Wednesday, September 21, 2011

Aung San Suu Kyi address at CGI (Clinton Global Initiative )conference


http://www.ziddu.com/download/16468159/AungSanSuuKyiaddressatCGIconference.flv.html


http://www.mediafire.com/file/3ae8aka8v9l52rv/Aung%20San%20Suu%20Kyi%20address%20at%20CGI%20conference.flv

ျမန္မာႏိုင္ငံေရာက္တဲ့ တရုတ္ေတြကို ျမန္မာစစ္စစ္ေတြက အသနားခံ


မေန႕က(၂၀.၉.၂၀၁၁ရက္ေန႕) ၾကားလိုက္ရတဲ့ သတင္းတစ္ပုဒ္ေၾကာင့္ စိတ္လည္းမေကာင္း၊ခံလည္း ခံျပင္းတာေၾကာင့္ဒီ ပို႕စ္ကိုတင္လိုက္ပါတယ္၊ျဖစ္ပံုကဒီလိုပါ၊မေန႔က ဗန္းေမာ္က ထြက္လာတဲ့ ခရီးသည္တင္ရွပ္ေျပးေရယာဥ္ဟာ ေရႊကူ၊ကသာ၊ထီးခ်ိဳင့္ေတြ ေက်ာ္လာၿပီး ေမာင္းကုန္းဆိုတဲ့ ရြာ ကိုေရာက္ပါတယ္၊အဲဒီမွာ ရွပ္ေျပးေရယာဥ္ပန္ကာျပဳတ္ၿပီးဧရာ၀တီျမစ္ ထဲက ေရစုတ္တင္ေနတဲ့ေရပိုက္ေခါင္းတစ္ခုကို ၀င္တိုက္မိပါတယ္၊ေရပိုက္ေခါင္းႀကီးဟာ ဘာမွ အပ်က္အဆီး မရွိေပမယ္ ရွပ္ေျပးေရယာဥ္ရဲ႕ နံရံေတြကေတာ့ ပိန္႕ရံႈ႕သြားပါတယ္၊အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေမာင္းကုန္းရြာထဲမွာရွိေနတဲ့ တရုတ္လူမ်ိဳးေတြအမ်ားႀကီး ထြက္လာၿပီး ရွပ္ေျပးေရယာဥ္ကိုျပသနာရွာပါတယ္၊အံ့ၾသစရာက ျပသနာလာရွာတဲ့တရုတ္ေတြထဲမွာ တရုတ္ရဲ ယူနီေဖါင္း၀တ္ထားတဲ့သူေတြလည္း ပါတယ္လို႕ဆိုပါတယ္၊ေနာက္ဆံုး ရွပ္ေျပးယာဥ္ေပၚ ခရီးသည္အျဖစ္ပါလာတဲ့ ခရိုင္အဆင့္ ဌာနဆိုင္ရာအရာရွိေတြက တရုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို သြားေတာင္းပန္မွ ရွပ္ေျပးေရယာဥ္ကိုဆက္လက္ ထြက္ခြာခြင့္ျပဳပါသတဲ့၊ဒါနဲ႕ ဒီတရုတ္ေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္းေလာက္အထိ ထုနဲ႕ထည္နဲ႕ ဘာေၾကာင့္ေရာက္ရွိေနတာလဲလို႔စံုစမ္းေတာ့ ဒီလိုပါတဲ့၊ကသာခရိုင္ ထီးခ်ိဳင့္ၿမိဳ႕နယ္ ေမာင္းကုန္းရြာမွာ တရုတ္ေတြက သတၱဳရွာေဖြေရးအမည္ခံၿပီး ကုမၼဏီလာဖြင့္ပါသတဲ့၊တရုတ္ေပါင္းမ်ားစြာလည္းပါလာၿပီး စက္ရံု၀င္းႀကီး တစ္၀င္းတည္ေဆာက္ပါတယ္တဲ့၊စက္ရံု၀င္းႀကီး ဘယ္ေလာက္က်ယ္သလဲဆိုေတာ့ ရြာခံေတြရဲ႕လယ္ေျမေတြကို အကုန္သိမ္းလိုက္တဲ့အထိ က်ယ္ပါသတဲ့၊ေဒသခံျမန္မာလယ္သမားေတြကို ေလွ်ာ္ေၾကးတစ္ဧက ၅ေသာင္းပဲေပးၿပီး သိမ္းယူပါသတဲ့၊လယ္သမားေတြက မေက်နပ္လို႕ တရုတ္လူႀကီးေတြကို သြားေတာင္းပန္ေတာ့(ျမန္မာႏိုင္ငံေရာက္တဲ့ တရုတ္ေတြကို ျမန္မာစစ္စစ္ေတြက အသနားခံတာေနာ္.ရင္နာစရာဘယ္ေလာက္ေကာင္းသလဲ)ခင္ဗ်ားတိုကလယ္ေျမေတြကို ၅ေသာင္းေပးတာေတာင္ေက်းဇူးတင္ပါ၊အစိုးရက လယ္ေျမေတြကိုပိုင္တာ ခင္ဗ်ားတို႕လယ္ကို ခင္ဗ်ားတို႕မပိုင္ဘူး၊အလကား မသိမ္းတာေတာင္ေက်းဇူးတင္ လို႕ျပန္ေျပာတယ္လို႕ ရွပ္ေျပးေပၚပါလာတဲ့ ေမာင္းကုန္းရြာက ေဒသခံ လယ္သမားတစ္ဦးကေျပာပါတယ္၊ပိုၿပီး ရင္နာစရာေကာင္းတာက အဲဒီ တရုတ္စက္ရံု၀င္းအတြင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအရပ္ရပ္က ျမန္မာမိန္းကေလး ငယ္ငယ္ႏုႏုလွလွရြရြေတြအမ်ားႀကီးအလုပ္လုပ္ေနၾကတယ္တဲ့၊ဘာအလုပ္မွန္း မသိေပမယ့္တစ္လကို ၅သိန္းကေန ၁၀သိန္းအထိေပးလို႕.မႏၱေလးကာရာအိုေကက ကေလးမေလးေတြေတာင္ စက္ရံု၀င္းထဲေရာက္ရွိ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကတယ္တဲ့၊ရြာခံေတြအေနနဲ႕ တရုတ္ေတြရဲ႕ အႏိုင္က်င့္မႈေတြလည္း ခံရတယ္တဲ့၊ဒီေတာ့ ႏိုင္ငံနဲ႕ လူမ်ိဳးကို အသက္ေပးခ်စ္တယ္ဆိုတဲ့လူႀကီးမင္းမ်ားကို အသနားခံေတာင္းပန္ပါရေစ၊ျမန္မာလူထုရဲ႕ဒီဒုကၡေတြကို ကယ္တင္ေပးၾကပါဦးလို႕...


ဟာဂ်ဴလီ(ကသာ)face book မွ...

စိတ္၀င္စားစရာ ဒီေန႕weekly eleven

http://www.mediafire.com/file/o8xt31cd3calv1f/WeeklyEleven-Vol-6-No-51%281%29.pdf
http://www.ziddu.com/download/16467103/WeeklyEleven.pdf.html
Weekly Eleven Vol 6 No 51(1)

Save the River Irrawaddy petition

၂၁.၉.၂၀၁၁ ရက္ေန႕ရဲရင့္ငယ္ဒိုင္ယာရီ


http://www.mediafire.com/file/y5gy7cas2k0w68x/21%20Sep2011%20Yeyintnge%27s%20diary.doc
http://www.mediafire.com/file/mmc8xdmt8t78qfx/21%20Sep2011%20Yeyintnge%27s%20diary.pdf


http://www.ziddu.com/download/16466795/21Sep2011Yeyintngesdiary.doc.html

http://www.ziddu.com/download/16466796/21Sep2011Yeyintngesdiary.pdf.html

21 Sep2011 Yeyintnge's Diary

ထဘီ ခါးေတာင္းက်ဳိက္ၿပီး ေခါင္မိုး တက္ဖာေနရေသာ အမ်ဳိးသမီး ေက်ာင္းဆရာမမ်ား



Wednesday, 21 September 2011 06:19 administrator

ျမန္မာႏုိင္ငံ အႏွံ႔အျပားတြင္ အမ်ဳိးသမီးေက်ာင္းဆရာမ ဦးေရ အဆမတန္ မ်ားျပားေနၿပီး အမ်ဳိးသားမ်ားမွ ေက်ာင္းဆရာအလုပ္ကို ျငင္းဆန္ေနခ်ိန္တြင္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ား၏ ပညာေရး စနစ္တြင္လည္း ျပႆနာတက္ေနပါသည္။
လူမႈစီးပြား မေျပလည္သည့္ အလုပ္အေနျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ဂုဏ္သိကၡာအရ က်ဆင္းေနသည့္ အလုပ္အေနျဖင့္ လည္းေကာင္း ျမန္မာ့ပညာေရးတြင္ အမ်ဳိးသား ေက်ာင္းဆရာ ရွားပါးမႈ ျပႆနာကို ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ရင္ဆုိင္ေနရၿပီးလည္း ျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ဳိးမ်ားစြာကို ေလ့လာသင့္ၾကပါၿပီ။
ေက်ာင္းဆရာငယ္မ်ားမွာလည္း လက္ဖက္ရည္ဆုိင္တြင္ လူသိရွင္ၾကား “က်ေနာ္ ေက်ာင္းဆရာ လုပ္ပါတယ္” ဟု ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုရန္ ရွက္ရြံ႕ ၀န္ေလးၾကေၾကာင္း ေမာကၡက သတင္းရရွိထားသည္။

ပညာေရး တန္းတူညီမွ်မႈကို ဘယ္လို စတင္မလဲ။

ပညာေရး တန္းတူညီမွ်မႈကို ဘယ္လို စတင္မလဲ။
ဤသို႔ျဖင့္ ေဒသအႏွံ႔အျပားရွိ အေျခခံပညာ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသား ေက်ာင္းဆရာမ်ား ရရွိေရးမွာ စိန္ေခၚမႈ တစ္ခုလည္း ျဖစ္လုိ႔လာေပၿပီ။ နယ္ဖက္ ေက်းလက္ ေဒသမ်ားတြင္လည္း ယခုလို မုိးတြင္းကာလတြင္ ေခါင္မိုးတက္ဖာရန္၊ ႏွီးတက္ခ်ည္ရန္အတြက္ ရွိစု၊ မဲ့စု ေက်ာင္းဆရာ တစ္ေယာက္မွာလည္း အိမ္နီးခ်င္းတုိင္းျပည္တြင္ အလုပ္လုပ္ရန္ ထြက္သြားေလၿပီ။ က်ားက်ားလ်ားလ်ား တစ္ေယာက္တစ္ေလမွ မရွိေသာေၾကာင့္ အခက္ေတြ႔ ေနရေလသည္။
ျမန္မာဆရာမမ်ား ကိုယ္တုိင္ ထဘီ ခါးေတာင္းက်ဳိက္ၿပီး ေခါင္မိုး တက္ဖာေနရေလေတာ့သည္။
ေခါင္မုိးတက္ဖာရန္ မလိုအပ္ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္မူ အမ်ဳိးသားေက်ာင္းဆရာ ရွားပါးမႈမွာ တစ္မ်ဳိးတစ္ဘာသာ ျဖစ္ျပန္သည္။
၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ကင္မရြန္းမွ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ၏ ပညာေရး၀န္ထမ္းမ်ား အေျပာင္းအလဲလုပ္ရန္ ေၾကညာၿပီးေနာက္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံမွလည္း အလားတူ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ရန္ ျပင္ဆင္ေနသည္။
သမၼတ ဆာကိုဇီ၏ အၾကံေပးပုဂၢဳိလ္မွ “ ဆရာမေတြ အရမ္းမ်ားေနတယ္၊ အေျခအေနမွ်မွ်တတ ျဖစ္ဖို႔အတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ရမယ္၊ အမ်ိဳးသား ေက်င္းဆရာေတြကို လစာတိုးျမွင့္ ေပးၿပီးေတာ့ေခၚယူရပါမယ္၊ ဆရာမေတြ မ်ားလာတဲ့ အေၾကာင္းရင္းက သူ႔တုိ႔ရဲ႕ ေနထိုင္မႈ ပုံစံႏွင့္ ကိုက္ညီလို႔ျဖစ္တယ္၊ အခ်ိန္ပိုင္းလုပ္တာက ေက်ာင္းေတြကို ပိုမို ထိခိုက္ေစတယ္၊ က်ေနာ္တို႔ လိုခ်င္တဲ့ ဆရာမ်ိဳးက (၁၀၀) ရာခိုင္ႏႈန္း အခ်ိန္ျပည့္ အလုပ္ လုပ္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္” ဟုေျပာဆိုခဲ့သည္။

လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ (၆၀) ခန္႔ မွစ၍ အျခားေသာ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား နည္းတူ ျပင္သစ္၏ ပညာေရးေလာကတြင္ ဆရာမမ်ား ပိုမို မ်ားျပားလာခဲ့သည္။ မူလတန္းတြင္ (၁၉၅၄) က (၆၅) ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိရာမွ ယခုအခ်ိန္တြင္ (၈၂) ရခိုင္ႏႈန္း အထိတိုးျမွင့္ လာခဲ့သည္။ ပုဂၢလိက ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ဆရာမ အေရအတြက္မွာ (၉၁) ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားမွာ ဆရာအလုပ္သည္ ဂုဏ္သိကၡာမဲ့သည့္အတြက္ အလုပ္မွ ေျပာင္းေရႊ႕ ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ သုေတသနကဲ့သို႔ေသာ အလုပ္မ်ားသည္ လူငယ္မ်ားကို စြဲေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ၄င္းအလုပ္မွာ ဆရာအလုပ္ထက္ ေငြေၾကး ျမက္ျမက္ကေလး ရရွိမႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

ပညာေရးဌာန၌ အလုပ္လုပ္ရာတြင္ အမ်ဳိးသားႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးအၾကား အျမင္ခ်င္း မတူညီၾကေပ။ ပညာေရး သုေတသန ပညာရွင္မ်ားမွ ေလ့လာခဲ့ရာတြင္ ဆရာမမ်ားမွ ကေလးမ်ားႏွင့္ အတူတူေနရျခင္းႏွင့္ ပုဂၢိလ္ေရးဘ၀ ႏွင့္ အသက္ေမြးမႈတို႔အၾကား မွ်မွ်တတ ျဖစ္လိုသည့္အတြက္ ဆရာမအလုပ္ကို ႏွစ္သက္ေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ၾကျပီး၊ အမ်ဳိးသားမ်ားမွာ အစိုးရလုပ္ငန္းမ်ား၌သာ လုပ္လိုေၾကာင္း ေျဖၾကားခဲ့ၾကသည္။

ျပင္သစ္ပညာေရး ကၽြမ္းက်င္သူ (Marcel Pochard) မွ ျပင္သစ္ပညာေရးတြင္ ဆရာႏွင့္ ဆရာမ အခ်ိဳးညီ ျဖစ္ေရးသည္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ မရွိေၾကာင္း၊ ဆရာမ မ်ားေနျခင္းသည္ ေက်ာင္းသားမ်ားမွ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအေပၚ အျမင္လြဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚ ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ပညာေရး တာ၀န္ရွိသူမ်ား အေနျဖင့္ ဂရုတစိုက္ ကိုင္တြယ္ရန္ သတိေပး ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ပညာေရးဆုိင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ (Jean-Louis Auduc) ေရးသားသည့္ အက္ေဆးတြင္ ကေလးမ်ား၏ ငယ္စဥ္ ဘ၀တြင္ ဆရာမမ်ားသာ အဓိက ေနရာယူလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ သူတို႔ ေက်ာင္းေနစဥ္ ကာလတြင္ ေလးစားအားက် ေလာက္ေသာ ဆရာမ်ား မရွိေၾကာင္း တင္ျပခဲ့သည္။

ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ ေက်ာင္းသူမ်ားကဲ့သို႔ သင္ခန္းစာ လုိက္ႏိုင္မႈ မရွိဘဲ ေက်ာင္းသားမ်ားမွ စိတ္အလို မက်မႈမ်ားေၾကာင့္ စာေမးပြဲက်ရႈံးရန္ လြယ္ကူေၾကာင္း၊ ေက်ာင္းသား အနည္းငယ္သာ အထက္တန္း ေအာင္ျမင္ခဲ့ေၾကာင္း တင္ျပထားသည္။

သို႔ရာတြင္ အျခားေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ေလ့လာခဲ့ေသာ သုေတသန စစ္တမ္းမ်ားအရ ပညာေရးတြင္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ ေအာင္ျမင္မႈမွာ (ဆရာ) က်ား၊ မ အေျခခံျခင္း မရွိဘဲ၊ ေက်ာင္းသား-ဆရာ ဆက္ဆံေရးသာ အေရးႀကီးသည့္ အေနအထားတြင္ရွိေၾကာင္း ကေနဒါႏိုင္ငံမွ သုေတသန ပညာရွင္မ်ားက တင္ျပခဲ့သည္။

ပညာသင္ၾကားေရးတြင္ အခက္အခဲရွိေသာ ေက်ာင္းသား အမ်ားစုမွာ ဆင္းရဲေသာ မိသားစုတြင္ ေမြးဖြား လာသူမ်ားျဖစ္ၿပီး၊ ၄င္းမိသားစုမွ လာေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ က်ား-မ အေျခခံျပီး တည္ေထာင္ထားသည့္ ေရွးရုိးစြဲ ေက်ာင္းမ်ားတြင္သာ သင္ၾကားလိုသူမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဆရာမမ်ားကိုလည္း ျပႆနာ ရွာေလ့ရွိေၾကာင္း ျပင္သစ္ေက်ာင္းဆရာ တဦးမွ ေျပာဆိုခဲ့သည္။

သို႔ရာတြင္ ပညာေရးဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားမွ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသားဆရာမ်ား ခန္႔ထားေရးကို သေဘာတူညီၾကသည္။

ျမန္မာ ေက်ာင္းဆရာမ်ား၏ လက္ရွိလစာေငြမွာ တစ္၀မ္းစာမွ် မ၀။

လစာေငြ မတုိးေပးႏုိင္ပါက ပညာေရးတိုးတက္ရန္ ေဆာင္ရြက္မႈမွာ အခ်ည္းႏွီးပင္ျဖစ္မည္ဟု ျပည္တြင္း ပညာေရးသုေတသီ ဆရာေျမက ေမာကၡကို ေျပာျပခဲ့သည္။

ျမန္မာ့ပညာေရးတြင္လည္း အမ်ဳိးသား ေက်ာင္းဆရာမ်ားအတြက္ လစာေငြ အနိမ့္ဆံုး က်ပ္ သံုးသိန္းခန္႔ ေပးသင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳစာမ်ားလည္း ေမာကၡက ရရွိထားပါသည္။

ေမာကၡသတင္း

ကိုးကား။ ေမာကၡျပည္တြင္းသတင္း & Times
http://www.maukkha.org/

ရဲရင့္ငယ္တိုကေနဒါမွသူငယ္တန္းသင္တဲ့ဆရာမေတာင္တနာရီေဒၚလာ၃၀ေက်ာ္၇ေတာ့ဆရာ/မအလုပ္ရတာထီေပါက္သလိုပါ။
ေက်ာင္းဆရာမ်ားအတြက္ လစာေငြ အနိမ့္ဆံုး က်ပ္ သံုးသိန္းဆုိရင္တေန႕တေသာင္း၊ ၁၀နာရီနဲ႕တြက္ရင္တနာရီတေထာင္၊
ေဒၚလာနဲ႕တြက္ရင္၁.၂ေလာက္..
အင္း...
ကေနဒါနဲ႕ျမန္မာတူတာေတာ့၇ွိပါတယ္..အိမ္ေစ်းနဲ႕ကုန္ေစ်းနုန္းပါ။မတူတာကေတာ့အထက္ပါလစာပါ။

သူမ်ားေတြ ဘယ္ေနရာကုိ လွဴၾကသလဲ


Wednesday, 21 September 2011 06:08 ဘုန္းေက်ာ္

ၾသစေတ်းလ်ႏုိင္ငံက ဘီလ်ံနာသူေဌးႀကီး အန္ဒရူးေဖာရက္စ္လည္း လွဴတာ ဝါသနာ ပါပါတယ္။ သူက ျမန္မာေတြလုိ ဘုန္းႀကီးကုိလည္း မလွဴပါဘူး။ ဘုရားတည္ ေက်ာင္းေဆာက္တာလည္း မလုပ္ပါဘူး။

ေရာ့...မင္းကုိတစ္သိန္းေပးတယ္ ဆုိၿပီးလည္း မလုပ္ပါဘူး။ သူက မိဘမဲ့ ကေလးေဂဟာကုိ လွဴတယ္။ ႏုိ႔ကင္ဆာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ သုေတသနအတြက္ လွဴဒါန္းတယ္။ ဌာေနတုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ပညာေရးအတြက္ စေကာလားရွစ္ေတြေပးတယ္။ အိမ္ေျခမဲ့ အလုပ္လက္မဲ့ေတြအတြက္ အလုပ္အကုိင္နဲ႔ အိမ္ယာ ရရွိေရးအတြက္ လွဴဒါန္းတယ္။

ဒီလုိလွဴဒါန္းတဲ့ေနရာမွာ ေရာ့...ယူ ဆုိၿပီး မလုပ္ဘူး။ လွဴဒါန္းေငြကေန အျမတ္ရေအာင္ လုပ္တယ္။ ဒီအျမတ္ေငြနဲ ့ေရရွည္ ရပ္တည္ႏုိင္ေအာင္ လုပ္ေပးထားတယ္။ ဥပမာ ဘဏ္တုိးနဲ႔ အျမတ္ရွယ္ယာ ေတြကေန ေရရွည္လည္ပတ္လုိ ့ရေအာင္ လုပ္ေပးပါတယ္။

တခ်ဳိ ့သူေဌးႀကီးေတြက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆုိင္ရာ ကာကြယ္ျမွင့္တင္ေရးအတြက္ သုေတသန လုပ္ငန္းနဲ ့ပညာသင္ၾကားေရးကိစၥေတြမွာ လွဴဒါန္းတယ္။ တခ်ဳိ႕ေတြက သူတို႔ၿမိဳ႕ေတြမွာ အပန္းေျဖစရာ ပန္းၿခံေတြနဲ ့ စာၾကည့္တိုက္ေတြကုိ လွဴဒါန္းတယ္။

ဒီလုိမ်ဴိး လွဴဒါန္းမႈေတြက ႏုိင္ငံတည္ေဆာက္ေရး (Nation Building)မွာ အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေသာ စီမံကိန္းေတြက အစုိးရကုိပဲ အားကုိးေနလုိ ့မရပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပိုက္ဆံခ်မ္းသာတဲ့ လူေတြကလည္း တခါတေလ အစုိးရစဥ္းစားသလုိ စဥ္းစားေပးရတယ္။ ျပည္သူ ့အက်ဳိးျပဳလုပ္ငန္းေတြကုိ လုပ္ကုိင္ေပးရပါတယ္။ ဒါမွ တရားမွ်တၿပီး ညီညြတ္တဲ့လူ ့ေဘာင္တစ္ခုကုိ တည္ေဆာက္ႏုိင္မွာပါ။

ျမန္မာေတြ ဘယ္ေနရာမွာ လွဴဒါန္းၾကသလဲ

အမ်ားဆုံးေတြ႕ရတဲ့ ေနရာကေတာ့ ဘုရားတည္တယ္။ ေက်ာင္းေဆာက္တယ္။ ဘုန္းႀကီးေတြကုိ လွဴတယ္။ ဗုဒၶဘာသာက လူမ်ားစုျဖစ္ေတာ့ ဒီလုိလွဴတာကုိ အျပစ္မတင္ခ်င္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီလုိေနရာေတြကုိ ဦးစားမေပးသင့္ေတာ့ဘူး။

အေနာ္ရထာ မင္းတရားႀကီးေခတ္မွာ ေဆာက္လုိက္တဲ့ ဘုရားနဲ ့ေက်ာင္းေတြဟာ နည္းတာမဟုတ္ဘူး။ သူကစလုိ ့ သီေပါမင္းအဆုံး တည္လုိက္တဲ့ဘုရား။ ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ လက္ရွိ မင္းတရားႀကီး သန္းေရႊေခတ္အထိ တည္လိုက္တဲ့ဘုရား ကုန္လုိက္တဲ့ေငြ နည္းတာမဟုတ္ဘူး။

ဘယ္ေလာက္ကုန္လဲဆုိတာကုိ ယေန ့ေခတ္ေပါက္ေစ်းနဲ ့တြက္ၾကည့္ခ်င္ေပမဲ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာမရွိေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ တကယ္လုိ ့သာ ဘုရင္အဆက္ဆက္က ဒီလုိဘုရားေတြကုိ ေပါက္ကရ ေနရာတကာ မတည္ဘဲ အထက္ကေျပာတဲ့ သူေဌးႀကီးေတြလွဴတဲ့ နည္းအတုိင္းလွဴလုိက္ရင္ ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းလုိက္မလဲ။ ဒါဆုိရင္ အခုလုိမ်ဴိး လူတုိင္းရဲ ့ေခါင္းထဲမွာ ခုိးဖုိ႔၊ ဘတ္ဖုိ ့ဆုိတဲ့ အေတြးအေခၚေတြ ရွိမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဘုန္းႀကီးဦးေရလည္း ဒီေလာက္မ်ားမွာ မဟုတ္ဘူး။

ၾသစေတ်းလ်ႏုိင္ငံမွာ အေနၾကာၿပီျဖစ္တဲ့ ျမန္မာတစ္ေယာက္က သူ ့ရပ္ရြာကုိ အလည္ျပန္တယ္။ သူလည္း ၾသစေတ်းလ်မွာ ေနလာတာ ႏွစ္ေပါင္း ၂ဝ-ေက်ာ္ၿပီဆုိေတာ့ ေငြလည္း အေတာ္စုမိေနၿပီ။ ျမန္မာျပည္က သူ႔ရြာလည္းေရာက္ေရာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေဆာက္တယ္။ ဘုရားတည္တယ္။

ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ ဘုန္းႀကီးတစ္ပါးနဲ ့ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ပဲ ရွိတယ္။ ကုန္တဲ့ေငြက ျမန္မာေငြသိန္းႏွစ္ရာေက်ာ္။ ေဒၚလာသုံးေသာင္းနီးပါး။ ဘုရားနဲ ့ေက်ာင္းမွာေတာ့ သူ ့နာမည္က အႀကီးႀကီးေပါ့။ 'ဦးၾသစေတ်းလ် ေကာင္းမႈ' လုိ ့ေရးထားတယ္။ အဲဒိရြာမွာ ေစတီတစ္ဆူရွိတယ္။ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ႏွစ္ေက်ာင္းရွိတယ္။ ဒီလုိရွိေနတာေတာင္ ဘာျဖစ္လုိ ့မ်ား ေနာက္ထပ္ေစတီတစ္ဆူနဲ႔ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကုိ ထပ္ၿပီးေဆာက္ရလဲ မသိဘူး။

ဒါေတြအစား ရြာမွာလုိအပ္ေနတဲ့ အခမဲ့ အင္တာနက္ဆုိင္ေလးလွဴလုိက္ရင္ ဘယ္ေလာက္ေကာင္းမလဲလုိ႔ က်ေနာ္ ေတြးမိတယ္။ သူတစ္ေယာက္တည္း ဒီလုိမ်ဳိး ဘုရားတည္တာလားဆုိေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ တျခား ဗမာေတြလည္း ဒီအတုိင္းပဲ။

အနည္းစုကေတာ့ သူ့တုိ ့ရပ္ရြာမွာ စာသင္ေက်ာင္းအတြက္ ေငြလွဴတယ္။ ေက်ာင္းျပင္တယ္။ ဒါကုိေတာ့ မဆိုးဘူးလုိ ့ေျပာခ်င္တယ္။ တုိက္ရိုက္အက်ဳိးခံစားခြင့္ ရႏုိင္လုိ႔ပါ။ အနည္းဆုံး ကေလးေတြ လုံလုံၿခဳံၿခဳံ စာသင္ႏုိင္မယ္။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအမ်ားစု အထူးသျဖင့္ လူႀကီးေတြေပါ့၊ သူတုိ ့စဥ္းစားခ်က္က တလြဲမ်ားျဖစ္ေနလားမသိဘူး။ က်ေနာ္ကေတာ့ လြဲတာမွ အေတာ္လြဲတယ္လုိ ့ေျပာခ်င္တယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံက သူေဌးေတြ ကပ္ေစးႏွဲတယ္

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒိတ္ဒိတ္ႀကဲသူေဌးႀကီးေတြက လွဴဒါန္းတာ ဝါသနာမပါၾကဘူး ထင္တယ္။ မီဒီယာမွာ ျမင္ေတြ ့ေနရတဲ့ သူေဌးႀကီးေတြ ရွိတယ္။ ဥပမာ ဦးေတဇ၊ ဦးေဇာ္ေဇာ္၊ ဦးခင္ေရႊ၊ ဦးဝင္းေအာင္ စတဲ့ သူေဌးႀကီးေတြဟာ ကပ္ေစးႏွဲၾကသလားလုိ ့ပါ။ က်ေနာ္ပဲ သူတုိ ့လွဴတာကုိ မေတြ ့လုိ ့မ်ားလား။

ဆင္းရဲသားေတြ၊ သာမန္ခ်မ္းသာသူေတြေတာ့ လွဴၾကတာမ်ားပါတယ္။ ဒါကုိ စာရင္းနဲ ့ေဖာ္ျပရင္ ၿပီးမွာ မဟုတ္ဘူး။

က်ေနာ္ေတြးမိတာက လက္ရွိျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အရမ္းကုိ ခ်မ္းသာေနတဲ့လူေတြဟာ ကပ္ေစးႏွဲတယ္။ ဆင္းရဲတဲ့သူေတြဟာ ကပ္ေစးမႏွဲဘူး။ ဒါက လက္ရွိႏုိင္ငံေရးကာလမွာ က်ေနာ္နိဂုံးခ်ဳပ္မိတဲ့ အခ်က္။

သူေဌးေတြဟာ ေငြကို ဘယ္ဂြင္ကေန ဘယ္လုိရေအာင္ ဖန္ရမလဲဆုိတာကုိပဲ တခ်ိန္လုံး စဥ္းစားေနၾကတယ္။ နည္းနည္းပါးပါး ျပန္ေပးဖုိ ့စိတ္ကူးမရွိၾကေတာ့ဘူး။ ဒါလား ယဥ္ေက်းတဲ့ဗမာလား။

အရမ္းခ်မ္းသာတဲ့သူေတြက ပုိၿပီးလွဴသင့္တယ္လုိ ့ထင္တယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ သူတုိ႔က လူနည္းစု ျဖစ္တယ္။ ဒီလူနည္းစုက လူမ်ားစုျဖစ္တဲ့ ဆင္းရဲသားေတြရဲ ့လုပ္အားေၾကာင့္ ခ်မ္းသာတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္က တုိင္းျပည္ရဲ႕ သယံဇာတေၾကာင့္ ခ်မ္းသာတယ္။ ဆင္းရဲသားေတြေကာ၊ တုိင္းျပည္ရဲ႕ သယံဇာတေတြေကာဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံသူ ျမန္မာႏုိင္ငံသားအားလုံးနဲ ့သက္ဆုိင္တယ္။ သူတုိ႔ လုပ္စားတက္လုိ ့ခ်မ္းသာတာကိုေတာ့ လက္ခံတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဓိက တုိင္းျပည္နဲ ့ျပည္သူေၾကာင့္ပဲ။

ဒီေလာက္ ခ်မ္းသာေနၾကၿပီပဲ။ ဆုိေတာ့ သူတုိ ့ခ်မ္းသာတဲ့ အပုံဆယ္ပုံမွာ တစ္ပုံေလာက္ကုိေတာ့ တုိင္းျပည္နဲ ့လူမ်ဳိးအတြက္ ျပန္လည္ေဝမွ်သင့္တယ္။ တနည္းေျပာရရင္ လွဴသင့္တယ္။ ဒါမွ တရားမွ်မွာေပါ့။

သူတုိ ့ကေတာ့ ေဒၚလာသိန္းေက်ာ္တန္ ကားႀကီးနဲ ့ေပ်ာ္ပါးေနၾကတယ္။ အေကာင္းဆုံး တုိက္ႀကီးထဲမွာ အေကာင္းဆုံး ပစၥည္းေတြနဲ ့ဇိမ္ခံၾကတယ္။ ႀကိဳက္တဲ့အစားအစာကုိ စားလုိ ့ရတယ္။ သူတုိ႔ ဒီလုိျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ လူမ်ားစုျဖစ္တဲ့ ျပည္သူေတြကေတာ့ ငတ္ျပတ္စုတ္ျပတ္ၿပီး အဟာရ မျပည္တဲ့ရုပ္ေတြနဲ ့။ ဒါေတြကုိ သူတုိ ့မုိလုိ ့ ခ်မ္းသာရဲ ့သားနဲ ့ ၾကည့္ရက္ေလတယ္။ ဒါေတြကိုၾကည့္ရင္ ဒီလူေတြ ဘယ္ေလာက္ အတၱႀကီးတယ္ဆုိတာ ေပၚလြင္တယ္။

