာအေဟာင္းကို Windows 7 စနစ္အသစ္ တင္ခ်င္ သလို ေနတာလားလို႔ ေတြးမိပါတယ္။ သူ႔စနစ္က သိပ္အပိတ္ဆန္၊ သိပ္မာေတာင့္ေနတယ္။ စနစ္ အသစ္တင္ဖို႔ဆိုရင္ အမ်ားႀကီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရဖို႔ ရွိေနတယ္လို႔ ျမင္မိတယ္။

ကြန္ျပဴတာပညာရွင္ေတြက ျမန္မာျပည္မွာ မနည္းပါဘူး။ ျမန္မာကြန္ျပဴတာ ဖက္ဒေရးရွင္းရဲ႔ ေလ့လာထား ခ်က္အရ အဆင့္ ျမင့္ ကြန္ျပဴတာပညာရွင္ ၁,၀၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ ၀ါႏု ပညာရွင္ ၈,၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိေနေသးတယ္။ ၂၀၂၅ ခုႏွစ္က်ရင္ ေဆာ့၀ဲယား ေရးႏိုင္တဲ့ ပညာရွင္ ၂၅,၀၀၀ ေလာက္ ျဖစ္လာဖို႔လည္း ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ ေတြက အစိုးရရဲ႔ ေထာက္ပံ့အားေပးမႈကို မရႏိုင္ၾကဘူး။ ကိုယ့္ပညာတိုးခ်င္ရင္၊ ကိုယ့္ဘာသာ သုေတသန လုပ္ငန္းေတြ စခ်င္ရင္ ေငြမလိုက္ႏိုင္ျဖစ္ၾကရတယ္။ ေနာက္ဆံုးစကၤာပူလို တိုးတက္ၿပီးႏိုင္ငံေတြကို ေျပာင္း ေရႊ႔အေျခခ်ဖို႔သာ ျဖစ္လာေစေတာ့တယ္။ ကြန္ျပဴတာပညာရွင္ေတြ လည္း သမင္ေမြးလိုက္၊ က်ားစားလိုက္ ျဖစ္ကုန္ေတာ့တယ္။

၅။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကာလက လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ အစည္းအေ၀းေတြ က်င္းပေတာ့ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔၀င္ ေတြေရွ႔မွာ ကြန္ျပဴတာကိုယ္စီနဲ႔ အစည္းအေ၀းထိုင္ေနတာကို ဓာတ္ပံုထဲမွာ ျမင္ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ေကာ္မရွင္ ေၾကညာခ်က္ေတြထြက္လာေတာ့ မဲေပးသူက ၁၀၄% ျဖစ္လိုျဖစ္၊ ၁၀၀% အျပည့္ ျဖစ္လိုျဖစ္၊ အႀကိမ္ႀကိမ္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္၊ ျပန္ျပင္လိုက္ လုပ္ေနၾကတာ ဒီကြန္ျပဴတာ ေတြမွ တကယ္အသံုးခ် တြက္ခ်က္ရဲ႔လားဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာပါ။ အဲဒါအျပင္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလက အခ်က္အလက္ေတြကို အားကိုးရွာေဖြခ်င္ရင္ အစိုးရေကာ္မရွင္ က ထုတ္ျပန္တာမဟုတ္တဲ့ ျပင္ပ တသီးပုဂၢလ သုေတသနျပဳ စုေဆာင္းထားသူေတြရဲ႔ ၀က္ဘ္ဆိုက္ဒ္ေတြ၊ ေဒတာေတြ ကိုပဲ အားကိုးခဲ့ရပါတယ္။ အခု တိုင္ ေအာင္လည္း အစိုးရေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ပိုင္ ၀က္ဘ္ဆိုက္ဒ္၊ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာ၊ အခ်က္အလက္ေတြ ရယူႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြ မရွိေသးပါဘူး။

သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ဗီယက္နမ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က အြန္လိုင္းတက္ၿပီး ျပည္သူေတြနဲ႔ ခ်တ္ရြမ္းမွာ ေျပာတယ္။ တရုတ္ သမၼတက ျပည္သူေတြနဲ႔ အြန္လိုင္းမွာ ေဆြးေႏြးတယ္ဆိုတာမ်ဳိး ၾကားခဲ့ဖူးပါတယ္။ မြန္ဂိုလီးယား ၀န္ႀကီး ခ်ဳပ္ အယ္လ္ဘာေဒါ့ခ်္ကလည္း သူ႔ျပည္သူေတြကို အီး-ေမးထားၾကဖို႔၊ သူ႔ဆီတိုက္ရိုက္ အီး-ေမးလ္ေရးၾကဖို႔ တိုက္တြန္းဖူး ပါတယ္။ "လူတိုင္းဟာ အီး-ေမးလ္တခု ရွိသင့္တယ္။ ဒီအခါ ခြန္အားအာဏာ ရွိလာမယ္" လို႔ သူက ေျပာတာကို ဖတ္ခဲ့ ရဖူးပါတယ္။

ေခတ္မွီဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ႀကီးဆီကို ေခတ္မီသတင္းနည္းပညာေတြ မပါဘဲ၊ အစိုးရကိုယ္တိုင္ ကလည္း ဒီနည္းပညာေတြကို အသံုးမခ်ဘဲ ဘယ္လိုသြားမွာလဲ ဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ေကာင္းလွပါတယ္။ e-government ျဖစ္ဖို႔ ဒီလိုလိပ္သြားႏႈန္းနဲ႔ သြားေနရင္ က်န္တဲ့ႏိုင္ငံေတြက ေစာင့္ေနမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔က သူတို႔ႏႈန္းနဲ႔ ေရွ႔က ေျပးေန ၾကတာပါ။ က်ေနာ္တို႔တေတြလည္း ဘယ္ေတာ့မ်ားမွ အင္တာနက္ကို လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ သံုးႏိုင္တဲ့ဘ၀၊ အီး-ႏိုင္ငံသား ေတြ (e-citizens) ဘ၀ ျဖစ္ၾကရပါလိမ့္ေနာ္...။

ေအာင္သူၿငိမ္း
မတ္လ ၂၀ ရက္၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္။

၂၂.၃.၂၀၁၁ ရက္ေန႕ရဲရင့္ငယ္ဒိုင္ယာရီ


http://openeyeproxy.appspot.com/yeyintnge.com
မြန္းၾကပ္ျခင္းမွကင္းေ၀းပါေစ။
ျပည္တြင္းေမးလ္မ်ားသို႕႕ တဆင့္ပိ႕ု ၍မီဒီယာတိုက္ပြဲဆင္ႏြဲၾကပါစို႕..။

3 attachments — Download all attachments  
sittwe-posta.jpgsittwe-posta.jpg
24K   View   Download  
22 march 2011 Yeyintnge's Diary.pdf22 march 2011 Yeyintnge's Diary.pdf
2608K   View   Download  
22 march 2011 Yeyintnge's Diary.doc22 march 2011 Yeyintnge's Diary.doc
2209K   View   Download  

http://www.mediafire.com/file/5k5bzm75snt1qza/22%20march%202011%20Yeyintnge%27s%20Diary.doc
http://www.mediafire.com/file/2zahw51zhqt3vu9/22%20march%202011%20Yeyintnge%27s%20Diary.pdf22 march 2011 Yeyintnge's Diary

CFOB’s response to Globe and Mail’s articles on Burma

By Canadian Friends of Burma, Ottawa -March 22, 2011

 

The Canadian Friends of Burma (CFOB) wants to bring your attention on a series of articles written by Mark MacKinnon, the Globe and Mail’s China-based correspondent.

 

Mark, who was also a free Burma activist in 1990s, visited to Burma for two weeks in February and produced eight pieces including six articles and an interview with Burmese democracy leader Daw Aung San Suu Kyi.

 

However, his articles that appear to be in favour of easing Canada’s toughest economic sanctions against the Burmese regime, is creating a wave of discussions among activists, academics and even within policy-makers.

 

The Canadian Friends of Burma (CFOB) that led a decade-long campaign for stronger measures against the repressive regime in Burma questions his reasoning.

 

CFOB believes that it’s too early to make any changes in the current Canadian foreign policy towards Burma without a substantial political progress including the release of 2000-plus political prisoners, a halt to military offensives against ethnic minorities and accessibility to the people in need of humanitarian assistance in conflict zones.  

 

CFOB is currently in consultation with our supporters and constituencies on this issue and will be able to provide further update.

 

Please see enclosed links for Mark’s articles on the Globe and Mail. 

 

-Canadian Friends of Burma

   

Mar 08, 2011 – Although repression has left many of their contemporaries apathetic about politics, a dedicated core of Myanmarese students are laying the groundwork for a democratic future
Mar 07, 2011 – Access to antiretroviral drugs in the Southeast Asian dictatorship is believed to be the worst in the world, with the result that by the time patients receive them, it is often too late
Feb 20, 2011 – Sterile Naypyidaw ‘physically and intellectually isolated from not only the rest of the world, but even from the rest of the country’
Feb 18, 2011 – The Globe's Mark MacKinnon reports on his undercover visit to Myanmar.
Feb 18, 2011 – During an undercover visit to Myanmar, Mark MacKinnon concludes that sanctions policies like Canada's do more harm than good. This isn't apartheid. The authoritarian regime it most resembles is China, where at least foreign investment gives the poor a chance
Feb 18, 2011 – An exclusive interview with the Nobel Peace Prize winner and leader of Myanmar’s pro-democracy movement