လွဴသင့္တဲ့ေနရာ

သူေဌးႀကီးေတြအတြက္ လွဴသင့္တဲ့ေနရာေတြ တုိင္းျပည္မွာ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဒီေနရာေတြထဲမွာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းနဲ ့ဘုရားတည္တာကုိ က်ေနာ္မေျပာခ်င္ဘူး။ ဒီေနရာေတြကုိ မလွဴေစခ်င္ဘူး။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ စီးပြားေရးအရၾကည့္ရင္ အရင္းေသသြားတယ္လုိ ့ေျပာခ်င္တယ္။ အေရးတႀကီး လွဴသင့္တဲ့ေနရာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။

ဥပမာ နားဂစ္စ္ဒုကၡသည္ေတြကုိ လွဴသင့္တယ္။ သူတုိ ့အတြက္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းေတြကုိ လုပ္ေပးသင့္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ပညာေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ သုေတြသနလုပ္ငန္းေတြ၊ က်န္းမာေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ လွဴသင့္တယ္။ ဒီလုိလုိအပ္ေနတဲ့ ေနရာေတြကုိ ဦးစားေပးအေနနဲ ့ သူေဌးႀကီးေတြ ကူညီသင့္တယ္လုိ ့က်ေနာ္ထင္တယ္။

ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေဆာက္၊ ဘုရားတည္၊ ဘုန္းႀကီးေတြအတြက္ မလွဴရဘူးလုိ ့မေျပာဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဦးစားမေပးသင့္ဘူး။ ျမန္မာျပည္မွာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း အေရအတြက္၊ ေစတီပုထုိး အေရအတြက္ေတြဟာ အင္မတန္မ်ားတယ္။ စာရင္းဇယား အတိအက် မရွိေပမဲ့ အင္မတန္မ်ားတယ္လုိ ့ ေျပာႏုိင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ထပ္ၿပီးအသစ္ေဆာက္စရာ တည္စရာမလုိေတာ့ဘူးလုိ ့ေျပာခ်င္တယ္။

ဂ်ပန္ႏုိင္ငံမွာ ဆူနာမီျဖစ္ေတာ့ ဂ်ပန္သူေဌးႀကီးေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကသူေဌးႀကီးေတြလုိ ဖာသိဖာသာ မေနၾကဘူး။ သူတုိ ့ခ်မ္းသာတဲ့ အထဲက ျပန္ၿပီးဖဲ့ေပးၾကတယ္။ ဘယ္သူေတြဘယ္ေလာက္ေပးလဲဆုိတာကုိ ဒီေနရာမွာ အနည္းငယ္ ေျပာျပခ်င္တယ္။

တာဒါရွီ ဆုိတဲ့ သူေဌးႀကီးက သူ ့ရဲ ့ကုိယ္ပုိင္ေငြထဲေန ဂ်ပန္ယမ္းေငြ သန္းတစ္ေထာင္ လွဴတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ကုမၸဏီကလည္း ယမ္းေငြ သန္းေလးရာ လွဴတယ္။ ျမဴးဇစ္ပရုိဂ်ဴဆာျဖစ္သူ အက္စုစီ အာကီမုိတုိ (Music producer Atsushi Akimoto) ဆုိသူက ဂ်ပန္ယမ္းသန္းငါးရာလွဴတယ္။ သူတုိ ့အျပင္ ေတာင္ကုိရီးယားနဲ႔ တရုတ္သူေဌးႀကီးေတြလည္း လွဴၾကတယ္။

သူတုိ ့ထဲမွာ ထူးျခားတာက တရုတ္သူေဌးႀကီး လီလ်ံနာခ်န္ (Chen Guangbiao) က ဂ်ပန္ယမ္း တစ္ဆယ့္သုံးသန္းပဲ လွဴဒါန္းပါတယ္။ ကပ္ေစးနည္းတဲ့ တရုတ္။ ဒါက ဂ်ပန္မွာ ဆူနာမီခံရတုန္းက ဂ်ပန္သူေဌးေတြ သူတုိ ့လူမ်ဳိးကုိ ျပန္ၿပီးကူညီတဲ့ကိစၥ။ ျမန္မာျပည္မွာ မုန္တုိင္းမိတုန္းက ျမန္မာသူေဌးႀကီးေတြ ဘာလုပ္ေနၾကလဲ။

အခုလက္ရွိ ေတာင္ငူမွာ ေရႀကီးတယ္။ ပဲခူးမွာေရႀကီးတယ္။ လူေတြဒုကၡေရာက္ၾကရတယ္။ သူတုိ႔ ဒီလုိျဖစ္ေနတာကုိ ျမန္မာျပည္ကထိပ္ထိပ္ႀကဲ သူေဌးႀကီးေတြ ဘာမ်ားလုပ္ေပးခဲ့လဲ။ ေသာက္ေရေလးေတာင္ ဝယ္ေပးေဖာ္မရဘူး။

ဒါေပမဲ့ သူတုိ ့လွဴတဲ့ ေနရာတစ္ခုေတာ့ရိွတယ္။ အိႏၵိယအေျခစုိက္ မဇၨိ်မ သတင္းဌာနမွာ ေရးထားတဲ့ သတင္းေလးကုိ ဖတ္ၾကည့္ပါ။

"ျမန္မာေဘာလံုးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ MFF လက္ရွိ ဥကၠ႒ ဦးေဇာ္ေဇာ္သည္ ယခုအခါ အၿငိမ္းစားယူသြားၿပီျဖစ္ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊ၏ ေျမးျဖစ္သူ ေနေရႊေသြးႏွင့္ ရင္းႏွီးသူျဖစ္ၿပီး လူ ၁,၀၀၀ ခန္႔တက္ေရာက္သည့္ ေနေရႊေသြး၏ ၁၆ ႏွစ္ ျပည့္ ေမြးေန႔ကို ဆီဒိုးနား ဟိုတယ္တြင္ ၂၀၀၇ ဇြန္လက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၅,၀၀၀ ကုန္က်ခံ က်င္းပေပးခဲ့သည္ဟု သံ႐ံုးအရာရွိက သိရွိရခ်က္ကို ျပန္လည္ေရးသားထားသည္"

သူတုိ ့လွဴဒါန္းမႈက တလြဲျဖစ္ေနပါလား။ ဟုိေကာင္..ေနေရႊေသြးေအာင္က ထမင္းငတ္ေနတဲ့ ေကာင္မွ မဟုတ္တာဗ်ာ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီလုိလွဴတာကုိ တစ္ေထာင္ရင္းၿပီး တစ္သိန္းရေအာင္ဂြင္ဖန္တဲ့ အလွဴပဲလုိ႔ ေျပာခ်င္တယ္။

သူေဌးေတြေပါတဲ့ ဒုိ ့တုိင္းျပည္

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သူေဌးေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ ့ဘယ္ေလာက္ခ်မ္းသာလဲဆုိတာကုိ အတိအက် မသိရဘူး။ တျခားႏုိင္ငံေတြကလုိ ဒီလူကေတာ့ ေဒၚလာ ဘယ္ႏွစ္သန္းခ်မ္သာတယ္၊ တႏွစ္ကုိ အေမရိကန္ေဒၚလာ ဘယ္ႏွစ္သန္းဝင္ေငြရွိလဲ ဆုိတာကုိ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပည္သူကုိ အသိေပးတယ္။

သူတုိ ့အျပင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသူေဌးေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိတယ္လုိ ့သိၾကတယ္။ သူတုိ ့ရဲ ့ပုိင္ဆုိင္မႈကုိ ယေန ့အထိ ျပည္သူက ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရဘူး။ လက္ရွိအစိုးရဝန္ႀကီးေတြရဲ႔ ပုိင္ဆုိင္မႈနဲ ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ ျပည္သူက သိသင့္တယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမဝင္ခင္မွာ ျပည္သူကုိ တရားဝင္ အသိေပးသင့္တယ္။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြရဲ ့စိတ္ဓာတ္က သူခုိးစိတ္ဓာတ္ ျဖစ္ေနလုိ ့ လူထုကုိ အသိမေပးရဲၾကဘူး ထင္တယ္။ ရုိးသားတယ္ဆုိရင္ေတာ့ ငါ့မွာ ပိုက္ဆံဘယ္ေလာက္ရွိလဲဆုိတာကုိ ေျပာရဲရမွာေပါ့။

စာေရးဆရာႀကီး ပါရဂူ ေသေတာ့ သူ ့ရဲ ့အိမ္အစုတ္ေလးကုိ အမ်ားအတြက္ လွဴခဲ့တယ္။ ဆရာႀကီး အျပင္ ဦးေက်ာ္သူတုိ ့ ဇနီးေမာင္ႏွံအျပင္ အျခားလူေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ဒီလူေတြသာ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ခ်မ္းသာလုိက္ရင္ ဘယ္ေလာက္ေကာင္းလုိက္မလဲ။ ဒီလုိလူေတြဟာ တုိင္းျပည္နဲ႔ လူမ်ဴိးအေပၚမွာ ေစတနာရွိတယ္ဆုိၿပီး သူတုိ ့လုပ္ရပ္ေတြက ေဖာ္ျပေနတယ္။

ဒါေပမဲ့ ထိပ္ထိပ္ႀကဲ သူေဌးႀကီးေတြဟာ သူတုိ႔နဲ ့မတူ၊ ဘာ့ေၾကာင့္မ်ား အရမ္းကပ္ေစးႏွဲၾကတာလဲ မသိဘူး။ ဦးေတဇဆုိရင္ ေဒၚလာသန္းေထာင္ခ်ီၿပီး ခ်မ္းသာတယ္။ သန္းတစ္ရာေလာက္ကုိ ဆင္းရဲတဲ့ ျပည္သူေတြကုိ ျပန္ေပးရင္ ဘယ္ေလာက္ေကာင္းလုိက္မလဲ။ သန္းတစ္ရာကုိလွဴလုိက္လုိ႔ သူလည္း မမြဲသြားႏုိင္ပါဘူး။

ဒီေငြနဲ ့သာဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံတကာအဆင့္မွီ တကၠသုိလ္ႀကီးတစ္ခုေတာင္ တည္ေထာင္လုိ႔ရတယ္။ ဒီလုိမ်ဳိး လူေတြအတြက္ ေရရွည္အက်ဳိးကုိၾကည့္ၿပီး သူေဌးႀကီးေတြ လွဴၾကေစခ်င္တယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံက George Soros ဆုိတဲ့သူေဌးႀကီးေတာင္ ျမန္မာျပည္နဲ ့ပက္သက္ၿပီး လွဴဒါန္းတယ္။ ျမန္မာျပည္ဒီမုိကေရစီေရးႏွင့္ ပြင့္လင္းတဲ့လူ့ေဘာင္ ျဖစ္ေရးအတြက္ သူ ့ရဲ ့ေငြကုိသုံးတယ္။ သူက ဗမာျပည္မွာ ေမြးရင္ ဒီထက္ ပိုလွဴအုံးမယ္ ထင္တယ္။

ျပည္ပေရာက္ အတိုက္အခံေတြ ျပည္တြင္းက အတိုက္အခံေတြဟာ သူ ့ပုိက္ဆံနဲ ့ပညာတက္သြားတဲ့လူေတြ သူေဌးျဖစ္ေနတဲ့လူေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ သူ႔ရဲ႕ အလွဴကုိ ဗမာျပည္က သူေဌးႀကီးေတြ ဘာလုိ႔ အတုမယူၾကတာလဲ မသိဘူး။

ျမန္မာေတြ ခ်မ္းသာတာ ဆင္းရဲတာဟာ ျမန္မာျပည္နဲ ့ျမန္မာလူမ်ဴိးေၾကာင္႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ခ်မ္းသာတဲ့ လူေတြဟာ ဆင္းရဲတဲ့လူေတြကုိ ျပန္ၿပီးကူညီသင့္ပါတယ္။ ဒါမွ လူ ပီသမွာပါ။ အခုေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ သူေဌးႀကီးေတြဟာ သူတုိ ့အတြက္ပဲ ၾကည့္ေနသလားလုိ ့ပါ။

ဘုန္းေက်ာ္

ရည္ညႊန္းကိုးကား

http://www.japanprobe.com/2011/03/17/rich-famous-people-donate-to-earthquake-victims/

http://www.mizzimaburmese.com/special/burma-related-leaked-us-cables/8338-2011-09-16-15-30-43.html

http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=1923


http://www.maukkha.org/index.php?option=com_content&view=article&id=1833:2011-09-21-06-12-35&catid=86:feature&Itemid=266

ျမစ္ဆံု​ေရကာတာ၏ အမ်ိဳး​သား​အ​ေမြအႏွစ္ႏွင့္​ အက်ိဳး​စီး​ပြား​ အား​ၿပိုင္မႈ


Published on September 21, 2011 by ထက္​ေအာင္

ျမန္မာနိုင္ငံ​ေျမာက္ဖ်ား​ပိုင္း​ကစလို့​ လ်ွိဳ​ေျမာင္အသြယ္သြယ္ကိုျဖတ္သန္း​ၿပီး​ ​ေျမဆီဩဇာ​ေကာင္း​မြန္တဲ့​ ​ေတာင္ဘက္ ျမစ္ဝ က်ြန္း​ေပၚအထိ ​ေျမျပန့္​လြင္ျပင္​ေတြကို မိုင္​ေထာင္ခ်ီ ​ေကြ႕​ပတ္စီး​ဆင္း​ေနတဲ့​ ျမစ္မဟာ ဧရာဝတီရဲ့​သမိုင္း​နဲ့​ ဒီျမစ္ႀကီး​တ​ေလ်ွာက္ မွီတင္း​ေနထိုင္ၾကတဲ့​ လူမ်ိဳး​ေပါင္း​စံုရဲ့​ ယဉ္​ေက်း​မႈနဲ့​ လူမႈစီး​ပြား​ဘဝ​ေတြကို ျမန္မာလူငယ္တိုင္း​ ငယ္စဉ္ဘဝက စလို့​ ​ေက်ာင္း​သင္ခန္း​စာ​ေတြထဲမွာ​ေရာ ျပင္ပစာ​ေပဗဟုသုတအ​ေနနဲ့​ေရာ သင္ယူ​ေလ့​လာ ရင္း​ႏွီး​က်ြမ္း​ဝင္ခဲ့​ၾကပါတယ္။

အခု​ေတာ့​ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီး​ မတိမ္​ေကာ​ေရး​၊​ ထာဝရရွင္သန္စီး​ဆင္း​ေရး​အတြက္ ျမစ္ဖ်ား​ဧရာရဲ့​အစ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ဆံု​ေဒသမွာ ႀကီး​မား​တဲ့​ေရကာတာတခု တည္​ေဆာက္မယ့္​ စီမံကိန္း​ကို ဝိုင္း​ဝန္း​ကန့္​ကြက္ၾက၊​ ​ေဆာ္ဩၾကတဲ့​ အသံ​ေတြ ျမန္မာျပည္သူ​ေတြအၾကား​ က်ယ္က်ယ္​ေလာင္​ေလာင္ထြက္​ေပၚလာ​ေတာ့​မွ ​ေက်ာင္း​သင္ခန္း​စာထဲ ရာဇဝင္ထဲ ႏွစ္​ေပါင္း​ မ်ား​စြာအိပ္​ေပ်ာ္​ေနခဲ့​တဲ့​ ဧရာဝတီရဲ့​ ဝိညာဉ္လည္း​ တဖန္ျပန္လည္နိုး​ထလာခဲ့​ပါၿပီ။
ျမစ္ဆံု​ေရကာတာ အပါအဝင္ ဧရာဝတီျမစ္ဝွမ္း​ရဲ့​အထက္ဘက္ ​ေမခနဲ့​ မလိချမစ္​ေပၚမွာ ​ေရကာတာ ၇ ခု တည္​ေဆာက္​ေရး​ ကို ျမန္မာစစ္အစိုး​ရလက္ထက္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ခန့္​ကစၿပီး​ တရုတ္နိုင္ငံပိုင္ China Power Investment Corporation (CPI) နဲ့​ နား​လည္မႈစာခ်ုပ္ (MoU) လက္မွတ္​ေရထိုး​ေဆာင္ရြက္ခဲ့​ေပမယ့္​ ဧရာဝတီျမစ္နဲ့​ပတ္သက္လို့​ ဒီလိုစိုး​ရိမ္မႈ​ေတြ က်ယ္ က်ယ္ျပန့္​ျပန့္​ ထြက္​ေပၚမလာခဲ့​ပါဘူး​။

အခုအခ်ိန္က်မွ ျမန္မာလူထုအၾကား​ စိုး​ရိမ္မႈ​ေတြႀကီး​ထြား​ခဲ့​ရတာရဲ့​ အဓိကအ​ေၾကာင္း​ရင္း​တခုက ျမစ္ဆံု​ေရကာတာ အပါအဝင္ ​ေမခနဲ့​ မလိချမစ္​ေပၚမွာ တည္​ေဆာက္မယ့္​ေရကာတာ ၇ ခု စီမံကိန္း​ေၾကာင့္​ ျဖစ္​ေပၚလာမယ့္​ သဘာဝပတ္ဝန္း​က်င္ အ​ေပၚသက္​ေရာက္မႈ (Environmental Impact Assessment – EIA) ကို Biodiversity And Nature Conservation Association (BANCA) သု​ေတသနအဖြဲ့​က က်ယ္က်ယ္ျပန့္​ျပန့္​ ကြင္း​ဆင္း​ေလ့​လာဆန္း​စစ္ အကဲျဖတ္ထား​တဲ့​ အစီရင္ခံစာတ​ေစာင္ ျမန္မာျပည္သူ​ေတြအၾကား​ ​ေပါက္ၾကား​ခဲ့​ျခင္း​က စတင္ခဲ့​တယ္လို့​ ​ေျပာနိုင္ပါတယ္။

တ​ေလာကပဲ ျမန္မာအစိုး​ရရဲ့​ အမွတ္ (၁) လ်ွပ္စစ္စြမ္း​အင္ဝန္ႀကီး​ ဦး​ေဇာ္မင္း​က ​ေနျပည္​ေတာ္သတင္း​စာရွင္း​လင္း​ပြဲတခု မွာ BANCA ကို အ​ေမရိကန္​ေဒၚလ ၁ ဒသမ ၂၅ သန္း​ေပး​ၿပီး​ EIA ကို လုပ္​ေဆာင္ခိုင္း​ခဲ့​ေၾကာင္း​၊​ အင္တာနက္​ေပၚမွာ ျပန့္​ႏွံ့​ေနတဲ့​ အစီရင္ခံစာနဲ့​ပတ္သက္ၿပီး​ “ခင္ဗ်ား​တို့​ မီဒီယာ​ေတြက ​ေျပာ​ေနၾကတဲ့​ အခ်က္​ေပါ့​။ အင္တာနက္မွာ တင္ထား​တဲ့​ report က စာမ်က္ႏွာ ၅၀၀ ​ေလာက္ရွိတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ​ေရး​ထား​တာ ျမန္မာအစိုး​ရက မလိုက္နာဘူး​လို့​ ​ေျပာၾကတယ္။ BANCA က ဒီ report ကို တင္လို့​ မရဘူး။ BANCA ကို က်ြန္​ေတာ္တို့​က စာခ်ုပ္နဲ့​ ငွား​ထား​တာ၊​ မင္း​တို့​ ဒါလုပ္၊​ ၿပီး​ရင္ အဲဒီ report ငါ့​ေပး​။ ဒါက Trade Secret ျဖစ္တယ္၊​ ​ေျပာလို့​မရဘူး​” လို့​ ​ေျပာခဲ့​ပါတယ္။

ဝန္ႀကီး​ဦး​ေဇာ္မင္း​ရဲ့​အ​ေျပာ​ေၾကာင့္​ အင္တာနက္​ေပၚက အစီရင္ခံစာဟာ အစစ္မဟုတ္သလိုလို၊​ ဧရာဝတီျမစ္ဆံု​ေရကာတာ စီမံကိန္း​ကို ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီး​လုပ္​ေနသူမ်ား​က “ဧရာဝတီ​ေရာဂါ” ျပန့္​ပြား​ေအာင္​ေဆာင္ရြက္​ေနသလိုလို အဓိပၸါယ္သက္ ​ေရာက္​ေနပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူ​ေတြလက္ထဲ ​ေရာက္ရွိ​ေနတဲ့​ BANCA ရဲ့​ အစီရင္ခံစာဟာ ဝန္ႀကီး​ေျပာသလို စာမ်က္ႏွာ ၅၀၀ မဟုတ္ဘဲ အစီရင္ခံစာမ်က္ႏွာဖံုး​က​ေန အဆံုး​အထိ စာမ်က္ႏွာစုစု​ေပါင္း​ ၉၃၅ မ်က္ႏွာရွိတဲ့​ ၿပီး​ျပည္စံုတဲ့​ အစီရင္ခံစာတ​ေစာင္ျဖစ္ၿပီး​ ၂၀၀၉ ႏွစ္ ​ေအာက္တိုဘာလ ရက္စြဲနဲ့​ ထုတ္ျပန္ထား​ျခင္း​ျဖစ္ပါတယ္။ လ်ွပ္စစ္ဝန္ႀကီး​ ဦး​ေဇာ္မင္း​က ​ေဒၚလာ ၁.၂၅ သန္း​ အကုန္က်ခံခဲ့​တာ ျမန္မာအစိုး​ရဘက္က ​ေဆာင္ရြက္ခဲ့​သ​ေယာင္ ​ေျပာဆိုခဲ့​ေပမယ့္​ အစီရင္ခံစာအရ ဒီ​ေငြကို CPI က အကုန္က်ခံခဲ့​တာျဖစ္ပါတယ္။

BANCA ရဲ့​အဆိုအရ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ EIA ကို မလုပ္မျဖစ္လုပ္ရမယ္လို့​ စည္း​မ်ဉ္း​ဥပ​ေဒ သတ္မွတ္ထား​တာမရွိပါ။ ဒါ​ေပမယ့္​ အခုလို ဧရာဝတီျမစ္ဝွမ္း​အထက္ပိုင္း​မွာ ​ေရအား​လ်ွပ္စစ္ထုတ္ယူ​ေရး​စီမံကိန္း​ႀကီး​ေတြ ​ေဆာင္ရြက္ရာမွာ တရုတ္အစိုး​ရရဲ့​ EIA နဲ့​ပတ္သက္တဲ့​ စိုး​ရိမ္မႈကို အသိအမွတ္ျပုသင့္​ေၾကာင္း​ ​ေဖာ္ျပထား​ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုး​ရဘက္ကလည္း​ စိုး​ရိမ္မႈရွိတယ္လို့​ ​ေဖာ္ျပမထား​ပါဘူး​။ ဒါ​ေပမယ့္​ ျမန္မာအစိုး​ရရဲ့​ ပူး​ေပါင္း​ကူညီမႈကို ​ေက်း​ဇူး​တင္​ေၾကာင္း​ ​ေဖာ္ျပခဲ့​ပါတယ္။ BANCA က အခုလို ​ေရး​ထား​ပါတယ္။

“EIA is not mandatory yet in Myanmar. However regarding hydropower development of Ayeyawady River above Myitkyina, we should appreciate China’s concern on EIA and should refer their EIA procedure.”

BANCA ရဲ့​ အစီရင္ခံစာမွာ တရုတ္အစိုး​ရရဲ့​ သဘာဝပတ္ဝန္း​က်င္ထိန္း​သိမ္း​ေစာင့္​ေရွာက္​ေရး​ဥပ​ေဒနဲ့​ ​ေဆာက္လုပ္​ေရး​ စီမံကိန္း​မ်ား​ မတည္​ေဆာက္ခင္ တရုတ္ကုမၸဏီမ်ား​က အစိုး​ရကျပဌာန္း​ထား​တဲ့​ EIA ဥပ​ေဒကိုလိုက္နာအ​ေကာင္အထည္ ​ေဖာ္ရ​ေၾကာင္း​ ​ေဖာ္ျပထား​တဲ့​အတြက္ အခု BANCA ရဲ့​ ျမစ္ဆံု​ေရကာတာ EIA ဟာ တရုတ္ကုမၸဏီ​ေတြဘက္က တရုတ္နိုင္ငံရဲ့​ ဥပ​ေဒကို လိုက္နာ​ေဆာင္ရြက္ဖို့​ တာဝန္ရွိတဲ့​အတြက္ လုပ္​ေဆာင္တာလား​၊​ ျမန္မာအစိုး​ရက ျမစ္ဆံု​ေရကာတာ ​ေၾကာင့္​ ျဖစ္​ေပၚလာနိုင္တဲ့​ သဘာဝပတ္ဝန္း​က်င္ထိခိုက္မႈ​ေတြအတြက္ စိုး​ရိမ္လို့​ ​ေဆာင္ရြက္တာလား​ဆိုတာ ​ေမး​ခြန္း​ထုတ္စရာ ျဖစ္လာပါတယ္။

အဲ့​ဒီအစီရင္ခံစာကို ဖတ္ရႈလိုက္ရတဲ့​အတြက္ ျမစ္ဆံု​ေရကာတာ တည္​ေဆာက္​ေနဆဲနဲ့​ တည္​ေဆာက္ၿပီး​ လတ္တ​ေလာ ကာလမွာပင္ ႀကီး​ႀကီး​မား​မား​ ဆိုး​က်ိဳး​သက္​ေရာက္မႈ​ေတြကို ​ေဖာ္ျပထား​ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုး​ရရဲ့​ အဆိုအရ ဧရာဝတီျမစ္ ​ေရရဲ့​ ၇ % ကိုသာ ဆည္အတြင္း​ သို​ေလွာင္မွာျဖစ္တယ္လို့​ ဆိုပါတယ္။ BANCA ရဲ့​ GIS (Geographic Information System) တိုင္း​ထြာခ်က္အရ ျမစ္ဆံု​ေရကာတာရဲ့​ ​ေရမ်က္ႏွာျပင္အက်ယ္ဟာ ဧက ၆၄,၇၈၄ (၂၆,၂၃၈ ဟက္တာ) ရွိမွာျဖစ္တဲ့​အတြက္ ​ေရ​ေအာက္နစ္ျမုပ္သြား​မယ့္​ ​ေျမဧက ၆၄,၇၈၄ ​ေၾကာင့္​ လတ္တ​ေလာၾကံု​ေတြ႕​ရမယ့္​ ဆိုး​က်ိဳး​ေတြက -

(၁) ​ေက်း​ရြာ​ေပါင္း​ ၃၂ စု ​ေရနစ္ျမုပ္သြား​မွာျဖစ္တယ္။ ယံုၾကည္ရတဲ့​ ​ေဒသခံသတင္း​အခ်က္အလက္​ေတြကို ကိုး​ကား​ၿပီး​ အဆိုပါ​ေရနစ္ျမုပ္သြား​မယ့္​ ​ေက်း​ရြာ​ေပါင္း​ ၃၀ ​ေက်ာ္က အိမ္​ေထာင္စု​ေပါင္း​ ၅,၀၀၀ ခန့္​၊​ လူဦး​ေရ ၈,၀၀၀ ခန့္​ အိုး​မဲ့​အိမ္မဲ့​ ျဖစ္သြား​လိမ့္​မယ္လို့​ ​ေဖာ္ျပထား​တယ္။ အျခား​ေလ့​လာမႈတခုကိုလည္း​ ကိုး​ကား​ၿပီး​ BANCA က ​ေဖာ္ျပရာမွာ ​ေရနစ္ျမုပ္မယ့္​ ​ေက်း​ရြာ​ေပါင္း​ ၄၇ ရြာ အထိရွိနိုင္တယ္လို့​ ​ေဖာ္ျပထား​ပါတယ္။

ေရနစ္ျမုပ္သြား​မယ့္​ေက်း​ရြာမ်ား​ကို BANCA က ​ေအာက္ပါအတိုင္း​ ​ေဖာ္ျပထား​ပါတယ္။
“According to our GIS map analysis, the following villages will be flooded.
Tang Hpe; Te Yan Zup; Naing Sein; Nget Pyaw Daw; Zup Ra Yang; Sa ni to yang; Kwin Htau; Tang Bauk Yang; The waing; N Bum Yaung; U Ship Yang; Bum Rung; La Zup; Hkam Be Yang; Bum Lai; N Dawng Yang; Daw Man Yang; Ma Jang Yang; Ka Pyi Kawng; Kh Wa Yang; Tum Pang; Ma Li Yang; Au Ra Yang; U Laung Yang; Man Tawng; Shi Ngaw; Brm Ba; N Sawp Zup; N Jip; Hkat Pwa Hmaw; Zai ro (Za ru).”