လႈိင္းအသင့္အတင့္ပဲရွိမယ္ဆိုတဲ့ေနျပည္ေတာ္အသံေၾကာင့္ျမန္မာနွစ္ေသာင္းခန္႕ ဒုကၡေရာက္

http://burmese.dvb.no/news.php?id=13926

The Use of Force အေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း


Posted by admin on March 22, 2011

နိဒါန္း
၁၉၄၅ အလြန္ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေရးေလာကမွာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ကစားပြဲ (Sovereignty Game) ဆိုတဲ့ သေဘာတရား က ေခတ္စားလာခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတခုရဲ႕ ရပ္တည္ႏိုင္မႈ (survival) ဟာ စစ္အင္အားဆိုတာေပၚမွာ မူတည္ေနခဲ့တာ ေၾကာင့္ ကမာၻတလႊားမွာ စစ္ပြဲေတြ၊ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္မႈေတြ၊ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕စနစ္ က်င့္သံုးမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါ ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတခုရဲ႕ ရပ္တည္မႈဟာ က်ဴးေက်ာ္စစ္ေတြအေပၚ ခုခံစစ္စြမ္းပကား (defensive military capabilities) တ ခုတည္းေပၚမွာ မူတည္ျခင္း မရွိဘဲ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ (sovereignty) ကို ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ေပး မႈေပၚမွာ မူတည္ရမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာတရားေတြ ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီသေဘာတရားေတြအရ ႏိုင္ငံတခုကို အျခား ႏိုင္ငံတခုက စစ္ေရးအင္အား အသံုးျပဳမႈ (The Use of Force) အား ထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြကို Article 2 (4), Articles (39-51) of UN Charterနဲ႔ Article 53 of the Vienna Convention on the Law of Treaties 1969 တို႔မွာ ေဖာ္ျပထားခဲ့ ပါတယ္။
ဒီလို စစ္ေရးအင္အားအသံုးျပဳမႈအား ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း (prohibition of the Use of Force) ဟာ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး မွာ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံအသီးသီးက လက္ခံက်င့္သံုးေနတဲ့ acceptable norm တခု ျဖစ္ေနေပမယ့္လဲ အေၾကာင္းေၾကာင္းအရရ စစ္အင္အားအသံုးျပဳရတဲ့ အေျခအေနေတြလဲ ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတခု (သို႔မဟုတ္) ႏိုင္ငံအစု အဖြဲ႔ေတြကေန ႏိုင္ငံတခုကို စစ္ေရးအင္အား အသံုးျပဳမႈကို ဘယ္လိုအခ်ိန္အခါ၊ ဘယ္လိုအေျခအေနေတြမွာ ျပဳလုပ္သင့္ တယ္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျငင္းပြားမႈေတြ၊ ေလ့လာသံုးသပ္မႈေတြ ရွိလာပါတယ္။ အခုဒီေဆာင္းပါးမွာ စစ္ေရးအင္ အားအသံုးျပဳမႈ (The Use of Force) နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ Just War Doctrine နဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈျဖင့္ ၀င္ေရာက္စြက္ ဖက္ျခင္း (Humanitarian Intervention) ေတြကို ေရးသားတင္ျပပါမယ္။
Just War Doctrine
၂၀ ရာစုေႏွာင္းပိုင္းနဲ႔ ၂၁ ရာစု စစ္ေရးအင္အားအသံုးျပဳမႈေတြမွာ Just War Doctrine ကို အသံုးျပဳၿပီး ဒီစစ္ပြဲေတြရဲ႕ တ ရားမွ်တမႈကို ေလ့လာဆန္းစစ္ၾကပါတယ္။ Just War Doctrine သေဘာတရားရဲ႕ အေျခခံက laws of armed conflict ရဲ႕ functions ႏွစ္ခုျဖစ္တဲ့ jus ad bellum (lit. the law towards war) နဲ႔ jus in bello (lit. the law in war) တို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ jus ad bellum က ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးမွာ စစ္ေရးအင္အားအသံုးျပဳမႈကို တတ္ႏိုင္သမွ် ေရွာင္ရွားရန္၊ အသံုးျပဳမႈအား ကန္႔သတ္ႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး၊ jus in bello ကေတာ့ မလြဲမေရွာင္သာ စစ္ေရးအင္အား အသံုးျပဳရတဲ့အခါ စစ္ပြဲတြင္းမွာ မလိုလားအပ္တဲ့ ထိခိုက္မႈေတြ ေလ်ာ့နည္းရန္ ရည္ရြယ္ပါတယ္။
Just War Doctrine အရ စစ္ေရးအင္အားအသံုးျပဳမႈရဲ႕ တရားမွ်တမႈကို jus ad bellum နဲ႔ jus in bello ဆိုင္ရာ သတ္ မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ တိုင္းတာပါတယ္။ Jus ad bellum criteria အရ ႏိုင္ငံတခုဟာ အျခားႏိုင္ငံတခုအေပၚ စစ္ေရးအင္အား အသံုးျပဳမႈဟာ တရားမွ်တေၾကာင္း ေဖာ္ျပႏိုင္ဖို႔ တရား၀င္အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္း (legitimate authority), တရားမွ်တ ေသာ အေၾကာင္းရင္း (just cause), မွန္ကန္ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ (right intention), ေအာင္ျမင္မႈအလားအလာ (chan ce of success), အခ်ဳိးအစား (proportionality), ေနာက္ဆံုးနည္းလမ္း (last resort) ဆိုတဲ့ အခ်က္ အမ်ားစုနဲ႔ ျပည့္စံုရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
စစ္ေရးအင္အားအသံုးျပဳဖို႔ တရား၀င္အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ လိုအပ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္း ကု လသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ရွိမွသာ ႏိုင္ငံတကာေရးရာမွာ စစ္ေရးအင္အား အသံုးျပဳလို႔ ရပါတယ္။ UN Ch arter Article 39 နဲ႔ Article 42 အရ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံဟာ ႏိုင္ငံတကာၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လံုျခံဳေရးကို ျခိမ္းေခ်ာက္လာေၾကာင္း ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီက ဆံုးျဖတ္ခဲ့ရင္၊ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံမ်ားအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာလံုျခံဳေရးကို ထိန္းသိမ္း ဖို႔အတြက္ လိုအပ္မယ့္ air, sea, land forces ေတြကို အသံုးျပဳရတဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေပ မယ့္ ႏိုင္ငံတကာ လံုျခံဳေရးကို ထင္ထင္ရွားရွား ထိခိုက္မႈ မရွိလို႔ပဲျဖစ္ေစ၊ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ အားနည္း ခ်က္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ လံုျခံဳေရးေကာင္စီက စစ္ေရးအင္အား အသံုးျပဳမႈ ခြင့္ျပဳခ်က္ မေပးႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြ ေပၚ ထြက္လာပါတယ္။
အဲဒီအေျခအေနေတြမွာ ေဒသဆိုင္ရာ လံုျခံဳေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္အစုိးရေတြအေနနဲ႔ စစ္ေရးအင္အားကို အ သံုးျပဳရတဲ့ အေျခအေနေတြလဲ ရွိလာျပန္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံသူ၊ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို ကာကြယ္ေပးရ မယ့္ အစိုးရကိုယ္တိုင္က ျပည္သူလူထုရဲ႕ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ကို ရန္ရွာလာတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ အုပ္ ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားၿပိဳလဲသြားၿပီး၊ ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရး ကြဲျပားမႈအေပၚ အေျခခံတဲ့ အုပ္စုေတြ အခ်င္းခ်င္း သတ္ျဖတ္ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ပြားလာတဲ့ အေျခအေနေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္းေရးကို စစ္ ေရးအင္အားသံုး ၀င္ေရာက္ေျဖရွင္းႏိုင္ျခင္း ရွိမရွိနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျငင္းပြားမႈေတြ ျဖစ္ပြားလာရာကေန The Right to Protect (R2P) သေဘာတရားေတြပါ ထပ္မံေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။
Jus ad bellum criteria အရ ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ တရားမွ်တေသာ အေၾကာင္းရင္း (just cause) ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ ေရးအင္အားအသံုးျပဳမႈကို ျဖစ္ပြားေစခဲ့တဲ့ တရားေသာ အေၾကာင္းရင္းေတြရွိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အထင္ရွားဆံုး အ ေၾကာင္းရင္းကေတာ့ မိမိကိုယ္ကို ကာကြယ္ျခင္း (self-defence) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံကို အျခားႏိုင္ငံတခုက စစ္ ေရးအရ တိုက္ခိုက္လာခဲ့ရင္ စစ္အင္အားအသံုးျပဳၿပီး ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စစ္ေရးေလ့ လာသူမ်ားအၾကား အျငင္းပြားစရာ အခ်က္တခုကလဲ ထပ္မံေပၚထြက္လာပါတယ္။ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံအေနနဲ႔ မိမိႏိုင္ငံကို တိုက္ခိုက္လာႏိုင္ဖြယ္ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံကို စစ္ေရးအင္အားသံုး တိုက္ခိုက္မႈ (preemptive self-defence) ဟာ တရားမွ် တေသာ အေၾကာင္းရင္း ျဖစ္ျခင္း၊ မျဖစ္ျခင္း ဆိုတာပါပဲ။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ အာဖဂန္နစ္စတန္ႏိုင္ငံကို တိုက္ခိုက္မႈဟာ ဒီသေဘာတရားေပၚမွာ အေျခခံထားပါတယ္။
ေနာက္ထပ္ အခ်က္တခုကေတာ့ မွန္ကန္ေသာရည္ရြယ္ခ်က္ (right intention) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အင္အားအသံုးျပဳမႈ ဟာ အာဏာလြန္ဆြဲဖို႔အတြက္ မဟုတ္ရပါဘူး။ စစ္ပြဲျဖစ္ပြားရာ နယ္ေျမမွာ ေရရွည္ခံၿငိမ္းခ်မ္းေရး (sustainable peace) နဲ႔ လူသားလံုျခံဳေရး (human security) ကို တည္ေဆာက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ျဖစ္ရပါမယ္။ ဒီအခ်က္နဲ႔ စစ္အင္အား အသံုး ျပဳမႈရဲ႕ တရားမွ်တမႈကို တိုင္းတာသံုးသပ္ၾကပါတယ္။
ေနာက္ထပ္ထင္ရွားတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ေသာ အလားအလာ (chance of success) ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၁ ရာ စုမွာ သူရဲေကာင္း၀ါဒ (heroism) ကို အေျခခံတဲ့ suicide missions ေတြကို ျပည္တြင္းစစ္ေတြနဲ႔ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ မႈေတြမွာပဲ အသံုးျပဳေလ့ရွိၾကပါတယ္။ စနစ္တက် ေလ့က်င့္ေပးထားတဲ့ ပေရာ္ဖယ္ရွင္နယ္ စစ္တပ္ေတြနဲ႔ စစ္ေရးနား လည္သူေတြက ေအာင္ျမင္ႏိုင္ေသာ အလားအလာမရွိတဲ့ စစ္ပြဲေတြမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ျခင္း မရွိၾကပါဘူး။ တန္ဖိုးရွိၿပီး ရွင္းလင္းျပတ္သားတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ (valuable and clear goals) ေတြ မရွိဘဲ စစ္အင္အားအသံုးျပဳမႈဟာ တရားေသာ စစ္ မဟုတ္ပါဘူး။ စစ္ပြဲဆိုတာ တိုက္ခိုက္ေရးသမားေတြနဲ႔ စစ္ပြဲျဖစ္ပြားရာနယ္ေျမေဒသက ျပည္သူေတြရဲ႕ အသက္အိုး အိမ္စည္းစိမ္ကို တိုက္ရိုက္ ၿခိမ္းေခ်ာက္တဲ့ အရာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ေသာ အလားအလာကို တြက္ ခ်က္သံုးသပ္မႈေတြနဲ႔ ရည္မွန္းခ်က္ သတ္မွတ္မႈေတြကို စစ္ပြဲမစခင္ကတည္းက ျပဳလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
ေနာက္ထပ္အခ်က္ကေတာ့ အခ်ဳိးအစား (proportionality) ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အင္အားအသံုးျပဳမႈဟာ ၿခိမ္းေခ်ာက္မႈ၊ မတ ရားမႈေတြ ခံစားရမႈေတြအတြက္ မွန္ကန္ေသာ အခ်ဳိးအစားနဲ႔ အသံုးျပဳမႈျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္း ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံႀကီးေတြက ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံကို စစ္အင္အားအသံုးျပဳ တိုက္ခိုက္ျခင္း မျပဳလုပ္ခင္မွာ စစ္ပြဲ၏ ရလဒ္မ်ား (outcomes of war) ကို ခ်ိန္ဆတြက္ခ်က္ေလ့ရွိပါတယ္။ စစ္ပြဲရဲ႕ရလဒ္ေတြဟာ စစ္ပြဲမတိုင္မီ အေျခအေနထက္ ပိုၿပီး ဆိုးက်ဳိးကို ဦးတည္ေစရင္ စစ္ေရးအင္အားကို အသံုးျပဳျခင္း ျပဳလုပ္ေလ့ မရွိပါဘူး။
ေနာက္ထပ္အခ်က္တခုကေတာ့ ေနာက္ဆံုးနည္းလမ္း (last resort) ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ပြဲကိုေရွာင္ရွားႏိုင္မယ့္ အျခားနည္း လမ္းေတြျဖစ္တဲ့ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ၊ သံတမန္နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ေျဖရွင္းမႈ၊ constructive engagement ျပဳ လုပ္မႈစတဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ လံုး၀ေအာင္ျမင္မႈ မရွိႏိုင္မွသာ စစ္ေရးအင္အား အသံုးျပဳမႈကို ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။
jus in bello function (lit. the law in war) ကေတာ့ စစ္ဥပေဒေတြျဖစ္တဲ့ Geneva law နဲ႔ Hague law ေတြကို အ ေျခတည္ထားပါတယ္။ Geneva law က စစ္ေရးပဋိပကၡရဲ႕ သားေကာင္ေတြကို ကာကြယ္ေရးအပိုင္းေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး၊ Hague law ကေတာ့ စစ္ပြဲမ်ား အသံုးျပဳတဲ့ နည္းလမ္းေတြ၊ ဗ်ဴဟာအခင္းအက်င္းေတြ၊ စစ္လက္နက္ အသံုးျပဳမႈေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ပါတယ္။ စစ္ေရးပညာရွင္မ်ားက jus in bello နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စစ္ေရးအင္အားအသံုးျပဳမႈရဲ႕ တရားမွ်တမႈကို တိုင္းတာဖို႔ criteria ႏွစ္ခုကို အသံုးျပဳပါတယ္။ ပထမတခုကေတာ့ အခ်ဳိးအစား (proportionality) ျဖစ္ၿပီး၊ ဒုတိယ တခု ကေတာ့ ခြဲျခားသတ္မွတ္မႈ (discrimination) ျဖစ္ပါတယ္။
အခ်ဳိးအစား ဆိုရာမွာ စစ္ဆင္ေရးနည္းလမ္း အသံုးျပဳမႈ အခ်ဳိးအစားဟာ ႏိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရးရည္မွန္းခ်က္ေတြနဲ႔ အခ်ဳိးအ စားညီမွ်မႈ ရွိျခင္းကို ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ေရးအင္အားအသံုးျပဳမႈ မျပဳလုပ္ခင္က ခ်မွတ္ထားတဲ့ စစ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္ေတြနဲ႔ ေသြဖည္ၿပီး၊ collateral damage ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ စစ္ဆင္ေရးနည္းလမ္းေတြကို ေရွာင္က်ဥ္ရမွာ ျဖစ္ပါ တယ္။ ခြဲျခားသတ္မွတ္မႈ ဆိုတာကေတာ့ အရပ္သားမ်ားနဲ႔ စစ္ေရးပစ္မွတ္မဟုတ္သည့္ အရာမ်ားကို ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရိွ တိုက္ခိုက္ျခင္း ရွိမရွိ ဆိုတာနဲ႔ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ ဘယ္လိုစစ္ပြဲမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ အရပ္သားမ်ားနဲ႔ စစ္ေရးပစ္မွတ္မဟုတ္သည့္ အရာမ်ားကို ခြဲျခားသတ္မွတ္ခ်က္ ရွိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါဟာ အၾကမ္းဖက္မႈ (Terrorism) နဲ႔ တရားေသာစစ္ပြဲေတြကို ခြဲျခားထားတဲ့ စည္းေဘာင္တခုလဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အခုဆက္လက္ၿပီး စစ္ေရးအင္အားအသံုးျပဳမႈ (The Use of Force) နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈျဖင့္ ၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္ျခင္း (Humanitarian Intervention) အေၾကာင္းကို ေရးသားတင္ျပပါမယ္။
Humanitarian Intervention
ႏိုင္ငံတခု (သို႔မဟုတ္) ႏိုင္ငံအမ်ားစုကေန တျခားႏိုင္ငံတခုရဲ႕ ျပည္တြင္းေရးကို လူသားခ်င္းစာနာမႈျဖင့္ ၀င္ေရာက္စြက္ ဖက္ျခင္းဆိုတဲ့ မူလအေျခခံသေဘာတရားမွာ non-military means ေတြျဖစ္တဲ့ အေရးေပၚေငြေၾကး၊ စားနပ္ရိကၡာ၊ေဆး ၀ါးပစၥည္း၊ ကၽြမ္းက်င္မႈ တို႔ျဖင့္ ေထာက္ပံ့ကူညီျခင္းနဲ႔ သံတမန္ေရးရာ နည္းလမ္းမ်ား၊ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ   နည္းလမ္းမ်ား ျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ျမႇင့္တင္ျခင္း စတာေတြနဲ႔ စစ္ေရးအရ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္း (military intervention) တို႔ပါ ပါ၀င္ ခဲ့ပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ စစ္ေအးတိုက္ပြဲအလြန္ ကာလေတြမွာ non-military means ေတြကို humanitarian aid အေန နဲ႔ပဲ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ေခၚဆိုအသံုးျပဳလာၾကၿပီး၊ humanitarian intervention ဆိုတာကို military intervention တမ်ဳိးအေနနဲ႔ပဲ သတ္မွတ္ အသံုးျပဳလာၾကတာေၾကာင့္ humanitarian intervention နဲ႔ စစ္ေရးအင္အား အသံုးျပဳမႈ (The Use of Force) တို႔ဟာ ဒြန္တြဲလာပါေတာ့တယ္။
စစ္ေရးေလ့လာသူေတြက ကမၻာ့ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီဆိုတာကို intervention ဆိုင္ရာ အဆိုးျမင္၀ါဒီေတြနဲ႔ အ ေကာင္းျမင္၀ါဒီေတြ အျပိဳင္အဆိုင္ကစားကြင္း အေနနဲ႔ သံုးသပ္ေဖာ္ျပၾကပါတယ္။ Intervention optimism (၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္ျခင္းဆိုင္ရာ အေကာင္းျမင္၀ါဒ) ဆိုတာက failed states ေတြကို ႏိုင္ငံတကာက ၀င္ေရာက္ကူညီၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ သစ္ထူေထာင္ေပးႏိုင္မယ္ လို႔ ယူဆထင္ျမင္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ Intervention pessimism (၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္းဆိုင္ ရာ အဆိုးျမင္၀ါဒ) ဆိုတာကေတာ့ humanitarian crisis ေတြကို ႏိုင္ငံတကာက consent မေပးရင္ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ ထိန္းသိမ္းခြင့္ မရွိဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆပါ။
ဒီလို အယူအဆကြဲျပားမႈေတြ ေၾကာင့္ စစ္ေအးတိုက္ပြဲလြန္ကာလမွာ humanitarian intervention နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ယူ အင္ရဲ႕ failures ေတြ အၾကိမ္ၾကိမ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္းဆိုင္ရာ အဆိုးျမင္၀ါဒေၾကာင့္ ရ၀မ္ဒါမွာ ရက္ ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္အတြင္း လူရွစ္သိန္းေသေၾကပ်က္စီးမႈကို ႏိုင္ငံတကာက ထိုင္ၾကည့္ေနခဲ့ၾကရပါတယ္။ ျဖစ္ပြားခ်ိန္မွာ UN Peacekeeping force ျဖစ္တဲ့ အင္အားႏွစ္ေထာင့္ငါးရာရွိ United Nations Assistance Mission for Rwanda (UNAMIR) က အစိုးရနဲ႔ အတိုက္အခံေတြအၾကားက အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ဆိုတဲ့ တာ၀န္နဲ႔ ရ၀မ္ဒါႏိုင္ ငံတြင္းမွာ ေရာက္ရွိေနခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။
ျပင္သစ္၊ အီတလီနဲ႔ ဘယ္လ္ဂ်ီယံတပ္ေတြကလဲ ပဋိပကၡမွာ ပိတ္မိေနတဲ့ ဥေရာပတိုက္သားေတြကို ကယ္တင္ဖို႔ ႏိုင္ငံ တြင္းကို ၀င္သြားခဲ့ၾကပါတယ္။ အရပ္သားျပည္သူေတြကို ကာကြယ္ဖို႔ ရည္မွန္းခ်က္တာ၀န္ မရွိတဲ့အတြက္ ဒီတပ္ေတြအ ေနနဲ႔ ရ၀မ္ဒါျပည္သူေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း မျပဳႏိုင္ခဲ့ၾကပါဘူး။ လူရွစ္သိန္းေက်ာ္ေသၿပီးေနာက္ပိုင္းမွသာ ျပင္သစ္တပ္ေတြက ရ၀မ္ဒါအေနာက္ပိုင္းမွာ Humanitarian Protection Zone သတ္မွတ္ဖို႔ စစ္အင္အားသံုး ႀကိဳးပမ္း မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါက intervention pessimism ေၾကာင့္ ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့ failure တခု ျဖစ္ပါတယ္။
intervention optimism ေၾကာင့္ ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့ failure ေတြလဲ ရွိပါေသးတယ္။ ၁၉၉၃ ခုမွာ ဆိုမာလီးယားပဋိပကၡကို ၀င္ ေရာက္ထိန္းသိမ္းဖို႔ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ UNOSOM II မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာေရးအယူအဆ ပ႗ိပကၡေတြ၊ လူမ်ဳိးစုပ႗ိပကၡေတြ နဲ႔ ျပည့္ႏွက္ေနၿပီး၊ လက္နက္ကိုင္အင္အားစု အမ်ားအျပားရွိေနတဲ့ ဆိုမားလီးယားႏိုင္ငံမွာ နယ္ေျမေဒသ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရားေတြဟာ စစ္ဘုရင္ေတြ (warlords) လက္ထဲမွာ က်ေရာက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္၊ ျပည္တြင္းစစ္နဲ႔ famine ဒဏ္ေတြေၾကာင့္ ဆိုမာလီးယား ျပည္သူလူထုဟာ ႀကီးစြာေသာ ဒုကၡေတြ၊ လူမႈဆင္းရဲေတြကို ခံစားေနၾကရပါ တယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္ဘုရင္ေတြက humanitarian aid ကို ကန္႔သတ္မႈေတြ၊ တားဆီးမႈေတြ ျပဳလုပ္တာေၾကာင့္ ယူအင္ က ပါကစၥတန္ တပ္သား ငါးရာ အင္အားရွိတဲ့ Unite Nations Operations in Somalia (UNOSOM I) ကို peacekeep ing တာ၀န္နဲ႔ ေစလႊတ္ခဲ့ပါတယ္။
သို႔ေပမယ့္ အေျခအေနကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္ျခင္း မရွိတဲ့အတြက္ အေမရိကန္ဦးေဆာင္တဲ့ United Task Force (UNITAF) က အင္အားသံုးေသာင္း ခုနစ္ေထာင္ေက်ာ္နဲ႔ ၀င္ေရာက္ၿပီး demilitarized zones around aid operations ဆိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္တာ၀န္ေတြကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့ရပါတယ္။ ၁၉၉၃ ေရာက္ေတာ့ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ resolution အရ UNITAF က ရည္မွန္းခ်က္တာ၀န္ေတြကို (UNOSOM II) ကို လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့ရပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ UNOSOM II ကေတာ့ ပိုမိုႀကီးေလးတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္တာ၀န္နဲ႔ ဆိုမားလီးယားေျမေပၚကို ၀င္ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ကြဲျပားျခားနားေန ေသာ ဆိုမာလီ လက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားကို အင္အားသံုး လက္နက္ခ်ခိုင္း၍ ဆိုမာလီးယား ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ တည္ ေဆာက္ေရးတြင္ ကူညီအားျဖည့္ရန္ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ ဆိုမားလီးယားစစ္ေျမေပၚက ယူအင္တပ္ေတြနဲ႔ အေျခအ ေနက လအနည္းငယ္ အတြင္းမွာတင္ အင္အားျပဳန္းတီးမႈေတြ ျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွာ ရည္မွန္း ခ်က္တာ၀န္ မျပည့္မီဘဲ ဆုတ္ခြာခဲ့ရပါတယ္။ ကနဦး UNITAF က ျဖည့္ဆည္းထားတဲ့ demilitarized zones သတ္မွတ္ ထားမႈေတြကိုပါ ပ်က္ယြင္းေစခဲ့ပါတယ္။ ဒါက intervention optimism ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတဲ့ failure တခုပါ။
ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူအစိုးရနဲ႔ ျပည္သူလူထုအၾကားမွာပဲ ပဋိပကၡေတြ ရွိေနခဲ့ရင္ intervention လုပ္တာနဲ႔ ထိ ေရာက္ေပမယ့္၊ နယ္ေျမေဒသ၊ လူမ်ဳိးစုအေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ လက္နက္ကိုင္အင္အားစုေတြရွိေနရင္ေတာ့ international intervention လုပ္ရံုနဲ႔ မထိေရာက္ႏိုင္ပါဘူး။ လူမ်ဳိးစုေတြအၾကားမွာ Reconciliation process ကို ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ား စြာ၊ အခန္႔မသင့္ရင္ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ႏိုင္မွသာ ေရရွည္ခံၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ အခ်က္ကို ဆိုမားလီးယားႏိုင္ငံက သက္ေသထူထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ လူမ်ဳိးစုပ႗ိပကၡမ်ားရွိမႈ၊ လက္နက္ကိုင္အင္ အားစု အမ်ားအျပားရွိမႈ စတဲ့ သြင္ျပင္လကၡဏာေတြရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ယူအင္ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြမွာ shadow of Somalia က ရိုက္ခတ္မႈ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ Humanitarian crisis ေတြ ျဖစ္ေပၚေနခ်ိန္ေတြမွာေတာင္ စစ္ ေရးအင္အားအသံုးျပဳမႈ မပါ၀င္တဲ့ အျခားနည္းလမ္းေတြကိုပဲ အသံုးျပဳေလ့ရွိပါတယ္။
လံုျခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ Resolution ဆိုတာ ဒီလို ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မႈဆိုင္ရာ အေကာင္းျမင္၀ါဒ၊ အဆိုးျမင္၀ါဒ အားၿပိဳင္ မႈေတြ၊ shadow of Somalia အက်ဳိးဆက္ေတြ၊ အင္အားႀကီးႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ဗြီအိုအာဏာအသံုးျပဳၿပီး ပါ၀ါဂိမ္းကစားမႈေတြ၊ အင္အားႀကီးႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ပထ၀ီႏိုင္ငံေရး အေျခအေန၊ အေၾကာင္းတရားေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေန တာေၾကာင့္ အားနည္းမႈေတြ အမ်ားအျပား ရွိလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ဒီလိုအားနည္းခ်က္ေတြကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ဖို႔ The Right to Protect (R2P) ဆိုတဲ့ သေဘာတရားက ထပ္မံေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။
R2P ကို ေပၚထြက္လာေစခဲ့တဲ့ အဓိက တြန္းအားကေတာ့ ကိုဆိုဗို အေရးေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုိဆိုဗိုအေရးမွာ လံုျခံဳ ေရးေကာင္စီရဲ႕ အျမဲတမ္းအဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြက ဗြီတိုအာဏာကစားပြဲ ျပဳလုပ္ၾကတဲ့အတြက္ ယူအင္က ခြင့္ျပဳထားျခင္း မရွိ တဲ့ unilateral intervention ေတြကို regional organizations ေတြနဲ႔ တႏိုင္ငံခ်င္းစီက ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုအျဖစ္မ်ဳိးေတြကို ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ေပၚထြက္လာခဲ့တဲ့ International Commission on Intervention and State Sovereignty (ICISS) က The Responsibility to Protect (R2P) ဆိုတဲ့ စာတမ္းကို ထုတ္ျပန္ၿပီး၊ လူသားခ်င္း စာနာမႈအရ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မႈေတြျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္တဲ့ သင့္ေလ်ာ္ေသာ အခ်ိန္ကာလတခုမွာ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ အ ေနနဲ႔ လုပ္သင့္တဲ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈကို ျပဳလုပ္ဖုိ႕ ေႏွာင့္ေႏွးခဲ့ရင္ General Assembly in Emergency Special Sessions မွာ စဥ္းစားဖို႔နဲ႔ ေဒသဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြက သင့္ေလ်ာ္တဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ကနဦးေဆာင္ရြက္ ၿပီးမွ ယူအင္လံုျခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူဖို႔ ဆိုတဲ့ alternative actions ေတြကို ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားခဲ့ပါတယ္။
R2P ရဲ႕ သေဘာတရားက The Use of Force နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေျခခံ စည္းမ်ဥ္းေတြကို သတ္မွတ္ေပးထားပါတယ္။ Just cause အေနနဲ႔ လူအမ်ားအျပား ေသေၾကပ်က္စီးမႈႏွင့္ လူမ်ဳိးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈေတြကို ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ Humanitarian intervention ရဲ႕ precautionary principles အေနနဲ႔လဲ မွန္ကန္ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ေနာက္ဆံုးနည္း လမ္း၊ အခ်ဳိးအစားညီမွ်ေသာ နည္းလမ္းနဲ႔ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္ေသာ အလားအလာတို႔ကို ထည့္သြင္းထားၿပီး၊ operational principles အေနနဲ႔ ရွင္းလင္းျပတ္သားေသာ ရည္မွန္းခ်က္တာ၀န္၊ rules of engagement နဲ႔ common military approach တို႔ကို ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားပါတယ္။
နိဂံုး
နိဂံုးခ်ဳပ္ေဖာ္ျပရရင္ ပဋိပကၡေတြကို ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ နည္းလမ္းမ်ား (peaceful means) နဲ႔ပဲ ေျဖရွင္းမယ္ဆိုတဲ့ အေတြးအ ေခၚ၊ အယူအဆေတြကို ကမၻာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတခုလံုးက လက္ခံျခင္းမရွိသမွ် ကာလပတ္လံုး စစ္ေရးအင္အားအသံုးျပဳမႈ (The Use of Force) ဆိုတာကေတာ့ ရွိေနဦးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ပြဲတိုင္းဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို မတည္ေဆာက္ႏိုင္ေပ မယ့္ ေရရွည္ခံၿငိမ္းခ်မ္းေရး (sustainable peace) ကို တည္ေဆာက္ရတဲ့ စစ္ပြဲေတြကလဲ မလြဲသာ မေရွာင္သာ ကမၻာ ေပၚမွာ ရွိေနဦးမွာ အေသအခ်ာပါပဲ။ စစ္အင္အားအၿပိဳင္အဆိုင္တိုးခ်ဲ႕မႈေတြ ရွိေနသမွ် ကာလပတ္လံုး တြက္ခ်က္တဲ့ strategic calculus ေတြ မွားယြင္းၿပီး၊ pre-emptive self-defence မဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ စစ္ေရးအင္အား အသံုးျပဳမႈေတြကလဲ ျဖစ္လာႏိုင္ေခ် ရွိေနဦးမွာပါ။ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးျခင္း မျပဳတဲ့ ႏိုင္ငံ ေတာ္အစိုးရေတြ ရွိေနသမွ် ကာလတေလွ်ာက္လံုးမွာလဲ စစ္ေရးအင္အား အသံုးျပဳမႈ အလားအလာေတြ ရွိေနဦးမွာပါပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီစစ္ေရးအင္အား အသံုးျပဳမႈ (The Use of Force) ဟာ Just War Doctrine နဲ႔ Human itarian Intervention သေဘာတရားေတြနဲ႔ ကိုက္ညီေနသမွ် ကာလပတ္လံုး ကမၻာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ အက်ဳိးေက်း ဇူးျပဳေစမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ ဒီသေဘာတရားေတြကို ေက်ာ္လြန္သြားတဲ့ အေျခအေနကာလတခုမွာေတာ့ တတိယကမၻာစစ္ကို ဦး တည္ သြားေစမွာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါတယ္။
ခင္မမမ်ဳိး (၂၁၊ ၃၊ ၂၀၁၁)
http://www.khinmamamyo.blogspot.com
(စာေရးသူသည္ ယူေကႏိုင္ငံမွ စစ္မဟာဗ်ဴဟာေလ့လာေရးဆိုင္ရာ မဟာသိပၸံဘြဲ႕ ရရွိထားၿပီး၊ စစ္ေရးႏွင့္ အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ႏွိမ္နင္းေရးဆိုင္ရာ သုေတသီ တဦး ျဖစ္ပါသည္)
ရည္ညႊန္းကိုးကား။
Dower, N(2009)”The Ethics of War and Peace”, Polity Press, Cambridge, UK
Coppieters, B & Fotion, N(2002)”Moral Constraints On War: Principles and Cases”, Lexington Books, Maryland, US.
Elshtain, J.B.(2003)”Just War Against Terror”, Basic Books, New York, US.
Evans, M. (2005)”Just War Theory: A Reappraisal”, Edinburgh University Press, Edinburgh, UK.
Guthrie, C & Quinlan, M(2007)”Just War”, Bloomsbury Publishing, London, UK.