(၂) ​ေမချမစ္တ​ေလ်ွာက္ ​ေဖာက္လုပ္ထား​တဲ့​ ျမစ္ႀကီး​နား​-ခ်ီ​ေဗြ ကား​လမ္း​ရဲ့​ ၄၆ ကီလိုမီတာရွည္လ်ား​တဲ့​ လမ္း​ပိုင္း​တခုလံုး​ ​ေရနစ္ျမုပ္သြား​မွာျဖစ္သလို ဒီလမ္း​ေပၚမွာ တည္​ေဆာက္ထား​တဲ့​ ၅၉ မိုင္ တံတား​၊​ ရွ​ေဂၚတံတား​တို့​လည္း​ ပ်က္စီး​နစ္ျမုပ္ သြား​မွာျဖစ္တယ္။
(၃) မလိချမစ္တ​ေလ်ွာက္ ​ေဖာက္လုပ္ထား​တဲ့​ ျမစ္ႀကီး​နား​-ပူတာအိုကား​လမ္း​ရဲ့​ ၄၈ ကီလိုမီတာခန့္္​ရွည္လ်ား​တဲ့​ လမ္း​ပိုင္း​တခုလံုး​လည္း​ ​ေရနစ္ျမုပ္သြား​မွာျဖစ္သလို ဒီလမ္း​ေပၚမွာ တည္​ေဆာက္ထား​တဲ့​ အင္ဇူး​တံတား​၊​ တိန္ဇူး​တံတား​နဲ့​ အျခား​ တံတား​ငယ္မ်ား​လည္း​ ပ်က္စီး​နစ္ျမုပ္သြား​မွာျဖစ္တယ္။

(၄) ကခ်င္လူမ်ိဳး​ေတြအတြက္ပါမက ျမန္မာတနိုင္ငံလံုး​ရဲ့​ ယဉ္​ေက်း​မႈအမွတ္လကၡဏာတရပ္ျဖစ္ၿပီး​ သာယာလွပတဲ့​ ျမစ္ဆံု​ေဒသ ထာဝရ​ေပ်ာက္ဆံုး​သြား​မွာျဖစ္သလို ကခ်င္ျပည္နယ္ ခရီး​သြား​လုပ္ငန္း​ဖြံ့​ၿဖိုး​မႈအတြက္ ဆံုး​ရွံဳး​မႈႀကီး​တရပ္ ျဖစ္သြား​ပါလိမ့္​မယ္။

(၅) စိုက္ပ်ိဳး​နိုင္တဲ့​ လယ္​ေျမဧက ၁၈,၀၀၀ ​ေက်ာ္ ဆံုး​ရွံဳး​မွာ ျဖစ္သလို သစ္​ေတာမ်ား​နဲ့​ သဘာဝရင္း​ျမစ္​ေတြျဖစ္တဲ့​ အပင္မ်ိဳး​စိတ္​ေတြနဲ့​ ဇီဝမ်ိဳး​စိတ္ အမ်ား​အျပား​ ဆံုး​ရွံဳး​ပ်က္စီး​မွာျဖစ္ပါတယ္။

BANCA ဟာ EIA ကိုသာ ​ေဆာင္ရြက္တာျဖစ္တဲ့​အတြက္ သဘာဝပတ္ဝန္း​က်င္ ပ်က္စီး​ဆံုး​ရွံဳး​မႈမ်ား​ကို အဓိကထား​ေလ့​လာခဲ့​ၿပီး​ အခုတင္ျပခဲ့​တဲ့​ အ​ေျခခံအ​ေဆာက္အအံုပိုင္း​ဆိုင္ရာနဲ့​ ျမစ္ဆံု​ေဒသမွာ မွီတင္း​ေနထိုင္ၾကတဲ့​ ျပည္သူ​ေတြရဲ့​ လူမႈစီး​ပြား​ဘဝ အ​ေျပာင္း​အလဲနဲ့​ နစ္နာဆံုး​ရွံဳး​မႈ​ေတြကို မ​ေလ့​လာခဲ့​ပါဘူး​။ အဲဒီအတြက္ ျမစ္ဆံု​ေရကာတာ​ေၾကာင့္​ ျဖစ္​ေပၚလာနိုင္တဲ့​ လူမႈစီး​ပြား​ဘဝအ​ေပၚ အက်ိဳး​သက္​ေရာက္မႈ (Social Impact Assessment – SIA) ကို မျဖစ္မ​ေန လုပ္​ေဆာင္ဖို့​ လိုအပ္​ေၾကာင္း​ကို အဲဒီအစီရင္ခံစာမွာ ​ေဖာ္ျပထား​ပါတယ္။

BANCA ျပုလုပ္ခဲ့​တဲ့​ EIA ဟာ ျမစ္ဆံုရဲ့​ အထက္ဘက္ ​ေမခနဲ့​ ​ေမလိခ ​ေရ​ေဝကုန္း​တန္း​တ​ေလ်ွာက္ လုပ္​ေဆာင္ခဲ့​တာျဖစ္ၿပီး​ ဆည္တည္​ေဆာက္ၿပီး​ပါက ျမစ္​ေအာက္ဘက္မွာ ျဖစ္​ေပၚနိုင္တဲ့​ သဘာဝပတ္ဝန္း​က်င္ အ​ေျပာင္း​အလဲအတြက္ ​ေလ့​လာမႈမ်ား​ မပါဝင္ပါ။ ထို့​အတူ SIA ကိုမျဖစ္မ​ေန ​ေဆာင္ရြက္ဖို့​ အၾကံျပုခဲ့​တာဟာလည္း​ ​ေရကာတာ​ေၾကာင့္​ ဆံုး​ရွံဳး​နစ္နာသြား​ၾကမယ့္​ ျမစ္ဆံုပတ္ဝန္း​က်င္ကိုသာ ရည္ညႊန္း​ေျပာဆိုခဲ့​ဟန္ရွိၿပီး​ ဆည္တည္​ေဆာက္မႈ​ေၾကာင့္​ ျဖစ္​ေပၚလာနိုင္တဲ့​ ျမစ္​ေအာက္ဘက္မွာ​ေနထိုင္ၾကတဲ့​ ျပည္သူ​ေတြရဲ့​ လူမႈစီး​ပြား​ဘဝကို ထိခိုက္နိုင္​ေျခကို ​ေလ့​လာဖို့​ အၾကံျပုမထား​ပါဘူး​။


ရင္း​ျမစ္။ ။ BANCA ရဲ့​ ျမစ္ဆံု​ေရကာတာ​ေၾကာင့္​ ​ေရလႊမ္း​သြား​မယ့္​ေနရာ​ေတြကို အျပာ​ေရာင္နဲ့​ ျပသထား​ပံု

အခုအခ်ိန္အထိ ရွင္း​လင္း​ေျပာဆိုခဲ့​တဲ့​ အခ်က္အလက္​ေတြကို ျမန္မာျပည္သူ​ေတြထဲက BANCA အစီရင္ခံစာကို ​ေလ့​လာသိရွိ​ေနၾကသူ​ေတြက စိုး​ရိမ္မကင္း​ျဖစ္ၿပီး​ ျမစ္ဆံု​ေရကာတာ တည္​ေဆာက္မႈကို အမ်ိဳး​သား​အ​ေမြအႏွစ္တခု ဆံုး​ရွံဳး​ရံုမ်ွမက လတ္တ​ေလာနဲ့​ အနာဂတ္မွာ အတိဒုကၡနဲ့​ ရင္ဆိုင္ရမယ့္​ျပည္သူ​ေတြဘက္က ရပ္တည္​ေျပာဆိုလာၾကတာ ​ေတြ႕​ရပါတယ္။ ဒါ​ေပမယ့္​ ​ေဖာ္ျပထား​တဲ့​ဆိုး​က်ိဳး​ေတြဟာ နိုင္ငံအ​ေနနဲ့​ ျမစ္ဆံု​ေရကာတာ​ေၾကာင့္​ ရရွိလာနိုင္မယ့္​ အက်ိဳး​အျမတ္နဲ့​ ႏွိဳင္း​ယွဉ္ရင္ အက်ိဳး​အျမတ္က ပိုႀကီး​တယ္လို့​ ျမန္မာအစိုး​ရရဲ့​ လ်ွပ္စစ္ဝန္ႀကီး​ ဦး​ေဇာ္မင္း​က ရႈျမင္သံုး​သပ္ၿပီး​ ဆည္တည္​ေဆာက္​ေရး​ကို ဆက္လုပ္သြား​မယ္လို့​ ​ေျပာၾကား​ခဲ့​ဟန္တူပါတယ္။

“ဧရာဝတီျမစ္​ေရရဲ့​ ၇ % နႈန္း​ကိုသာ ယူတာပါ၊​ အဲ့​ဒီ ၇ % ခိုင္နႈန္း​ကလည္း​ ​ေရအား​လ်ွပ္စစ္လည္ပတ္ၿပီး​ရင္ ျမစ္ထဲပဲ ျပန္စီး​ဝင္မွာျဖစ္လို့​ ဆည္တည္​ေဆာက္တာဟာ ျမစ္ကို ဘယ္လိုမွ မထိခိုက္ပါဘူး​” လို့​ ဦး​ေဇာ္မင္း​က ​ေခ်ပ​ေျပာဆိုခဲ့​တယ္။ “ဘီလူး​ေခ်ာင္း​ႀကီး​က​ေန ​ေရအား​လ်ွပ္စစ္ထုတ္ယူလာခဲ့​တာ ၅၂ ႏွစ္ရွိၿပီ၊​ ဘာမွ မျဖစ္ခဲ့​ပါဘူး​” လို့​လည္း​ ႏွိဳင္း​ယွဉ္ျပခဲ့​တယ္။

ဒါ​ေပမယ့္​ ျမန္မာအစိုး​ရဘက္ကလည္း​မရည္ညႊန္း​သလို အစိုး​ရရဲ့​ ျမစ္ဆံုဆည္တည္​ေဆာက္မႈကို ​ေဝဖန္ကန့္​ကြက္ၾကတဲ့​ ျပည္သူ​ေတြလည္း​ ​ေမ့​ေနတဲ့​ အခ်က္တခုရွိပါတယ္။ အဲဒါက​ေတာ့​ ျမစ္ဆံု​ေရကာတာရဲ့​ အထက္ဘက္ ​ေမခနဲ့​ မလိချမစ္​ေတြ​ေပၚက ​ေနာက္ထပ္ ​ေရကာတာ ၆ ခု တည္​ေဆာက္မယ့္​ စီမံကိန္း​ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီစီမံကိန္း​ေတြက​ေရာ ဧရာဝတီျမစ္ရဲ့​ အသက္​ေသြး​ေၾကာျဖစ္တဲ့​ ျမစ္ႏွစ္သြယ္ရဲ့​ ​ေရဆင္း​အား​ကို အဆင့္​ဆင့္​ထိန္း​ခ်ုပ္ၾကတဲ့​အတြက္ ဧရာဝတီျမစ္​ေရစီး​နႈန္း​ကို နည္း​ပါး​မသြား​ေစနိုင္ဘူး​လား​။

ေမချမစ္​ေပၚက ​ေရအား​လ်ွပ္စစ္စီမံကိန္း​ ၅ ခု တည္​ေဆာက္မွာျဖစ္ၿပီး​ မီဂါဝပ္ ၂,၈၀၀ ရွိတဲ့​ ခ်ီ​ေဗြ (Chibwe) ၊​ မီဂါဝပ္ ၂,၇၀၀ ရွိတဲ့​ ​ေခါင္လန္ဖူး​ (Kawanglangphu) ၊​ မီဂါဝပ္ ၂,၀၀၀ ရွိတဲ့​ ဖီ​ေဇာ (Pisa) ၊​ မီဂါဝပ္ ၁,၈၀၀ ရွိတဲ့​ ဝူ​ေဆာက္ (Wusok) နဲ့​ မီဂါဝပ္ ၁,၂၀၀ ရွိတဲ့​ ယီနန္ (Yenam) နဲ့​ မလိချမစ္​ေပၚမွာ မီဂါဝပ္ ၁,၉၀၀ ရွိတဲ့​ လိုင္ဇာ (Laiza) ​ေရအား​ လ်ွပ္စစ္ ထုတ္လုပ္မည့္​ ​ေရကာတာမ်ား​ တည္​ေဆာက္မွာျဖစ္ၿပီး​ အဲ့​ဒီျမစ္ႏွစ္သြယ္ဆံုဆည္း​ရာ ျမစ္ဆံုရဲ့​ ​ေအာက္ဖက္ ၅ ကီလိုမီတာခန့္​အကြာမွာမွ အခုအျငင္း​ပြား​စရာျဖစ္လာတဲ့​ မီဂါဝပ္ ၄,၁၀၀ ရွိတဲ့​ ျမစ္ဆံု​ေရကာတာကို တည္​ေဆာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲ့​ဒါ​ေၾကာင့္​ လ်ွပ္စစ္ဝန္ႀကီး​ေျပာတဲ့​ ျမစ္​ေရရဲ့​ ၇% ပဲယူတာပါဆိုတာ အထက္က ဆည္ ၆ ခု မၿပီး​ခင္ ​ေမခနဲ့​ မလိခ ျမစ္ႏွစ္ စင္း​က စီး​ဝင္လာတဲ့​ ​ေရဆင္း​နႈန္း​ရဲ့​ ၇ % နႈန္း​ကို ​ေျပာတာလား​၊​ ဒီဆည္ ၆ ခု တည္​ေဆာက္ၿပီး​ေနာက္ပိုင္း​ ​ေျပာင္း​လဲသြား​နိုင္တဲ့​ ​ေရဆင္း​နႈန္း​အ​ေပၚမွာ တြက္ခ်က္​ေျပာတာလာဆိုတာ ရွင္း​ရွင္း​လင္း​လင္း​မသိရတဲ့​ ​ေပ်ာက္​ေနတဲ့​ ကြင္း​ဆက္တခု ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို့​ ​ေမခနဲ့​ ​ေမလိခမွာ ဆည္ ၆ ခုတည္​ေဆာက္ၿပီး​ ​ေရဆင္း​နႈန္း​နည္း​သြား​လို့​ ဧရာဝတီ ျမစ္ထဲ ​ေရစီး​ဝင္မႈ ပိုၿပီး​နည္း​ပါး​သြား​တာနဲ့​ၾကံုရရင္ ျမစ္ဆံု​ေရကာတာက လိုအပ္တဲ့​ေရကို ၇% ထပ္ပိုယူခဲ့​ရင္ ဘာ​ေတြ ျဖစ္လာနိုင္သလဲ။

အဲ့​ဒါ​ေၾကာင့္​ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီး​ အစဉ္ထာဝရ ရွင္သန္စီး​ဆင္း​ေနတာကို ​ေတြ႕​ျမင္လိုသူအား​လံုး​ ဧရာဝတီျမစ္ကို ကယ္တယ္ဖို့​ ႀကိုး​ပမ္း​ၾကသူအား​လံုး​ ဂရုျပုသင့္​တဲ့​အခ်က္က ျမစ္ဆံု​ေရကာတာတခုကိုသာ အာရံုစိုက္တာထက္ ျမစ္ဆံုရဲ့​ အထက္ဘက္မွာ တည္​ေဆာက္မယ့္​ ​ေရအား​လ်ွပ္စစ္စီမံကိန္း​ ၆ ခုကိုလည္း​ စနစ္တက်​ေလ့​လာ သု​ေတသနျပုသင့္​ပါတယ္။

နိုင္ငံ​ေတာ္အစိုး​ရအ​ေနနဲ့​လည္း​ ျမစ္ဆံု​ေရကာတာတည္​ေဆာက္​ေရး​အ​ေပၚ ကန့္​ကြက္​ေဝဖန္​ေနမႈအ​ေပၚ ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီး​ လုပ္ၾကတယ္လို့​ သ​ေဘာမထား​သင့္​ဘဲ ဒီမိုက​ေရစီအစိုး​ရတရပ္ရဲ့​ စံနႈန္း​ေတြနဲ့​အညီ ျပည္သူ​ေတြရဲ့​ စိုး​ရိမ္မႈကို အ​ေလး​ထား​ၿပီး​ စီမံကိန္း​ဆိုင္ရာ သတင္း​အခ်က္အလက္မ်ား​ကို ျပည္သူလူထုက လက္လွမ္း​မီ ​ေလ့​လာနိုင္​ေအာင္ ပြင္း​လင္း​ျမင္သာစြာ ထုတ္ျပန္​ေပး​သင့္​ပါတယ္။ အဲဒါမွသာ ျပည္သူနဲ့​ အစိုး​ရ ပူး​ေပါင္း​ေဆာင္ရြက္တဲ့​ နိုင္ငံဖြံ့​ၿဖိုး​ေရး​ ျဖစ္မွာပါ။
http://burmese.dvb.no/archives/15756

သမဂၢအဖြဲ့​အစည္း​မ်ား​ ဖြဲ့​ခြင့္​ မ​ေပး​နိုင္​ေသး​ဟု အစိုး​ရ ​ေျပာၾကား​


Published on September 21, 2011 by အ့ံဘုန္းျမတ္

အလုပ္သမား​သမဂၢ၊​ လယ္သမား​သမဂၢနဲ့​ ​ေက်ာင္း​သား​သမဂၢစတဲ့​ လူမႈအဖြဲ့​အစည္း​ေတြကို လက္ရွိအ​ေျခအ​ေနအရ ဖြဲ့​စည္း​ခြင့္​ မ​ေပး​နိုင္​ေသး​ဘူး​လို့​ အစိုး​ရသစ္က ​ေျပာၾကား​လိုက္ပါတယ္။

အစိုး​ရသစ္ ​ေျပာ​ေရး​ဆိုခြင့္​အဖြဲ့​ ​ေခါင္း​ေဆာင္ ျပန္ၾကား​ေရး​နဲ့​ ယဉ္​ေက်း​မႈဝန္ႀကီး​ ဦး​ေက်ာ္ဆန္း​က ဒီလ ၂၁ ရက္​ေန့​ ျပည္သူ့​ လႊတ္​ေတာ္အစည္း​အ​ေဝး​မွာ တစညပါတီရဲ့​ တိုက္ႀကီး​မဲဆႏၵနယ္က ကိုယ္စား​လွယ္ ဦး​ဉာဏ္​ေဆြဝင္း​ရဲ့​ အလုပ္သမား​၊​ လယ္သမား​သမဂၢအဖြဲ့​အစည္း​ေတြနဲ့​ဆိုင္တဲ့​ ​ေမး​ခြန္း​ကို ​ေျဖၾကား​စဉ္ ​ေျပာၾကား​လိုက္တာပါ။

လြတ္လပ္​ေရး​ရၿပီး​ေနာက္ပိုင္း​ ​ေပၚ​ေပါက္ခဲ့​တဲ့​ သမဂၢအဖြဲ့​အစည္း​ေတြထဲမွာ နိုင္ငံ​ေရး​သမား​ေတြရဲ့​ ဝင္​ေရာက္​ေသြး​ခြဲမႈ​ေတြရွိခဲ့​ၿပီး​ ျပႆနာ​ေပါင္း​စံုျဖစ္ခဲ့​ရတယ္လို့​လည္း​ ​ေျပာၾကား​ခဲ့​ပါတယ္။

ဒါ​ေၾကာင့္​ လက္ရွိ အ​ေျခအ​ေနမွာ ဒီအဖြဲ့​အစည္း​ေတြ ဖြဲ့​စည္း​ခြင့္​ မ​ေပး​နိုင္တာျဖစ္တယ္လို့​ ​ေျပာၾကား​ခဲ့​ေၾကာင္း​ ျပည္သူ့​လႊတ္​ေတာ္ကိုယ္စား​လွယ္တဦး​က ​ေျပာျပပါတယ္။

“​ေက်ာင္း​သား​သမဂၢတို့​၊​ လယ္သမား​အစည္း​အရံုး​တို့​ အလုပ္သမား​အစည္း​အရံုး​တို့​ အဲဒါမ်ိဳး​ေတြကို ဒီအခ်ိန္မွာ ဖြဲ့​လို့​မျဖစ္နိုင္​ေသး​ဘူး​။ ဖြဲ့​မယ္ဆိုရင္ အတိတ္က ျပႆနာမ်ိဳး​ေတြ မျဖစ္ရ​ေအာင္ လူထုလူတန္း​စား​ အဖြဲ့​ေတြကို ဖြဲ့​စည္း​တဲ့​အခါတိုင္း​ အဲဒီကိစၥ​ေတြကို ထည့္​စဉ္း​စား​ၿပီး​ ဥပ​ေဒ၊​ နည္း​ဥပ​ေဒ​ေတြကို ​ေသခ်ာစြာျပ႒ာန္း​ၿပီး​မွ ဖြဲ့​သင့္​တယ္လို့​ ​ေျပာတာပါ။”

ဝန္ႀကီး​ရဲ့​ ​ေျပာဆိုခ်က္​ေတြထဲမွာ ဒီအဖြဲ့​အစည္း​ေတြကို အစိုး​ရက ​ေရး​ဆြဲ​ေပး​မယ့္​ ဖြဲ့​စည္း​ပံု ဥပ​ေဒ​ေတြအျပင္ အစိုး​ရအဖြဲ့​ရဲ့​ ​ေနာက္မွာရွိရမယ္ဆိုတဲ့​ အခ်က္​ေတြလည္း​ ပါဝင္​ေနပါတယ္။

ဒီအ​ေပၚကိုလည္း​ ကိုယ္စား​လွယ္က “က်​ေနာ့္​အျမင္က​ေတာ့​ ဒီမိုက​ေရစီ​ေခတ္မွာ အဲဒီလိုကန့္​သတ္ခ်က္​ေတြ မထား​သင့္​ဘူး​လို့​ ျမင္တယ္။ လြတ္လပ္တဲ့​ အျခား​အစည္း​အရံုး​ေတြကို ​ေဖာ္ထုတ္သင့္​တယ္။ စည္း​မ်ဉ္း​၊​ စည္း​ကမ္း​ေတြနဲ့​ သူ့​ဟာနဲ့​သူ​ေတာ့​ ရွိမွာ​ေပါ့​။ ဒါ​ေပမယ့္​ အစိုး​ရရဲ့​ ​ေအာက္မွာမဟုတ္ဘဲ သူ့​ဟာသူ သီး​ျခား​ေပၚ​ေပါက္လာမယ့္​ ကိစၥ​ေတြမွာ အလုပ္သမား​က တဖြဲ့​ပဲရွိရမွာတို့​၊​ အစိုး​ရရဲ့​ေနာက္မွာ ရွိရမွာတို့​ အဲဒါမ်ိဳး​မျဖစ္သင့္​ဘူး​။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ့​ နည္း​ဥပ​ေဒ​ေတြနဲ့​အညီ ဖြဲ့​သင့္​တယ္လို့​ ယူဆတယ္​” လို့​ ​ေျပာပါတယ္။

ဒီမိုက​ေရစီစနစ္ကို ​ေဖာ္​ေဆာင္​ေနပါတယ္ဆိုတဲ့​ အစိုး​ရလက္ထက္မွာ ဒီအဖြဲ့​အစည္း​ေတြကို အစိုး​ရသစ္အ​ေနနဲ့​ ဖြဲ့​စည္း​ခြင့္​ မ​ေပး​ေသး​တဲ့​အ​ေပၚ နား​မလည္နိုင္ဘူး​လို့​ ဒီမိုကရက္တစ္ အင္အား​စုကိုယ္စား​လွယ္အခ်ိဳ့​က ​ေျပာဆို​ေနၾကပါတယ္။

ၿပီး​ခဲ့​တဲ့​ ျပည္သူ့​လႊတ္​ေတာ္ အစည္း​အ​ေဝး​မွာ အလုပ္သမား​ဝန္ႀကီး​ ဦး​ေအာင္ၾကည္တင္သြင္း​တဲ့​ အလုပ္သမား​ သမဂၢမ်ား​ ဖြဲ့​စည္း​ခြင့္​ ဥပ​ေဒမူၾကမ္း​ကိုလည္း​ လႊတ္​ေတာ္က အတည္ျပုခဲ့​တာ​ေၾကာင့္​ ျပန္ၾကား​ေရး​ဝန္ႀကီး​ရဲ့​ ​ေျပာဆိုခ်က္ဟာ အစိုး​ရအဖြဲ့​ရဲ့​ လုပ္​ေဆာင္ခ်က္နဲ့​ ကြဲလြဲမႈရွိ​ေနတယ္လို့​လည္း​ ကိုယ္စား​လွယ္​ေတြက ​ေဝဖန္​ေနပါတယ္။
http://burmese.dvb.no/archives/15765

ထိုင္းႏိုင္ငံမူးယစ္ေဆး၀ါးထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖဲြ႕ (ONCB) ဧ။္ ပစ္မွတ္အသစ္


http://www.ziddu.com/download/16466450/NewTargetofONCB.pdf.html

New Target of ONCB

တရုတ္သံရံုးေရွ႕ တကိုယ္ေတာ္ဆႏၵျပသမားနဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲမ်ား



ရန္ကုန္ျမိဳ႕ တရုတ္သံရံုးေရွ႕မွာ ျမစ္ဆံုဆည္စီမံကိန္း ရပ္ဆိုင္းေပးဖို႔ဆႏၵျပၾကမယ္ဆိုတဲ့ သတင္းဟာ ေကာလဟာလ မ ဟုတ္ဘဲ အမွန္တကယ္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေႀကာင္း သိရွိရပါတယ္။

မေန႔ (၂၀- ၉- ၂၀၁၁)၊ ေန႔လည္ ၁း ၃၀ နာရီခန္႔က ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ဒဂံုျမိဳ႕နယ္၊ အမွတ္ (၉၄)၊ ခေရပင္လမ္းမွာ ရံုးစိုက္ထားတဲ့ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ တရုတ္ျပန္ႀကားေရးရံုးေရွ႕မွာ တကိုယ္ေတာ္ ဆႏၵျပမႈတခု ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါ တယ္။

ဆႏၵျပသူဟာ ရိုးရိုးသာမန္ရွပ္အက်ႌ ၀တ္ဆင္ထားျပီး လက္ထဲမွာ ၂ ေပ ပတ္လည္ခန္႔ရွိတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္ကို ကိုင္ေဆာင္ျပီး ႏိုင္ငံသားတေယာက္ရဲ႕ဆႏၵကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ STOP IRRAWADDY ELECTRONIC PROJECT ဆိုတဲ့ စာနဲ ့ ျမန္ မာလို “ဧရာ၀တီ လွ်ပ္စစ္စီမံကိန္း ရပ္ဆိုင္းေပးပါ” စာသားပါတဲ့ သူ႔ရင္ထဲက ဆႏၵကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေရးသားျပီး တ ရုတ္ကုမၼဏီတခုရဲ႕ ပါ၀င္ပက္သက္ေနမႈအေပၚ မေက်မနပ္ျဖစ္ရာက တရုတ္ျပန္ၾကားေရးရံုးေရွ႕ကို လာေရာက္ျပီး ႏွစ္ႏိုင္ ငံတာ၀န္ရွိသူတို႔အျပင္ ျမန္မာျပည္သူေတြ သိရွိရန္ ရိုးသားစြာ ဆႏၵျပျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

အဆိုပါ တကိုယ္ေတာ္ဆႏၵျပသူဟာ အသက္ (၄၆) ႏွစ္ခန္႔ရွိျပီး မေလးရွားႏိုင္ငံရွိ ျမန္မာသံရံုးမွ တဆင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကို လြန္ခဲ့တဲ့ တႏွစ္ေက်ာ္က ျပန္လည္ေရာက္ရွိခဲ့သူပါ။ မေလးရွားႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရးဒုကၡသည္အျဖစ္ ရပ္တည္ေနထိုင္လာခဲ့ ျပီး အေမရိကန္ႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္ရန္ ဗီဇာရရွိခဲ့သူတဦး ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္သို႔ သြားေရာက္ေရးဟာ အေၾကာင္းမညီညြတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ပ်က္ျပားသြားခဲ့ရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဆိုပါ ဆႏၵျပသမား ကိုေအာင္သိန္းလွ (ေခၚ) ကိုေက်ာ္၀င္းဟာ ကြာလာလမ္ပူၿမိဳ႕မွ ရန္ကုန္သို႔ျပန္ေရာက္ျပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ေတာင္ဥကၠလာပမွာရွိတဲ့ မိသားစုနဲ႔ သိပ္စကားမေျပာေတာ့ဘဲ တစံုတခုကို အျမဲေတြးေတာ စဥ္းစားေနတတ္သူလို႔ စံုစမ္း သိရွိရပါတယ္။

သူ ဆႏၵျပျပီး မၾကာခင္ တိုင္းရဲ အေနာက္ပိုင္းခရိုင္ရံုးက ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားခဲ့ျပီး လိုအပ္တဲ့ စစ္ေဆးမႈမ်ားကို ေဆာင္ ရြက္တဲ့အခါ ကိုေအာင္သိန္းလွအေနနဲ ့ သူ႔ရဲ႕ ကိုယ္ေရးရာဇ၀င္ကိုသာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျပီး ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းရပ္တန္႔ဖို႔ သူ ေတာင္းဆိုတဲ့ကိစၥနဲ႔ ပက္သက္လို႔ ဘာကိုမွ ထုတ္ေဖာ္မေျပာဘဲ ၀စီပိတ္ ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ယခုအခါ သူ႔ကို ဘယ္ပံုဘယ္နည္း ဆက္လက္ကိုင္တြယ္ရမယ္ဆိုတာ အထက္အဆင့္ဆင့္ကို တင္ျပတာ ၀န္ခံခိုင္းထား တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ကိုေအာင္သိန္းလွဟာ မိမိဆႏၵကို ရိုးသားစြာ ထုတ္ေဖာ္ဆႏၵျပသူျဖစ္ျပီး သူ႔ရဲ႕ေနာက္ကြယ္မွာ ႏိုင္ ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ပါ၀င္ျခင္း ရွိႏိုင္ေျခ နည္းပါးတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

သူဟာ ျမန္မာျပည္မွာ စီးပြားလာရွာတဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံကုမၼဏီႀကီးတစ္ခုကို မေက်နပ္ေႀကာင္း ထင္ထင္ရွားရွား ဆႏၵျပတဲ့ ပထမဆံုး တကိုယ္ေတာ္ဆႏၵျပသမားအျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ျပည္တြင္းက ႏိုင္ငံေရးအကဲခတ္မ်ားနဲ ့ ျပည္ပ အေျခစိုက္ သတင္းသမားမ်ားအပါအ၀င္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး စိတ္၀င္စားသူမ်ား၊ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္း ရပ္တန္႔ေစလိုသူမ်ားက ကို ေအာင္သိန္းလွရဲ႕ တကိုယ္ေတာ္ဆႏၵျပမႈအေပၚ လက္ရွိအစိုးရဘက္က ဘယ္လို ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္မလဲဆိုတာ အနီး ကပ္ေစာင့္ႀကည့္ေနႀကပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီေရး၊ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး အျပည့္အ၀ရရွိေစမယ္လို႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုအရ အာမခံခ်က္ေပးထားတဲ့ ႀကံ့ခိုင္ ေရးပါတီအစိုးရအေနနဲ႔ ကိုေအာင္သိန္းလွ ကို ျပန္လႊတ္ေပးမလား၊ ဆက္လက္ဖမ္းဆီးထားၿပီး ဥပေဒ တခုခု အေႀကာင္း ျပၿပီး တရားစြဲ ေထာင္ခ်ပစ္မလားဆိုတာ ျမန္မာျပည္သူအားလံုးက စိတ္၀င္တစား ရွိေနၾကၿပီး ေနျပည္ေတာ္လႊတ္ေတာ္ တြင္းက ဦးေဌးဦး ေခါင္းေဆာင္တဲ့ “ဒီမိုကေရစီေရးေကာ္မတီ” နဲ႔ မၾကာမီကမွ ဖြဲ႔စည္းလိုက္တဲ့ အၿငိမ္းစား၀န္ထမ္းႀကီး မ်ားပါ၀င္တဲ့ “လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္” တို႔ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္အလားအလာေတြကို “ကိုေအာင္သိန္းလွ အေရး” က ႀကီးစြာေသာ စမ္းသပ္စိန္ေခၚမႈတခု ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ေ၀ဖန္ေျပာဆိုေနႀကပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ လပိုင္းမ်ားကလည္း ကိုေနမ်ိဳးေ၀ အပါအ၀င္ လူ ၄ ဦး တို႔ရဲ႕ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမေရွ႕မွာ ဆႏၵျပလိုေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရထံ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတာင္းခံခဲ့မႈရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုအရ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခြင့္ ပါရွိေသာ္ျငား ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ား ေနာက္ဆက္တြဲ ထုတ္ျပန္ရန္ ရွိေသး၍ ထိုဆႏၵျပလိုျခင္းကို ေနာက္ဆုတ္ေရႊ႕ဆိုင္း ထားေပးရန္ တာ၀န္ရွိအာဏာပိုင္မ်ားက ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံႏွင့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္သို႔ ဦးတည္အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ ႏိုင္ငံသားတဦးခ်င္းစီရဲ႕ ဆႏၵျပဆို ထုတ္ေဖာ္ ႏိုင္ခြင့္ဟာ မျဖစ္မေနေပးအပ္ခြင့္ျပဳရမယ့္ အေျခခံလူ ့အခြင့္အေရးတစ္ခုအျဖစ္ ရႈျမင္သံုးသပ္ၾကၿပီး လက္ရွိအုပ္ခ်ဳပ္သူ အ စိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတို႔ရဲ႕ လူသားဘ၀ အေျခခံရပိုင္ခြင့္တခုကို ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ား ခ်မွတ္ေရးဆြဲၿပီး တုန္႔ ဆိုင္းဖင့္ေႏွးျခင္းမရွိ အျမန္ဆံုး ထုတ္ျပန္ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဒီမိုကေရစီဘက္ ေတာ္သားမ်ားမွ တညီတညြတ္တည္း မွတ္ခ်က္ေပးၾကေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။

ေအာင္မ်ိဳးထြန္း

၂၁- ၉- ၂၀၁၁


News Date:9/21/2011
ျပည္ပမွ ထုတ္လုပ္ေသာ ႏိုင္ငံေရး သီခ်င္းဖြင့္၍ ဖမ္းဆီး တရားစြဲခံရသူ စစ္ေတြျမိဳ႕မွ ထြန္းထြန္းစိုးအား စစ္ေတြျမိဳ႕နယ္ တရားရံုးမွ ယခုလ ၁၉ ရက္ေန႕က ေငြ ၆၅၀၀၀ က်ပ္ ဒဏ္ရိုက္လိုက္သည္ဟု သတင္း ရရွိသည္။

စစ္ေတြမွ သံုးဘီး တက္စီ ( ဓါတ္ပံု- နိရဥၥရာ)
ထြန္းထြန္းစိုး အမူအား အမွတ္(၁)ရဲစခန္းရိွ ဒုရဲအုပ္ ေဒါင္း၀င္းမွ အမွူတည္ေဆာက္ၿပီး စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးတြင္ တရားစြဲဆိုခဲ႕ရာ စက္တဘၤာလ ၁၉ ရက္ေန႕က ၿမိဳ႕နယ္ တရားသူႀကီးမွ ထိုသိုု႕ ဒဏ္ေငြ (၆၅၀၀၀) က်ပ္ ရိုက္ၿပီး ၿပစ္ဒဏ္ကို စီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဒဏ္ရိုက္ခံ ရသူ ေမာင္ထြန္းထြန္းစိုး သူငယ္ခ်င္း တစ္ဦး သူ႕အျမင္ကို ယခုလို ေျပာသည္။

" တကယ္ဆိုယင္ ဒီအမွဳဟာ ၿပစ္ဒဏ္ (၇) ရက္ (သို႕မဟုတ္ ) ဒဏ္ေငြ(၅၀၀၀) (သို႕) ၿပစ္ဒဏ္ (၂) ရပ္လံုး က်ခံရန္သာရိွေပမဲ႔ အခု က်ပ္ေငြ ၆၅၀၀၀ ဒဏ္ရိုက္လိုက္ပါတယ္။ ဒါဟာ လံုး၀ မတရားလို႕ျမင္ပါတယ္။ လဲရာ ဖိေထာင္းတဲ့ သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္" ဟု ေျပာသည္။

ထြန္းထြန္းစိုးသည္္ ယခုလ ၁၀ ရက္ေန႕က ျပည္ပ အတိုက္အခံ အဖြဲ႕အစည္းမွ ထုတ္ေသာ နပန္းဆန္ သီခ်င္းအား က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ဖြင့္ျပီး သံုးဘီး ဆိုင္ကယ္ ေမာင္ႏွင္မူေၾကာင့္ စစ္ေတြ အမွတ္ (၁) ရဲစခန္းမွဴး ဦးျမိဳ႕ေဆြမွ ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။