ICISS. The Responsibility to Protect. Supplementary Volume to the Report of the ICISS. Ottawa: International Devlopment Research Centre, 2001.
Johnson, J.T(1981)”Just War Tradition and the Restraint of War”, Princeton University Press, Princeton, US.
Tanca, Antonio. Foreign Armed Intervention in Internal Conflict. Dordrecht: Martinus Nijhoff Publishers, 1993
United Nations. “United Nations Charter.” United Nations. 25 November 2008 <www.un.org>.
Weiss, Thomas G. Humanitarian Intervention. Cambridge: Polity Press, 2007.
http://www.naytthit.net/?p=10866

စစ္ေတြတြင္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုသို႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ပိုစတာမ်ားကပ္



3/22/2011
ရခိုင္ျပည္ျမိဳ႕ေတာ္ စစ္ေတြတြင္ ယေန႕နံနက္က ၂၁ ရာစု ပင္လံုသို႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ပိုစတာမ်ားကို ေနရာ အႏွံ႕အျပားတြင္ ကပ္၍ ေတြ႕ၾကရေၾကာင္း ျမိဳ႕ခံမ်ားက ေျပာသည္။


sittwe-posta-in-khanba.jpg
အမည္မေဖၚလိုသူ အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးက " မနက္ ၆ နာရီ မိုးလင္းတာနဲ႕ ပိုစတာေတြကို ေတြ႕ရပါတယ္။ အစပိုင္းေတာ့ အစိုးရက ကပ္တဲ့ ပိုစတာလို႕ ထင္ခဲ့ပါတယ္္။ ရဲေတြက လိုက္ခြာေနတာကို ေတြ႕ရမွ ဒီပိုစတာေတြဟာ ဒီမိုေရစီ အေရး လူပ္ရွားေနသူေတြက ကပ္သြားတယ္ဆ္ိုတာကို သေဘာေပါက္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္သူေတြ ကပ္သြားတယ္ဆိုတာေတာ့ မသိပါဘူး" ဟု ေျပာသည္။

အဆိုပါ ပိုစတာထဲတြင္ အေပၚပိုင္းတြင္ ျပည္ေထာင္စု စိတ္ဓါတ္ျဖင့္ ဟု ပါရွိျပီး အလယ္တြင္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳး ၈ မ်ိဳးက လက္ခ်င္းခ်ိတ္ျပီး ျမန္မာ့ လြတ္လပ္ေရး ေက်ာက္တိုင္ကို ၀ိုင္းရံထားကာ ေအာက္တြင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္ၾကပါစို႕ဟု ပါရွိသည္။ ပိုစတာ၏ ေအာက္ဆံုးတြင္ ၂၁ ရာစုပင္လံုသို႕ ဟု ပါရွိေၾကာင္း သိရသည္။

တျခား လူငယ္ တစ္ဦးကလည္း " ေက်ာင္းဆိုင္းဘုတ္ေတြနဲ႕ အစိုးရ ဌာနဆိုင္ရာ ဆိုင္းဘုတ္ေတြ မွာလည္း ကပ္ထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ စစ္ေတြ တျမိဳႈ႕လံုးမွာ ကပ္ထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ပိုစတာေလးက ထူးထူးျခားျခား ျဖစ္ေနတာ့ လူေတြက စိတ္၀င္ တစား ၾကည့္ၾကပါတယ္။ မနက္ ၈ နာရီမွာေတာ့ ရဲေတြက ေမာ္ေတာ္ ဆိုင္ကယ္ေတြနဲ႕ လာျပီး ကပ္ထားတဲ့ ပိုစတာေတြကို ခြာျပီး သိမ္းယူသြားပါတယ္" ဟု ေျပာသည္။

အဆိုပါ ပိုစတာ ကပ္မူေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးမူမ်ား၊ ေမးျမန္းမူမ်ား ယခုအခ်ိန္ထိ မရွိေသးေၾကာင္းႏွင့္ အေျခအေနမွာ ပံုမွန္ အေနအထား အတိုင္းပင္ ရွိေနေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။

သို႕ေသာ္လည္း ပိုစတာတြင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ၂၁ ရာစုပင္လံုဟူ ေသာ စာသားမ်ား ပါ၀င္သျဖင့္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားကို သံသယ ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း သံုးသပ္သူမ်ားက ေျပာသည္။

http://www.narinjara.com/detailsbur.asp?id=3086 

အာဏာငရဲ လႈိင္းငရဲ

ဟံသာ၀တီ ဦး၀င္းတင္
မတ္ ၂၂၊ ၂၀၁၁
 (ကမာၻကဗ်ာေန႔မွာ ဆရာဦး၀င္းတင္က ျမန္မာျပည္နဲ႔ ဂ်ပန္ျပည္က ျပည္သူေတြအတြက္ ေရးတဲ့ ဟိုုကၠဴကဗ်ာ)
 လူ - စက္ - ျမိဳ႔ - ျမိဴ၀ါး
ဟီရိုုရွီးမား ဗုုံး၀င္စား
ဆုူနာမီ နဂါး

ငတ္ - မြဲ - ကန္း ပိျပား
ကင္ေပတိုုင္ဆိုုး ေခတ္ထြန္းကား
ဘိရုုမာ ေျခာက္ျခား

ဘ၀တူေတြပဲ
အာဏာငရဲ လႈိင္းငရဲ
ဒိုု႔ စာနာ ေၾကကြဲ

(ဂ်ပန္ျပည္ ဆူနာမီနဲ႔ ငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ ေဘးဒုုကၡေရာက္ၾကရသူ ဂ်ပန္ျပည္သူ ျပည္သားမ်ားအတြက္ ျမန္မာကဗ်ာဆရာမ်ားက အမွတ္တရ ကဗ်ာလႈပ္ရွားမႈႏွင့္ ကူညီမႈအလွဴပြဲ အတြက္ ဆရာက ေရးေပးတဲ့ ဟိုုကၠဴကဗ်ာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္လိုု ဘာသာျပန္ေပးသူမ်ား ရွိရင္ ေကာင္းမွာပဲ)
http://www.moemaka.com/

လစ္ဗ်ား၊ ျမန္မာနဲ႔ ဂ်ပန္ျပည္က ႏိုုင္ငံသားမ်ား ဘာေတြ ကြဲျပားသလဲ


လစ္ဗ်ား၊ ျမန္မာနဲ႔ ဂ်ပန္ျပည္က ႏိုုင္ငံသားမ်ား ဘာေတြ ကြဲျပားသလဲ
ဥိး၀င္းတင္နဲ႔ ေမးခြန္းမ်ား
မိုုးမခ၊ မတ္ ၂၂၊ ၂၀၁၁
ဒီတပတ္မွာ ျမန္မာျပည္ရဲ့ အတိုုက္အခံေခါင္းေဆာင္ ဦး၀င္းတင္နဲ႔ ေတြ႔ဆုုံခြင့္ရတဲ့အခ်ိန္မွာ ႏိုုင္ငံတကာက စိတ္၀င္စားတဲ့ အေရးအခင္းႏွစ္ခုုက အရွိန္ျမွင့္ေနျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ လစ္ဗ်ားအာဏာရွင္ရဲ့ တဖက္သတ္ လက္နက္အားကိုုး အၾကမ္းဖက္မႈကိုု ျပည္သူေတြ ခါးစည္းခံေနၾကရာက ၃ ပတ္ နီးပါး ၾကာျမင့္ျပီးခ်ိန္မွ ႏိုုင္ငံတကာက စစ္ေရးအရ ၀င္ေရာက္တားျမစ္ဖိုု႔ ၾကိဳးစားလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲသည္အခ်ိန္မွာပဲ ဂ်ပန္ျပည္မွာ ငလ်င္နဲ႔ ဆူနာမိလႈိင္း ကပ္ေဘးၾကီး ဆိုုက္ေရာက္တာအျပင္ ႏူကလီယားစက္ရုုံ ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ ယိုုစိမ့္မႈမ်ားအတြက္ စုုိးရိမ္မႈမ်ားလည္း ျပန္႔ႏွ႔ံလိုု႔ ေနပါတယ္။ အဲသည္အေရးအခင္းမ်ားအေပၚ ျမန္မာျပည္သားမ်ားရဲ့ စိတ္၀င္စားမႈ တုုန္႔ျပန္မႈမ်ား နဲ႔ ဆရာရဲ့ အေတြးအျမင္မ်ားကိုု ေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။


ဆရာေရ … လစ္ဗ်ားျပည္က အာဏာရွင္ကဒါဖီကိုု ကုုလသမဂၢ၊ ဥေရာပသမဂၢ၊ အာရပ္အဖြဲ႔ခ်ဴပ္ နဲ႔ အေမရိကန္တိုု႔က ႏိုုင္ငံေရးမ်က္ႏွာစာမွာ အားလုုံး သေဘာတူပါ၀င္တဲ့ စစ္ေရးအရ စြက္ဖက္တဲ့ အေရးယူမႈ ေဆာင္ရြက္လိုုက္တယ္။ အဲသည္အခ်ိန္မွာ အျခား ဘာရိမ္းတိုု႔၊ ယီမင္တိုု႔မွာလည္း လူထုုအုုံၾကြမႈေတြ ျဖစ္ပြားေနဆဲ ျဖစ္တယ္။ ဒါေတြကိုု ဘယ္လိုုမ်ဴိး ေျပာခ်င္သလဲ …