ဖမ္းဆီးျပီးေနာက္ သူ႕အား အဆိုပါ သီခ်င္းအား ဘယ္က ရပါသလဲဟု စစ္ေဆး ေမးျမန္းခဲ့သည္။ ထြန္းထြန္းစိုးမွ တရားသီးစု ရပ္ကြက္ လမ္းမၾကီးတြင္ ဖြင့္လွစ္ထားေသာ ဆုလာဘ္ ကြန္ပ်ဴတာ မိတၱဴဆိုင္မွ ရေၾကာင္း ၀န္ခံခဲ့သည္ဟု သိရပါသည္။ အဆိုပါ ညေနပိုင္း (၇) နာရီတြင္ ေမာင္ထြန္းထြန္းစိုးအား လက္ထိပ္ခတ္ျပီး ဆုလာဘ္ မိတၱဴဆိုင္ကို ေခၚယူသြားျပီး ကြန္ပ်ဴတာ ဆရာေမာင္စံေက်ာ္ႏွင့္ ကြန္ပ်ဴတာ ႏွစ္လံုးကို သိမ္းယူျပီး ရဲစခန္းကို ေခၚယူသြားခဲ့ပါသည္။

ညဥ့္ ၁၂ နာရီထိ ကြန္ပ်ဴတာကို စစ္ေသာ္လည္း ကြန္ပ်ဴတာထဲမွ သီခ်င္းကို မရရွိသျဖင့္ ညဥ့္ (၁) နာရီတြင္ ဆရာ ေမာင္စံေက်ာ္အား ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္ပါသည္။

(ရဲရင့္ငယ္ၾကားေဖါက္ပါရေစ...သီခ်င္းကိုအင္တာနက္ကေဒါင္းလို႕ရပါတယ္။အင္တာနက္ကေဒါင္းတာမွန္ရင္
ညဥ့္ ၁၂ နာရီမကလို႕တနွစ္လံုးပဲရွာရွာမေတြ႕နိုင္သလိုကြန္ပ်ဴတာ ဆရာေမာင္စံေက်ာ္မွာလည္းအျပစ္မရွိပါဖူး)


ေမာင္ထြန္းထြန္းစိုးအား နပန္ဆန္ သီခ်င္းႏွင့္ ျပစ္မူ စြဲတင္ရန္ မရသျဖင့္ အရက္အနည္းငယ္ ေသာက္ထား သည္ကို အေၾကာင္းျပျပီး ပုဒ္မ ၄၇ ေသာက္စား မူးယစ္မူျဖင့္ တရားစြဲဆိုထားပါသည္။

ေမာင္ထြန္းထြန္းစုိးအား ဖမ္းဆီးသည့္ စက္တဘၤာလ ၁၀ ရက္ေန႕ ညဥ့္တြင္ပင္ စခန္းမွဴး ဦးျမိဳ႕ေဆြမွ က်ပ္ေငြ (၅၀၀၀၀) လာဒ္ယူျပီး လြတ္ေပးလိုက္သည္။ ရဲသားမ်ားကလည္း သူ႕ဆိုင္ကယ္ တိုင္ကီမွ ဓါတ္ဆီ (၃) လီတာကို ခိုးယူထားလိုက္သည္ဟု သိရသည္။

" အခုက တရားရံုးမွာ ၆၅၀၀၀ က်ပ္ ဒဏ္ရိုက္တယ္။ စခန္းမွဴး ဦးျမိဳ႕ေဆြကေန က်ပ္ ၅၀၀၀၀ အာမခံရဖို႕ လာဒ္ယူတယ္ဆိုေတာ့ သူ႕မွာ ေငြ တစ္သိန္းေက်ာ္ထိ ကုန္သြားတယ္။ အမွန္ေတာ့ နပန္းဆံ သီခ်င္းကို ဖြင့္တဲ့ အတြက္ ခုလို အႏိုင္က်င့္ခံလိုက္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္" ဟု သူက ေျပာသည္။

( ယခင္ ထြန္းထြန္းစိုး သတင္းတြင္ နပန္းဆန္ သီခ်င္းအစား မေအး ႏွစ္ျပား မတန္ သီခ်င္းဟု မွားယြင္း စြာ ေရးသား ေဖၚျပပါရွိ သြားျခင္း အေပၚ ေတာင္းပန္အပ္ပါသည္။)
http://www.narinjara.com/detailsbur.asp?id=3494

အာမခံခ်က္ မလိုဘူး၊ ခၽြင္းခ်က္မရွိလႊတ္ေပးရမယ္



တူေမာင္ညိဳ
စက္တင္ဘာ ၂၁၊ ၂၀၁၁
အခုတေလာၾကားေနရတဲ့သတင္းတစ္ခုေပါ့။ “ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြျပန္လႊတ္မယ္’’
သတင္းက ဒီမွာတင္ရပ္မေနပါဘူး။
“လႊတ္ေပးလုိက္မယ့္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ ဆူဆူပူပူမလုပ္ဖို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က အာမခံရမယ္’’ ဆိုတဲ့ အစုိးရရဲ႕အာေဘာ္ဖန္တီးခ်က္ကေနာက္ဆက္တြဲ ပါလာတယ္။
စိတ္ထဲ ေျဖာင္းကနဲေပၚလာတဲ့ ေမးခြန္းက ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို ဖမ္းဆီးစဥ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သေဘာတူ ညီခ်က္နဲ႔ဖမ္းတာလား။
ဒါဟာ ခၽြင္းခ်က္မရွိအျမန္ဆံုးျပန္လႊတ္ေရးကို လက္မခံတာဘဲ။ျငင္းပယ္တာပဲ။ ေစ်းဆစ္တာပဲျဖစ္တယ္။
ေထာင္ကေန လႊတ္လာတဲ့အခါ မိမိစိတ္ဝင္စားရာနယ္ပယ္မွာ (ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ပညာေရး၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ အေရးစသျဖင့္) လြတ္လပ္စြာပါဝင္လႈပ္ရွားမႈကို ႀကိဳတင္ပိတ္ပင္ ကန္႔သတ္ထားခ်က္လည္း ျဖစ္တယ္။ ဘာေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က အာမခံခ်က္ေပးရမွာလဲ။

ေနာက္တစ္ခ်က္က အစိုးရရဲ႕အာေဘာ္ဖန္တီးခ်က္လို႔ ဘာေၾကာင့္ေျပာႏုိင္သလဲ။ အခ်က္ ၂ ခ်က္ကိုအေျခခံၿပီးေျပာတာပါ။
ပထမတစ္ခ်က္က အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ဦးခင္ေအာင္ျမင့္ ေျပာတဲ့စကားျဖစ္ပါတယ္။
မစၥတာ ေသာမွတ္အိုေဟးကြင္တားနား ကိုေျပာလိုက္တာပါ။ ကြင္တားနား ျမန္မာႏုိင္ငံခရီးစဥ္ (ၾသဂုတ္၂၁ မွ ၾသဂုတ္၂၅ ရက္ အထိ)
“ႏုိင္ငံေတာ္တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈကုိ အေႏွာင့္အယွက္မျပဳေၾကာင္း ေသခ်ာသည့္အခ်ိန္တြင္ အက်ဥ္းသားမ်ားအား ျပန္လႊတ္ေပး ရန္ရွိႏုိင္ေၾကာင္း ”
ဒီေျပာစကားက တစ္စံုတစ္ေယာက္က အာမခံခ်က္ေပးရမယ္ သို႔တည္းမဟုတ္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကိုယ္တုိင္က ဝန္ခံ ခ်က္လက္မွတ္ေရးထုိးေပးမွလႊတ္မယ္ဆိုတဲ့ အနက္အဓိပၸါယ္ သက္ေရာက္ေနတယ္ဆိုတာ လူၿပိန္းေတာင္ေတြးတတ္ပါတယ္။
ဒုတိယတစ္ခ်က္က နယ္စပ္ေရးရာဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ျမန္မာ့စက္မႈဖြ႔ံၿဖိဳးေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သိန္းေဌး ေျပာတဲ့စကားျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ မူဝါဒေရးရာညႇိႏိႈင္းေရးမွဴး Mr.Derek Mitchell နဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္မွာေျပာတာပါ။ Mr.Derek Mitchell ျမန္မာႏုိင္ငံခရီးစဥ္ (စက္တင္ဘာလ ၉ ရက္မွ ၁၄ ရက္ေန႔အထိ)
“ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားႏွင္စပ္လ်ဥ္း၍ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အျမင္သေဘာထား ျခားနားလ်က္ရွိေနျခင္းအေပၚ မည္သုိ႔ေဆာင္ရြက္သင့္သည္ကို နည္းလမ္းရွာႀကံ စဥ္းစားလ်က္ရွိပါေၾကာင္း”
အဲဒီလိုေျပာၾကားခဲ့တဲ့ အခ်က္ ၂ ခ်က္ကိုအေျခခံၿပီး ဒီသတင္းဟာ အစိုးရရဲ႕ အာေဘာ္ ဖန္တီးခ်က္တစ္ခုျဖစ္တယ္လုိ႔ ေကာက္ ခ်က္ခ်ၿပီးေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။
မတရားတာကို မတရားဘူး။ မမွ်တတာကို မမွ်တဘူး။ မမွန္တာကို မမွန္ဘူးလို႔ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ေျပာရမွာဘဲ။ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈမရွိရင္ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈမရွိေၾကာင္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုရမွာပဲျဖစ္တယ္။
ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အက်ဥ္းခ်ခံရတာရဲ႕အဓိကအခ်က္ဟာ သူတုိ႔ရဲ႕လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုမႈေၾကာင့္ မတရားတဲ့ ပုဒ္မအမ်ိဳးမ်ိဳးတပ္ၿပီး ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ေတြ ခ်မွတ္ခံထားရတာျဖစ္ပါတယ္။ လူတုိင္းဟာ မိမိႏွစ္သက္တဲ့ အယူအဆကို/ ယုံၾကည္ခ်က္ကို ကိုင္စြဲၿပီး မိမိယံုၾကည္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးမွာ ပါဝင္လႈပ္ရွားမွာပဲ။ ဝင္ေရာက္ေျပာဆိုရမွာပဲျဖစ္တယ္။
ဖိႏွိပ္မႈရွိေနရင္ အံုၾကြမႈဆိုတာရွိေနမွာပဲ။ ဒါဟာ ဘယ္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ႕ဆႏၵနဲ႔မွ တားဆီးလုိ႔မရႏုိင္တဲ့ လူမႈဥပေဒသတစ္ခု ျဖစ္တယ္။
“ဖိရင္ ၾကြရမွာပဲ၊ ထိရင္ ျပန္ခ်ရမွာပဲ’’။
မတရားဖိႏွိပ္ အႏုိင္က်င့္တာကို ငံု႔မခံႏုိင္ဘူး။
မတရား ဖိႏွိပ္အႏုိင္က်င့္တာကို ခုခံေတာ္လွန္တာ တရားမွ်တၿပီး အၿမဲတန္း မွန္ကန္တဲ့တရား ျဖစ္တယ္။
ႏုိင္ငံေရးအရ တန္းတူရည္တူ ရွိမယ္။ လူမ်ိဳးေရးအရ တန္းတူရည္တူရွိမယ္ ဆိုတဲ့ အာမခံခ်က္သာ တိတိက်က် ရွိေနပါေစ ဘယ္သူမွ ဆူဆူပူပူ လုပ္ေနမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ေတာ္လွန္ေနမွာမဟုတ္ပါဘူး။
ႏုိင္ငံေရးအရ တန္းတူရည္တူမရွိဘူး။ လူမ်ိဳးေရးအရ တန္းတူရည္တူ မရွိဘူးဆိုရင္ ဘယ္ပုဂၢိဳလ္က အာမခံခ်က္ေပးသည္ ျဖစ္ေစ/ မေပးသည္ ျဖစ္ေစ သဘာဝက်က် ေပၚေပါက္လာတဲ့ ဆူပူအံုၾကြမႈနဲ႔ လူထုေတာ္လွန္ေရးကို ဘယ္သူမွ တားဆီးႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
ဆူပူအံုၾကြမႈတို႔၊ လူထုေတာ္လွန္ေရးဆိုတာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ လိုလားအပ္တဲ့ အရာေတြ၊ ေထြးေပြ႔ႀကိဳဆိုရမယ့္ အရာေတြျဖစ္တယ္။
အၾကမ္းဖက္ဖိႏွိပ္အုပ္စုိးသူေတြကေတာ့ လူထုလႈပ္ရွားမႈ၊ ေတာ္လွန္ေရးနဲ႔ ေတာ္လွန္ေရးသမားကို ေၾကာက္မွာပဲ။
အၾကမ္းဆူပူေသာင္းက်န္းသူေတြလို႔ သရုပ္ဖ်က္ၾကတာပဲ။ ဖိႏွိပ္ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္တာပဲ။
က်ေနာ္တုိ႔အားလံုး အက်ယ္ေလာင္ဆံုး ေအာ္ဟစ္ေတာင္းဆိုေနတဲ့ အခ်က္က “ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား အားလံုး ခၽြင္းခ်က္ မရွိ အျမန္ဆံုး လႊတ္ေပးေရး’’ သာျဖစ္တယ္။
ညြန္း
- ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာ (၂၀၁၁ ၾသဂုတ္ ၂၆ ရက္)
- ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာ (၂၀၁၁ စက္တင္ဘာ ၁၅ ရက္)

အေျပာင္းအလဲျဖစ္ဖိုုုု႔အတြက္ အျပင္အဆင္ေတြ ရွိျပီလား

Wednesday, 21 September 2011

ဦး၀င္းတင္နဲ႔ ေမးခြန္းမ်ား

မိုုးမခ၊ စက္တင္ဘာ ၂၁၊ ၂၀၁၁

လြန္ခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာ ၁၅ မွာ ကမာၻဒီမိုုကေရစီေန႔မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္က အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ႏိုုင္တဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိတယ္လိုု႔ ေျပာလိုုက္တယ္။ ႏိုုင္ငံတကာက ကိုုယ္စားလွယ္ေတြ ပုုဂၢဳိလ္ေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔ဆုုံမႈေတြလည္း လက္ခံျပဳလုုပ္ေနဆဲျဖစ္တယ္။ ထူးျခားတဲ့ ေတြ႔ဆုုံမႈျဖစ္စဥ္ျဖစ္တဲ့ ႏိုုင္ငံေတာ္သမၼတၾကီး ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ၾသဂုုတ္လ ၁၉ ရက္ေန႔မွာ သြားေရာက္ေတြ႔ဆုုံခဲ့တာလည္း ၁ လ ေက်ာ္ခဲ့ျပီ ျဖစ္တယ္။ အဲသည္အေတာအတြင္းမွာ လူထုုပရိသတ္အတြင္းမွာ ျမန္မာျပည္ႏိုုင္ငံေရးနဲ႔ အေထြေထြ အေျပာင္းအလဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ဂယက္ေတြ၊ လႈပ္ရွားမႈေတြ မ်ဴိးစုုံလည္း ျမင္ရ ၾကားေနရျပီ ျဖစ္တယ္။ အေတြးအျမင္ အမ်ဴိးမ်ဳိး ေ၀ဖန္မႈအမ်ဴိးမ်ဴိး တုုန္႔ျပန္မႈ အမ်ဴိးမ်ဴိးေတြ ျဖစ္ေပၚေနခ်ိန္မွာ ဆရာဦး၀င္းတင္ကိုု ေမးျဖစ္တဲ့ ေမးခြန္းက အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္ဖိုု႔အတြက္ အေျခအေနေတြ ရွိေနျပီလား၊ အျပင္အဆင္ေတြ ျမင္ေနရျပီလား ဆိုုတာျဖစ္ပါတယ္။
- ေဒၚစုုမိန္႔ခြန္းမွာက အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာႏိုုင္တယ္လိုု႔ ေျပာတာလား၊ ဘာေျပာလိုုက္တာလဲ ဆရာ။ လြန္ခဲ့တဲ့ တလေက်ာ္က ေတြ႔ဆုုံေဆြးေႏြးပြဲကေနျပီး အေျပာင္းအလဲေတြ စတင္ေပၚထြန္းလာေနျပီလိုု႔ ေကာက္ခ်က္ဆြဲလိုုက္ရေတာ့မွာလား။ ဒီၾကားထဲမွာလည္း ထပ္ျပီး ေတြ႔တယ္ ေဆြးေႏြးတယ္လဲ မၾကားရဘူးေလ။



- ေျပာင္းလဲႏိုုင္တဲ့ အေျခအေနေတြ ေပၚေပါက္လာတယ္လိုု႔ ေျပာလိုုက္တာျဖစ္တယ္။ သူက အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာေတာ့မယ္လိုု႔ ေျပာလိုုက္တာ မဟုုတ္ဘူး။ ဒီလုုိမ်ဴိး က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္နဲ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့တာကလည္း လြန္ခဲ့တဲ့ တလေလာက္က ေဆြးေႏြးခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ ပထမဦးဆုုံးအၾကိမ္အျဖစ္ ေတြ႔ဆုုံေဆြးေႏြးၾကတာျဖစ္ေတာ့ အခ်ိန္ကလည္း အမ်ားၾကီး ၾကာၾကာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာလည္း မဟုုတ္ဘူးေလ။ အဲသည္မွာ အမ်ားက ထင္ျမင္ခ်က္ေတြ၊ မွန္းဆခ်က္ေတြ ေပးေနၾကသလိုုမ်ဴိး တခါတည္း အေသးစိတ္ေတြ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာမ်ဴိးေတြ ရွိလိမ့္မယ္လိုု႔ ေျပာလိုု႔ မရဘူးထင္တယ္။ ေနာက္ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တာက အေျပာင္းအလဲဆိုုတာျဖစ္ဖိုု႔အတြက္ အျပင္အဆင္ဆိုုတာ လုုိအပ္တယ္။ အျပင္အဆင္မရွိဘဲနဲ႔ေတာ့ အေျပာင္းအလဲဆိုုတာ မရွိႏိုုင္ဘူး။



- ကဲ ဒါဆိုုရင္ အျပင္အဆင္ေတြေကာ ရွိျပီလား။ ဘာေတြ ျပင္ဆင္ထားတာေတြ ေတြ႔ရျပီလဲ ဆရာ။



- ပထမအခ်က္အေနနဲ႔ ႏိုုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္ေပးဖိုု႔နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အျပင္အဆင္ေတြ ေတြ႔ရျပီလား။ ဒါကိုု အရင္ၾကည့္ေစခ်င္တယ္။ အစုုိးရဖက္ကေနျပီးေတာ့ သတင္းေတြ အမ်ဴိးမ်ဳိးေတာ့ ၾကားေနရတာပဲ ရွိတယ္။ ဘာမွ လက္ဆုုပ္လက္ကိုုင္ ေဖာ္ေဆာင္လာတာ ခုုထိ မေတြ႔ရေသးဘူး။



- ဆရာတိုု႔နဲ႔ အနီးဆုုံး အင္န္အယ္ဒီပါတီကိုု တရား၀င္ပါတီတခုုျဖစ္လာဖိုု႔ အစုုိးရဖက္က အျပင္အဆင္ေတြေကာ လုုပ္လာျပီလား ဆရာ။



- အဲဒါလည္း က်ေနာ္တဦးတည္းအျမင္ကေတာ့ မသိေသးဘူးဗ်။



- အင္း … လြတ္လပ္စြာ ေရးသားေဖာ္ျပခြင့္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ေကာ ဘာေတြ အျပင္အဆင္လုုပ္လာတာေတြ ရွိတယ္လိုု႔ ေျပာလိုု႔ရမလဲ ဆရာ။



- ဗီအိုုေအကိုု ျပည္တြင္းကိုု ၀င္ခြင့္ေပးျပီးေတာ့ သတင္းလိုုက္ခြင့္ေပးတာ ရွိတယ္ထား။ ဒါက အေမရိကန္ကိုု မ်က္စပစ္တာေလာက္ပဲ သေဘာထားရွိတယ္။ တကယ့္အျပင္အဆင္မဟုုတ္ဘူး။ စာေပစိစစ္ေရးက ခုုခ်ိန္ထိ ဘာမွ ေလ်ာ့ေပးတာလည္း စာနဲ႔ ေပနဲ႔ မရွိဘူး။ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာကလည္း လြတ္လပ္စြာ စာေပေရးသား ထုုတ္ေဖာ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ၀န္ၾကီး ဦးေက်ာ္ဆန္းတိုု႔ကိုုယ္တိုုင္က ေျပာဆိုုေနတဲ့ ပုုံစံအရကလည္း အျပင္အဆင္ရွိတဲ့ပုုံ မေတြ႔ရဘူး။ ဒီေန႔အထိလည္း သတင္းေတြ ပိတ္တုုန္း တားတုုန္း ဆီးတုုန္းပဲ ရွိတယ္။



- ဒါဆိုုရင္ သူတိုု႔အစုုိးရက ထူေထာင္လိုုက္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဆိုုတာေတြကလည္း အျပင္အဆင္ေတြ မဟုုတ္ဘူးလား ဆရာ။



- ကုုလသမဂၢနဲ႔ အၾကံဥာဏ္ေတြ ယူမယ္လိုု႔ ေျပာတယ္။ သိုု႔ေသာ္ ျမန္မာအစုုိးရရဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ျပည္တြင္းက လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥေတြကိုု ေဖာ္ထုုတ္ေပးတာ၊ ၾကားနာေပးတာေတြ လုုပ္ေပးႏိုုင္တဲ့ အေျခအေန အျပင္အဆင္ဆိုုတာလည္း မေတြ႔ရေသးဘူး။



- လက္ရွိျမန္မာအစုုိးရက အက်င့္ပ်က္ေနတာေတြ၊ လာဘ္စားေနတာ၊ ျခစားေနတာေတြကိုုလည္း အေရးယူမယ္ ဘာညာေျပာေနတဲ့ အျပင္အဆင္ေတြကေကာ ဆရာ။



- အဲဒါကလည္း သူတိုု႔က clean government ထူေထာင္မယ္။ ခုုခ်ိန္ကစျပီးေတာ့ လာဘ္မစားၾကနဲ႔လိုု႔ ေျပာလိုုက္တယ္ ဆိုုတယ္။ ဒါဆိုုရင္ အရင္တုုန္းက လာဘ္စားတဲ့သူေတြ၊ တိုုင္းျပည္ဘ႑ာကိုု အလြဲသုုံးစားလုုပ္သြားတဲ့သူေတြ၊ အရင္အစုုိးရအဖြဲ႔က လူေတြကိုု အေရးယူသင့္သလား၊ မယူသင့္ဖူးလား ဆိုုတာေတာင္ စဥ္းစားတာေတြ၊ ေဆြးေႏြးတင္ျပတာေတြလည္း မလုုပ္ၾကဘူး။ အဲသည္လိုု အရင္လူေတြက အခုုေပၚထြန္းလာတဲ့ လႊတ္ေတာ္ထဲက ေရးရာေကာ္မီတီေတြမွာ ဥကၠ႒ေတြ ျပန္ခန္႔ထားၾကတယ္။ ေကာ္မရွင္ေတြ ဘာေတြမွာ ေနရာေတြ ရထားၾကတယ္။ အဲသည္ အလြဲသုုံးစားမႈေတြ၊ ျခစားမႈေတြကိုု တိုုက္ဖ်က္ဖိုု႔ အေရးယူဖိုု႔ အျပင္အဆင္ေတြ မေတြ႔ရဘူးေလ။ ေနာက္ဆက္ျပီး မလုုပ္ၾကနဲ႔လိုု႔သာ ေျပာတယ္။ အရင္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့သူေတြကိုု အေရးယူတာေတြ မရွိဘူးေလ။ ဥပမာ အရင္တုုန္းက ခင္ညြန္႔ကိုု ရာထူးက ခ်ျပီး အေရးယူတယ္ဆိုုတာက သူ လာဘ္စားခဲ့တာေတြကိုု ေဖာ္ထုုတ္ျပီး၊ ေထာက္ျပျပီး အေရးယူခဲ့ရတာေလ။ အခုုအခ်ိန္ကစျပီး လာဘ္မစားနဲ႔ေတာ့ဆိုုျပီး လုုပ္လိုုက္တာနဲ႔ ျပီးသြားတာမ်ဴိး မဟုုတ္ဘူး။



- ေနာက္တခုုက ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒကိုု ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ဖိုု႔ သုုံးသပ္ဖိုု႔ အျပင္အဆင္ေတြေကာ ရွိျပီလား ဆရာ။



- အဲသည္ကိစၥအတြက္လည္း လက္ရွိအစုုိးရက သူတိုု႔အေျခခံဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ဘယ္လုုိမ်ဴိး ျပင္ဆင္ခ်င္တာလဲ။ ဘာေတြ ေဆြးေႏြးခ်င္တာလဲ စသည္ျဖင့္ ႏိုုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ လူပုုဂၢဳိလ္ေတြကိုု ျပည္သူေတြကိုု သေဘာထား ေမးျမန္းစုုံစမ္းတာေတြကိုုလည္း မေတြ႔ရေသးဘူး။



- ျပည္တြင္းျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ျပည္တြင္းစစ္ရပ္စဲေရးအတြက္ အျပင္အဆင္ေတြကိုုေကာ ဘယ္လိုု ေျပာၾကမလဲ ဆရာ။



- အခုုလက္ရွိမွာ အစုုိးရဘက္က ျငိမ္းခ်မ္းေရးကမ္းလွမ္းတယ္ ဆိုုတာကလည္း တိုုင္းရင္းသားေတြက ေခတ္အဆက္ဆက္ လက္မခံႏိုုင္တ့ဲ ပုုံသ႑န္နဲ႔သာ ကမ္းလွမ္းျပီး ေစ့စပ္တာမ်ဴိး ျဖစ္ေနတယ္ေလ။ အေျပာင္းအလဲဆိုုတာက အျပင္အဆင္ရွိမွသာ ျဖစ္လာႏိုုင္တာ။ အျပင္အဆင္မရွိဘဲနဲ႔ကေတာ့ အေျပာင္းအလဲဆိုုတာ မျဖစ္ႏိုုင္ဘူး။



- အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ေပၚလာဖိုု႔ အေျခအေနေတြ ရွိတယ္ဆိုုတာက စစ္မွန္တဲ့ အျပင္အဆင္ေတြ ေဖာ္ေဆာင္မွသာ ျဖစ္လာႏိုုင္မွာလိုု႔ က်ေနာ္တိုု႔က ေကာက္ခ်က္ဆြဲရမွာေပါ့ေနာ္ ဆရာ။



- ဟုုတ္ပါတယ္။ လူေတြေပါင္းမ်ားစြာက အခုုလက္ရွိအခ်ိန္မွာ သိုု႔ေလာ သိုု႔ေလာ ေမးခြန္းေတြ၊ သံသယေတြ ေပၚေနၾကရတယ္ ဆိုုတာက အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္ေပၚလာဖိုု႔ အေျခအေနအတြက္ အျပင္အဆင္ေတြ ရွိမွ ျဖစ္မယ္၊ ဒါေတြကိုု သိသာထင္ရွားေအာင္ မျမင္ရေသးရင္ ေမးခြန္းေတြ ဆက္ေပၚေနမွာပဲ ျဖစ္တယ္လိုု႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။



- ဒါဆုုိရင္ လက္ရွိ လူထုု လူတန္းစားေတြ အားလုုံးမွာ အေရးတၾကီး စိုုးရိမ္ပူပန္မႈျဖစ္ေနတဲ့ ဧရာ၀တီျမစ္ဆုုံ ကာကြယ္ေရး၊ ဧရာ၀တီျမစ္ကယ္ဆယ္ေရး လႈပ္ရွားမႈမွာလည္းပဲ ေကာင္းမြန္တဲ့ အေျပာင္းအလဲကိုု ဦးတည္တဲ့ အျပင္အဆင္ေတြကိုု လက္ရွိအစုုိးရက လုပ္ေဆာင္ျခင္း မရွိဘူးလိုု႔ ေျပာရမလား ဆရာ။



- ဟုုတ္ပါတယ္။ ဧရာ၀တီကိစၥလိုု ဟာမ်ဴိးက ျပည္သူလူထုုတရပ္လုုံးသာမက ပညာရွင္ေတြ၊ အႏုုပညာရွင္ေတြ၊ စာနယ္ဇင္းသမားေတြ၊ မ်ဴိးဆက္သစ္ လူငယ္ေတြ အပါအ၀င္ အားလုုံးက ျပည္သူဆႏၵကိုု ထုုတ္ေဖာ္ျပသၾကတဲ့ လႈပ္ရွားမႈၾကီး ျဖစ္တယ္။ ဒါကိုု အစုုိးရက လူထုုဆႏၵကိုု တိုုက္ရိုုက္နားေထာင္လိုု႔ ရတယ္၊ ၾကားနာလိုု႔ရတယ္။ ေတြ႔ဆုုံေဆြးေႏြးမႈေတြ လုုပ္လိုု႔ရတယ္။ သိုု႔ေသာ္ အဲသည္လိုု လုုပ္မယ့္အစား အစုုိးရက သူတိုု႔လႊတ္ေတာ္ထဲကိုု ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးမယ္လိုု႔ လုုပ္ေနတယ္။ ဒါဟာ ေကာင္းတဲ့ မွန္ကန္တဲ့ အျပင္အဆင္ မဟုုတ္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုုမ်ဴိး ေျပာရသလဲဆိုုေတာ့ သူတိုု႔လႊတ္ေတာ္ဆိုုတာက ျပည္သူလူထုုရဲ့ စစ္မွန္တဲ့ မဲဆႏၵကိုု ကိုုယ္စားျပဳျပီး ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ျပည္သူလူထုု ကိုုယ္စားျပဳ လႊတ္ေတာ္မဟုုတ္ဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၾကိဳတင္မဲေတြနဲ႔ တက္လာတဲ့ အမတ္ေတြပါတယ္။ ျပည္သူလူထုုက တိုုက္ရိုုက္ေရြးခ်ယ္ခြင့္မရွိဘဲ တက္လာတဲ့ ကိုုယ္စားလွယ္ဆိုုသူေတြ ပါေနတယ္။ ဒီလူေတြက ျပည္သူလူထုုကိုု ကိုုယ္စားမျပဳဘဲနဲ႔၊ ျပည္သူကိုုယ္စားျပဳတယ္ဆိုုျပီး လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ဒါကိုု ေဆြးေႏြးၾကရင္ ျပည္သူလူထုုရဲ့ ဆႏၵနဲ႔ သေဘာထား အစစ္အမွန္ကိုု ဘယ္လုုိနည္းနဲ႔မွ ကိုုယ္စားမျပဳႏိုုင္ဘူး။ ျပီးေတာ့ တရား၀င္လႊတ္ေတာ္ရဲ့ ဆုုံးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ဧရာ၀တီျမစ္ဆုုံစီမံကိန္းၾကီးကိုု တစုုံတခုု ဆုုံးျဖတ္လိုုက္တယ္ ဆိုုရင္ လူထုုသေဘာထားကိုု ဆန္႔က်င္ေနတာေတာင္မွ သူတိုု႔ေတြက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ရဲ့ သေဘာထားဆိုုျပီး ဇြတ္တရား၀င္ေအာင္ လုုပ္သလိုုေတာင္ ျဖစ္သြားဦးမယ္။ ေနာင္ကိုု လူထုုအေရးကိစၥေတြကိုု သူတိုု႔လႊတ္ေတာ္က ဆုုံးျဖတ္ႏိုုင္တယ္၊ တရား၀င္လုုပ္ႏိုုင္တယ္။ ဒီလုုိ ေျဖရွင္းေပးလိုုက္တယ္ဆိုုျပီး လုုပ္လာရင္ ျပည္သူလူထုုတရပ္လုုံးအတြက္ အဲသည္လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္တိုုင္က ေကာင္းမြန္တဲ့ ေျပာင္းလဲမႈကိုု ေဖာ္ေဆာင္ႏိုုင္တဲ့ အျပင္အဆင္ကိုု ျဖစ္ေပၚေစမွာ မဟုုတ္ဘူး။



- ဒါဆုုိရင္ ဧရာ၀တီအေရးကုုိ လူထုုတရပ္လုုံးအသြင္ ဆႏ̔ၵထုုတ္ေဖာ္မႈအျဖစ္ ဘယ္လိုု လုုပ္ေဆာင္ေနၾကတာကိုု ေတြ႔ရသလဲဆရာ။



- အခုုအခ်ိန္မွာ လူထုု လူတန္းစား အားလုုံး၊ တိုုင္းရင္းသားေတြ အားလုုံးက အမ်ားအေရး၊ ကိုုယ့္အေရးလိုုမ်ဴိး လုုပ္ေဆာင္ေနၾကတာကိုု က်ေနာ္တိုု႔ ျမင္ေတြ႔ေနရတယ္ေလ။ စာနယ္ဇင္းသမားေတြကလည္း သူတုုိ႔ က႑ေတြကေန၊ အႏုုပညာရွင္ေတြကလည္း သူတိုု႔ အႏုုပညာေတြနဲ႔ ဒီဧရာ၀တီအေရးကိုု ထုုတ္ေဖာ္ေနၾကတာ၊ လႈံေဆာ္ေနၾကတာေတြကိုု က်ေနာ္တိုု႔က အားေပးရမယ္၊ လက္ခံရမယ္လိုု႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ လက္ရွိအစုုိးရဆိုုသူေတြကလည္း အခုု တျပည္လုုံးအတိုုင္းအတာန႔ဲ ေတာင္းဆိုုေနတဲ့ လႈပ္ရွားမႈကိုု တိုုက္ရိုုက္ၾကားနာျပီး ေတြ႔ဆုုံေဆြးေႏြးျပီး ျပဳျပင္တာ၊ ျပင္ဆင္တာေတြ လုုပ္ႏိုုင္ပါတယ္။



- ကဲ ေနာက္ဆုုံးတခုုကေတာ့ ေရွ႔က ဆရာ့ကိုု နိဒါန္းခ်ီထားသလိုုေပါ့ေလ၊ လြန္ခဲ့တဲ့ တလေက်ာ္က တခါေလာက္ ေဒၚစုုနဲ႔ ဦးသိန္းစိန္တိုု႔ တိုုက္ရိုုက္ ႏိုုင္ငံေရးေတြ႔ဆုုံေဆြးေႏြးမႈ လုုပ္ျပီး၊ ဓာတ္ပုုံေတြ ရိုုက္ျပီး ထုုတ္ျပန္တာေတြ လုုပ္ျပီးတဲ့ေနာက္ပိုုင္း ႏိုုင္ငံေရးအင္အားစုုေတြ၊ ျပည္သူလူထုုေတြၾကားမွာ ေမးခြန္းေတြ၊ သံသယေတြ ဂယက္ထေနၾကတယ္။ အေကာင္းျမင္သူေတြ၊ အဆိုုးျမင္သူေတြ ရွိေနၾကတယ္။ ေကာင္းမြန္တဲ့ အေျပာင္းအလဲအတြက္ အေျခအေနေတြ ရွိတယ္ဆိုုရင္ အဲသည္အတြက္ အျပင္အဆင္ေတြကိုု လက္ရွိအစုုိးရဖက္က အဓိက ေဖာ္ေဆာင္ျပသဖိုု႔ လိုုေနတာျဖစ္တယ္။ အဲသည္အတြက္ က်ေနာ္တိုု႔ေတြက ေဒၚစုု ေတာင္းဆိုုထားသလိုုေပါ့ေလ၊ အခ်ိန္အတုုိင္းအတာ တစုုံတရာအတြင္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ရဲ့ တာန္ယူမႈကိုု ယုုံယုုံၾကည္ၾကည္နဲ႔ လက္ခံျပီး ရပ္တည္ေပးၾကရမွာပဲလား။



- က်ေနာ့္အေနကေတာ့ ျပည္သူလူထုုေတြက ေမးခြန္းေတြ သံသယေတြ ျဖစ္ၾကတယ္ဆိုုတာကိုု သိပါတယ္။ ၾကားေနရပါတယ္။ ၾကိဳဆိုုပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔က ဒီမုုိကေရစီအင္အားစုုေတြကိုု စည္းရုုံးေရးကိုု ဆက္လုုပ္ေနရမွာပဲ။ ေတြ႔ဆုုံေဆြးေႏြးအေျဖရွာၾကတယ္ဆိုုတာမွာလည္း တဖက္နဲ႔ တဖက္ ေမးခြန္းေတြ သံသယေတြကိုု ေျဖရွင္းေနၾကတာ ျဖစ္သလိုု၊ က်ေနာ္တိုု႔ရဲ့ ျပည္သူေတြရဲ့ ေမးခြန္းေတြ သံသယေတြကိုုလည္း က်ေနာ္တိုု႔က တိုုက္ရိုုက္လက္ခံေတြ႔ဆုုံျပီး ေျဖရွင္းေပးေနရမွာပဲ။ တျခားသူေတြေတာ့ မသိဘူး။ ဒါ က်ေနာ္တဦးတည္းအေနနဲ႔ သေဘာထားလိုု႔ ေျပာလည္း ရတယ္။ က်ေနာ္ကေတာ့ က်ေနာ္ သိသေလာက္ တတ္သေလာက္ေတာ့ ေျဖရွင္းေပးေနမွာပဲ။ သံသယေတြကိုု အထင္ အျမင္ေတြကိုု တဖက္သတ္အေျခခံျပီး ဆုုံးျဖတ္တာထက္ က်ေနာ္တိုု႔နဲ႔ တုုိက္ရိုုက္ေဆြးေႏြးပါ။ သည္လိုုေျပာခ်င္ပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္က အခုုလိုု အေျခအေန အခ်ိန္အခါမ်ဴိးမွာ ေဒၚေအာင္ဆနး္စုုၾကည္ဘက္ကေန ေထာက္ခံၾကပါ၊ ရပ္တည္ၾကပါလိုု႔လည္း က်ေနာ္က ထပ္ေလာင္းျပီး ေျပာခ်င္ပါတယ္။



- က်ေနာ္တိုု႔ဖက္က ထပ္ျပီး ေမးခ်င္တာကေတာ့ ဆရာတိုု႔ အင္န္အယ္ဒီေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ အင္န္အယ္ဒီပါတီ၀င္ေတြနဲ႔ ပါတီရဲ့ ရပ္တည္ခ်က္ဆိုုတာဟာ ျမန္မာျပည္သူလူထုုအတြက္ ဒီမိုုကေရစီေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုုတာကိုု ဘယ္ဟာနဲ႔မွ ေစ်းဆစ္ခံမယ္ မဟုုတ္ဘူးဆိုုတာကိုု သည္အခ်ိန္မွာ သိခ်င္တာပါပဲ။



- ဟုုတ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔ ပါတီကိုု ထူေထာင္ခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ပါျပီ။ လာမယ့္ စက္တင္ဘာ ၂၇ ဆိုုရင္ ပါတီထူေထာင္တာ ၂၃ ႏွစ္ ျပည့္မယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ က်ေနာ္တိုု႔တေတြ အားလုုံးဟာ မ်က္ရည္ေတြ၊ ေသြးေတြ၊ အသက္ေတြ ရင္းႏွီးျပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ့ ဒီမုုိကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနၾကတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔တေတြဟာ ရာထူးေတြ၊ စည္းစိမ္ေတြ၊ အာဏာေတြ၊ ေငြေၾကးေတြအတြက္ လုုပ္ခဲ့ၾကတာ မဟုုတ္ဘူး။ ဒါေတြနဲ႔ ဘယ္တုုန္းကမွ မလဲလွယ္ခဲ့ပါဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္္နဲ႔ အတူရပ္တည္ျပီးေတာ့ ဒီမုုိကေရစီေရးအတြက္ လုုပ္ေနၾကတာျဖစ္တယ္။ ေနာက္က်တယ္ဆိုုတာ မရွိဘူး။ အခုုအခ်ိန္မွာမွ က်ေနာ္တိုု႔တေတြဟာ ဆက္လက္ ခိုုင္မာေနဖိုု႔ လိုုပါတယ္။ တဖက္က လိမ္ညာလွည့္ဖ်ားေနတယ္ဆိုုရင္ေတာင္မွ က်ေနာ္တိုု႔တေတြက ခိုုင္မာေနတယ္ဆိုုရင္ သူတိုု႔ လွည့္ဖ်ားတာေတြေတာင္မွ ပ်က္ျပားသြားႏိုုင္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ အတူတကြ ရပ္တည္ၾကပါ။ ထိုု႔အတူလည္း ေဆြးေႏြးၾကပါ၊ က်ေနာ္ နားေထာင္မယ္၊ ျပန္လည္ ေျဖရွင္းေဆြးေႏြးပါ့မယ္။ ႏိုုင္ငံေရးမွာ မွားရင္ ျပင္ရမွာပဲ။ ျပင္ရင္ ေျပာင္းရမွာပဲ။ အဲသည္လိုုမ်ဴိး ေျပာခ်င္ပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနမွာ က်ေနာ္တိုု႔တေတြ အတူတူ ရပ္တည္ၾကပါ။ အင္အားသစ္ေတြ ေမြးျမဴၾကပါလိုု႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
http://moemaka.biz/OldMMK/index.php?option=com_content&task=view&id=9985&Itemid=1

CGI ညီလာခံမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တိုက္႐ိုက္ စကားေျပာ



ဗုဒၶဟူး, 21 စက္တင္ဘာ 2011

By ေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း

ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ အေမရိကန္ သမၼတေဟာင္း ေဘလ္ ကလင္တန္ (Bill Clinton) ထူေထာင္ထားတဲ့ Clinton Global Initiative ရဲ႕ ႏွစ္ပတ္လည္ ညီလာခံမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကေန တုိက္႐ိုက္ စကားေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာၾကားသြားတဲ့ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ တခ်ဳိ႕ကို ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပေနတဲ့ CGI ေခၚ Clinton Global Initiative ညီလာခံ ခန္းမထဲကေန Moderator လုပ္သူ ခ်ာလီ ႐ုိ႕စ္နဲ႔အတူ ေတာင္အာဖရိက ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒက္စ္မြန္ တူးတူး (Desmond Tutu) တုိ႔က ေမးခြန္းေတြေမး မွတ္ခ်က္ေတြ ေျပာခဲ့ၾကတာပါ။ ေမးျမန္းေျပာဆုိၾကတဲ့ အေၾကာင္းအရာ မ်ဳိးစံုထဲမွာ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံက အေျပာင္းအလဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေမးခြန္းတခုကိုေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အခုလို ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။




ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာသြားတဲ့အထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ေနၿပီ ဆုိတာကုိ သူ အက်ယ္ခ်ဳပ္က လြတ္လာတဲ့ ေန႔မွာပဲ သတိျပဳမိတဲ့အေၾကာင္း၊ သူ႔ကိုလာၿပီး ႀကိဳဆုိ ႏႈတ္ဆက္ၾကသူေတြထဲမွာ လူငယ္ေတြ အမ်ားအျပား ပါလာတာကုိ ေတြ႕ရၿပီး အဲဒါက အရင္ကနဲ႔ မတူဘဲ လူထုၾကားမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာေနၿပီ ဆုိတာကို ျပတဲ့အေၾကာင္း၊ သူ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရပုိင္း ကုိယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးခဲ့တာေတြ ရွိၿပီး အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိလာဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနရပါၿပီလုိ႔ ေျပာခ်င္တဲ့အေၾကာင္း၊ သိသာထင္ရွားတဲ့ အေျပာင္းအလဲႀကီး တရပ္ကို လူတုိင္း ျမင္ခ်င္ၾကတယ္ဆုိတာ မိမိနားလည္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ အခုအေျခအေနကေတာ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ေပၚလာမယ့္ အစရဲ႕ အစလို႔ပဲ ဆုိခ်င္တဲ့အေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာသြားပါတယ္။

ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၵိယတို႔ရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေမးခြန္းကိုေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အခုလို ျပန္ေျဖခဲ့ပါတယ္။

ႏုိင္ငံတကာ အေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္သူေတြ ဘာကို လုိလားတယ္ဆုိတာ နားေထာင္ဖို႔ လိုတဲ့အေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္သမၼတ ဟူဂ်င္းေတာင္ (Hu Jintao) နဲ႔ အိႏၵိယ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မန္မုိဟန္ ဆင္းဂ္ (Manmohan Singh) တို႔ အေနနဲ႔လည္း တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔ဟာ အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံေတြျဖစ္တယ္ ဆုိတာနဲ႔ ႏုိင္ငံအခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံေရးမွာ အစုိးရခ်င္း ေျပလည္ဖုိ႔အျပင္ ျပည္သူေတြ အခ်င္းခ်င္းၾကား နားလည္မႈေတြ၊ ေျပလည္မႈေတြရွိဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ ဆုိတာလည္း ေျပာခ်င္တဲ့အေၾကာင္း ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာသြားပါတယ္။

ျမန္မာျပည္ရဲ႕ အဓိက လုိအပ္ခ်က္ အေနနဲ႔ကေတာ့ လူငယ္ေတြအတြက္ ပညာေရးစနစ္ ျမႇင့္တင္ဖုိ႔၊ က်န္းမာေရးက႑ ျမႇင့္တင္ဖုိ႔နဲ႔ လြတ္လပ္တဲ့ လူ႔အသုိင္းအ၀ုိင္းတခု ေပၚထြန္းလာဖုိ႔ ဆုိတာကိုလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာသြားပါတယ္။
http://www.voanews.com/burmese/news/dassk-cgi-130275298.html

ဦးျမင့္၏ အဂတိလိုက္စားမႈ ကုထံုးစာတမ္း



မဇၥ်ိမသတင္းဌာန | ဗုဒၶဟူးေန႔၊ စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ၁၈ နာရီ ၅၉ မိနစ္
ႏိုင္ငံေတာ္၏ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္မႈအတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ဆိုင္ရာ

အမ်ဳိးသားအဆင့္ အလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲ

ျမန္မာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္း ဗဟိုဌာန (MICC)၊ ေနျပည္ေတာ္

၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ (၁၉-၂၁)ရက္

အဂတိလိုက္စားမႈ - အေၾကာင္း၊ အက်ိဳးႏွင့္ ကုထံုးမ်ား

(ျပဳစုသူ - ဦးျမင့္)
အႏွစ္ခ်ဳပ္

ဤစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပလိုသည္မွာ ''တိုင္းျပည္၏ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္ ခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရာတြင္ အဂတိ လိုက္စားမႈ ျပႆနာကို အေလးေပး ထည့္သြင္း စဥ္းစားဖို႔ လိုလိမ့္မည္'' ဆိုေသာ အမွာစကား ျဖစ္ပါသည္။

အထူးသျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈအတန္အသင့္ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး၊ ဗဟိုမွ သတ္မွတ္ေပးေသာ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ညႊန္ၾကားခ်က္ မ်ားႏွင့္လည္း မကင္းတတ္ေသးေသာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေနာက္က်သည့္ႏိုင္ငံတစ္ခုတြင္ အဂတိလိုက္စားမႈ၏ အေၾကာင္းရင္း
ခံႏွင့္ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို ေဆြးေႏြး တင္ျပထားပါသည္။

ဤသို႔ေသာ ႏုိင္ငံမ်ိဳးတြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈႏွင့္ တာဝန္ခံမႈတို႔ ခ်ိဳ႕တဲ့ေနတတ္ကာ ေပၚလစီေရွ႕ေနာက္ မညီမႈမ်ား
လည္း ရွိေနတတ္ၿပီး၊ ဥပေဒျပဳေရးလို၊ တရားစီရင္ေရးလို အဖြဲ႔အစည္းမူေဘာင္(institutions) မ်ားပါ အားနည္းေန
ေလ့ရွိပါသည္။ ဤသို႔ေသာ အေထြေထြအားနည္းခ်က္မ်ားသည္ပင္ ''အထူးလုပ္ပိုင္ခြင့္အက်ိဳး အျမတ္ရွာေဖြမႈမ်ား''
(rent seeking) ရွင္သန္ၾကီးထြားေရးအတြက္ အခြင့္ေကာင္းမ်ား ေပၚထြန္းလာႏိုင္ပါသည္။ ထိုမွ်မက တရားမဝင္ စီးပြားေရးမ်ား အားေကာင္းေမာင္းသန္လာျခင္း၊ အဂတိလိုက္စားမႈေၾကာင့္ လူမႈေရး၊ ဝင္ေငြခြဲေဝမႈ၊ စားသံုးမႈပံုစံ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ၊ အစိုးရဘတ္ဂ်တ္ႏွင့္ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲမႈမ်ားအေပၚ ေဘးသင့္ေစႏိုင္ေသာ အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါသည္။
ECP_umyint
ဤအေၾကာင္းမ်ားကိုလည္း စဥ္းစား ခ်င့္ခ်ိန္ႏိုင္ရန္ စာတမ္းတြင္ ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးထားပါသည္။ ထို႔ျပင္ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈမ်ား၏ ေရာင္းလိုအားဘက္(တစ္နည္း-လာဘ္ေပးသည့္ဘက္) အထူးသျဖင့္ ျပည္ပႏိုင္ငံကုမၸဏီၾကီးမ်ားမွ လာဘ္ေပး သည့္ကိစၥႏွင့္ အဂတိလုိက္စားမႈျပႆနာကို မည္သို႔ကိုင္တြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔လိုလိမ့္မည္ဆိုေသာ စဥ္းစားခ်က္ တို႔ကိုပါ စာတမ္းတြင္ တင္ျပထားပါသည္။

အပိုင္း (၁)

ေနာက္ခံကား

(က) အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ တစ္ကမၻာလံုးႏွင့္ အာရွေဒသတြင္ပါ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ား ျမင့္မားလာျခင္း

၁။ ယခုအခါ အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ပတ္သက္ေသာ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ရမႈမ်ားမွာ ကမၻာတဝွမ္း တိုးပြားျမင့္မားလွ်က္ ရွိေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ဤသို႔ျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းခံအခ်က္ (၃)ခ်က္ ရွိပါ သည္။

၂။ ပထမ အေၾကာင္းရင္းခံမွာ ''အဂတိလိုက္စားမႈမွာ ေလာကလံုးသေဘာ ေဆာင္လာၿပီ'' ဆိုေသာ အမ်ားညီ အျမင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးေရာ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲေရာ တိုင္းျပည္ အားလံုးသည္ပင္ အဂတိလိုက္စား မႈမ်ားႏွင့္ မကင္းႏိုင္ေတာ့ သလို၊ အစိုးရက႑ေရာ၊ ပုဂၢလိကက႑တြင္ပါ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ားကို အႏွံ႔အျပား ဆိုသလို ေတြ႔လာရပါသည္။ ထို႔အျပင္ အျမတ္အတြက္မဟုတ္ေသာ ပရဟိတအဖြဲ႕အစည္း မ်ားမွာပင္ ဤအတိုင္း ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႔ရွိရပါသည္။

၃။ ဒုတိယ အေၾကာင္းရင္းခံမွာ အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ စြပ္စြဲခ်က္မ်ား၊ တရားစြဲဆိုမႈမ်ားႏွင့္ ဆိုင္ပါ သည္။ ယခုအခါ အဆိုပါ တရားတေဘာင္ ကိစၥမ်ားမွာ မည္သည့္ေခတ္၊ မည္သည့္ အခါကမွႏွင့္ မတူေအာင္ ႏိုင္ငံ
ေရး ဘဝ၏ ဗဟိုအခ်က္အခ်ာ အခန္းသို႔ ပို၍ ေရာက္ရွိလာေနၿပီ ျဖစ္သည္။ အဂတိ လိုက္စားမႈေၾကာင့္ပင္ အစိုးရအဖြဲ႔ မ်ား ျပဳတ္က် ကုန္သလို၊ ကမၻာသိ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသူမ်ား၏ သက္ေမြးမႈ လုပ္ငန္းမ်ားလည္း ပ်က္စီးၿပိဳက် လာရ သည္။ လူအမ်ား၏ ေလးစား တန္ဖိုးထားမႈကိုခံရေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၏ ၾသဇာတိကၠမ
မ်ား ဆိုလွ်င္လည္း ဆိုးဆိုးရြားရြားပင္ က်ဆင္းလာရသည္။ ဤတြင္ ဆိုခဲ့ပါျဖစ္စဥ္ျဖစ္ရပ္မ်ားမွာ ႏိုင္ငံတကာ သတင္း မီဒီယာမ်ားအတြက္ ခံတြင္းေတြ႔စရာမ်ား ျဖစ္လာေလေတာ့သည္။

အထူးသျဖင့္ ရာထူးဂုဏ္သိန္ ျမင့္မားသူမ်ား၏ မေလ်ာ္ကန္ေသာ အျပဳအမူမ်ား၊ မေကာင္းသတင္းမ်ား ဆိုလွ်င္၊ အႀကီးအက်ယ္ ေပါက္ႏိုင္သည့္ ''သတင္းႀကီး'' မ်ားအျဖစ္ သေဘာယူလာၾကရာ အားႀကိဳးမာန္တက္ စံုစမ္း
ေထာက္လွမ္းမႈေတြ လုပ္လာၾကပါသည္။ အဂတိလိုက္စားမႈကို ႏိုင္ငံေရး အတိုက္အခံမ်ား အေပၚ အယံုအၾကည္
ကင္းမဲ့ လာေစေရးအတြက္ လက္နက္တစ္ခုလို အသံုးျပဳလာၾကေသာ တူ႐ူခ်က္မွာလည္း သိသိသာသာ ေရွ႕ေရာက္ လာပါသည္။ သည္လိုႏွင့္ သိကၡာခ် သတင္းမ်ားမွာ မီဒီယာေလာက ေစ်းကြက္တြင္ အေရာင္းသြက္သည့္ ကုန္ေတြ
ျဖစ္လာသလို မီဒီယာ ပရိသတ္ဘက္မွလည္း ထင္ရွား ေက်ာ္ၾကားသူမ်ား၏ အရွက္တကြဲ အက်ိဳးနည္း ျဖစ္ရပ္ေတြ ကိုသာ ၿမိန္ေရယွက္ေရ ျဖစ္လာၾကေတာ့သည္။ အက်ိဳးဆက္ကား လူ႔သဘာဝ၏ အားနည္းခ်က္ဟု ဆိုႏိုင္ေသာ
ေက်ာ္မေကာင္း ၾကားမေကာင္း အဂတိမကင္းသည့္ အျပဳအမူမ်ားမွာ ႏိုင္ငံတကာ အာ႐ုံစူးစိုက္ရာ ေရပန္းအစားဆံုး ''သတင္းခ်ိဳခ်ိဳ'' ေတြ ျဖစ္လာရပါေတာ့သည္။

၄။ တတိယ အေၾကာင္းရင္းခံမွာ ယခုစာတမ္း၏ အဓိက ျပႆနာလည္း ျဖစ္ပါသည္။ ''တိုင္းျပည္ တစ္ျပည္၏
ေခတ္မီေရးႏွင့္ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ျဖစ္စဥ္တြင္ အဂတိလိုက္စားမႈမွာ ပဓာနက်သည့္ ခလုတ္ကန္သင္း ျဖစ္သည္'' ဆိုေသာ ေကာက္ခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ႏွင့္အမွ် တိုင္းျပည္တစ္ျပည္၏ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ အဂတိ လိုက္စားမႈ
ျပႆနာကို အာ႐ုံစူးစိုက္ဖို႔ သင့္ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က ထင္ျမင္ယူဆလာၾကၿပီလည္း ျဖစ္ပါသည္။

၅။ ဆိုခဲ့ပါအတိုင္း အဂတိ လိုက္စားမႈမွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကုိ ဆိုးဆိုးရြားရြား ေဘးသင့္ေစႏိုင္ေၾကာင္း ပို၍ သိမွတ္ လက္ခံ လာၾကျခင္းသည္ပင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ား၏ စိုးရိမ္ပူပန္မႈ အေၾကာင္းရင္းခံ တခု ျဖစ္လာပါသည္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံေပါင္း
ေျခာက္ဆယ္ရွိ အဆင့္ျမင့္အရာရွိ (၁၅၀)တို႔၏ သေဘာထားကို စစ္တမ္း ေကာက္ယူေမးခဲ့ရာ မိမိတို႔ မ်က္ေမွာက္ျပဳ
ေနရေသာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးျဖစ္စဥ္တြင္ ဆိုးဆိုးရြားရြား အတားဆီး ျဖစ္ေနသည္မွာ အဂတိ လိုက္စားမႈပင္ ျဖစ္သည္ဟု အေျဖေပးခဲ့ၾကပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အိမ္နီးခ်င္းမ်ား အပါအဝင္ အာရွပစိဖိတ္ ေဒသႏိုင္ငံမ်ား ဆုိလွ်င္ ဤျပႆနာ
ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အလြန္စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနၾကသည္။

၎တို႔၏ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ လူမႈေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈမ်ား ေရွ႕ဆက္ႏိုင္ေရးတြင္ အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနေသာ အဓိက အခ်က္မွာ အဂတိ လိုက္စားမႈသာ ျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာတူ လက္ခံလာ ၾကသည္။ သို႔ႏွင့္အမွ် အျမင့္ဆံုး အာဏာပုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အေနႏွင့္ ဤျပႆနာကို အေရးတၾကီး အာ႐ုံစူးစိုက္ေျဖရွင္းဖို႔လုိေၾကာင္း အဆိုျပဳလာၾကသည္။

(ခ) စာတမ္း၏ရည္ရြယ္ခ်က္

၆။ အဂတိ လိုက္စားမႈအေပၚ လူအမ်ား ပို၍စိတ္ဝင္စားလာၿပီး တိုး၍ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္လာၾကရာမွ ဤဘာသာရပ္
ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ သုေတသန အေတာ္မ်ားမ်ား ေပၚထြက္လာခဲ့ပါသည္။ သို႔ျဖစ္လင့္ ကစား ဤကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ လက္ရွိ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ အသိပညာ အေျခအေနတြင္မူ ဆက္လက္ ျဖည့္ ဆည္းစရာ အခ်က္အလက္မ်ားစြာ က်န္ေနေသးသည္ကို ဝန္ခံရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

မည္သို႔ပင္ရွိေစ ယခုအခ်ိန္ထိ ေဆာင္ရြက္ၿပီးေသာ သီအိုရီပိုင္း ဆိုင္ရာႏွင့္ လက္ေတြ႔ပုိင္း ဆိုင္ရာ သုေတသနမ်ား အေနႏွင့္ ဤျပႆနာ၏ အတြင္းသေဘာကို သိျမင္ႏိုင္ေသာ အေတြးအျမင္သစ္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ အဂတိ လိုက္စားမႈ၏ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္းခံမ်ားႏွင့္ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို သာမက၊ အဂတိ လိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္
ေရး ဆိုင္ရာ အေတြးအျမင္မ်ားႏွင့္ ခ်ဥ္းကပ္ပံု မ်ားကိုပါ ယခင္ထက္ပို၍ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိျမင္ နားလည္လာၾကၿပီ
ျဖစ္ပါသည္။ အဂတိ လိုက္စားမႈကို တစ္ကမၻာလံုးက မႏွစ္ၿမိဳ႕ၾကသည့္ၾကားမွ ဤမွ် မ်ားျပားလွေသာ တိုင္းျပည္မ်ား
တြင္ အဆိုပါ အဂတိနတ္ဆိုး ဘာေၾကာင့္ သက္ဆိုးရွည္ ေနရပါသနည္း၊ ဆိုခဲ့ပါနတ္ဆိုးကို ေတာထုတ္ႏိုင္ေရး
အတြက္ ဘာေၾကာင့္ ခက္ခဲေနရပါသနည္း။ ေမးသင့္ ေမးထိုက္ေသာ ဤပုစၧာမ်ား၏ အေၾကာင္းရင္းခံမ်ားႏွင့္
ပတ္သက္လွ်င္လည္း ပိုမိုျပည့္စံုေကာင္းမြန္သည့္ ႐ႈေထာင့္ ျမင္ကြင္းစံုမ်ား ရရွိခဲ့ၾကၿပီး ျဖစ္ပါသည္။

၇။ တစ္ကမၻာလံုးႏွင့္ အာရွေဒသတြင္း အဂတိ လိုက္စားမႈ ဆိုင္ရာ ပုစၧာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ လက္ရွိ ေဆြးေႏြး
ျငင္းခုံေနၾကျခင္းမွ ထြက္ေပၚလာသည့္ အေတြးအျမင္ႏွင့္ ျပႆနာတို႔ကို ယခုစာတမ္းတြင္ တင္ျပထားပါသည္။ တိုင္းျပည္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရွိ လူအမ်ား၏ အေလးထား စိတ္ဝင္စားမႈမ်ားကို ဖန္တီးလိုက္သလို ရွိေသာ အဂတိ လိုက္စားမႈ၏ အေၾကာင္းရင္းခံ၊ အက်ိဳးဆက္ႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ ႐ႈေထာင့္ အျမင္မ်ားကိုလည္း သံုးသပ္ တင္ျပထား ပါသည္။ ေျဖရွင္းခ်က္ မပါေသာ ျပႆနာ တင္ျပ႐ုံသက္သက္မွာ အက်ိဳးမ်ားဖြယ္ရာ မရွိလွဟု ယူဆပါသျဖင့္
ျဖစ္တန္ရာ ကုသေရး အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ စဥ္းစားခ်က္မ်ား အဆိုျပဳခ်က္မ်ားကိုပါ ေဖာ္ျပထားပါသည္။

စာတမ္း၏ရည္ရြယ္ ခ်က္မွာ ျမန္မာလူထုၾကား အဂတိလိုက္စားမႈဘာသာရပ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ပိုမိုျပည့္စံုႂကြယ္ဝေသာ စိတ္ဝင္တစားႏိုးၾကားသိျမင္မူမ်ား ထြက္ေပၚလာေစရန္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာလူထုဟုဆိုရာတြင္ သာမန္ အရပ္သားမ်ား၊ ပညာရွင္မ်ား၊ ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္မ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ အစိုးရအရာရွိ မ်ားကို ဆိုလိုပါသည္။ ဤသို႔ေသာ စိတ္ဝင္တစားႏိုးၾကားသိျမင္မႈမ်ားအေနႏွင့္ ယခုပင္စတင္ ေလွ်ာက္လွမ္းေနၿပီျဖစ္ေသာ ''ေခတ္မီဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္သည့္
ႏိုင္ငံေတာ္သစ္တည္ေဆာက္ေရး ၾကိဳးပမ္း မႈမ်ား'' ကို အေထာက္အကူျပဳလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ပါသည္။

အပိုင္း (၂)

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ႏွင့္သေဘာတရားမ်ား

(က) အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

၈။ ''အဂတိလိုက္စားမႈဆိုသည္မွာ အမ်ားျပည္သူမ်ား အက်ိဳးေဆာင္ရန္ ေပးအပ္ထားသည့္ အာဏာႏွင့္ အခြင့္အ
ေရး မ်ားကို ပုဂၢလိက အက်ိဳးအျမတ္အတြက္ အသံုးျပဳျခင္း'' ဟု ယခုစာတမ္းတြင္ အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ပါသည္။ တစ္နည္း ဆိုရလွ်င္ ''လုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာ အပ္ႏွင္းခံထားရသူ တစ္ေယာက္က၊ သူတရားဝင္ ရရွိထားေသာ အဆင့္ေနရာႏွင့္ ရာထူးဌာနႏၲရကို သူ႔ကိုယ္က်ိဳး စီးပြားအတြက္ အသံုးျပဳျခင္း''ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

ဤအဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္အရ အဂတိလိုက္စားမႈ ေျမာက္သည့္ အျပဳအမူမ်ားတြင္ အက်ံဳးဝင္သည္မ်ားမွာ

(က) လာဘ္ေပးလာဘ္ယူျခင္း၊

(ခ) ၿခိမ္းေျခာက္ ေငြညႇစ္္ျခင္း၊

(ဂ) လိမ္လည္ျခင္း၊

(ဃ) အလြဲသံုးစား လုပ္ျခင္း၊

(င) ''ေဖာ္လံဖား၍ အက်ိဳးစီးပြား ရွာျခင္း'' (nepotism)

(စ) ''သားတူညီမ်ား ေကာင္းစားေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္ျခင္း'' (cronyism)

(ဆ) အမ်ားျပည္သူပိုင္ ပစၥည္းကို ကိုယ္ပိုင္အျဖစ္ သံုးစြဲျခင္းႏွင့္

(ဇ) ၾသဇာသံုးအႀကံအဖန္လုပ္ျခင္း တို႔ ျဖစ္ပါသည္။

၉။ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ အဂတိလိုက္စားမႈ ေျမာက္သည့္ အျပဳအမူမ်ားအနက္ လိမ္လည္ျခင္းႏွင့္ အလြဲသံုးစား လုပ္ျခင္းတို႔ကို ဒုတိယလူ မပါဘဲ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာ ရရွိထားသူ အရာရွိတစ္ဦးတည္း က်ဴးလြန္ႏိုင္
ေပသည္။ သို႔ေသာ္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူျခင္း၊ ၿခိမ္းေျခာက္ ေငြညႇစ္ျခင္းႏွင့္ ၾသဇာသံုး အၾကံအဖန္ လုပ္ျခင္းတို႔လို အျပဳအမူမ်ားတြင္မူ ဘက္ႏွစ္ဘက္ ပါဝင္ရသည္။ အဂတိလိုက္စားမႈ ေျမာက္သည့္ဆက္ဆံေရးတြင္ ပါဝင္ၾကေသာ ''ေပးသူ'' ႏွင့္ ''ယူသူ''တို႔ ျဖစ္ပါသည္။