က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက တခုုကေတာ့ အာဏာရွင္ေတြထဲမွာ အႏွစ္ ၄၀ ေက်ာ္ တိုုင္းျပည္ကိုု အုုပ္စုုိးေနတဲ့ လစ္ဗ်ားေခါင္းေဆာင္ ကဒါဖီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အာဏာရွင္ေတြထဲမွာ ေခါင္းအမာဆုုံး ျဖစ္မွာပဲ။ ဒီလိုု အေရးယူတာဟာ လြယ္လြယ္နဲ႔ သူ႔ဖက္က အေလ်ာ့ေပးမွာ မဟုုတ္ဘူး လိုု႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
ေနာက္တခုုကေတာ့ အာဏာရွင္တဦးက သူ႔ျပည္သူေတြအေပၚမွာ လူအခြင့္အေရး ခ်ဴိးေဖာက္မႈေတြ ဘယ္လိုုပဲ က်ဴးလြန္ က်ဴးလြန္၊ ကမာၻကေကာ၊ ကုုလသမဂၢက ဘယ္လိုုပဲ အေရးယူမယ္ ေျပာေျပာ၊ တကယ္တမ္း လက္ေတြ႔က်တဲ့ အေရးယူမႈေတြ ျဖစ္လာဖိုု႔ ဆိုုတာက အိမ္နီးခ်င္း ႏိုုင္ငံေတြ ပထ၀ီေဒသက အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ မပါဘဲနဲ႔ မျဖစ္ႏိုုင္ဘူး ဆိုုတာပါပဲ။ အခုုအခ်ိန္မွာ လစ္ဗ်ားကိုု ရႈတ္ခ်ဖိုု႔၊ အေရးယူဖိုု႔ကိုု အိမ္နီးခ်င္း အာရပ္လိဂ္တိုု႔ အာဖရိကႏိုုင္ငံမ်ားတိုု႔က သေဘာတူ လက္ခံေပးလိုု႔ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုုင္တာ ျဖစ္တယ္လိုု႔ ေထာက္ျပခ်င္ပါတယ္။
ကမာၻက အေရးယူမႈဆိုုတာကလည္း ေသခ်ာၾကည့္မယ္ ဆိုုရင္ အခ်ိန္အေတာ္ယူတာကိုု ေတြ႔ရပါတယ္။ အေမရိကန္အေနနဲ႔ကလည္း အာရပ္ႏိုုင္ငံ၊ မြတ္ဆလင္ႏိုုင္ငံအေပၚမွာ ေနာက္ထပ္ စစ္ပြဲတပြဲ ထပ္ျဖစ္ဖိုု႔အတြက္ အရမ္း ခ်ိန္ဆေနရတာ ျဖစ္တယ္။ ဥေရာပကလည္း သူ႔နယ္ေျမေတြဆီကိုု ေရြ႔ေျပာင္းလာမယ့္ ဒုုကၡသည္ေတြ၊ လူမႈေရး၊ ႏိုုင္ငံေရး၊ ဘာသာေရး သက္ေရာက္မႈေတြကိုု တြက္ဆေနတာကိုု ေတြ႔ရတယ္။ တရုုတ္တိုု႔ ရုုရွားတိုု႔ကလည္။ အမ်ားက တညီတညြတ္တည္း ျဖစ္ေနျပီးေတာ့ လစ္ဗ်ားအာဏာရွင္ေတြရဲ့ လုုပ္ရပ္ေတြက အလြန္ကိုု ဆိုုး၀ါးလွတဲ့အတြက္ သူတိုု႔အေနနဲ႔ ကန္႔ကြက္မဲ မေပးဘဲ ေနခဲ့ၾကတာ ျဖစ္တယ္လိုု႔ ေျပာႏိုုင္ပါတယ္။ အားလုုံးဟာ တကယ္တမ္းမွာ သူတိုု႔ ႏိုုင္ငံေတြရဲ့ အက်ဴိးစီးပြားကိုု အရင္ တြက္ဆ ကာကြယ္ျပိးမွသာ လစ္ဗ်ားအေရးကိုု ၀င္ေရာက္ ကိုုင္တြယ္တယ္လိုု႔ ဆိုုခ်င္တယ္။
ျမန္မာျပည္အေရးကိစၥနဲ႔ ဆက္စပ္ျပီး ေတြးၾကည့္မယ္ ဆိုုရင္ …
ျမန္မာျပည္က စစ္အာဏာရွင္ေတြကလည္း လစ္ဗ်ားက အာဏာရွင္ေတြလိုု အလြန္ ေခါင္းမာတဲ့ စစ္အုုပ္စုုေတြ ျဖစ္ေနတာကိုု ေတြ႔ေနရတယ္။ လစ္ဗ်ားရဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဴိးေဖာက္မႈေတြ ျပည္သူေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ေၾကာင့္ ႏိုုင္ငံတကာက မေနႏိုုင္ဘဲ ၀င္ျပီး အေရးယူၾကရတယ္ ဆိုုရင္ ျမန္မာျပည္ရဲ့ အေျခအေနဟာ လစ္ဗ်ားနဲ႔ ယွဥ္ရင္ သူ႔ထက္ မနိမ့္တဲ့ အေျခအေနဆိုုး၀ါးမႈကိုု ရင္ဆိုုင္ ဒုုကၡျဖစ္ေနတာဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာလွျပီလိုု႔ ေျပာႏိုုင္ပါတယ္။ လစ္ဗ်ားရဳ့ဲ ေပါက္ကြဲမႈေတြ အၾကပ္အတည္းေတြေၾကာင့္ ႏိုုင္ငံတကာက အေရးယူသလိုု ျမန္မာျပည္ရဲ့ အေရးကိုုလည္း အေရးမယူႏိုုင္ၾကဘူးလား ဆိုုတာက ေမးခြန္း ျဖစ္လာတယ္။
အဲသည္မွာ အထက္ကေျပာခဲ့သလိုုပဲ လစ္ဗ်ားရဲ့ အိမ္နီးခ်င္းႏိုုင္ငံေတြမွာ တူနီးရွားတိုု႔၊ အီဂ်စ္တိုု႔ စတဲ့ အသာစီးရသြားတဲ့ ဒီမိုုကေရစီေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ ရွိေနသလိုု၊ ရုုန္းကန္ လႈပ္ရွားေနရတဲ့ ယီမင္တိုု႔ ဘာရိမ္းတိုု႔လိုု ႏိုုင္ငံေတြ အေရးအခင္းေတြက အမ်ားၾကီး ရွိေနတယ္။ ျမန္မာႏိုုင္ငံအတြက္က်ေတာ့ က်ေနာ္တိုု႔ ပတ္၀န္းက်င္ႏိုုင္ငံေတြက အေရးအခင္းေတြ ျငိမ္သက္ေနျပီး က်ေနာ္တိုု႔ တႏိုုင္ငံပဲ ႏိုုင္ငံေရးအၾကပ္အတည္းနဲ႔ ရင္ဆိုုင္ေနရတာ ျဖစ္တယ္။ ဒါကလည္း က်ေနာ္တိုု႔ရဲ့ အိမ္နီးနားခ်င္းႏိုုင္ငံေတြ ပတ္၀န္းက်င္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ့ အေနအထားနဲ႔ ရပ္တည္မႈအေနအထားေပၚမွာ မူတည္ေနသလား၊ ဒါကလည္း စဥ္းစားစရာ ေမးခြန္း ျဖစ္တယ္။
ျပီးေတာ့လည္း တဖက္က ျပန္ၾကည့္ေတာ့လည္း ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အာဏာရွင္ေအာက္မွာ ေနလာခဲ့တဲ့ လစ္ဗ်ားျပည္သူေတြဟာ ၁ လ ၂ လ အတြင္းမွာ လူထုုအုုံၾကြမႈနဲ႔ ဆန္႔က်င္လႈပ္ရွားမႈေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ျပီးေတာ့ ျမိဳ႔ေတြ ရြာေတြကိုု သိမ္းပိုုက္တာေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အာဏာရွင္ကိုု တိုုင္းျပည္ကိုု စြန္႔လႊတ္ဖိုု႔အထိ ေတာင္းဆိုုလာတာေတြ ရွိတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာကေတာ့ အေရးအခင္းေတြ ျဖစ္ပြားလာျပီးလိုု႔ရွိရင္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုုင္ငံေတြ အႏွံ႔ကိုု ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရတာေတြနဲ႔ အဆုုံးသတ္ရတာ မ်ားတယ္။ ေရရွည္ လူထုုအုုံၾကြမႈ၊ အာခံမႈေတြ မေတြ႔ရလိုု႔လား မသိဘူး။ ဒါဟာလည္း ေမးစရာ ေမးခြန္း ျဖစ္တယ္။
ဒါေတြကိုု က်ေနာ္တုုိ႔ ျမန္မာျပည္သူေတြကိုုယ္တိုုင္က အေျဖရွာရမယ့္ ေမးခြန္းေတြ ျဖစ္လာတယ္ လိုု႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ဒါဆုုိရင္ ေနာက္ေမးစရာေမးခြန္းက အာရပ္ႏိုုင္ငံမွာ အင္တာနက္ေတြ၊ ဆက္သြယ္ေရး နည္းပညာေတြ၊ ဆဲလ္ဖုုန္းေတြ တယ္လီဖုုန္းေတြ ရွိေနလိုု႔ အဲသည္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ ရွိလိုု႔ အၾကီးအက်ယ္ တိုုးပြားလာတဲ့ အလုုပ္လက္မဲ့ ပညာတတ္ လူငယ္ လူတန္းစားေတြက အခုုလိုု လူထုုအုုံၾကြမႈနဲ႔ အာဏာရွင္ ေတာ္လွန္ေရး လုုပ္ႏိုုင္တာ ျဖစ္တယ္လိုု႔ ေျပာေနၾကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာက အဲသည္လိုု ဆက္သြယ္ေရး စနစ္၊ နည္းပညာနဲ႔ လူငယ္လူတန္းစားေတြရဲ့ စိတ္ပါ၀င္စားမႈေတြက အာရပ္ကမာၻေလာက္ မျပန္႔ႏွံ႔ဘူးလား၊ ျမန္မာစစ္အစုုိးရက သူမတူေအာင္ ပိတ္ဆိုု႔ တားဆီး ကန္႔သတ္ထားႏိုုင္လိုု႔လား။ ဒါကိုု ဘယ္လိုုေျပာမလဲ ဆရာ။

ျမန္မာျပည္မွာ လမ္းတိုုင္း၊ ရပ္ကြက္တိုုင္း၊ ေက်းရြာတိုုင္းမွာ အင္တာနက္ဆိုုင္ေတြ၊ ဖုုန္းဆိုုင္ေတြ အႏွံ႔ ရွိေနျပီ ျဖစ္တယ္။ လူၾကီးေတြ လူငယ္ေတြကလည္း ဆက္သြယ္ေရးနည္းစနစ္ေတြ သုုံးစြဲေနၾကျပီ ျဖစ္တယ္။ ဒါကိုု ျမန္မာျပည္မွာ ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႔ေနရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း စစ္အစုုိးးရက နည္းမ်ဴိးစုုံနဲ႔ အင္တာနက္ေတြ ဆက္သြယ္ေရးေတြကိုု ပိတ္ဆိုု႔တာ ေစာင့္ၾကည့္တာ အေရးယူတာေတြ လုုပ္ေနတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ရက္အနည္းငယ္ကပဲ အင္တာနက္ဖုုန္း ဆက္သြယ္ေရးေတြကိုု တားျမစ္မယ္ စသည္ျဖင့္ ထုုတ္ျပန္လာတာကိုု ေတြ႔ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ ေျပာႏိုုင္တာ တခုုကေတာ့ ျမန္မာျပည္သူေတြဟာ ကမာၻ႔သတင္းေတြ၊ လစ္ဗ်ားသတင္းေတြ အေရးအခင္းေတြကိုု သူတိုု႔ေတြ အားလုုံးဟာ သိေနတာပဲ။ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကတယ္ ဆိုုတာက ေသခ်ာတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ သူတိုု႔ေတြ အားလုုံးဟာ လစ္ဗ်ားကိုု ႏိုုင္ငံတကာက အေရးယူသလိုုမ်ဴိး သူတိုု႔တိုုင္းျပည္မွာ ဘယ္လိုုမ်ဴိ ျဖစ္လာႏိုုင္သလဲ ဆိုုတာကိုု အဖက္ဖက္က ေစာင့္ၾကည္ သုုံးသပ္ ေနၾကတယ္လိုု႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ကမာၻၾကီးဟာ လစ္ဗ်ားကိုု အေရးယူသလုုိမ်ဴိး ျမန္မာျပည္ကိုု ဘာျဖစ္လိုု႔ ခုုခ်ိန္အထိ အေရးမယူႏိုုင္ေသးတာလဲ ဆိုုတာကိုု ေမးေနၾကမယ္၊ ေတြးေနၾကမယ္ လိုု႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ထင္ျမင္ပါတယ္။

ေနာက္ ဆရာေျပာတဲ့အထဲမွာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုုင္ငံေတြရဲ့ ၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္မႈေပါ့ေလ။ ဒါကလည္း အေရးၾကီးတယ္လိုု႔ ဆိုုတယ္။ အာရပ္ကမာၻမွာ အိမ္နီးခ်င္းေတြကိုုယ္တိုုင္မွာ အေရးအခင္းေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ဘက္လိုုက္မႈေတြ၊ ဥပကၡာျပဳမႈေတြ ရွိေနတယ္။ ဒါေတြကလည္း အေရးၾကီးတဲ့ အခမ္းက႑မွာ ပါေနတယ္။ ျမန္မာျပည္အတြက္ ဆုုိရင္လည္း ဘယ္အိမ္နီးခ်င္းရဲ့ ၾသဇာလႊမ္းမိုုးမႈ၊ စြက္ဖက္မႈကိုု ခံထားရတယ္လိုု႔ ေျပာမလဲ။

အဓိက ေထာက္ျပခ်င္တာ တခုုကေတာ့ လက္ရွိမွာ တရုုတ္ျပည္ရဲ့ ျမန္မာျပည္အေပၚ သက္ေရာက္ေနတဲ့ ၾသဇာနဲ႔ သက္ေရာက္မႈေပါ့ေလ။ တရုုတ္အစုုိးရက တေလ်ာက္လုုံးမွာ စစ္အစုုိးရဖက္က ရပ္တည္ခဲ့တယ္ဆိုုတာ သိၾကတယ္။ ႏိုုင္ငံေရးအရ တရုုတ္ျပည္ဟာ စစ္အစုုိးရကိုု ေထာက္ခံမႈေပးေနရုုံတင္သာမကေတာ့ဘူး၊ ေနာက္ပိုုင္းမွာ တိုုင္းျပည္ရဲ့ စီးပြားေရး၊ သယံဇာတေတြ၊ အရင္းအျမစ္ေတြအေပၚမွာ စိတ္တိုုင္းက် လုုပ္ကိုုင္လာတယ္။ အခုုဆိုုရင္ေတာ့ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ့ ေန႔စဥ္ စား၀တ္ေနေရးေတြ လူမႈဘ၀ေတြကိုုပါ လႊမ္းမိုုးမႈေတြ ခံလာရတယ္လိုု႔ ေျပာခ်င္တယ္။
ျမန္မာျပည္မွာ ဆိုုရင္ သယံဇာတေတြ၊ အရင္းအျမစ္ေတြ ထုုတ္ယူတယ္၊ စြမ္းအင္ေတြကိုု လည္း ယူတယ္။ ေနာက္ပိုုင္းမွာ ျမစ္ေခ်ာင္း အင္းအိုုင္ ေတာေတာင္ ေတြကိုုပါ ခ်ယ္လွယ္ လုုပ္ကိုုင္လာေတာ့ ျမန္မာျပည္သူေတြ တိုုင္းရင္းသားေတြ ဆိုုတာက ျမိဳ႔ ရြာေတြကအစ နယ္စပ္ေတြ ေက်းလက္ေတြအထိ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းေတြ ထိခိုုက္လာရတယ္။၊ အိုုးအိမ္ေတြ ေရႊ႔ေျပာင္းရတာ၊ အလုုပ္အကိုုင္ေတြ ေပ်ာက္ဆုုံးကုုန္တာေတြ၊ ဆုုံးရႈံးရတာေတြ ျဖစ္ပြားလာတယ္။ ဒါကိုု ဒုုကၡသည္ျပည္သူေတြအတြက္ စစ္အစုုိးရက အကာအကြယ္ မေပးဘူး။ လူထုုဟာ ခါးစည္းခံေနရတယ္။
အဲသည္မွာ လူေတြဟာ တရုုတ္အစုုိးရအေပၚမွာ အေကာင္းျမင္မႈေတြ နည္းပါးလာတာကိုု ေတြ႔ရတယ္။ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ့ အျမင္မွာ တရုုတ္အစိုုးရက ျမန္မာစစ္အစုုိးရကိုု လက္တြဲေနလိုု႔ ကာကြယ္ေပးေနလိုု႔ ႏိုုင္ငံတကာက ကမာၻက ျပည္သူေတြက၊ အစုုိးရေတြက ျမန္မာစစ္အစုုိးရကိုု အေရးယူမႈေတြ ပိတ္ဆိုု႔မႈေတြ လုုပ္ဖိုု႔  ခက္ေနတယ္။၊ အတားအဆီးကိုု ရင္ဆိုုင္ေနၾကရတယ္လိုု႔ ျမင္လာၾကတယ္။
ဒါကိုု ႏႈိင္းယွဥ္ျပီးေတာ့ လစ္ဗ်ားအေရးအခင္းမွာ ႏိုုင္ငံတကာ အေရးယူပိတ္ဆိုု႔မႈကိုု စစ္ေရးအရ အေရးယူမႈေတြကိုု တရုုတ္အစုုိးရက လက္ပိုုက္ၾကည့္ေနေသာ္လည္းပဲ ျမန္မာျပည္ကိုု ကုုလက အေရးယူႏိုုင္ဖိုု႔အေရးမွာ တရုုတ္က ဗီတိုုလက္နက္ကိုုင္ျပီး တေလ်ာက္လုုံးမွာ ကန္႔ကြက္ေနခဲ့တာ ဘာသေဘာလဲ၊ တရုုတ္ဟာ ဘယ္လိုုမ်ဴိ္းလဲလိုု႔ က်ေနာ္တိုု႔ ျပည္သူေတြၾကားမွာ ေမးခြန္းေတြက ပိုုျပီး ထြက္လာျပီ ျဖစ္တယ္ လိုု႔ ေျပာခ်င္တယ္။ ဒါဆိုုရင္ ေနာက္ပိုုင္းမွာ တရုုတ္အစုုိးရကိုုယ္တိုုင္လည္း ျမန္မာျပည္အေရးကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ကိုုယ္တိုုင္လည္း ဆင္ျခင္ရေတာ့မယ္ အေနအထားကိုု ေရာက္လာလိမ့္မယ္ လိုု႔ ထင္တယ္။

ဒါဆိုုရင္ အာဏာရွင္ႏိုုင္ငံေတြ၊ တပါတီ အာဏာရွင္ႏိုုင္ငံေတြကေကာ လစ္ဗ်ားျပည့္ရွင္ ကဒါဖီကိုု ၾကည့္ျပီး ဘယ္လုုိ သင္ခန္းစာေတြ ယူၾကမယ္ ထင္သလဲ ဆရာ။

တရုုတ္ျပည္ကိုုယ္တိုုင္ကလည္း သူတိုု႔ပါတီညီလာခံမွာ အစုုိးရေခါင္းေဆာင္အဆင့္ဆင့္က ႏိုုင္ငံတိုုးတက္ေအာင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုုပ္ရမယ္ ဘာညာနဲ႔ ထုုတ္ေျပာတာေတြ ၾကားရတယ္။ ရုုရွားျပည္ေထာင္စုုမွာကလည္း လက္ရွိ အာဏာရွင္ ပူတင္ကိုု ရာထူးက ဆင္းေပးဖိုု႔ ဘာညာ စတဲ့ လူငယ္ေတြရဲ့ လႈပ္ရွားမႈေတြ ေပၚေပါက္လာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲလားေတာ့ မသိဘူး၊ ကုုလသမဂၢ လုုံျခဳံေရးကာင္စီမွာ ရုုရွားေကာ၊ တရုုတ္ကိုုယ္တိုုင္ေကာက ႏိုုင္ငံတကာက အစုုိးရေတြနဲ႔ ထပ္တူ သေဘာထား ရွိတယ္လိုု႔ ျပသလာတယ္။
သုုိ႔ေသာ္လည္းပဲ တဖက္က ျပန္ၾကည့္ရင္ေတာ့ ျမန္မာစစ္အစုုိးရက သူတိုု႔စစ္တပ္ကိုု နားသြင္းလာႏိုုင္တာက လစ္ဗ်ားမွာလိုုမ်ဴိး စစ္တပ္က အကြဲကြဲ အျပားျပား မျဖစ္ဘူး။ ငါတိုု႔မွာလည္း  မျဖစ္ဘူး။ ဒါမ်ဴိး ေျပာလာႏိုုင္တယ္။ ငါတိုု႔လုုပ္ေပးထားတဲ့ လႊတ္ေတာ္ေတြ အစုုိးရေတြမွာ လူေတြက ေက်နပ္တယ္၊ သေဘာတူတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ငါတိုု႔ကိုု ဘာမွ ျပန္လွန္ျပီး လႈပ္ရွားတာေတြ မျဖစ္လာဘူး။ ငါတိုု႔ လုုပ္တာေတြဟာ တိုုင္းျပည္အတြက္ ျပည္သူအတြက္ မွန္ကန္တယ္လိုု႔ ၀ါဒေတြ ဘာေတြ ျဖန္႔လာႏိုုင္တယ္။ ဒါမ်ဳိး ျမန္မာအစုုိးရက တုုန္႔ျပန္မလား ဆိုုတာကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္ ေမးခြန္းတခုုေပါ့ေလ။

ဟုုတ္ကဲ့ပါ ဆရာ။ အခုု လစ္ဗ်ားတိုု႔ ျမန္မာတိုု႔လိုု ႏိုုင္ငံေတြက အာဏာရွင္ေတြနဲ႔ သူ႔ႏိုုင္ငံသားေတြရဲ့ အေျခအေနနဲ႔ တုုန္႔ျပန္မႈေတြကိုု သုုံးသပ္ျပီးတဲ့ေနာက္ သဘာ၀ေဘးဒဏ္နဲ႔ နယူကလီးယားဓာတ္အားေပးရုုံ ပ်က္စီးမႈ အႏၱရာယ္ကိုု ရင္ဆိုုင္ ျဖတ္သန္းေနရတဲ့  ဂ်ပန္ျပည္နဲ႔ ဂ်ပန္ႏိုုင္ငံသားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ ဆရာက ဘာေျပာခ်င္သလဲ ဆရာ။

ဂ်ပန္ျပည္က ၾကဳံေတြ႔ေနရတဲ့ အႏၱရာယ္က ေရ၊ ေျမ၊ ေလ၊ မီး ဓာတ္ၾကီး ေလးပါးစလုုံးရဲ့ ေဘးအႏၱရာယ္ကိုု ခံစားေနၾကရတယ္။ လူေတြ ေသာင္းခ်ီျပီး ေသေက်တယ္။ လုုပ္ငန္းေတြ စီးပြားေရးေတြ အၾကီးအက်ယ္ ထိခုုိက္ ပ်က္စီးၾကရတယ္။ သူတိုု႔ရင္ဆိုုင္ေနရတဲ့ ေဘးဒုုကၡၾကီးဟာ ဘယ္ေလာက္ၾကီးမားတယ္ဆိုုတာ က်ေနာ္တိုု႔ ျမင္ေတြ႔ ေနရျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုုင္ငံတကာက အစုုိးရေတြ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ျပည္သူေတြ အကုုန္လုုံးက ရပ္ၾကည့္ျပီး မေနဘဲ ၀ုုိင္း၀န္းျပီးေတာ့ ကူညီေရး၊ ကယ္ဆယ္ေရး၊ အားေပးေထာက္ပံ့ေရးေတြဟာ တိုုင္ပင္စရာေတာင္ မလုုိဘဲ ၀င္ေရာက္လာၾကတာကိုု ေတြ႔ေနရတယ္။
အဲသည္မွာ သူတိုု႔ ႏိုုင္ငံနဲ႔ ႏိုုင္ငံသားေတြက အလြန္ၾကီးမားတဲ့ တိုုင္းျပည္ပ်က္မတတ္ျဖစ္တဲ့ အေရးအခင္းၾကီးကိုု ဘယ္လိုု ၾကံ့ၾကံ့ခံ ရင္ဆိုုင္ၾကသလဲ ဆိုုတာဟာ က်ေနာ္တိုု႔အတြက္ အတုုယူစရာ၊ သင္ခန္းစာယူစရာ ျဖစ္တယ္လိုု႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
သူတိုု႔တေတြဟာ စည္းစည္းလုုံးလုုံး ညီညီညြတ္ညြတ္ တည္တည္ျငိမ္ျငိမ္နဲ႔ ရင္ဆိုုင္ၾကတာကိုု ေတြ႔ရပါတယ္။ စည္းကမ္းတက် ရွိၾကတာကိုု မ်က္၀ါးထင္ထင္ ျမင္ရတယ္။ အျခားေနရာ ေဒသေတြလိုု အျခားေဒသေတြက ေဘးဒုုကၡေတြမွာလိုု လူေတြက ခိုုး ဆိုုး လုုယက္တာေတြ၊ တိုုက္ၾက ခိုုက္ၾကတာေတြ မျမင္ၾကရဘူး။ အလြန္ ေကာင္းမြန္တဲ့ လူထုုရဲ့ စိတ္ဓာတ္၊ ဒါမွမဟုုတ္ရင္လည္း လူမ်ဴိးတမ်ဴိးရဲ့ စိတ္ဓာတ္လိုု႔ ေျပာလိုု႔ ရပါတယ္။
ဒၤီလိုုမ်ဴိး သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ေတြ ေတြ႔ေနရတာေတာင္မွ သူတိုု႔အစုုိးရ ဘာေျပာသလဲဆိုုေတာ့ အံ့ၾသစရာေကာင္းတာက ျမန္မာျပည္အတြက္ ေပးမယ္လိုု႔ ေျပာထားတဲ့ လူမႈေရးကူညီမႈေတြကိုု ကတိေပးထားတဲ့အတုုိင္း ဆက္ေပးသြားမယ္လိုု႔ ထုုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုုလိုုက္တာဟာလည္း အလြန္ကိုု ေလးစားဖြယ္ရာေကာင္းတယ္။
ျပီးေတာ့လည္း အႏုုျမဴဓာတ္ေပါင္းဖိုု ေပါက္ကြဲ ပ်က္စီးေနတာကိုု ကာကြယ္ဖိုု႔ ကယ္တင္ဖိုု႔ စက္ရုုံ၀င္းထဲမွာ အသက္စြန္႔ျပီး၊ ကိုုယ္က်ဴိးစြန္႔ျပီး သြားေရာက္အလုုပ္လုုပ္ေနၾကတဲ့ အလုုပ္သမားေတြ ႏိုုင္ငံသားေတြဟာလည္း အလြန္ကိုု ေလးစားဖြယ္ရာ၊ ခ်ီးက်ဴး ဂုုဏ္ယူဖြယ္ရာျဖစ္တယ္။
ဒါေတြဟာ က်ေနာ္တုုိ႔ေတြ အမ်ားၾကီး နမူနာယူရမယ္၊ အတုုယူရမယ္လိုု႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒါေတြဟာ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ကမာၻၾကီးမွာ ေမာ္ကြန္းတင္က်န္ရစ္မယ္ လိုု႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
ေနာက္ျပီးေတာ့ အဲသည္မွာ ဂ်ပန္ျပည္တျပည္လုုံးမွာ ရွိေနတဲ့ လူေတြ အားလုုံးကိုု အစုုိးရေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ကယ္ဆယ္ေရးေတြ လုုပ္ေနၾကတယ္၊ အဲသည္မွာ က်ေနာ္တိုု႔ ျမန္မာျပည္က ေရာက္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏိုုင္ငံသားေတြ အေၾကာင္းကိုုလည္း က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
ဂ်ပန္ျပည္မွာ က်ေနာ္တိုု႔ ျမန္မာႏိုုင္ငံသားေတြ ၂ ေသာင္း ေက်ာ္ေလာက္ ရွိတယ္ လိုု႔ ၾကားသိရပါတယ္။ ဂ်ပန္ျပည္မွာ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ႏိုုင္ငံျခားသားေတြကိုု ကူညီမႈေတြ၊ ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ လုုပ္ဖိုု႔ကေတာ့ သက္ဆိုုင္ရာ ႏိုုင္ငံျခား သံရုုံးေတြရဲ့ အခမ္းက႑ကလည္း အေရးပါတယ္လိုု႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ တရုုတ္သံရုုံးကိုုယ္တိုုင္က သူတုုိ႔ႏိုုင္ငံသားေတြကိုု ေစာင့္ေရွာက္ဖိုု႔ ကူညီဖိုု႔ လုုပ္ေပးေနတယ္လိုု႔ ေတြ႔ေနရခ်ိန္မွာ ဂ်ပန္ျပည္က ျမန္မာသံရုုံးက ျမန္မာႏိုုင္ငံသားေတြကိုု ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ဖိုု႔ သတင္းျပန္ၾကားေပးဖိုု႔ ဘာမွ လုုပ္ေပးတယ္လိုု႔ က်ေနာ္တိုု႔ ၾကားသိရျခင္း မရွိပါဘူး။ ဘယ္လုုိ ျမန္မာလူမ်ဴိးပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ျမန္မာသံရုုံးက ေစာင့္ေရွာက္ေပးသင့္တယ္လိုု႔ ျမင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔ ဘယ္လိုုမ်ဴိး ကူညီမႈ ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုုပ္ေပးရမလဲလိုု႔ က်ေနာ္တိုု႔ က ေတြးေနရပါတယ္။ က်ေနာ္တုုိ႔ ၾကားမိသေလာက္ကေတာ့ ျမန္မာအမ်ဴိသားေတြကိုုယ္တိုုင္ကလည္း ကိုုယ့္အားကိုုယ္ကိုုး အခ်င္းခ်င္း အသိေပးျပန္ၾကားျပီး အားေပးကူညီမႈေတြ လုုပ္ေနၾကတယ္ ၾကားလိုု႔လည္း ၀မ္းသာမိပါတယ္ လိုု႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
ေနာက္တခ်က္ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဂ်ပန္နဲ႔ ျမန္မာႏိုုင္ငံသား အခ်င္းခ်င္းေတြရဲ့ နားလည္မႈနဲ႔ဆက္ဆံေရးပါ။ က်ေနာ္တိုု႔ ျမန္မာႏိုုင္ငံသားေတြနဲ႔ ဂ်ပန္ႏိုုင္ငံသားေတြၾကားမွာ အျမဲတမ္း ခ်စ္ခင္မႈ ရင္းႏွီးမႈေတြ ရွိခဲ့တယ္။ ဒုုတိယကမာၻစစ္အတြင္းမွာေတာင္ ျမန္မာေတြဟာ ဖက္ဆစ္စနစ္ကိုု ေတာ္လွန္ခဲ့ေပမယ့္ စစ္ရႈံးတဲ့ ဂ်ပန္စစ္သားေတြကိုု ေကာင္းမြန္စြာ ဆက္ဆံတာ၊ ေစာင့္ေရွာက္တာေတြ လုုပ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အခုုအခ်ိန္မွာလည္း က်ေနာ္တိုု႔ေတြကလည္း က်ေနာ္တိုု႔ တတ္ႏိုုင္တဲ့ နည္းနဲ႔ ေမတၱာ၊ ေစတနာ ေတြနဲ႔ ရွိတဲ့ ကူညီ အားေပးမႈေတြ လုုပ္ကိုုင္ၾကဖိုု႔ ေဆာင္ရြက္ေနၾကတာကိုု ေတြ႔ေနရပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ကအစ ပါတီ၀င္ေတြကိုုယ္တိုုင္လည္း အားေပးကူညီမႈေတြ လုုပ္ဖိုု႔ စီစဥ္ေနတယ္။ ကဗ်ာဆရာေတြကလည္း ကဗ်ာစာအုုပ္ထုုတ္တာ၊ ရန္ပုုံေငြ လႈပ္ရွားမႈ လုုပ္တာေတြ တတ္စြမး္သေလာက္ လုုပ္ေနၾကတယ္လိုု႔ သိရပါတယ္။
က်ေနာ္တိုု႔ ျမန္မာႏိုုင္ငံသားေတြကလည္း ေက်းဇူးသိတတ္တဲ့ သူမ်ဴိး၊ မိတ္ေဆြေကာင္း မိတ္ေဆြစစ္အျဖစ္ ရပ္တည္တဲ့ လူမ်ဴိးအျဖစ္ ရပ္တည္ ေဆာင္ရြက္ၾကတဲ့အေၾကာင္းကိုုလည္း ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဆရာ။
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