၁ဝ။ အဆိုပါ ဘက္ႏွစ္ဘက္ ပါဝင္ေသာ အဂတိ လိုက္စားမႈ အမ်ိဳးအစားမွာ အေျခအေန မ်ိဳးစံုမွ ထြက္ေပၚလာႏိုင္ ပါသည္။ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အေၾကာင္းျခင္းရာမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိသည္ကို အေတြ႔ရမ်ား ပါသည္။

၁။ အစိုးရကန္ထ႐ိုက္မ်ား။ ။ တံစိုးလက္ေဆာင္(လာဘ္)မွာ ကန္ထ႐ိုက္ရသူႏွင့္ ကန္ထ႐ိုက္စာခ်ဳပ္ပါ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားအေပၚသာမက၊ စီမံခ်က္အေကာင္ အထည္ေဖာ္ရာတြင္ တဆင့္ခံခ်ထားရသည့္ ဆင့္ပြားကန္ထ႐ိုက္စာခ်ဳပ္မ်ားတြင္ပါရွိ ေသာ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားအေပၚတြင္ပါ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္ပါသည္။

၂။ အစိုးရအေထာက္အပံ့မ်ား။ ။ လာဘ္မွာ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ အစိုးရ အေထာက္အပံ့မ်ား (subsidizes) ခြဲေဝ သတ္မွတ္မႈ အေပၚတြင္လည္း ၾသဇာ ေညာင္းႏိုင္ပါသည္။ ေခ်းေငြ အေထာက္အပံ့မ်ား ရရွိျခင္းႏွင့္ (ေစ်းႏႈန္း ထိန္း
ခ်ဳပ္မႈမ်ားႏွင့္ ေငြလဲလွယ္ႏႈန္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိေနေသာ အေနအထားတြင္) အခြင့္သာေသာ ေစ်းႏႈန္းႏွင့္ ေငြလဲလွယ္ႏႈန္း တို႔ကို ရရွိ ျခင္းမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဝယ္အားျမင့္ၿပီး၊ ေရာင္းအားနည္းေသာ ပစၥည္းမ်ား တင္သြင္းသည့္ အလုပ္လို၊ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားသည့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ပိုင္ခြင့္ရေစရန္ လိုအပ္ေသာ လိုင္စင္မ်ား၊ ပါမစ္မ်ား ရရွိေစေရး တြင္လည္း၊ လာဘ္မွာ အေရးႀကီးေသာ အခန္းက႑မွ ပါဝင္ပါသည္။

ထိုမွ်မက (သားသမီးမ်ားကို) အဆင့္ျမင့္ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ထားႏိုင္ရန္၊ ေငြလံုးေငြရင္းျဖင့္ ေထာက္ပံ့ထားေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ၊ အေဆာက္အအံု အိမ္ျခံေျမတို႔ကို ခံစားခြင့္ ရရွိေစရန္ႏွင့္ ျပည္သူပိုင္မွ ပုဂၢလိကပိုင္
ေျပာင္းထားေသာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အလားအလာ ေကာင္းေသာ အစုရွယ္ယာမ်ား ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ရေစရန္ စသည့္ ႏွစ္လိုဖြယ္ရာ အက်ိဳးအျမတ္မ်ား ရယူႏိုင္ေရး တြင္လည္း လာဘ္ကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။

၃။ အစိုးရအခြန္ဘ႑ာ။ ။ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိက တစ္ဦးခ်င္းစီမွ ေကာက္ခံေသာ မီးခြန္၊
ေရခြန္၊ ျမဴနီစပါယ္ခြန္၊ သြင္းကုန္ခြန္တို႔လို အခြန္အေကာက္ မ်ား၊ ဝန္ေဆာင္ခမ်ား၊ ေလွ်ာ့ေပါ့ သက္သာေစေရး အတြက္လည္း လာဘ္ကို အသံုးျပဳ ႏိုင္ပါသည္။

၄။ အခ်ိန္ကုန္ သက္သာေစေရးႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း အထိန္းအခ်ဳပ္မ်ားကို ေရွာင္ကြင္း ႏိုင္ေရး။ ။ တရားဝင္ လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ခြင့္ျပဳခ်က္၊ လိုင္စင္ႏွင့္ ပါမစ္ တို႔ ရရွိႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းရာတြင္ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ကိစၥ ၿပီးေစရန္၊ လာဘ္ျဖင့္ အရွိန္ျမႇင့္ ႏိုင္ပါသည္။ ဤအတြက္ေၾကာင့္ပင္ တံစိုးလက္ေဆာင္ႏွင့္ လာဘ္ေငြတို႔ကို ''ေခ်ာဆီ'' ဟုေခၚၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီ ယႏၲရားႀကီး မိမိ ဦးတည္ေစခ်င္ရာသို႔ ျမန္ျမန္ ဆန္ဆန္ ေခ်ာေမြ႔ လည္ပတ္
ႏုိင္ေစရန္ ''ေခ်ာဆီ''ထည့္ေပးရသည့္ သေဘာပင္ ျဖစ္ပါသည္။

စိတ္မသက္သာဖြယ္ရာ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားႏွင့္ အလြန္႐ႈပ္ေထြးလွေသာ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းမ်ား ေအာက္တြင္ ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ပါး ဖိစီးမႈမ်ားကို ေရွာင္ကြင္းႏိုင္မည့္ တစ္ခုတည္းေသာ အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္စရာ နည္းလမ္းမွာ ေငြေပး႐ုံသာ ရွိေတာ့သည္ကို သေဘာေပါက္လာၾကပါသည္။

၅။ တရားဥပေဒ၏ အဆံုးအျဖတ္အေပၚ ၾသဇာလႊမ္းမိုးေစေရး။ ။ တည္ဆဲဥပေဒႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္က်ဴးလြန္ၾကသူမ်ားအေနႏွင့္ တရားေရးဝန္ထမ္း မ်ားကို ''ႏွာေစး'' ေနေစရန္(သို႔မဟုတ္) တစ္နည္းနည္းျဖင့္ ထြက္ေပါက္ရွာေပးေစရန္ ျဖားေယာင္းေသြးေဆာင္ဖို႔အတြက္ လာဘ္ႏွင့္တံစိုးလက္ေဆာင္တို႔ကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါ သည္။

ညစ္ညမ္းမႈထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေရး၊ က်န္းမာေရးထိခိုက္ေစသည့္အႏၲရာယ္ မ်ားမွကာကြယ္ေရး၊ အမ်ားျပည္သူ အႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရးအတြက္ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္းမ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ေရး စေသာ အမႈအခင္း မ်ားတြင္ ဤသို႔ေသာ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈမ်ားကို အေတြ႔ရမ်ားပါသည္။ အလားတူပင္ တရားစီရင္ေရးတြင္လည္း ဘက္လိုက္မႈမ်ား၊ အဂတိ လိုက္စားမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ တံစိုးလက္ေဆာင္ႏွင့္ လာဘ္လာဘမ်ား ေပးၾကသည္
သာ ျဖစ္ပါသည္။

(ခ) အထူးစီးပြားေရးအက်ိဳးအျမတ္ (Economic Rent)

၁၁။ ''အထူး စီးပြားေရး အက်ိဳးအျမတ္'' (သို႔မဟုတ္ ''တစ္ဦးတည္း ပိုင္ဆိုင္မႈမွ အက်ိဳးအျမတ္'') ႏွင့္ဆိုင္ေသာ သေဘာတရားသည္ အဂတိ လိုက္စားမႈ ကိစၥတြင္ ဗဟိုအခ်က္အခ်ာ အခန္းမွ ပါဝင္ေနပါသည္။ လူတစ္ေယာက္
တြင္ အမ်ားႏွင့္မတူ တစ္မူထူးေသာ အထူးပိုင္ဆိုင္မႈ တစ္စံုတစ္ရာ ရွိလွ်င္ အထူး စီးပြားေရး အက်ိဳးအျမတ္ ထြက္ေပၚ လာသည္။ အဆိုပါ ''အထူးပိုင္ဆိုင္မႈ တစ္စံုတစ္ရာ'' ဟုဆိုရာတြင္ လူကံုထံ ရပ္ကြက္ရွိ ဇိမ္ခံ ကြန္ဒိုမီနီယံ တစ္ခု၊ ၿမိဳ႕ေတာ္၏ အေရာင္းအဝယ္ အခ်က္အခ်ာ ေနရာတြင္ရွိေသာ ေျမတစ္ကြက္၊ ေရနံတြင္း တစ္တြင္းစသည္တို႔ကို ပိုင္ဆိုင္ျခင္းကို နမူနာ ျပလိုပါသည္။

ေနာက္ဥပမာတစ္ခု ေပးရမည္ဆိုပါက ႐ုပ္ရည္႐ူပကာေျပျပစ္မႈ၊ ခ်စ္စရာေကာင္းမႈတို႔လို ႏွစ္လိုဖြယ္ရာ တစ္ကိုယ္ရည္ အသြင္အျပင္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ဤသေဘာကို သ႐ုပ္ထင္ႏိုင္ရန္ ''မယ္ခေကြး'' (Miss B) အမည္ရွိ အမ်ိဳးသမီး
ငယ္ တစ္ေယာက္အေၾကာင္း စဥ္းစားၾကည့္ပါမည္။ မယ္ခေကြးမွာ ရင္ခုန္ေလာက္ေသာ ႐ုပ္ရည္၊ ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္ဖြယ္ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးႏွင့္ ထူးထူးျခားျခားကြၽမ္းက်င္ေသာ အက၊အဆို၊ သ႐ုပ္ေဆာင္ပညာတို႔ ပိုင္ဆိုင္ထားသူ တစ္ေယာက္ ျဖစ္ပါသည္။ သူမ၏ အဆိုပါတစ္ကိုယ္ရည္အထူး အရည္အေသြးမ်ားေၾကာင့္ သူမမွာ စူပါစတား တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာၿပီး၊ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား၏ အသည္းစြဲ ျဖစ္လာသည္။

ဤတြင္ ႐ုပ္ရွင္ ထုတ္လုပ္သူမ်ားက သူတို႔႐ိုက္ကူးမည့္ ဇာတ္ကားတြင္ ေခါင္းေဆာင္မင္းသမီး လုပ္ေပးဖို႔ ကမ္းလွမ္း လာၾကသည္။ ေၾကာ္ျငာ ေအဂ်င္စီမ်ားကလည္း တီဗီြေၾကာ္ျငာ ႐ိုက္ေပးရန္ ခ်ဥ္းကပ္လာၾကသည္။ ေတးသံသြင္း လုပ္ငန္းမ်ားကလည္း သူမ၏သီခ်င္းေတြကို စီးရီးထုတ္ဖို႔ လံုးပမ္းလာၾကသည္။ ေဖ်ာ္ေျဖေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား က
လည္း မဂၤလာေဆာင္ဧည့္ခံ ပြဲမ်ားတြင္ သူမ၏အႏုပညာ ဝန္ေဆာင္မႈအတြက္ ဆိုခဲ့ပါ အတိုင္း အၾကီးအက်ယ္ အၿပိဳင္အဆိုင္ျဖစ္ လာေတာ့ရာ မယ္ခေကြး အေနႏွင့္ စိတ္ႀကိဳက္ေၾကးေကာင္း ေတာင္းႏိုင္သည့္ အေနအထားသို႔
ေရာက္လာသည္။

သည္လိုႏွင့္ တစ္လလွ်င္ (၁၅)သန္းမွ် ရွာႏိုင္ေဖြႏိုင္လာသည္ ဆိုပါစို႔။ ဤသို႔ဆိုလွ်င္ သူမ၏ အထူး စီးပြားေရး အက်ိဳးအျမတ္မွာ အတိအက် ဘယ္ေလာက္ ျဖစ္မည္နည္း။ ဤေမးခြန္းကို ေျဖဖို႔ဆိုလွ်င္ အကယ္၍သာ မယ္ခေကြး အေနႏွင့္ ယခုလိုစူပါစတား မဟုတ္ခဲ့ပါက၊ သူမလုပ္ႏိုင္ သည့္ ဒုတိယ အေကာင္းဆံုးအ လုပ္ကို သိထားဖို႔ လိုပါလိမ့္ မည္။ မယ္ခေကြးကသာ ဥပေဒ ပညာျဖင့္ ဘြဲ႕ရတစ္ေယာက္ ျဖစ္မည္ဆိုလွ်င္ သူမအတြက္ ဒုတိယ အေကာင္းဆံုး အလုပ္မွာ ေရွ႕ေနအလုပ္ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ ဤအလုပ္မွ တစ္လဝင္ေငြ က်ပ္တစ္သိန္း ရသည္ ဆိုၾကပါစို႔။ ဤသို႔ဆို
လွ်င္ သူမ၏စူပါ စတားဝင္ေငြႏွင့္ ဒုတိယ အေကာင္းဆံုး အလုပ္(ေရွ႕ေန)မွ ရသည့္ ဝင္ေငြတို႔၏ ျခားနားခ်က္မွာ ၁၄ သန္း ၉ သိန္း ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ ဤသည္ပင္ သူမ၏စီးပြားေရး အထူးအက်ိဳးအျမတ္ ျဖစ္ပါသည္။ တစ္ႏိုင္ငံ လံုးရွိ မည္သည့္ မိန္းမငယ္တြင္မွ မရွိေသာ ထူးျခားလွပသည့္ မ်က္ႏွာ၊ ခ်စ္စဖြယ္ကိုယ္ဟန္ႏွင့္ ထိပ္တန္းအဆင့္
အဆိုအက၊ သ႐ုပ္ေဆာင္ပါရမီတို႔မွ ထြက္ေပၚလာေသာ တစ္ဦးတည္းပိုင္ အက်ိဳးအျမတ္ ျဖစ္ပါသည္။

၁၂။ အစိုးရဝန္ၾကီးဌာန တစ္ခုရွိ လုပ္ငန္းလိုင္စင္ ထုတ္ေပးေသာ ႐ုံးတြင္ အလုပ္လုပ္ေနေသာ အရာရွိငယ္ တစ္ဦး
၏ အေနအထားကိုလည္း အလားတူ စဥ္းစားၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း တစ္ခုကို စတင္လုပ္ကိုင္ႏိုင္ရန္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အတြက္ လိုအပ္ေသာ ခြင့္ျပဳမိန္႔ကို ကြန္ျပဴတာစာစီ ေပးျခင္း၊ ႐ုံးတံဆိပ္ ႏွိပ္ေပးျခင္း၊ လိုအပ္ေသာ လက္မွတ္မ်ား ရယူေပးျခင္းႏွင့္ တရားဝင္ ထုတ္ေပးျခင္း စေသာ လုပ္ငန္း အဆင့္ဆင့္ကို အဆိုပါ အရာရွိငယ္က တာဝန္ယူ ေဆာင္ရြက္ရသည္ ဆိုပါစို႔။

စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ဘက္က ၾကည့္လွ်င္ သူတို႔အတြက္ အေရးႀကီးေသာ အဆိုပါ အမိန္႔စာမ်ိဳးကို ျမန္ျမန္ ဆန္ဆန္ႏွင့္ မွန္မွန္ကန္ကန္ စာစီစာ႐ိုက္ကာ လိုအပ္သလို တံဆိပ္ေခါင္းကပ္၊ လက္မွတ္ထိုး၊ တံဆိပ္တံုး႐ိုက္ၿပီး သြက္သြက္ လက္လက္ ထုတ္ေပးေစခ်င္ ၾကပါလိမ့္မည္။ ဤသို႔ေသာ အထူးဝန္ေဆာင္မႈ ရဖို႔ဆိုလွ်င္ ေငြေၾကး တစ္စံုတစ္ရာ ေပးလိုၾကမည္သာ ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ေသာ အေျခအေနတြင္ ဆိုခဲ့ပါ လုပ္ငန္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္ကို တစ္ဦးတည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရေနေသာ အရာရွိငယ္ အေနႏွင့္ သူ႔ေဖာက္သည္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ထံမွ အထူးစီးပြားေရး အက်ိဳးအျမတ္မ်ား ရယူႏိုင္ရန္ သူ၏တရားဝင္ အဆင့္ေနရာကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။


ဤနည္းျဖင့္ သူရွာေဖြရရွိေသာ တစ္လဝင္ေငြမွာ က်ပ္ ၂ သိန္း ရွိသည္ ဆိုပါစို႔။ သူ၏ အထူးစီးပြားေရး အက်ိဳးအျမတ္
ကို တြက္ထုတ္ႏိုင္ဖို႔ ဆိုလွ်င္၊ လိုင္စင္႐ုံးမွ အလုပ္ျပဳတ္သြားပါက သူရွာေဖြရႏိုင္မည့္ဝင္ေငြကို မွန္းဆၾကည့္ၾကရမည္
ျဖစ္သည္။ ထိုအရာရွိငယ္မွာ အစိုးရ အလုပ္ျပဳတ္သြားၿပီး တကၠစီ ေမာင္းရာမွ တစ္လ ၈ ေသာင္း ရွာႏိုင္မည္္ဆိုပါက သူ၏အထူးစီးပြား ေရးအက်ိဳးအျမတ္မွာ (က်ပ္ ၂ဝဝ,ဝဝဝ - ၈ဝ,ဝဝဝ) က်ပ္ ၁၂ဝ,ဝဝဝ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

၁၃။ အထက္ပါ ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားမွ ရေသာ အသိျဖင့္ စီးပြားေရး ပညာရွင္မ်ားက လာဘ္ေပးလာဘ္ ယူျခင္း၊ လိမ္
လည္ျခင္း၊ အဂတိ လိုက္စားျခင္းႏွင့္ အမ်ားျပည္သူ အက်ိဳးျပဳႏိုင္ရန္ ေပးအပ္ထားေသာ အာဏာႏွင့္ အခြင့္အေရး မ်ားကို တလြဲ အသံုးျပဳျခင္းမ်ား အပါအဝင္ မရွင္းမရွင္း ဆက္ဆံေရးမ်ားကို ''အထူးလုပ္ပိုင္ခြင့္ အက်ိဳးအျမတ္ ရွာေဖြ သည့္ အျပဳအမူမ်ား'' (rent seeking behaviour)လို႔ ရည္ညႊန္း ေလ့ရွိၾကပါသည္။

(ဂ) စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈႏွင့္ ေရွ႕ေနာက္ညီညြတ္မႈ

၁၄။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ေဘာလံုးပြဲလို အားကစားပြဲမ်ားတြင္ ပါဝင္ဆင္ႏႊဲ သကဲ့သို႔ အခိုင္
အမာ ကစားပြဲ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို လိုက္နာေစာင့္ထိန္းၾကဖို႔ လိုပါသည္။ သို႔မွသာလွ်င္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္
အားလံုး စနစ္တက်ေရွ႕ဆက္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ မွ်တေသာအားကစား စိတ္ဓါတ္ကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္ရန္၊ ခိုက္ရန္
ျဖစ္ပြားမႈမ်ားကို တားဆီးကာကြယ္ႏိုင္ရန္၊ ေလာဘစိတ္၊ အဟိတ္တိရိစၧာန္စိတ္ႏွင့္ မႏွစ္ၿမိဳ႕ဖြယ္ လ႔ူဗီဇစိတ္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္စိစစ္ႏိုင္ရန္ႏွင့္ လူမႈေရးအရ မလိုလားအပ္ေသာအက်ိဳးဆက္မ်ားကို ထိန္းထားႏိုင္ရန္အတြက္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ား လိုပါသည္။

ေယဘူယ်သေဘာဆိုရလွ်င္ အားကစားသမားမ်ားေရာ ဒိုင္လူၾကီးမ်ားပါ အခိုင္အမာအတည္ျပဳလက္ခံ ထားေသာ က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာႏွင့္ အျပဳအမူဆိုင္ရာ''စံ''မ်ားကို အေသအခ်ာလိုက္နာၾကဖို႔ ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ လိုက္နာေစာင့္ထိန္း ၾကဖို႔ဆိုလွ်င္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာဖို႔ လိုပါသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ စည္းကမ္းမ်ားကို ရွင္းရွင္း
လင္းလင္း သတ္မွတ္ထားၿပီး ပါဝင္ပတ္သက္သူအားလံုးကို ၾကိဳတင္အသိေပးထားရမည္ ျဖစ္သည္။ သို႔မွသာလွ်င္ ကစားပြဲတြင္ပါဝင္သူမ်ားအေနႏွင့္ အဆိုပါ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို အသိရွိရွိ လိုက္နာႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ ကစားသမား မ်ားဘက္မွ သူတို႔အျပစ္ ေပးခံရႏိုင္သည့္ျပစ္မႈမွာ ဘယ္လိုဟာမ်ိဳး ျဖစ္သည္ကို သဲသဲကြဲကြဲ မသိလွ်င္(သို႔မဟုတ္) ဒိုင္ကိုယ္တိုင္က ဘယ္လို အေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ဝီစီမႈတ္ရမည္ကို မေသခ်ာလွ်င္ ကစားပြဲကို စနစ္တက် ေရွ႕ဆက္ႏိုင္
မည္ မဟုတ္ပါ။

ကစားပြဲ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သတ္မွတ္ထားဖို႔ လို႐ုံ မွ်မက၊ ၎တို႔ကို က်င့္သံုးသည့္ အခါတြင္လည္း ကစားသမား အားလံုးကို ဘယ္သူ႔မွ မ်က္ႏွာမလိုက္ဘဲ သမာသမတ္က် ဖို႔လိုပါသည္။ ထို႔ထက္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္း မ်ားကို စိတ္ထင္သလို အႀကိမ္ႀကိမ္ေျပာင္းေနလို႔လည္း မျဖစ္ပါ။ တစ္သမတ္တည္း ျဖစ္ဖို႔ ေရွ႕ေနာက္ ညီညြတ္ဖို႔ လိုပါသည္။ ကစားေနစဥ္အတြင္း စည္းကမ္းေတြ အၾကိမ္ၾကိမ္ေျပာင္းၿပီး ဒိုင္လုပ္သူကလည္း သူ႔ဝီစီကို စိတ္ကူးေပါက္ သလို ေလွ်ာက္မႈတ္ေနလွ်င္ ကစားပြဲ ဆက္ႏိုင္ေတာ့မည္ မဟုတ္ပါ။ ကစားသမားေတြ ကိုယ္တိုင္ ပြဲသိမ္းၿပီး၊ ကြင္းထဲ
က ထြက္ကုန္ ၾကပါလိမ့္မည္။

(ဃ) လိုအပ္လွ်င္ လိုအပ္သလို ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္

၁၅။ လိုအပ္လွ်င္ လိုအပ္သလို ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ (discretionary powers) ရွိေရးမွာ အဂတိ လိုက္စားမႈ အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးရာတြင္ ေသာ့ခ်က္က်ေသာ ေနာက္ထပ္သေဘာတရားတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ မည္သည့္စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းကိုမွ ေရပက္မဝင္ေအာင္ အမွားကင္းေအာင္ မဖန္တီးႏိုင္ ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ စီးပြားေရးလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို လမ္းညႊန္တည့္မတ္ေစဖို႔ ၾကိဳးစားရာတြင္ ႐ုတ္တရက္ ေပၚေပါက္လာ တတ္ေသာ အေရးေပၚကိစၥမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ မည့္ျပဌာန္းခ်က္မ်ိဳးသည္ သတ္မွတ္ထားသည့္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားတြင္ အခါခပ္သိမ္း မပါဝင္ ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

သို႔အတြက္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားကို အဓိပၸါယ္ေကာက္ရာတြင္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္
ေဖာ္ရာတြင္ ေသာ္လည္းေကာင္း တာဝန္ရွိသူမ်ားကို လိုအပ္လွ်င္ လိုအပ္သလို ကိုယ္ပိုင္ ဆံုးျဖတ္ခြင့္ႏွင့္ ေျပာင္းလြယ္
ျပင္လြယ္ႏိုင္ခြင့္အခ်ိဳ႕ ေပးအပ္ဖို႔လိုပါ လိမ့္မည္။ ေျပာရလွ်င္ ေဘာလံုးပြဲမွာပင္ ဒိုင္လူၾကီးကို လိုအပ္သလို ဆံုးျဖတ္ခြင့္ အာဏာ ေပးထား ရပါသည္။ ပင္နတီေပးသည္လိုမ်ိဳး၊ ျပစ္ဒဏ္က်ဴးလြန္ေသာ ကစားသမားမ်ားကို အဝါကဒ္၊ အနီကဒ္
ျပသည္မ်ိဳးလို မွန္ကန္ေသာဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားခ်ႏိုင္ဖို႔ အထိုက္အသင့္ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးၾကရပါသည္။ ကစားပြဲ၏
ေနာက္ဆံုး ရလဒ္(အ႐ံႈးအႏိုင္)ကိုလည္း အဆိုပါဒိုင္လူၾကီး၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားက အဓိက ျဖစ္လာႏိုင္ပါသည္။

၁၆။ အထက္ပါအခ်က္ကို ပို၍က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဖာ္ျပႏိုင္ရန္၊ အေကာက္ခြန္ဆိုင္ရာ စီမံခန္႔ခြဲမႈ သေဘာပါ
ေသာ ျပႆနာတစ္ရပ္ကို စဥ္းစားၾကည့္ပါမည္။ ေယဘူယ်အားျဖင့္ ျပည္တြင္းသို႔ဝင္လာ ေသာ လူသံုးကုန္ အီလက္ထေရာနစ္ ပစၥည္းမ်ား အားလံုးအေပၚ ၂၅% အခြန္ေတာ္ စည္းၾကပ္ရန္ သတ္မွတ္ထားသည္ ဆိုၾကပါစို႔။ ဤသတ္မွတ္ခ်က္ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ရန္ အေကာက္ခြန္ အရာရွိမ်ားကို လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား ေပးထားရ
မည္ ျဖစ္ပါသည္။ အခြန္ေကာက္ခံရန္ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ အဆိုပါပစၥည္းမ်ားကို ဘယ္လိုတန္ဖိုးျဖတ္ရမည္ဆိုေသာ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။


ဤကိစၥကို ကိုင္တြယ္ရန္ ဟာကြက္ မရွိေလာက္သည့္ နည္းလမ္းတစ္ခုမွာ ျပည္တြင္းသို႔ တင္သြင္းလာႏိုင္စရာ
ရွိသည့္ လူသံုးကုန္ အီလက္ထေရာနစ္ ပစၥည္းအားလံုး၏ ေစ်းႏႈန္းကို စာရင္းျပဳစုထားေသာစာအုပ္ တစ္အုပ္ ထုတ္ေပးဖို႔ပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ လူသံုးကုန္အီလက္ထေရာနစ္ပစၥည္းမ်ားမွာ ေထာင္ႏွင့္ ခ်ီရွိ႐ုံမွ်မက ပစၥည္း တစ္ခုခ်င္းစီမွာလည္း တံဆိပ္အမ်ိဳးမ်ဳိး၊ ထုတ္လုပ္သည့္ႏိုင္ငံအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ မိုဒယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ထူးျခားမႈအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ နည္းပညာ အေသးစိတ္ သတ္မွတ္ခ်က္ အမ်ိဳးမ်ဳိးႏွင့္ ေစ်းႏႈန္းအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိၾကပါသည္။ ထိုမွ်မက အဆိုပါ လုပ္ငန္း နယ္ပယ္၏ နည္းပညာတိုးတက္မႈမ်ားမွာ အလြန္ျမန္လွ သည္ျဖစ္ရာ မိုဒယ္ေဟာင္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေခတ္မမီေတာ့၍ ဆက္မထုတ္ေတာ့ဘဲ ရပ္ဆိုင္းသြားၾကပါသည္။

ဤအခ်ိန္တြင္ မိုဒယ္သစ္မ်ားႏွင့္ လံုးဝသစ္လြင္ေသာ ပစၥည္းသစ္မ်ားမွာ ေစ်းကြက္ ထဲသို႔ ေန႔စဥ္ဝင္လွ်က္ ရွိေနပါ
သည္။ ဤမွ်ျမန္ဆန္ေသာ ဆက္စပ္ အေျခအေနႏွင့္ ဤမွ်သည္းသန္ ျပင္းထန္ေသာ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈမ်ား၏ ေအာက္တြင္
ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာလည္း အၾကိမ္ၾကိမ္ ေျပာင္းေနေတာ့ သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ကြန္ျပဴတာပစၥည္းအခ်ိဳ႔၏ ေစ်းႏႈန္းဆိုလွ်င္ လအနည္းငယ္အတြင္းမွာပင္ မၾကားဖူးေလာက္ေအာင္ ထိုးက်သြားသည္မ်ားလည္း ေတြ႔ရွိပါသည္။ ဤအေျခအေန
တြင္ ဆိုခဲ့ပါ အေရးေပၚအေျပာင္းအလဲအားလံုးကို ထည့္သြင္းၿပီး ျပည့္စံုတိက်႐ုံမွ်မက၊ ေနာက္ဆံုးေစ်းႏႈန္းမ်ားကိုပါ
ေဖာ္ျပေပးႏိုင္မည့္ စာအုပ္တစ္အုပ္ ျပဳစုဖို႔ဆိုသည္မွာ လြယ္လိမ့္မည္ မဟုတ္ပါ။ ဤစာအုပ္မွာ စာမ်က္ႏွာေပါင္း
ေထာင္ခ်ီရွိလိမ့္မည္ျဖစ္ၿပီး၊ ပံုႏွိပ္ၿပီးပါကလည္း ျပင္ပအေျပာင္းအလဲမ်ားကို အမွီ မလိုက္ႏိုင္၍ ေခတ္ေနာက္က်ဖို႔သာ မ်ားပါလိမ့္မည္။ ဤသို႔ေသာ အခ်ိန္ကုန္၊ အလုပ္ပ်က္၊ စရိတ္ တက္စာအုပ္မ်ဳိး ျပဳစုရသည့္ကုန္က်စရိတ္မွာ သြင္းကုန္ မ်ားအေပၚမွ ေကာက္ခံရရွိေသာ အခြန္ေတာ္ ဝင္ေငြထက္ပင္ ပိုမ်ားႏိုင္စရာရွိပါသည္။

၁၇။ ဆိုခဲ့ၿပီးေသာျပႆနာအျပင္ သြင္းကုန္ပစၥည္းတစ္ခုအေနႏွင့္ မည္သည့္အေကာက္ခြန္အမ်ိဳး အစားတြင္ ပါဝင္ သည္ ဆိုသည္ကို ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ေရးမွာလည္း ခက္ခဲသိမ္ေမြ႔ေသာ အလုပ္ ျဖစ္ပါသည္။ ဥပမာအေနႏွင့္ ေအာ္ဒီယို
ကက္ဆက္တစ္လံုးကို ''တည္'' ၿပီး စဥ္းစားၾကည့္ပါမည္။ ဤကက္ဆက္ကို လူခ်မ္းသာမိသားစု၏ ဧည့္ခန္းေဆာင္ တြင္ ေခတ္ေပၚသီခ်င္းေတြ နားေထာင္ဖို႔ အသံုးျပဳလွ်င္ ဇိမ္ခံ ပစၥည္းအျဖစ္သတ္မွတ္ၿပီး၊ အခြန္ႏႈန္းျမင့္ျမင့္ ေကာက္ခံ
ရပါမည္။ အဆိုပါ ကက္ဆက္ကိုပင္ ႏိုင္ငံျခား ဘာသာသင္ တကၠသိုလ္တြင္ ဘာသာစကား သင္ၾကားေနေသာ
ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ အသံုးျပဳပါက ပညာေရး အေထာက္အကူျပဳ ပစၥည္း ျဖစ္သြားၿပီး၊ အခြန္ႏႈန္း နည္းနည္း သာ ေကာက္ခံရေတာ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။

ထိုကက္ဆက္ကိုပင္ ဘာသာေရး တရားပြဲတစ္ခုတြင္ ေဟာၾကားေသာ ဆရာေတာ္ၾကီး တစ္ပါး၏ တရားေတာ္ကို အသံလႊင့္ဖို႔ အသံုးျပဳမည္ဆိုပါက အဓိပၸါယ္ တစ္မ်ိဳး ေျပာင္းသြားပါေတာ့သည္။ လူထုအတြက္ ဘာသာေရး အဆံုး
အမႏွင့္ စိတ္ဓါတ္ေရးရာ က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာ ႏႈန္းစံမ်ား ျမင့္မားေစသည္ျဖစ္၍၊ အခြန္လြတ္ တင္သြင္းခြင့္ ျပဳရမည္
ျဖစ္ပါသည္။ ဤတြင္ေျပာလိုသည္မွာ ကြၽႏုပ္တို႔ အေနႏွင့္ မည္မွ်ပင္ အၾကံေကာင္း ဥာဏ္ေကာင္းျဖင့္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားကို ဒီဇိုင္းဆင္ ထားသည္ ျဖစ္ေစ၊ ဝိဝါဒကြဲစရာ ေပ်ာ့ကြက္ဟာကြက္မ်ား ရွိေနမည္သာ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔အတြက္ အဆိုပါ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို စီမံခန္႔ခြဲ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမည့္ တာဝန္ခံ အရာရွိကို လိုအပ္
လွ်င္ လိုအပ္သလို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ ေပးၾကရမည္သာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤသို႔ မဟုတ္လွ်င္ အရာရာစာအုပ္ၾကီးအတိုင္း လုပ္ၾကပါက စီမံခန္႔ခြဲမႈယႏၲရားၾကီးတစ္ခုလံုး တံု႔ဆိုင္းသြား ကာ တျဖည္းျဖည္းအရွိန္ေသ ထိုးရပ္သြားပါလိမ့္မည္။