တာလီဘန္ ျပႆနာသည္ လူထုအံုၾကြမႈ ေပၚေပါက္လွ်င္ ကဒါဖီ စတိုင္ဖမ္းရန္ ဦးသန္းေရႊဇာတ္ပ်ိဳးထားျခင္းသာျဖစ္


March 22, 2011


FNG ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္း ပတ္ အတြင္း ရခုိင္ျပည္ နယ္ ႏွင့္ ဘဂၤလား ေဒရွ္ နယ္စပ္ ဥ္ တာလီဘန္ဟု
ယူဆ ရသူ ၁၀၀ ခန္ ့ဖမ္းဆီး ရမိသည္ ဆိုျခင္း သည္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ ဥ္ လူထု အံုၾကြမႈ မ်ား ေပၚ
ေပါက္လာ ပါက လစ္ဗ်ား ေခါင္းေဆာင္ ကဒါဖီ ကဲ့ သို ့အယ္(လ)ခိုင္ဒါ အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ ့၏
လက္ခ်က္ ဟု စြပ္ဆြဲ ၍ ရေအာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးႀကီး ၏ ရူးေၾကာင္ေၾကာင္ အစီအစဥ္ ျဖစ္သည္
ဟု ေနျပည္ေတာ္မွ အမည္ မေဖာ္လို သည့္ စစ္အရာရွိ တစ္ဦး က FNG သို ့ေျပာသည္။

၂၀၀၁ ခုႏွစ္ အာဖဂန္ နစၥတန္ ႏိုင္ငံ ဥ္ အေမရိကန္ ႏွင့္ ႏိုင္ငံ တကာတပ္မ်ား ၏ ထိုးစစ္ေၾကာင့္
တာလီဘန္ အစိုးရ အဖြဲ ့ၿပိဳကြဲသြားၿပီး ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံ မ်ား သို ့ပ်ံ ႏွံ သြားရာ တြင္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ
သည္ လည္း တာလီဘန္ တို ့ခိုေအာင္းရာ ဟု ႏိုင္ငံ တကာ စစ္ေရး အကဲခတ္ တို ့သံုးသပ္ ခဲ့စဥ္
က ျမန္မာ ႏိုင္ငံ တြင္ မည္သည့္ တာလီဘန္ မွာ မရွိ ပါ ဟု စစ္အစိုးရ က ဖင္ပိတ္ျငင္း ခဲ့သည္။

၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ေမလ ရန္ကုန္ ၿမိဳ ့ မဂၤလာေတာင္ညႊန္ ့ၿမိဳ ့နယ္ ကုန္သြယ္ေရး ဗဟိုဌာန ႏွင့္ အျခား
ေနရာမ်ား တြင္ ဆက္တိုက္ ဗံုးခြဲ ခံရစဥ္ ထိုင္းေတာင္ ပိုင္း သို ့မဟုတ္ အျခား ႏိုင္ငံတကာ အၾကမ္း
ဖက္ အဖြဲ ့မ်ား ၏ လက္ ခ်က္ ဟု ထိုင္း တာ၀န္ ရွိသူမ်ား က သံုးသပ္ ခဲ့စဥ္ က လည္း ျမန္မာ
စစ္အစိုးရသည္ ျပည္ပေရာက္ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူမ်ား ဟု သာ ေခါင္းစဥ္ တပ္ခဲ့သည္။

ယခင္ က ရခိုင္ ျပည္နယ္ တြင္ မူဂ်ာေဟဒင္ သူပုန္မ်ား ေလ့က်င့္ ေပးထားသည့္ ရခိုင္-မြတ္စလင္
လက္နက္ ကိုင္ အဖြဲ ့မ်ား ရွိေသာ္ လည္း ထိုသူပုန္မ်ား မွာ အိုစမာဘင္ လာဒင္ ၏ ေက်ာေထာက္
ေနာက္ ခံ လုပ္မႈ ျဖင့္ အာဏာရရွိလာသည့္ တာလီဘန္ အဖြဲ ့ ႏွင့္ တိုက္ ရိုက္ ဆက္စပ္ ျခင္း မရွိ
ေခ်။

ႏိုင္ငံတကာဥ္ ျဖစ္ပြားသည့္ လူထု အံုၾကြမႈ မ်ား တြင္ အာဏာရွင္မ်ားက ဆႏၵျပသူမ်ား ကို အၾကမ္း
ဖက္ သမားအျဖစ္ စြပ္ဆြဲရာ အေနာက္ ႏိုင္ငံ အစိုးရမ်ား ေတြေ၀မႈမ်ား ရွိခဲ့သည္ ကို ရိပ္စား မိသည့္
စစ္အစိုးရက ယခု ကဲ့ ဇာတ္ပ်ိဳးထား ျခင္း ျဖစ္သည္ ဟု ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန မွ အရာရွိတစ္
ဦး ကေျပာသည္။

အကယ္၍ လူထု အံုၾကြမႈ မ်ား ျဖစ္ေပၚလာပါက စစ္အစိုးရ က ဆႏၵျပသူမ်ား ကို ထိုသို ့စြပ္ဆြဲ ပါက
ကဒါဖီ ထက္ ပို၍ ဟာသ ေျမာက္ သည့္ ဗီဒီယို ကလစ္ တစ္ခု ကို ရႈ စားရအံုး မည္ ဟု ျမန္မာ
ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခား သတင္းေထာက္မ်ား အသင္း မွ အဖြဲ ့၀င္ တစ္ဦးက Freedom News Group
သို ့ေျပာသည္။
http://freedomnewsgroup.com/2011/03/22/taliban/

ယီမင္ စစ္တပ္အႀကီးအကဲအခ်ဳိ႕ ဆႏၵျပသူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္း



By ဗီြအုိေအ (ျမန္မာဌာန) တနလၤာ, 21 မတ္ 2011
ယီမင္ႏုိင္ငံမွာ ျပႆနာေတြ ပတ္လည္၀ိုင္းေနတဲ့ သမၼတ အလီ အဗၺဒူလာ ဆာေလး (Ali Abdullah Saleh) အေပၚ ေထာက္ခံမႈေတြ သိသိသာသာ က်ဆင္းေနခ်ိန္မွာပဲ အႀကီးတန္း စစ္ေခါင္းေဆာင္ အမ်ားစုဟာလည္း သမၼတ ဆာေလး အာဏာက ဖယ္ရွားေရး ေတာင္းဆို ဆႏၵျပေနၾကသူေတြနဲ႔အတူ ပူးေပါင္းလိုက္ၾကပါတယ္။

ယီမင္ႏုိင္ငံရဲ႕ ထိပ္တန္း စစ္ေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္တဲ့ မစၥတာ ဆာေလးနဲ႔ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ အလုပ္လုပ္ခဲ့သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အလီ မုိဆန္ အယ္လ္-အာမာ (Ali Mohsen Al-Ahmar) က ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ လူထုဆႏၵျပပြဲေတြကို သူ ေထာက္ခံေၾကာင္း တနလၤာေန႔က ေၾကညာခဲ့သလို ဆႏၵျပသူေတြအေပၚ ႏွိမ္နင္းမႈေတြကို ျပစ္တင္ ေ၀ဖန္ခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ နာမည္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ၂ ဦးအျပင္ အႀကီးတန္း အစိုးရ အရာရွိ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာလည္း ဆႏၵျပသူေတြဘက္ကေန ရပ္တည္လာခဲ့ၾကပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အာမာ ဆႏၵျပသူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အတိုက္အခံနဲ႔ စစ္တပ္သစၥာခံတို႔ရဲ႕ အတိုက္အခံ တင့္ကားေတြကို ၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕ လမ္းမေတြေပၚမွာ ေနရာခ်ထားသလို မစၥတာ ဆာေလးကို ေထာက္ခံတဲ့ ရီပတ္ဘလီကန္ (Republican) အေစာင့္တပ္ဖြဲ႕ေတြကလည္း သမၼတနန္းေတာ္ကို ကာကြယ္ တပ္စြဲထားၾကပါတယ္။

အစိုးရ အတိုက္အခံဘက္မွာ ရပ္တည္တဲ့ စစ္တပ္ဖြဲ႕က တင့္ကားေတြကို ၿမိဳ႕ေတာ္ အ၀င္ဂိတ္ေတြမွာလည္း ေနရာခ်ထားပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕တပ္ဖြဲ႕ေတြက ျပည္သူေတြကို အကာအကြယ္ ေပးသြားမယ္လို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အာမာက ေျပာပါတယ္။ ဆႏၵျပသူေတြကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ သူ႔ရဲ႕ တပ္ဖြဲ႕အင္အား ေထာင္နဲ႔ခ်ီကို တနလၤာေန႔ အေစာပိုင္းက ေနရာခ်ထားခဲ့ပါတယ္။

တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ယီမင္ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး မုိဟာမက္ နာဆာ အာမက္ (Mohammad Nasser Ahmed) ကေတာ့ စစ္တပ္ဟာ သမၼတကို သစၥာခံဆဲျဖစ္ၿပီး သူ႔အဆို ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းပံုအရ ေပးအပ္ထားတဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကို ဆန္႔က်င္တဲ့ ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္ခ်က္ျဖစ္ျဖစ္ စစ္တပ္က ဟန္႔တားသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ေ၀ဖန္ျပစ္တင္မႈေတြ ခံေနရေပမဲ့လည္း ျပည္သူအမ်ားစုဟာ သူ႔ကို ေထာက္ခံေနတုန္းပဲလို႔ သမၼတ ဆာေလးကလည္း ဆုိပါတယ္။

ႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးပါဆံုး လူမ်ဳိးစုေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္တဲ့ ရွိတ္ခ္ ဆာဒက္ အယ္လ္-အာမာ (Sheik Sadeq al-Ahmar) ကလည္း ဆႏၵျပပြဲေတြကို ေထာက္ခံတဲ့အေၾကာင္း တနလၤာေန႔က ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
http://www.voanews.com/burmese/news/yemen-protests-118403559.html

ေသာက္သံုးေရ အရင္းအျမစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခ်ိန္မီ ထိန္းသိမ္းဖို႔လို



By မသင္းသီရိ အဂၤါ, 22 မတ္ 2011

ဒီေန႔က်ေရာက္တဲ့ ကမၻာ့ေသာက္သုံးေရေန႔မွာ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံက ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေသာက္သံုးေရ ရွားပါးမႈေၾကာင့္ မသန္႔ရွင္းတဲ့ေရကို အသံုးျပဳေနၾကရတဲ့သူေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ ဒီလို ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းႏိုင္ေရးအတြက္ ျမစ္ေရခန္းေျခာက္မႈ ျပႆနာကိုလည္း အစိုးရက အခ်ိန္မီ ထိန္းသိမ္းေပးဖို႔ကိုလည္း တိုက္တြန္းေနၾကပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို မသင္းသီရိက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေသာက္သံုးေရ ရွားပါးမႈ ျပႆနာ၊ ေရမသန္႔ရွင္းတဲ့ ျပႆနာေတြအျပင္ ျမစ္ေရခန္းေျခာက္မႈ ျပႆနာေတြ အေတာ္ေလး ႀကံဳေနရတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဒီကေန႔ က်ေရာက္တဲ့ ကမၻာ့ေရေန႔မွာ မွတ္ခ်က္ေပးရမွာပါ။

ႏိုင္ငံရဲ႕ေနရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ပူျပင္းတဲ့ ေႏြရာသီ ေရာက္လာရင္ ေသာက္သံုးေရ ျပတ္လပ္တာ၊ ေရတြင္းေရကန္ ခန္းေျခာက္တာေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ မႏွစ္ကဆို ၀မ္းေရာဂါေတြလည္း အေတာ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ပဲခူးတိုင္း အေရွ႕ျခမ္းမွာဆိုရင္ မႏွစ္က ေရရွားပါးမႈ ျပႆနာ အႀကီးအက်ယ္ ႀကံဳခဲ့ရတဲ့ ေနရာတခု ျဖစ္ပါတယ္။

“မႏွစ္က ေသာက္ေရေရာ၊ သုံးေရေရာ အေတာ္ေလး အခက္အခဲ ျဖစ္သြားတယ္ဗ်။ ကားႀကီးေတြနဲ႔ မုိးကာေတြထဲကို ေရေတြေလွာင္ၿပီးေတာ့မွ ၿမိဳ႕နယ္ေခ်ာင္းက ဆည္ေျမာင္းက လႊတ္တဲ့ေရ၊ ေနာက္ တခ်ဳိ႕ နီးစပ္ရာ ဆည္ေတြက လႊတ္တဲ့ေရေတြကုိ သြားၿပီးေတာ့ စုပ္ယူၿပီးေတာ့မွ ၿမိဳ႕ထဲမွာ ေပးေ၀တာေတြ လုပ္ရတယ္။ မနက္ပုိင္းနဲ႔ ညေနပိုင္းေတြမွာ။”

ပဲခူးတိုင္း ေဒသခံ ေျပာျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုလို ပဲခူးတိုင္း အေရွ႕ျခမ္း ေရရွားပါးတာလိုမ်ဳိး အေနာက္ဘက္ျခမ္းေတြမွာ သိပ္မႀကံဳရေပမဲ့ ေရကို ႀကိဳခ်က္တဲ့အခါ ထံုးဓာတ္မ်ားတာမ်ဳိး ေတြ႕ရတယ္လို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။

“ေရသန္႔ထုတ္လုပ္တဲ့ ကုမၸဏီေတြက ေရေတြလာၿပီး စမ္းသပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ Iron Toxic ျဖစ္တယ္လု႔ိ ေျပာတယ္။ အ၀ီစိတြင္းေတြ တူးတယ္ဆုိရင္လည္း ေရစမ္းသပ္တဲ့သူေတြက သံဓာတ္ေတြ အရမ္းမ်ားေနတဲ့ လကၡဏာ ေတြ႕တဲ့အတြက္ ေသာက္သုံးရန္မသင့္ ဆုိတဲ့အထဲမွာ ပါတယ္ဗ်။ ေတာနယ္ဘက္ေတြကေတာ့ ေရကန္ႀကီးထဲကေနၿပီးေတာ့ ေသာက္တယ္၊ ေရတြင္းေတြက ေသာက္တာ မ်ားတယ္။ အိမ္ေတြမွာ ေရေႏြးအုိးႀကိဳတဲ့ အုိးေတြဆုိရင္လည္း ခ်ဳိးေတြ အထူႀကီး တက္သြားတဲ့အထိ အရမ္းမ်ားတယ္ဗ်၊ ေရခ်ဳိးေတြ။ ထုံးဓာတ္မ်ားတဲ့သေဘာ ရွိတယ္ဗ်။”

အခုလို ေရရွားပါးတာ၊ ေရမသန္႔တာေတြကို ဧရာ၀တီတိုင္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္းေတြမွာ အႀကီးအက်ယ္ ႀကံဳရသလို ရန္ကုန္လို ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာလည္း လွ်ပ္စစ္မီးမရရင္ သံုးေရေသာက္ေရ ျပတ္လပ္တဲ့ ျပႆနာ ႀကံဳၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ အေျခအေနေတြအျပင္ ေသာက္သုံးေရ အရင္းအျမစ္ တခုျဖစ္တဲ့ ျမစ္ေၾကာင္းေတြ ခန္းေျခာက္လာမႈဟာ အဓိက သတိထားစရာ ျဖစ္ေနၿပီလို႔ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ေလ့လာသူေတြက မွတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ပင္မေသြးေၾကာႀကီး တခုျဖစ္တဲ့ ဧရာ၀တီျမစ္ဟာ အခုဆိုရင္ ျမစ္ေရခန္းေျခာက္ၿပီး ေသာင္ထြန္းမႈ ပိုက်ယ္ျပန္႔လာတာနဲ႔အတူ ျမစ္ေရေတြအတြင္း အဆိပ္အေတာက္ ျဖစ္ေစတဲ့ ဓာတုေဆး၀ါးမ်ဳိးေတြလည္း ေတြ႕လာေနတယ္လို႔ မႏၲေလးၿမိဳ႕က ေမာ္ဒန္ဂ်ာနယ္ရဲ႕ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေက်ာ္ရင္ျမင့္က ေျပာပါတယ္။

“တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အေျခအေနက ေတာ္ေတာ္ကို ဆုိးလာတယ္။ အခုဆိုရင္ ျမစ္ေရက ေသာက္ရဲစရာ မရွိေတာ့ဘူး။ ျမစ္ကမ္းတ၀ုိက္မွာရွိတဲ့ စက္႐ုံေတြက စြန္႔ပစ္ေရေတြ ေတာ္ေတာ္ကိုဆုိးတဲ့ အေျခအေနကို ေတြ႕ေနရတယ္။ ျမန္မာျပည္ အထက္ပိုင္း ထီးခ်ဳိင့္တ၀ုိက္မွာရွိတဲ့ စက္႐ုံတခ်ဳိ႕က စြန္႔ပစ္တဲ့ ေရေတြေၾကာင့္ အဲဒီနားမွာဆုိ ဧရာ၀တီ လင္းပုိင္ေတြ မရွိေတာ့ဘူးလို႔ သိရတယ္။ ေနာက္တခါ ေရႊက်င္တဲ့သူေတြ စြန္႔ပစ္တဲ့ ေရေတြထဲမွာ ျပဒါးေတြ ပါတဲ့အတြက္ ျပဒါးအဆိပ္သင့္ၿပီး ငါးေတြမွာ အႏၲရာယ္ ျဖစ္လာတယ္ ဆုိတာမ်ဳိးေတြ မ်ဳိးစုံ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီဘက္ပုိင္းမွာ သိလာရတယ္၊ ၾကားလာရတယ္၊ ေတြ႕လာရပါတယ္။”

မႏၲေလးၿမိဳ႕က သတင္းအယ္ဒီတာ၊ စာေရးဆရာ ဦးေက်ာ္ရင္ျမင့္ ေျပာျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဧရာ၀တီျမစ္ကို မွီတင္းလုပ္ကိုင္ေနၾကတဲ့ စိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းေတြ ပ်က္စီး ထိခိုက္လာတဲ့အျပင္ ဧရာ၀တီတြင္း ေရေၾကာင္းလုပ္ငန္းေတြပါ ထိခိုက္လာတဲ့ အဆင့္ထိ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ သစ္ေတာေတြခုတ္တာ၊ ေတာမီးေလာင္တာ၊ ေတာေတြခုတ္ၿပီး စိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္တာဟာ အေပၚယံ ေျမဆီလႊာေတြ ပ်က္စီးမႈကို ျဖစ္ေစၿပီး ဒါဟာ ျမစ္ေၾကာင္းပ်က္စီးမႈအတြက္ အဓိကက်တဲ့ အခ်က္တခ်က္လည္း ျဖစ္တယ္လို႔ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ၀ါသနာရွင္ ဆရာ ဦးအုန္းက ဆိုပါတယ္။

“ဧရာ၀တီ ျမစ္႐ုိးတေလွ်ာက္မွာ အေဆာက္အဦးေတြ ေဆာက္ဖို႔ သဲတုိ႔ ေက်ာက္တုိ႔ သယ္ၾကတယ္။ ကမ္းပါး ၿပဳိတယ္။ ကမ္းပါးၿပိဳတဲ့အတြက္ ႏုံးေတြပို႔တယ္။ ကမ္းပါးၿပိဳတဲ့အတြက္ စုိက္ပ်ဳိးေျမေတြလည္း ပ်က္စီးတယ္။ ေရကာတာေတြ ေဆာက္တဲ့အခါၾကေတာ့ အဓိက ေရေပးေနတဲ့ Water Shed၊ Water Shed ကို ထည့္မစဥ္းစားရင္ အဓိပၸာယ္ မရွိဘူး။ ေတာေတြ ရွိရမယ္၊ ၿခဳံပုတ္ေတြ ရွိရမယ္။ အဲဒါေတြမရွိရင္၊ မထိန္းရင္ မရဘူး။”

အလားတူ သံလြင္၊ စစ္ေတာင္း စတဲ့ ျမစ္ေတြမွာလည္း ဧရာ၀တီျမစ္လိုပဲ ေရခန္းေျခာက္မႈ၊ ေျမဆီလႊာ ပ်က္စီးမႈေတြ ႀကဳံေနရၿပီလို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။ အခုလို ေရမသန္႔ရွင္းတဲ့ ျပႆနာနဲ႔ ျမစ္ေရ ခန္းေျခာက္လာတာေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အေျခအေနဆိုး တခုမွာ ႀကံဳေနရေပမဲ့ ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ အဆင့္မွာ ရွိေနေသးတာမို႔ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရ အေနနဲ႔ အခ်ိန္မီ ထိန္းသိမ္းဖို႔ကိုလည္း တိုက္တြန္းပါတယ္။

“ေရကလည္း မသန္႔ေတာ့ဘူး။ ေရေတြကို Quality သန္႔တဲ့အခါမွာ ဘုိကေလးတို႔၊ ဖ်ာပုံတို႔မွာရွိတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ရြာေတြမွာ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္တဲ့ ဓာတ္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပါလာတယ္။ ဘက္တီးရီးယားေတြ ဘာေတြ ေတြ႕ရတယ္။ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္ သိပ္စုိးရိမ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံက ကံေကာင္းေသးတယ္။ ဒီျမစ္ေတြ ေခ်ာင္းေတြက တျဖည္းျဖည္းေတာ့ ဆုိးေနၿပီ။ သုိ႔ေသာ္ အဆိုးႀကီးအဆင့္ မေရာက္ေသးတဲ့အတြက္ အခ်ိန္မီေသးတယ္။ ေတာေတြ၊ Water Shed ေတြကို ထိန္းပါ။”

ဒီကေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႀကံဳေနရတဲ့ ေရရွားပါးမႈ၊ ေရမသန္႔ရွင္းမႈေတြနဲ႔ အတူ ျမစ္ေၾကာင္းေတြ ေရခန္းေျခာက္လာမႈ အေျခအေနေတြကို ဆရာ ဦးအုန္း ေျပာျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
http://www.voanews.com/burmese/news/myanmar-water-118425964.html

NLD အခမဲ့ ေဆးခန္းဖြင့္


သဲသဲ | အဂၤါေန႔၊ မတ္လ ၂၂ ရက္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ၁၀ နာရီ ၅၆ မိနစ္

နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ ရန္ကုန္တုိင္း ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ (ေတာင္ပိုင္း) ရွိ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားကို အခမဲ့ ေဆးကုေပးရန္အတြက္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD က တနလၤာေန႔တြင္ ေဆးခန္းတခု ဖြင့္လွစ္လိုက္သည္။

ကုသိုလ္ျဖစ္ ေဆးကုခန္းကို ေတာင္ဒဂံု ၇ဝ ရပ္ကြက္ရွိ ဦးသိန္းစိုး ေနအိမ္၌ တနလၤာေန႔တိုင္း မနက္ ၉ နာရီမွ ေန႔လည္ ၁၂ နာရီအထိ ဖြင့္လွစ္မွာ ျဖစ္သည္။

“ဒီလူေတြအတြက္ တရက္ဆိုတရက္ သိသာေတာ့ ေဆးခန္းကို ရွိတဲ့ေငြနဲ႔ အျမန္ဖြင့္လိုက္တာ။ ကုတင္ရယ္လို႔ေတာင္ မရွိေသးပါဘူး။ ၾကမ္းျပင္မွာ ေစာင္ခင္းျပီးေတာ့ ေလာေလာဆယ္ ကုေပးေနတာ” ဟု ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ NLD တဲြဘက္အတြင္းေရးမႉး ကိုညီညီက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။ စတင္ဖြင့္လွစ္သည့္ေန႔တြင္ လူနာ ၄ဝ ေက်ာ္ လာေရာက္ကုသမႈ ခံယူခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။

လူနာမ်ားကို Blood Give (BG) ေသြးအကူအညီေပးေရး အဖြဲ႔ကလည္း အဝတ္အစားႏွင့္ ဆန္ႏု႔ိဆီဘူး ၂ လံုးစီ ေဝငွေပးခဲ့ေသးသည္။ BG မွာ NLD ပါတီဝင္ႏွင့္ ပါတီဝင္မဟုတ္သည့္ လူငယ္မ်ား စုဖြဲ႔ထားၿပီး၊ အေရးေပၚ ေသြးလႉဒါန္းကာ လူမႈကူညီေရးမ်ား လုပ္ကိုင္ၾကသည္။

လိုအပ္သည့္ ေဆးဝါးႏွင့္ ကုန္က်စရိတ္မ်ားအတြက္ NLD အဖြဲ႔ဝင္မ်ား၏ လႉဒါန္းေငြျဖင့္ မတည္ခဲ့ကာ၊ ေရရွည္အတြက္ အလွည့္က် ကုသေပးႏိုင္မည့္ ဆရာဝန္၊ အကူဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ေဆးဝါးဝယ္ယူရန္ ရန္ပံုေငြ မရွိေသးေၾကာင္း ကိုညီညီက ေျပာသည္။

“ေလာေလာဆယ္ ဘာရန္ပံုေငြမွကို မရွိတာ။ အခုဖြင့္တာလည္း က်ေနာ္တို႔ ၿမိဳ႕နယ္(စည္း)က ရွိတဲ့ေငြေတြ နည္းနည္းစီ စုၿပီး လုပ္ထားပါ။ ေဆးခန္းနာမည္လည္း မရွိေသးပါဘူး” ဟု သူက ဆိုသည္။

ေတာင္ဒဂံု ၆၉ ရပ္ကြက္တြင္ မတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔၌ ေလျပင္းက်ေရာက္သျဖင့္ အိမ္ေျခ ၁၅ဝ ခန္႔ ပ်က္စီးခဲ့ရာ၊ အခင္းျဖစ္ရာသို႔ NLD ပါတီဝင္မ်ားက သြားေရာက္၍ ေဆးကုသေပးခဲ့ၾကေသးသည္။

၎တို႔ေဆးခန္းတြင္ မကုသႏုိင္သည့္ လူနာမ်ားကိုမူ သက္ဆိုင္ရာ ေဆး႐ံုမ်ား၌ သြားေရာက္ကုသႏိုင္ရန္ အလုပ္ျဖစ္ေျမာက္ေရး ေကာ္မတီက စီစဥ္ေပးသြားမည္။ ေကာ္မတီကို ျပည္သူ႔အက်ဳိးျပဳလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္ရန္ မတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ စည္း႐ံုးေရးအဖြဲ႔ဝင္ ၇ ဦးျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

မတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ၿပီးဆံုးခဲ့သည့္ NLD ျပည္နယ္/တိုင္း ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ အစည္းအေဝး၌ ျပည္သူ႔အက်ဳိးျပဳလုပ္ငန္းမ်ား အရွိန္ျမင့္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အခမဲ့ ကုသိုလ္ျဖစ္ေဆးခန္း ေပၚေပါက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။

ထို႔ျပင္ ဂီရီမုန္တုိင္းေၾကာင့္ ပ်က္စီးခဲ့သည့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမပုံၿမိဳ႕နယ္ရွိ က်ီးေခါင္းေတာင္ေစတီ ထီးေတာ္အား ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အမ်ားျပည္သူက လႉဒါန္းေၾကာင္း ကမၺည္းထိုးကာ မတ္လ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္ခဲ့သည့္ တေပါင္းလျပည့္ေန႔တြင္ လႉဒါန္းခဲ့ေသးသည္။
http://www.mizzimaburmese.com/news/inside-burma/7146-nld--.html