(င) တာဝန္ခံမႈ

၁၈။ ေနာက္ဆံုးအေနႏွင့္ တာဝန္ခံမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး မွတ္ခ်က္အနည္းငယ္ ေပးလိုပါသည္။ အဂတိလိုက္စားမႈ
ျပႆနာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္ၾကရာတြင္ တာဝန္ခံမႈမွာလည္း အေရးၾကီး ေသာအခန္းက႑မွ ပါဝင္
ေနသည္ျဖစ္၍၊ ဤကိစၥအေၾကာင္း ေဖာ္ျပဖို႔လိုအပ္ပါသည္။ တာဝန္ခံမႈမွာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို သင့္တင့္
ေလ်ာက္ပတ္စြာ လိုက္နာေစာင့္ထိန္းရမႈႏွင့္ ပတ္သက္သည္။ အဆိုပါ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို စီမံခန္႔ခြဲ ရသူမ်ား အေနႏွင့္ သူတို႔၏လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို တာဝန္ ယူၾကရမည္ျဖစ္သလို တာဝန္ခံၾကရမည္လည္း ျဖစ္ပါသည္။

ဤကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေက်ာင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ႏွင့္ ေက်ာင္းသား မိဘမ်ား၏ ဆက္ဆံေရးကို ဥပမာျပဳ ေဆြးေႏြး သြားပါမည္။ ႏိုင္ငံအေတာ္ မ်ားမ်ားတြင္ ကေလးသူငယ္မ်ား ပညာသင္ၾကားရာ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားအတြက္ လိုအပ္
ေသာစီမံခ်က္ မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ေက်ာင္းသားမိဘမ်ားထံမွ ဘ႑ာေရးအကူအညီယူၾကရသည္မွာ သာမန္ လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္ပင္ ျဖစ္သည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဤသို႔ေသာစီမံခ်က္မ်ားကို လူသိရွင္ၾကားေဆာင္ရြက္ ၾကရပါမည္။ စီမံခ်က္၏ရည္မွန္းခ်က္မ်ား၊ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား၊ လုပ္ငန္းအစီအစဥ္ႏွင့္ ခန္႔မွန္းကုန္က် စရိတ္မ်ားကို အလႉရွင္
ေက်ာင္းသား မိဘမ်ားသို႔ အေသးစိတ္ ရွင္းျပၾကရမည္။

စီမံခ်က္ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေနစဥ္ ကာလအတြင္း ကာလအေလ်ာက္ အစီရင္ခံစာမ်ား တင္ျပၾကရသလို၊ စီမံခ်က္ၿပီးဆံုး သြားေသာအခါတြင္လည္း ေနာက္ဆံုးအစီရင္ခံစာ တင္ျပၾကရပါသည္။ အဆိုပါ ေနာက္ဆံုး အစီရင္ ခံစာတြင္ စီမံခ်က္ရည္မွန္းခ်က္မ်ား မည္ေရြ႔မည္မွ်ေအာင္ျမင္သည္ကို မီးေမာင္းထုိးျပရသည္။ ထုိမွ် မက စုစုေပါင္း ရရွိေသာအလႉေငြ၊ လက္ေတြ႔အသံုးျပဳလိုက္ရေသာ ကုန္က်စရိတ္တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လည္း တိတိက်က် စာရင္းစစ္ ထားေသာ ေငြစာရင္းရွင္းတမ္းမ်ားကို အျပည့္အစံုေဖာ္ထုတ္တင္ျပၾက ရသည္။ ဤကိစၥအားလံုးကို ေက်ာင္း အာဏာပိုင္မ်ားဘက္မွ မေလ်ာ္ကန္ေသာ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ မတိက်ေသာ စာရင္းအင္းမ်ားကို တင္ျပလာလွ်င္ ေမးခြန္းထုတ္စရာမ်ား အမွန္ပင္ရွိလာ ပါလိမ့္မည္။


ဤသို႔ျဖစ္လာလွ်င္ ေက်ာင္းအာဏာပိုင္မ်ား အေနႏွင့္ ရွင္းလင္းတင္ျပရမည္ ျဖစ္သလို အမွားအယြင္း ရွိပါကလည္း
ျပဳျပင္တည့္မတ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးၿပီး အမ်ား ေက်နပ္ေစေအာင္ လိုအပ္ သလို ေဆာင္ရြက္ေပးၾကရမည္ ျဖစ္သည္။
ေျပာရလွ်င္ ေက်ာင္းအာဏာပိုင္မ်ားဘက္မွ တက္လာ သမွ်ေစာဒကမ်ားကို တုန္႔ျပန္ေျဖရွင္းဖို႔ တာဝန္ရွိ ပါသည္။ သို႔မွသာလွ်င္ သံသယ အားလံုး ဖယ္ရွား ႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး၊ သက္ဆိုင္သူ အားလံုး စိတ္ေက်နပ္မႈ ရေစရန္ လိုအပ္ သလိုကုစားျခင္း၊ စည္းကမ္း အရအေရးယူျခင္း စသည္တို႔ကို ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

၁၉။ အျခားတစ္ဖက္တြင္ သားသမီးမ်ားကို မူၾကိဳေက်ာင္းဝင္ခြင့္ေပးမည္ဆိုေသာ မက္လံုးျဖင့္ မိဘ မ်ားထံမွ အလႉေငြအေျမာက္အျမား ေကာက္ခံၾကသည္မ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ေက်ာင္းအေထာက္ အကူပစၥည္းမ်ား အဆင့္ျမႇင့္ရန္ႏွင့္ ေက်ာင္းသား၊ ဆရာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းႏွင့္ ဝန္ထမ္းပိုင္း၏ သက္သာေခ်ာင္ခ်ိေရးအတြက္ အဆိုပါအလႉေငြမ်ားကို အသံုးျပဳပါမည္ဟုလည္း ကတိေပးေတာင္းခံ ၾကပါသည္။ ထိုသို႔ အလႉေငြမ်ား ေကာက္ခံ ရရွိေၾကာင္း ေျပစာလည္းထုတ္မေပး၊ ဘ႑ာေရးရွင္းတမ္း လည္းထုတ္ျပန္မႈမရွိ၊ ရရွိသည့္အလႉေငြမ်ားကို မည္သို႔
မည္ပံု အသံုးျပဳမည္ဆိုသည္ကိုလည္း တရား ဝင္စာရင္းအင္းမ်ား ထုတ္ျပန္ေဖာ္ျပျခင္း မရွိလွ်င္ ေက်ာင္းအာဏာ
ပိုင္မ်ားဘက္မွ တာဝန္ခံမႈမရွိဟု ဆိုရပါမည္။

အပိုင္း (၃)

အေၾကာင္းအရင္းခံ၊ သက္ေရာက္မႈ အတိုင္းအတာႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈ ပံုသ႑ာန္မ်ား

(က) အဂတိလိုက္စားမႈညီမွ်ျခင္း

၂ဝ။ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ သေဘာတရားမ်ားကို အေျခခံၿပီး အဂတိ လိုက္စားမႈ ညီမွ်ျခင္းကို ေအာက္ပါ အတိုင္း ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ပါသည္။

C = R + D - A

၂၁။ ညီမွ်ျခင္းတြင္ပါေသာ C မွာ အဂတိလိုက္စားမႈ ျဖစ္ပါသည္။ R မွာ စီးပြားေရးအထူးအက်ိဳး အျမတ္ျဖစ္၍၊
D မွာ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ ျဖစ္သည္။ A က တာဝန္ခံမႈကို ညႊန္းပါသည္။ ညီမွ်ျခင္း ၏ဆိုလိုခ်က္အရ တိုင္းျပည္ တစ္ျပည္တြင္ စီးပြားေရးအထူးအက်ိဳးအျမတ္ R အတြက္ အခြင့္အလမ္း ပိုမ်ားေလ၊ အဂတိလိုက္စားမႈ ပိုၾကီးေလ
ျဖစ္သည္။ အလားတူ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားကို ကိုယ္ပိုင္ ဆံုးျဖတ္ခြင့္အာဏာ D ပိုေပးေလ၊ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ား ပိုၾကီးထြားေလ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ စီမံ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ား မိမိတို႔အလုပ္အေပၚတာဝန္ခံမႈ A ပိုမ်ားေလ၊ အဂတိ လိုက္စားမႈ ပိုနည္းေလျဖစ္ သည္။ သို႔အတြက္ A ၏ေရွ႕တြင္ အႏႈတ္လကၡဏာ ထည့္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။

၂၂။ အထက္ပါညီမွ်ျခင္း၏ဆိုလိုခ်က္ကို ေနာက္တစ္မ်ိဳးေဖာ္ျပရလွ်င္ ''တိုင္းျပည္တစ္ျပည္တြင္ ေအာက္ပါ
အေျခအေန သံုးရပ္ရွိေနပါက တစ္ခြင္တစ္ျပင္လံုး သေဘာေဆာင္သည့္ အဂတိလိုက္စားမႈ စနစ္တစ္ရပ္ ရွင္သန္
ႀကီးထြားလာမည္ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္''။ ယင္းတို႔မွာ -

၁။ ပုဂၢလိကစီးပြားေရးလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ဥပေဒ၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းႏွင့္ အမိန္႔ညႊန္ၾကားခ်က္ အမ်ားအျပားရွိေနျခင္း။ ဤသို႔ရွိေနသည့္အတြက္ အထူးစီးပြား ေရးအက်ိဳးအျမတ္မ်ား ရယူႏိုင္ရန္ ၾကီးမားေသာ အခြင့္အလမ္း ေပၚေပါက္ေနျခင္း။ အထူးသျဖင့္ အဆိုပါထိန္းခ်ဳပ္ေရး အစီအစဥ္မ်ားမွာ ႐ႈပ္ေထြးၿပီးနားလည္ရန္ ခက္ခဲျခင္း၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းဥပေဒမ်ားကို ကိုင္တြယ္အသံုးျပဳရာတြင္လည္း လို၊လိုသလို/မလို၊မလိုသလို က်င့္သံုးျခင္း၊ လွ်ိဳ႕ဝွက္က်င့္သံုးျခင္း၊ ေရွ႕ေနာက္မညီ ျခင္း၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိျခင္း။

၂။ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို ဖြင့္ဆိုရာတြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာပိုင္မ်ားကို ကိုယ္ပိုင္ ဆံုးျဖတ္ခြင့္အာဏာ လြန္ကဲစြာေပးထားျခင္း။ ဥပေဒစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို လက္ေတြ႔ကိုင္တြယ္ အသံုးျပဳရာတြင္လည္း ဘယ္သူ႔ကို ဘယ္ပံုက်င့္သံုးရမည္ဆိုသည္ ကအစ စိတ္ၾကိဳက္ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ရန္ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးထားျခင္း။ တည္ဆဲ ဥပေဒမ်ားကို
ေျပာင္းလဲျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ ပယ္ဖ်က္ခြင့္အာဏာမ်ား ေပးထားျခင္း။ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး၊ အမိန္႔ႏွင့္ ညႊန္ၾကားခ်က္
အသစ္မ်ား၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအသစ္မ်ား စိတ္တိုင္းက် ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ျခင္း။

၃။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာပိုင္မ်ားအေနျဖင့္ မိမိတို႔၏လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအေပၚ တာဝန္ခံမႈ ရွိလာေစရန္၊ တည့္မတ္
ေပးေသာ ထိေရာက္သည့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္း မူေဘာင္အစီအမံမ်ား မရွိျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။

(ခ) အဂတိလိုက္စားမႈအဆင့္မ်ား

၂၃။ အဂတိလိုက္စားမႈမွာ အဆင့္မ်ိဳးစံုရွိႏိုင္ေသာ္လည္း မ်ားေသာအားျဖင့္ အဆင့္ႏွစ္ခုကိုသာ ဂ႐ုဓမၼထားေလ့ ရွိပါသည္။ အထက္ဆင့္ႏွင့္ ေအာက္ဆင့္တို႔ ျဖစ္သည္။ ဤႏွစ္ဆင့္မွာလည္း အျပန္အလွန္ အားျဖည့္ေနပါသည္။

၂၄။ အထက္ဆင့္ (တစ္နည္း) အဆင့္ျမင့္အဂတိလိုက္စားမႈဆိုရာတြင္ တိုင္းျပည္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ႏွင့္ ထိပ္ပိုင္း ဗ်ဴ႐ိုကရက္မ်ား၏ မသမာမူမ်ားကို ရည္ညႊန္းပါသည္။ အဆိုပါပုဂၢိဳလ္မ်ားမွာ ေယဘူယ် အားျဖင့္ ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝၿပီး၊ သူတို႔တာဝန္ယူထားေသာ ရာထူးဌာနႏၲရမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ အထူးအခြင့္အေရးမ်ား အေျမာက္အမ်ား ရရွိၾက သူေတြ ျဖစ္သည္။ သို႔အတြက္ သူတို႔တေတြ၏အက်င့္ ပ်က္အျပဳအမူမ်ားကို လခနည္းေသာေၾကာင့္၊ မိသားစု စားဝတ္ေနေရးေၾကာင့္ စသျဖင့္ ဆင္ေျခေပးလုိ႔ မရပါ။ ''ေလာဘ''သည္သာ အရင္းခံ အေၾကာင္းတရား ဟု ယူဆရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ႏွင့္တိုင္ အျခားေသာေစ့ေဆာ္မႈမ်ား ရွိႏိုင္သည္ကိုလည္း သိမွတ္လက္ခံဖို႔ လိုပါလိမ့္မည္။

ဥပမာ- လက္ရွိ ရာထူးတြင္ ျမဲလိုျခင္းမွာ ပဓာနက်ေသာ တြန္းအားတစ္ခု ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ျပန္လည္ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခံရေရးအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲမဲဆြယ္စရိတ္မ်ား ျမင့္မားလာေနရာ ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕မွာဆိုလွ်င္ ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္ ဘ႑ာေရးႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ အဂတိ လိုက္စားမႈမ်ားမွာ အလြန္ၾကီးမားေသာ ႏိုင္ငံေရး ျပႆနာတစ္ရပ္
ျဖစ္ေနပါသည္။ ႏိုင္ငံေရး မဟာမိတ္မ်ား၊ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားႏွင့္ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ား မိမိအေပၚ သစၥာရွိ
ေစရန္၊ မိမိႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေစရန္ သူတို႔တေတြ စိတ္ခ်မ္းသာ ေပ်ာ္ရႊင္ေစရန္ အထူးအခြင့္အေရးမ်ား ေပးဖို႔ လိုအပ္ရာမွ၊ ဤလိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္း ႏိုင္ရန္ အဂတိ လိုက္စားလာၾကသည္မ်ားလည္း ရွိပါသည္။

ထို႔အျပင္ အခ်ိဳ႕ေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ားတြင္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ ခံရေသာ ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးအေနႏွင့္ သူ႔ကို ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္လိုက္ေသာ မဲဆႏၵနယ္ရွိ လူထု၏ သာေရးနာေရးကို ျဖည့္ဆည္းေပးရသည့္ အစဥ္အလာမ်ိဳးရွိေန တတ္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးသမားတစ္ေယာက္မွာ သူ႔မဲဆႏၵနယ္ရွိ ေထာက္ခံသူ တစ္ဦးဦးႏွင့္ ပတ္သက္ေနသည့္ မဂၤလာေဆာင္ဆိုလွ်င္ ေစ်းၾကီးၾကီးလက္ဖြဲ႔ရသည့္ ထံုးတမ္းစဥ္လာမ်ိဳး ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕
တြင္ ရွိသည္။ ဤသို႔ေသာ လူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ားတြင္ မဂၤလာေဆာင္မ်ား၊ ေမြးေန႔ပြဲမ်ား၊ ႏွစ္ပတ္လည္ ပြဲေတာ္မ်ား၊ ႐ိုးရာဓေလ့ဆိုင္ရာပြဲမ်ား၊ ရန္ပံုေငြရွာေဖြသည့္အခမ္းအနားမ်ား မနည္းမေနာရွိေနတတ္ရာ အဆိုပါပြဲလမ္းမ်ား
အတြက္ စရိတ္စကမွာ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံရေသာ ႏိုင္ငံေရးသမားအတြက္ ေလးလံေသာ ဘ႑ာေရး ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးၾကီး ျဖစ္ေနေတာ့သည္။

ရာထူးၾကီးေလ အလႉေငြမ်ားမ်ားထည့္ ေလဟု ေမွ်ာ္လင့္ၾကသည္မွာ အဆိုပါေဒသမ်ား၏ ထံုးစံပင္ျဖစ္သည္။
သို႔အတြက္ အဆင့္ျမင့္ဗ်ဴ႐ို ကရက္မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို အထူးလုပ္ပိုင္ခြင့္ အက်ိဳးအျမတ္ ရွာေဖြမႈမ်ားထဲသို႔ တြန္းေပးလိုက္သလိုရွိေသာ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမူေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ဆိုင္ရာ
အေၾကာင္း အရင္းမ်ားရွိသည္ကို သိမွတ္လက္ခံၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

၂၅။ ထိုသည္၏အျခားတစ္ဖက္တြင္ ေအာက္အဆင့္ (တစ္နည္း) အဆင့္နိမ့္အဂတိလိုက္စားမႈမ်ား လည္းရွိသည္။ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ ျမန္ျမန္ရခ်င္၍ သက္ဆိုင္ရာစာေရးကို လက္သိပ္ထိုး လက္ဖက္ ရည္ဖိုးေပးျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။ အဆိုပါ အဆင့္နိမ့္အဂတိလိုက္စားမႈတြင္လည္း သူ႔ျပႆနာႏွင့္သူ ရွိသည္သာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး
ေယဘူယ်လက္ခံထားၾကသည္မွာ လုပ္ခလစာ နည္းေသာ အစိုးရ ဝန္ထမ္းမ်ားအေနႏွင့္ မိသားစု စားဝတ္ေနေရး ကို ျဖည့္ဆည္းႏိုင္ရန္ မလႊဲမေရွာင္သာ အဂတိ လိုက္စားရသည္ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ သူတို႔ကိုသာ လုပ္ခလစာ တိုးေပး လိုက္လွ်င္ ဤသို႔ေသာ တရားမဝင္လုပ္ရပ္မ်ား ေလ်ာ့နည္းလာပါလိမ့္မည္ဟု တင္ျပၾကသည္မ်ားလည္း ရွိပါသည္။

ဤအဆို မွာ က်ိဳးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္မႈရွိသည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ အေၾကာင္းမွာ အစိုးရဝန္ထမ္းမ်ားကို လခ
ေကာင္းေကာင္း ေပးထားသည့္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ လစာႏႈန္းထားနိမ့္ပါးေသာႏိုင္ငံမ်ားထက္ အစိုးရက႑ အဂတိ လိုက္စားမႈမ်ား အေတြ႔ရနည္းေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ျဖစ္လင့္ကစား ေအာက္ေျခ ဝန္ထမ္းမ်ားမွာ အထက္ လူၾကီးေတြေလာက္ ေလာဘမၾကီးဆိုေသာ အယူအဆသည္ကား ခိုင္မာေသာ သက္ေသ အေထာက္အထားျပရန္ မလြယ္ကူပါ။ လိုအပ္ခ်က္က တြန္းပို႔ေသာ အဂတိလိုက္စားမႈ (need driven) ႏွင့္ ေလာဘက တြန္းပို႔ေသာ အဂတိလိုက္စားမႈ (greed driven) ၾကား တိတိက်က်ခြဲျခားသတ္ မွတ္ရန္မလြယ္ပါ။

ဤအဂတိလိုက္စားမႈႏွစ္မ်ိဳးၾကား ဘယ္မွာဆံုး၍ ဘယ္ကစသည္ကို သတ္မွတ္ဖို႔ ခက္ပါသည္။ သို႔ႏွင့္အမွ် အျခား
ေသာ တြဲဖက္ အစီအစဥ္မ်ား မပါဘဲ လစာတိုးေပး႐ုံ သက္သက္မွ်ျဖင့္ အဂတိလိုက္စားမႈကို ထိထိေရာက္ေရာက္
ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္မည္ မဟုတ္ဟု အဆိုျပဳခ်က္မ်ားလည္း ရွိေနသည္။ ဆန္႔က်င္စြာပင္ ဝန္ထမ္းလစာ တိုးေပးလိုက္ရသည့္ အတြက္ တိုးလာေသာ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ (inflation) က အဂတိလိုက္စားမႈ ေလ်ာ့နည္းသြားရာမွ ရႏိုင္စရာရွိေသာ အက်ိဳးအျမတ္ထက္ ပို၍ပင္ ၾကီးမားေသာ ဆိုးက်ိဳးမ်ား ျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါသည္။ ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈ ဖိအားကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေရး အတြက္ လိုအပ္သလို အားမထုတ္လွ်င္ ေစ်းဆိုင္ပိုင္ရွင္မ်ားအေနႏွင့္ ဝန္ထမ္းလစာ တိုးသည္ကို ၄င္းတို႔အတြက္ ေစ်းတင္ေရာင္းရန္ အခ်က္ျပခ်က္ဟုယူဆၿပီး ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားကို ျမႇင့္တင္ပါလိမ့္မည္။

ဝန္ထမ္း လစာတိုးရာမွ ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြတက္၊ ထိုမွတစ္ဖန္ လူေနမႈစရိတ္ေတြ ျမင့္မားလာလွ်င္ အစိုးရဝန္ထမ္း
မ်ား၏ အစစ္အမွန္လစာမွာ တိုးရာေရာက္ေတာ့မည္ မဟုတ္ပါ။ သူတို႔တေတြ၏ လူမႈဘဝလည္း အမွန္တကယ္
ျမင့္မားလာမည္ မဟုတ္ပါ။ ဝန္ထမ္းလစာတိုးရာမွ အေထြေထြကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားျမင့္ တက္သြားၿပီး လူတိုင္း၏
စီးပြားေရး အေျခအေနပင္ ပိုမို ဆိုးရြားသြားႏိုင္စရာ ရွိပါသည္။ ဤအခ်က္က ေဖာ္ျပေနသည္မွာ ေငြေၾကး ေဖာင္းပြ
မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္၊ မက္ခ႐ိုစီးပြားေရးတည္ၿငိမ္မႈကိုထိန္းသိမ္းရန္ႏွင့္ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေနေသာ ေစ်းကစားမႈမ်ား၏ အေၾကာင္းရင္းခံမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္စသည္တို႔ အထူးလိုအပ္ေၾကာင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။

၂၆။ လုပ္ခလစာ နည္းပါးျခင္းမွာ အဂတိ လိုက္စားမႈကို အားေပး႐ုံမွ်မက အစိုးရဝန္ထမ္းမ်ား၏ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္
ႏွင့္ သေဘာထားအျမင္မ်ားအေပၚတြင္ပါ ဆိုးက်ိဳး သက္ေရာက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။ လခနည္းသျဖင့္ အလုပ္ ႀကိဳးစားလိုသည့္ မက္လံုးမ်ား က်ဆင္းလာၿပီး၊ က်င့္ဝတ္ပိုင္းတြင္ နိမ့္ပါးလာသည္။ စြမ္းေဆာင္ရည္ ဘက္တြင္လည္း
ေလ်ာ့ပါးလာသည္။ အပိုဝင္ေငြရႏိုင္မည့္ ေဘးပန္း အလုပ္မ်ား လုပ္ကိုင္လာၾကၿပီး၊ အလုပ္ခြင္ပ်က္ကြက္မႈမ်ား မ်ားလာသည္။ မိမိကိုယ္ကိုေလးစား တန္ဖိုးထားမႈႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာပိုင္းကိုပါ ထိခိုက္လာရေတာ့သည္။ အက်ိဳးဆက္
ကား အဆိုပါဝန္ထမ္း မ်ားထဲမွအခ်ိဳ႕မွာ လူထုႏွင့္ဆက္ဆံရာတြင္ ႐ိုင္းျပေမာက္မာ ဂ႐ုမစိုက္သလို ျပဳမူလာျခင္း မ်ားပင္ ျဖစ္လာတတ္ပါသည္။

သို႔ႏွင့္အမွ် သာမန္လူထု၏အျမင္တြင္လည္း ဆိုခဲ့ပါဝန္ထမ္းမ်ားမွာ စိတ္ကုန္ စရာ၊ ၿငိဳျငင္စရာ ျဖစ္လာရေတာ့သည္။ ဤအေျခအေနေအာက္တြင္ ဝန္ထမ္းအခ်ိဳ႕အေနျဖင့္ ပိုမို စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းေသာ စိန္ေခၚခ်က္မ်ားကို ရင္ဆိုင္
ရန္၊ ပို၍လုပ္ခလစာေကာင္းေသာအလုပ္ မ်ားကိုရွာေဖြရန္ ပုဂၢလိကက႑သို႔ ေျပာင္းေရႊ႔လာၾကပါမည္။ သို႔မဟုတ္
ႏိုင္ငံရပ္ျခားသုိ႔ ထြက္ခြာ ကုန္ၾကသည္။ ဤတြင္ အစိုးရက႑မွာ ဝန္ထမ္းေကာင္းမ်ား ရႏိုင္ဖို႔၊ ရခဲ့လွ်င္လည္း ဆက္ထိန္းထား ႏိုင္ဖို႔ ခက္ခဲလာေလေတာ့သည္။

သို႔အတြက္ ဤကိစၥကို အဂတိလိုက္စားမႈ႐ႈေထာင့္မွ သာမကဘဲ ပိုမို က်ယ္ျပန္႔သည့္ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈ ဆိုင္ရာ
ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး အစီအစဥ္တစ္ရပ္အေနႏွင့္ စဥ္းစားၾကဖို႔လိုၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ဤအစီအစဥ္တြင္ ပွ်မ္းမွ် မိသားစု တစ္စု၏ စားဝတ္ေနေရးအသံုး စရိတ္ႏွင့္ကာမိေစရန္ လုပ္ခလစာမ်ားကို ခ်ိန္ညိႇၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ တစ္ၿပိဳင္နက္ တည္းမွာပင္ ျဖစ္တန္ရာ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈမ်ားကိုလည္း ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ လိုပါသည္။ တိုင္းျပည္တြင္ ဤသို႔ေသာ အေျခအေနမ်ား အႏွံ႔အျပား ရွိေနၿပီဆိုပါက ဂ႐ုတစိုက္ႏွင့္ လိုအပ္သည့္စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မ်ားကို အေလး အနက္ အာ႐ုံျပဳ အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကရေတာ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။

(ဂ) အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈအတိုင္းအတာ

၂၇။ အဂတိလိုက္စားမႈ၏ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈအတိုင္းအတာမွာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုႏွင့္တစ္ခု မတူညီပါ။ အၾကမ္းအားျဖင့္ ျဖစ္ေတာင့္ျဖစ္ခဲအဂတိလိုက္စားမႈ၊ အႏွံ႔အျပားသေဘာေဆာင္ေသာ အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ စနစ္တစ္ခုလံုးလိုပင္ျဖစ္ေနေသာအဂတိလိုက္စားမႈဟူ၍ သံုးမ်ိဳးခြဲႏိုင္ပါသည္။ အဂတိလိုက္စားမႈမွာ တစ္ခါတစ္ရံမွ သာေပၚေပါက္ေသာ ျဖစ္ေတာင့္ျဖစ္ခဲအသြင္ေဆာင္လွ်င္ ေထာက္ လွမ္းဖို႔၊ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔၊ အျပစ္ေပးဖို႔ လြယ္ပါသည္။ အဂတိလိုက္စားမႈမွာ အႏွံ႔အျပားသေဘာေဆာင္ လာလွ်င္မူ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ေရာ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းဖုိ႔ပါ ပိုခက္လာသည္။

သို႔ေသာ္ အဆိုးရြားဆံုးကား စနစ္ တစ္ခုလံုး (Systemic corruption)လို ျဖစ္တည္ေနေသာ အဂတိ လိုက္စားမႈပင္
ျဖစ္သည္။ တိုင္းျပည္ တစ္ျပည္တြင္ အဂတိလိုက္စားမႈမွာစနစ္တစ္ခုလို ျဖစ္တည္သြားသည့္အခါ အဖြဲ႕အစည္း မူေဘာင္မ်ား၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားႏွင့္ လူတို႔၏အျပဳအမူႏွင့္ သေဘာထားအျမင္မ်ားမွာ မသမာနည္းမ်ားျဖင့္ အသားက်သြားပါေတာ့သည္။ အဂတိလိုက္စားမႈသည္ပင္ ဘဝေနနည္းလို ျဖစ္လာရေတာ့သည္။ ဤသို႔ေသာ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ိဳးကို ေက်ာ္လႊားဖို႔ခက္ၿပီး၊ စီးပြားေရးကိုလည္း အလြန္ယိုယြင္းပ်က္စီး ေစပါသည္။

(ဃ) စနစ္က်က် ႏွင့္ ပရမ္းပတာ အဂတိလိုက္စားမႈ

၂၈။ ေနာက္ထပ္အသံုးဝင္ေသာခြဲျခားပံုတစ္ခုမွာ စနစ္က်က်စည္း႐ုံးဖြဲ႔စည္းထားေသာ အဂတိလိုက္ စားမႈႏွင့္ ပရမ္းပတာ အဂတိလိုက္စားမႈတို႔ ျဖစ္သည္။ စနစ္က်က် အဂတိလိုက္စားမႈတြင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ အလုပ္ အမႈေဆာင္မ်ား အေနႏွင့္ ဘယ္သူ႔ကို လာဘ္ေပးရမည္၊ ဘယ္ေလာက္ေပးရမည္ ဆိုသည္ကို ေကာင္းစြာသိၾက
ပါသည္။ ဤသို႔ေပးလိုက္ေသာ လာဘ္မွ မည္သို႔ေသာ အခြင့္အေရးမ်ား ရရွိႏိုင္သည္ကိုလည္း တိက်စြာ တြက္ဆ
ႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အဂတိလိုက္စားမႈ၏ကသီလင္တ ျဖစ္ရမႈအမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ မေသခ်ာ မေရရာမူေတြကိုပါ
ေက်ာ္လႊားႏိုင္ၿပီး လာဘ္ေပးသူမ်ားအေနျဖင့္ ေပးရ ျခင္းနပ္သည္ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်မႈမ်ားလည္း ရွိခဲ့ပါသည္။

ထိုမွတဆင့္ လာဘ္ယူသူမ်ားသည္ မိမိ တို႔ႏွင့္ အဆက္အသြယ္ ေျပျပစ္သည့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၊ ကုမၸဏီ
မ်ားႂကြယ္ဝခ်မ္းသာၿပီး အေျခခိုင္လာသည္ႏွင့္အမွ် မိမိတို႔အတြက္ ေရရွည္တြင္ ပံုမွန္ဝင္ေငြ စဥ္ဆက္မျပတ္ ရႏိုင္ သည္ကို သေဘာေပါက္လာၾကပါသည္။ သို႔ႏွင့္အမွ် တစ္ေန႔ေရႊဥ တစ္လံုး ဥေပးေနေသာငန္းၾကီးကို ဆက္လက္ ရွင္သန္ရန္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ပါသည္။

၂၉။ အထက္ပါပံုစံႏွင့္ဆန္႔က်င္ဘက္မွာ ပရမ္းပတာအဂတိလိုက္စားမႈ ျဖစ္ပါသည္။ ဤပံုစံ ေအာက္တြင္ ႐ႈပ္ေထြး
မႈ မ်ားစြာရွိၿပီး ဘယ္သူ႔ကိုဘယ္ေလာက္ေပးရမည္ကို ဘယ္သူမွ တိတိက်က် မသိၾကပါ။ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာႏွင့္ တာဝန္ယူမူတို႔ မရွင္းမလင္း ရွိေနသည့္ အတြက္ လာဘ္သာေပး လိုက္ရေသာ္လည္း ေမွ်ာ္မွန္းသည့္ အထူးအခြင့္ေရး ရ၊မရ မေသခ်ာေပ။ ထို႔ျပင္ လာဘ္ယူသူမ်ား ဘက္မွလည္း လာဘ္အတိုင္းအတာႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အခ်င္းခ်င္း
ညိႇႏိႈင္းမႈ မရွိ၊ ဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္က အျခားတစ္ေယာက္ မည္ေရြ႔မည္မွ်ယူသည္ကို မသိ။ ဒီလိုႏွင့္ အလြန္အကြၽံ
ေတာင္းခံမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚ လာတတ္ပါသည္။ ဤသို႔ ျဖစ္လာေသာအခါ ေရႊဥဥေပးရသည့္ ငန္းၾကီးမွာ စိတ္ဓါတ္က်
လာၿပီး၊ ေနာက္ထပ္ေရႊဥသာမက ဘာဥမွမဥေတာ့ပါ။

အပုိင္း (၄)

လာဘ္ေပးသည့္ဘက္ႏွင့္ႏိုင္ငံတကာ႐ႈေဒါင့္

(က) လာဘ္ေပးသည့္ဘက္မွျပႆနာ

၃ဝ။ ယခုအခ်ိန္အထိ အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားမွာ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြား အတြက္ အလြဲသံုးစားလုပ္ေနၾကေသာ အစိုးရဝန္ထမ္းမ်ားအေၾကာင္းတြင္သာ ဝဲလည္လိုက္ေနခ့ဲ ပါသည္။ ျပႆနာကို လာဘ္ယူသည့္ဘက္ (တစ္နည္း) လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ၏ ဝယ္လိုအားဘက္ မွသာ စဥ္းစားေနျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဤသို႔ေဆာင္ရြက္ျခင္းသည္ မမွ်တပါ။ ဤသို႔ျပႆနာကို ဝယ္လိုအားဘက္တစ္ခုတည္းမွ ၾကည့္ျမင္ျခင္းသည္ အျမင္ေသြလြဲမႈ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါသည္။

လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈမ်ားတြင္ ေပးသူေရာယူသူပါ အက်ိဳးအျမတ္ ရႏိုင္ၾကပါသည္။ အမ်ားျပည္သူ ကိုလိမ္ညာရန္ သူတို႔ႏွစ္ဦးပူးေပါင္းၾကံစည္ၾကျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ေျပာရလွ်င္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ မႈကို ေရာင္းလိုအားဘက္က
လည္း အလြယ္တကူစတင္ႏိုင္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ျပည္တြင္းမွ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းၾကီးမ်ားႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံမ်ား မွ ႏိုင္ငံစံုေကာ္ပိုေရးရွင္းၾကီးမ်ား (multinational corporations) ျဖစ္ပါသည္။ ဆင္းရဲေသာ ႏုိင္ငံမ်ားမွ အရာရွိမ်ား
ျငင္းဖို႔ခက္ေလာက္ေအာင္ မက္ေမာ စရာေကာင္းေသာ ကိုယ္က်ိဳးအတြက္ အသံုးက်သည့္ကမ္းလွမ္းခ်က္မ်ားကို အဆိုျပဳႏိုင္ၾကသူမ်ားမွာ ထိုကုမၸဏီၾကီးမ်ားပင္ ျဖစ္ပါသည္။

၃၁။ ဤကိစၥကို ဥပမာတစ္ခုႏွင့္ ရွင္းျပပါမည္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံငယ္ေလးတစ္ခုမွ က်န္းမာေရးဝန္ၾကီး ဌာနအေနႏွင့္ အလႉရွင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ေထာက္ပံ့ကူညီေငြ ေဒၚလာတစ္သန္း ရသည္ဆိုပါစို႔။ မၾကာခင္ကျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ လူမ်ိဳးစု အၾကမ္းဖက္ပဋိပကၡေၾကာင့္ မိမိတို႔ဇာတိရပ္ရြာမွ ထြက္ေျပးခဲ့ရၿပီး၊ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈ႔ဒဏ္ခံေနရေသာ ကေလးငယ္ မ်ားအတြက္ အေရးေပၚရိကၡာအကူအညီအျဖစ္ အဆိုပါ ေဒၚလာတစ္သန္း ရရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤတြင္ ဥေရာပ စားေသာက္ကုန္လုပ္ငန္းကုမၸဏီၾကီး တစ္ခုက ထိုႏိုင္ငံ၏က်န္းမာေရးဝန္ၾကီးႏွင့္ ပူးေပါင္းၾကံစည္ၿပီး သက္တမ္း သတ္မွတ္ခ်က္ေက်ာ္လြန္ ေနေသာႏို႔မႈန္႔မ်ားကို ေစ်းခ်ိဳခ်ိဳႏွင့္ဝယ္ၿပီး ေဒၚလာတစ္သန္းစာရင္းျပကာ ဆိုခဲ့ပါႏိုင္ငံသို႔ ပံ့ပိုးခဲ့သည္။

ထိုသို႔ ေစ်းေပါေပါႏွင့္ ဝယ္ရာမွ ရရွိေသာ အျမတ္အစြန္းေတြကို ကုမၸဏီက အိတ္ထဲထည့္ၿပီး ထိုအထဲမွ ေဝစုအခ်ိဳ႕
ကို ဝန္ၾကီး၏ ႏုိင္ငံျခားဘဏ္ စာရင္းသို႔ လႊဲလိုက္ပါသည္။ ကုမၸဏီေရာ၊ ဝန္ၾကီးပါ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားစြာ ရခဲ့ၾက
ေသာ္လည္း၊ ဒုကၡသည္ ကေလးငယ္ေတြမွာ သက္တမ္းလြန္ႏို႔မႈန္႔အပ်က္ေတြ ေသာက္သံုးမိ၍ အာဟာရ မျဖစ္႐ုံ မွ်မက ေရာဂါတိုးရေလေတာ့သည္။

၃၂။ ဤဥပမာက ဘာကို ေဖာ္ျပေနသနည္း ဆိုလွ်င္ ဆင္းရဲႏိုင္ငံမ်ား၏ အဂတိ လိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးကို ကူညီရာတြင္ ဝယ္လိုအားဘက္ တစ္ခုတည္းမွ ျပႆနာမ်ားကို ၾကည့္ျမင္႐ုံမွ်ျဖင့္ မလံုေလာက္ ဆိုေသာအခ်က္
ျဖစ္ပါသည္။ ဤအခ်က္ကို ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားကိုယ္တိုင္က ပို၍သေဘာေပါက္လာ ဟန္လည္း ရွိပါသည္။ ပို၍ လက္ေတြ႔ၾကၿပီး မွ်တေသာ အျမင္ျဖစ္ဖို႔ဆိုလွ်င္ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံႀကီးမ်ား အေနႏွင့္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံမွ ျပည္ပသို႔ လာဘ္ေပး သည့္ကုမၸဏီၾကီးမ်ားကို အေလးထားေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ လိုပါသည္။

(ခ) ႏိုင္ငံတကာ႐ႈေထာင့္

၃၃။ ဤေနရာတြင္ ေမးသင့္ေမးထိုက္ေသာ ပုစၧာတစ္ရပ္ ရွိလာပါသည္။ ''ေရွ႕တန္းေရာက္ ႏိုင္ငံႀကီးမ်ား အေနႏွင့္ ဆင္းရဲႏိုင္ငံမ်ားရွိ အဂတိ လိုက္စားမႈမ်ားကို အဘယ့္ေၾကာင့္ ဤမွ် စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေန ၾကပါသနည္း''။ ဤေမးခြန္း အတြက္ အေျဖေကာင္းတစ္ခုမွာ ယခုလို ျဖစ္သည္။ ''စစ္ေအးတိုက္ပြဲ ဆံုးခန္းတိုင္သြားသည့္ အခ်က္က အဓိက အလႉရွင္ႏိုင္ငံမ်ား အတြက္ ယခင္စစ္ေအး ေခတ္ကလို ႏိုင္ငံေရး ႐ႈေဒါင့္မ်ားအေပၚ အေျခခံၿပီး အကူအညီ ေပးဖို႔ မလိုအပ္ေတာ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္''။

သို႔ႏွင့္အမွ် အျခားေသာ ႐ႈေဒါင့္မ်ားမွာလည္း ေရွ႕ေရာက္လာ ရေတာ့သည္။ ''မိမိတို႔ ေပးလိုက္ေသာ ေထာက္ပံ့ ကူညီ ေငြမ်ားကို သင့္တင့္ ေလ်ာက္ပတ္စြာ အသံုးျပဳၾကပါ၏ေလာ''၊ ''ထိုေထာက္ပံ့ ကူညီေငြမ်ားမွာ မိမိတို႔ ရည္ရြယ္ေသာ အမွန္တကယ္ လိုအပ္သည့္ ဆင္းရဲသားမ်ားအတြက္ အက်ိဳးမ်ားေစပါ၏ေလာ'' စသည့္ ႐ႈေဒါင့္မ်ား
ေခတ္စားလာပါသည္။ အလႉရွင္မ်ားၾကား သေဘာညီလာၾကေသာ အျမင္တစ္ခုမွာ ''ေထာက္ပံ့ ကူညီမႈမ်ားမွာ အဂတိလိုက္စားမႈေၾကာင့္ ထိေရာက္သင့္သေလာက္မထိေရာက္ ျဖစ္ေနရ သည္''ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ သည္လိုႏွင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေငြေၾကးရံပံုေငြအဖြဲ႔ (IMF) ႏွင့္ ကမၻာ့ဘဏ္ (World Ban) အပါအဝင္ အလႉရွင္ႏုိင္ငံၾကီးမ်ားမွာ ကူညီေထာက္ပံ့မႈ၏ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကို ပိုေကာင္းမြန္ထိေရာက္ေစရန္ အဂတိလိုက္စားမႈျပႆနာေျဖရွင္းရန္ အထူးဂ႐ုစိုက္လာခဲ့ၾကပါသည္။

၃၄။ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈမ်ား၏ ထိေရာက္မႈအျပင္ အျခားျပႆနာတစ္ခုလည္း ရွိပါေသးသည္။ ကမၻာ့ေငြေၾကး
ေစ်းကြက္မ်ား ပို၍ၾကီးၾကီးမားမား ေပါင္းစပ္လာျခင္းႏွင့္ ေခတ္မီနည္းပညာမ်ားက ကြန္ျပဴတာေမာက္စ္ (mouse) တစ္ခ်က္ႏွိပ္လုိက္႐ုံျဖင့္ သန္းႏွင့္ခ်ီေသာ ေဒၚလာေငြမ်ားကို ႏိုင္ငံတစ္ခုမွ အျခားႏိုင္ငံ တစ္ခုသို႔ လႊဲေျပာင္းေပး လာႏိုင္သည့္ အခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုမွအက်ိဳးဆက္အျဖစ္ အဂတိ လိုက္စားမႈမွာလည္း ႏိုင္ငံတကာ သေဘာ
ေဆာင္လာၿပီး အဆင့္ျမင့္နည္းပညာမ်ား သံုးစြဲလာပါသည္။

သို႔ႏွင့္အမွ် အၾကမ္းဖက္ဝါဒ၊ မူးယစ္ေဆး အႏၲရာယ္၊ အိတ္(ဒ္,စ္)ေရာဂါ၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ယို ယြင္းမႈစသည္
တို႔လို အဂတိ လိုက္စားမႈသည္လည္း တိုင္းျပည္ နယ္နိမိတ္မ်ားကို ေလးစား လိုက္နာမႈ မရွိသည့္ ျပႆနာၾကီး တစ္ခု ျဖစ္လာေတာ့သည္။ ဤသည္ပင္ အဂတိလိုက္စားမႈျပႆနာကို ႏိုင္ငံတ ကာမွ တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္လာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အသိအမွတ္ျပဳလာၾကပါသည္။

(ဂ) ကမၻာလံုး အတိုင္းအတာ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ေျခလွမ္းမ်ား

၃၅။ အဂတိလိုက္စားမႈျပႆနာကို ႏိုင္ငံတကာမ်က္ႏွာစာမ်ားကပါ တိုး၍သိမွတ္လက္ခံလာၾကရာ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီး
ႏုိင္ငံမ်ားသည္လည္း ဤကိစၥကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ ပဏာမေျခလွမ္းမ်ား စတင္လာၾက သည္။ အထူးသျဖင့္ ၄င္းတို႔တိုင္းျပည္ရွိ လာဘ္ေပးေသာ ကုမၸဏီၾကီးမ်ားကို ပို၍တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ခ်ဳပ္ကိုင္လာသည္။ ဤေျခလွမ္း
မ်ားကို အပိုင္းေလးပိုင္းခြဲၿပီး အက်ဥ္းမွ် ေဖာ္ျပသြားပါမည္။

၃၆။ ပထမ။ ။ ေရွ႕တန္းေရာက္စက္မႈႏိုင္ငံမ်ားမွ သတင္းမီဒီယာမ်ားႏွင့္ ဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႕ မ်ားက လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈမ်ားကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ရန္ ၾကိဳးပမ္းလာၾကပါသည္။ သူတို႔တေတြ ၏ၾကိဳးပမ္းမႈေၾကာင့္ပင္ မိမိႏိုင္ငံတြင္းရွိလူထုက ျပႆနာကို သေဘာေပါက္သိျမင္လာၾကၿပီး၊ ကုထံုး ဆိုင္ရာ အစီအမံမ်ား ခ်မွတ္ လုပ္ေဆာင္ေရး အထိ ဦးတည္လာပါသည္။ ဆိုခဲ့ပါ စံုစမ္းေထာက္လွမ္းမႈမ်ား၏ အဓိက ပစ္မွတ္မွာ ျပည္တြင္း အ႐ႈပ္ေတာ္ပံုမ်ားမွ အစပ်ိဳးခဲ့ေသာ္လည္း၊ ႏိုင္ငံရပ္ျခားရွိ မသမာ မႈမ်ားအထိပါ အလြယ္တကူ ကူးစက္လာခဲ့သည္။

ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္လွ်င္ အထင္ရွားဆံုးဥပမာ တစ္ခုမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ၁၉၇ဝ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားက အေတြ႔အၾကံဳ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုတိုင္းျပည္၏ Securities and Exchange Commission ႏွင့္ Senate's Subcommittee on Multinational Corporations တို႔ ဖြင့္ခ်ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ေသာ ''ဝါးတားဂိတ္ကိစၥ'' (Watergate affair) ႏွင့္ ''ႏိုင္ငံစံု
ေကာ္ပိုရိတ္ အ႐ႈပ္ေတာ္ပံုမ်ား'' ျဖစ္သည္။ ဤအေတြ႔အၾကံဳမ်ားကပင္ ''၁၉၇၈ ႏိုင္ငံရပ္ျခား အဂတိ လုပ္ရပ္ ဆိုင္ရာ ဥပေဒ'' (1978 Foreign Corrupt Practices Act) အတည္ျပဳျပဌာန္းႏိုင္ေရး အတြက္ တြန္းအားျဖစ္ခဲ့သည္။ ဤဥပေဒအရ အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ား၏ ႏိုင္ငံရပ္ျခားတြင္ က်ဴးလြန္ေသာ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ မႈမ်ားကို ရာဇဝတ္
မႈ အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။

၃၇။ ဒုတိယ။ ။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၏ အဆိုပါ ဥပမာကို ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီး ႏုိင္ငံမ်ားက က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ လက္ခံလာၾကသည္။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ''စီးပြားေရး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအဖြဲ႔'' (OECD) အဖြဲ႔ဝင္ ၂၉ ႏိုင္ငံမွ အစိုးရမ်ားက ''ႏိုင္ငံတကာ ေငြေပးေငြယူ ကိစၥမ်ားတြင္ ႏိုင္ငံျခား အစိုးရအရာရွိမ်ား၏ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈမ်ားတိုက္ဖ်က္ေရးဆိုင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္း'' (Combating Bribery of Foreign Public Officials in International Business Transactions) ကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကသည္။

ဤကြန္ဗင္းရွင္းႀကီးကပင္ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံျခား လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ မႈမ်ားကို ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္
ႏုိင္မည့္ ဥပေဒတစ္ရပ္ အတည္ျပဳျပဌာန္းရန္ ဆိုခဲ့ပါ အစိုးရမ်ားသုိ႔ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ ဤသို႔ေသာ အစိုးရပိုင္း၏
ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအျပင္ ပုဂၢလိက က႑ကပါ ေျခလွမ္းမ်ား စတင္လာခဲ့သည္။ မၾကာေသးမီကပင္ ''ႏိုင္ငံတကာ ကုန္သည္ၾကီးမ်ား အသင္း'' (International Chamber of Commerce) က လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဆိုင္ရာ စံႏႈန္း အသစ္မ်ားကို ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ေျပာရလွ်င္ ႏိုင္ငံစုံေကာ္ပိုေရးရွင္းအမ်ားစုအေနႏွင့္ ကမၻာတစ္ဝွမ္း လာဘ္ေပးမႈမ်ားလုပ္ေနခဲ့ၾကသည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားႏွင့္ခ်ီ၍ ၾကာျမင့္လွၿပီျဖစ္ရာ၊ ဤသို႔ေသာအက်င့္ ဆိုးမ်ားကို
ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔ဆိုသည္မွာ (အၾကီးစားဗ်ဴ႐ိုကေရစီ မ်ားမွာလိုပင္) လြယ္ကူလိမ့္မည္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။

သို႔ႏွင့္တိုင္ အားတက္ဖို႔ေကာင္းသည္မွာ ကမၻာ့အၾကီးဆံုး ႏုိင္ငံစံု ကုမၸဏီၾကီးမ်ား၏ အလုပ္အမႈေဆာင္မ်ား ကိုယ္တိုင္
က အဂတိ လိုက္စားမႈျပႆနာကို ပို၍ စိတ္ဝင္တစား ရွိလာၾကၿပီး၊ ဤနယ္ပယ္ရွိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေျခလွမ္းမ်ား ကို ေထာက္ခံလာၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ အလားတူ အေရးၾကီး သည့္ ျဖစ္ထြန္းမႈ တစ္ခုမွာ ''ႏိုင္ငံတကာ ပြင့္လင္း
ျမင္သာေရး အဖြဲ႕'' (Transparency International) အမည္ရွိ NGO တစ္ခု၏လႈပ္ရွားမႈမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ဤအဖြဲ႔က
ႏုိင္ငံတကာ အဂတိ လိုက္စားမႈမ်ားကို ''ေစာင့္ၾကပ္မႉး''အေနျဖင့္ ေဆာင္ရြက္လွ်က္ ရွိပါသည္။

ဤအဖြဲ႔ စတင္ လႈပ္ရွားလာသည္မွာ ၁၉၉ဝ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ား၏ အေစာပိုင္း ကာလမ်ားေလာက္က ျဖစ္ၿပီး၊ ယခု
ဆိုလွ်င္ ကမၻာတစ္လႊား ႏုိင္ငံေပါင္း ၇ဝ တြင္ ႐ုံးခြဲမ်ား ရွိေနၿပီ ျဖစ္သည္။ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ OECD လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ဆန္႔က်င္ေရး ကြန္ဗင္းရွင္းသာ အသက္ဝင္လာလွ်င္ ဤကြန္ဗင္းရွင္းၾကီး၏ လက္ေတြ႔
အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ရာတြင္ ''ႏိုင္ငံတကာ ပြင့္လင္းျမင္သာေရး အဖြဲ႔''အေနႏွင့္ အေရးၾကီးေသာအခန္းမွ ပါဝင္လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရပါသည္။

၃၈။ တတိယ။ ။ ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကးခဝါခ်မႈ(money laundering) မွာ ကမၻာလံုးအတိုင္းအတာ အဂတိ လိုက္စားမႈကို အားျဖည့္ကူညီေပးေနပါသည္။ သို႔အတြက္ အဆိုပါ ေငြေၾကးခဝါခ်မႈမ်ားကို တိုက္ဖ်က္ဖို႔လိုပါသည္။ အကယ္၍သာ ဆင္းရဲႏိုင္ငံတစ္ခုမွ အရာရွိတစ္ေယာက္အေနႏွင့္ သူ႔အတြက္ လိုအပ္ေသာ အေရွာင္အတိမ္း အလုပ္ မ်ားကို ကူညီေျဖရွင္းေပးရန္၊ သူရရွိေသာခိုးရာပါ ပစၥည္းေဝစုကို ႏိုင္ငံျခားဘဏ္ စာရင္းတစ္ခုတြင္ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ အပ္ႏွံႏိုင္ရန္ ကမၻာ့ထိပ္တန္း အဆင့္ ႏိုင္ငံစုံေကာ္ပို ေရးရွင္းၾကီးမ်ား၏ ႐ုံးဌာနႏွင့္ ကြၽမ္းက်င္မႈ ပညာခန္းကို ရယူ အားျပဳႏိုင္မည္ ဆိုလွ်င္ လာဘ္ေပးလာဘ္ ယူမႈမွာ ပို၍ဆြဲေဆာင္အားေကာင္းလာပါလိမ့္မည္။ ပို၍အျမတ္အစြန္း ရႏိုင္သလို ပို၍လည္းလံုျခံဳ စိတ္ခ်ရပါလိမ့္မည္။

ဤသို႔ေသာကမၻာတစ္ဝန္း ေငြေၾကးခဝါခ်ၾကသည့္ မ႐ိုးမေျဖာင့္ နည္းလမ္းမ်ားမွာ ေရွ႕တန္းေရာက္ ႏိုင္ငံတကာ ဘဏ္ၾကီးမ်ားကိုပင္၊ အ႐ႈပ္ေတာ္ပံုမ်ားထဲ ပါဝင္ေစခဲ့သည္။ အမွန္စင္စစ္ အဆိုပါဘဏ္ၾကီးမ်ားသည္လည္း အျပစ္ကင္းလွသည္ ေတာ့မဟုတ္ပါ။ ေျပာရလွ်င္ ေငြေၾကးခဝါခ် လုပ္ငန္း၏ အတိုင္းအတာပမာဏမွာ အလြန္ၾကီး
သည္။ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ကေျပာၾကားခဲ့ေသာ ထိုစဥ္က IMF ဦးေဆာင္ညႊန္ၾကားေရးမႉး Mr Michel Camdessus ၏ မိန္႔ခြန္းတစ္ခုတြင္ သူက ''ယခုေလာ ေလာဆယ္ ေငြေၾကးခဝါခ်မႈပမာဏႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ခန္႔မွန္းခ်က္မွာ ထင္ထားသည္ထက္အမ်ား ၾကီးပိုသည္။

တစ္ကမၻာလံုး GNP ၏ ၂% မွ ၅% အထိ ရွိသည္''ဟု ဆိုပါသည္။ ကမၻာ့ဘဏ္ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ GNP မွာ ေဒၚလာ ၂၉,၉၂၆ ဘီလီယံ ရွိသည္။ ဤေငြပမာဏ ၏ ၂% မွ ၅% အထိ ဆိုလွ်င္ အၾကမ္းအားျဖင့္
ေဒၚလာ ၆ဝဝ ဘီလီယံ မွ ေဒၚလာ ၁၅ဝဝ ဘီလီယံဝန္းက်င္ ရွိပါလိမ့္မည္။

ဤႏွစ္အတြက္ ဝင္ေငြနိမ့္ႏိုင္ငံမ်ား၏ စုစုေပါင္း ြၿဏ မွ ေဒၚလာ ၇၂၂ ဘီလီယံမွ်သာ ရွိလိမ့္မည္ဟု ခန္႔မွန္းရသည္။ ဤကိန္းဂဏန္းမ်ားက ဘာကိုေဖာ္ျပေနသနည္း ဆိုလွ်င္ ''ဆင္းရဲႏိုင္ငံမ်ားမွ အရာရွိမ်ားရသည့္ေဝစုမွာ ကမၻာလံုး အတိုင္းအတာ ေငြေၾကးခဝါခ်မႈမ်ား တြင္ပါဝင္ေသာ အလြန္ၾကီးမားသည့္ေငြပမာဏ၏ အလြန္ေသးငယ္လွေသာ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ်သာရွိသည္'' ဆိုေသာအခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရး၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ဘ႑ာေရး ကိစၥမ်ား မွာလိုပင္ ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကးခဝါခ်လုပ္ငန္းတြင္လည္း ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားသည္သာ ခဝါခ်ေပးသူေရာ၊ ခဝါခ်လို သူေတြအတြက္ပါ အေကာင္းဆံုးေဖာက္သည္မ်ား ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

သို႔အတြက္ေၾကာင့္ပင္ ဤႏိုင္ငံၾကီးမ်ားတြင္ ေငြေၾကးခဝါခ်မႈ ဆိုင္ရာ စံုစမ္းေထာက္လွမ္းမႈမ်ားကို အားျဖည့္ႏိုင္ရန္
ႏွင့္ ေငြေၾကးခဝါခ်မႈနယ္ပယ္ကို ကန္႔သတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ဘ႑ာေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေပၚ ပိုမိုတိုးတက္
ေကာင္းမြန္ စြာ ၾကီးၾကပ္ႏိုင္ဖုိ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအစီအမံသစ္မ်ား တီထြင္မႈရွိရွိ ေဆာင္ရြက္ေနၾကျခင္း ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ သို႔ျဖစ္လင့္ကစား အေကာင္းဆံုး တီထြင္ထားပါသည္ ဆိုေသာ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး အစီအစဥ္မ်ားထက္ အဂတိ လိုက္စား
မႈ ကသာ အျမဲတမ္းလိုႏွာတစ္ဖ်ားသာေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ႏွင့္အမွ် အဂတိ လိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးမွာလည္း
ေတာင္ကုန္းထိပ္တပ္စြဲထားေသာရန္သူကို တက္တိုက္ရ သလို ခက္ခဲေနအုံးမည္သာ ျဖစ္ပါသည္။

၃၉။ စတုတၳ(ေနာက္ဆံုး)အပိုင္း။ ။ ကမၻာလံုးအတိုင္းအတာ အဂတိလိုက္စားမႈကို တိုက္ဖ်က္ ႏိုင္ရန္ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ အစိုးရဝယ္ယူမႈမ်ားကို တိုက္႐ိုက္စီမံေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မည္။ ''ကမၻာ့ ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔'' (WTO) ကိုယ္တိုင္က ဤျပႆနာကို ပိုအာ႐ုံျပဳလာဟန္ ရွိသည္။ ''အဂတိလိုက္ စားမႈမွာ တရားမွ်တမႈမရွိ၊ ကစားကြက္တြင္ ပါဝင္သူမ်ားအတြက္ ေျမညီကြင္းကို ဖန္တီးမေပး'' စသျဖင့္ ၾကည့္ျမင္လာသည္။ OECD ၏ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူကို တိုက္ဖ်က္ေရးကြန္ဗင္းရွင္း အသက္ဝင္လာၿပီး အစိုးရကိုယ္တိုင္က အျခားႏိုင္ငံမ်ားတြင္ လာဘ္ေပးမႈျပဳေနၾကေသာကုမၸဏီမ်ားကို အျပစ္ေပးမည့္ေပၚလစီမ်ား တရားဝင္ခ်မွတ္က်င့္သံုးလာၾကလွ်င္ WTO အေနႏွင့္ ဤျပႆနာကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္တြယ္လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရပါသည္။

အပိုင္း (၅)

စီးပြားေရးအက်ိဳးဆက္မ်ား

(က) အၾကီးစားအဂတိလိုက္စားမႈ

၄ဝ။ အဂတိလိုက္စားမႈ၏ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို စဥ္းစားသည့္ အခါတိုင္း အၾကီးစား အဂတိ လိုက္စားမႈမ်ား၏ ဆိုးက်ိဳးမ်ားမွာ ေရွ႕တန္းတြင္ရွိေနေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရပါသည္။ အာဏာရွင္အခ်ိဳ႕ႏွင့္ အေပါင္း အပါမ်ားက ျပည္သူ႔ ဘ႑ာမ်ားကို အလြဲသံုးစားလုပ္ၾကျခင္း၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈလြဲေခ်ာ္ျခင္း၊ ျဖဳန္းတီးျခင္း၊ မွ်တမႈမရွိျခင္းႏွင့္ လူမႈအနိဌာ႐ုံမ်ား
မွာ အၾကီးစား အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ ဆက္စပ္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ဆိုးက်ိဳးမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ အက်င့္ပ်က္ အရာရွိၾကီး မ်ားက ေငြေၾကးႏွင့္ အဖိုးတန္ရတနာတို႔ကို လွ်ိဳ႕ဝွက္ ထားၾကျခင္း၊ ေဒၚလာေငြသန္းခ်ီသံုးၿပီး ႏိုင္ငံျခားတြင္ အိမ္ၿခံ
ေျမမ်ား ဝယ္ၾကျခင္း၊ ႏိုင္ငံျခားဘဏ္ စာရင္းဖြင့္စုေဆာင္းၾကျခင္းစသည္မ်ားမွာ လူေျပာမ်ားသည့္ ဇာတ္လမ္းေတြ
ျဖစ္ပါသည္။


ဤသို႔ေသာ အတိုင္းအတာ ၾကီးၾကီးျဖင့္ က်ဴးလြန္ၾကေသာ မသမာမႈမ်ား အေနႏွင့္ အျမဲတေစလို ႏိုင္ငံျခားေငြ
ရွားပါးမႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနၾကရေသာ ဆင္းရဲႏိုင္ငံမ်ား အတြက္ အထူး ထိခိုက္နစ္နာေစသည္ကို အလြယ္တကူ သိျမင္ႏိုင္ၾကသည္ျဖစ္၍ အက်ယ္ခ်ဲ႕ မေဖာ္ျပေတာ့ပါ။ သုိ႔ႏွင့္တိုင္ အဂတိ လိုက္စားမႈသည္ အၾကီးစား အဆင့္
ရွိမွသာ ဆိုးရြားေသာ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစသည္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ဆင္းရဲႏိုင္ငံမ်ားအေပၚ ထိခိုက္
ေစသည့္ အျခားေသာဆိုးက်ိဳးမ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ဤအေၾကာင္း မ်ားကို ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပသြားပါမည္။

(ခ) ေျမေအာက္စီးပြားေရးၾကီးမားလာျခင္း

၄၁။ ေျမေအာက္စီးပြားေရးမွာ ႏိုင္ငံတိုင္းတြင္ ရွိပါသည္။ ယင္းသည္ ပံုစံ(၂)မ်ိဳး အသြင္ေဆာင္ပါ သည္။ ပထမအ မ်ိဳးအစားမွာ မူးယစ္ေဆးဝါးအေရာင္းအဝယ္ (သို႔မဟုတ္) ေမွာင္ခိုစီးပြားေရးစသည့္ တရားမဝင္ လုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္ပါ သည္။ ဒုတိယအမ်ိဳးအစားမွာ တရားဝင္လုပ္ငန္းျဖစ္ေသာ္လည္း အခြန္ေရွာင္လိုေသာေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အျခားအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တရားဝင္မွတ္တမ္းတင္မထားသည့္ အလုပ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ အဂတိလိုက္စားမႈက ဤႏွစ္မ်ိဳးလံုးကိုျဖစ္ ေပၚေစ႐ုံသာမက၊ ယင္းတို႔ကို အားေကာင္းလာေစေရးအတြက္လည္း တိုက္႐ိုက္ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္စြမ္း ရွိပါသည္။

၄၂။ ထိုသို႔ အဂတိ လိုက္စားမႈေၾကာင့္ က်ယ္ျပန္႔လာေသာ ေျမေအာက္ စီးပြားေရး လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားမွ ဆိုးက်ိဳး အမ်ားအျပား ေပၚေပါက္လာႏိုင္ပါသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ စီးပြားေရးအစိတ္အပိုင္း အမ်ားစု ေျမေအာက္
ေရာက္သြားလွ်င္ တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ထားသည့္ စီးပြားေရး အခ်က္အလက္မ်ားမွာ မွန္ကန္ေတာ့မည္ မဟုတ္ပါ။ ဥပမာအေနႏွင့္ တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ထားေသာ ႏိုင္ငံျခားကုန္သြယ္မႈ ဆိုင္ရာ စာရင္းဇယားမ်ားကို ၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။ ဤစာရင္းဇယားမ်ားမွာ ပို႔ကုန္ သြင္းကုန္တို႔၏ အစစ္ အမွန္ပမာဏကိုေရာ၊ တန္ဖိုးကိုပါ ထင္ဟပ္ေဖာ္ျပႏိုင္စြမ္း မရွိၾကပါ။

ရွင္သန္ အားေကာင္းေနေသာ ေမွာင္ခိုကုန္သြယ္ေရးေၾကာင့္ ကုန္စည္ႏွင့္ဝန္ေဆာင္မႈအေတာ္မ်ားမ်ားတို႔သည္ တရားဝင္ေကာက္ယူထားေသာစာရင္းမ်ားတြင္ မပါေတာ့ပါ။ အလားတူ တရားဝင္ထုတ္ျပန္ေၾကျငာ ထားေသာ
ေငြလဲလွယ္ႏႈန္း (official exchange rate) ဆိုလွ်င္လည္း မွန္ကန္သည့္ လဲလွယ္ႏႈန္းဟု သတ္မွတ္ရန္ ခက္ခဲပါ သည္။ ႏိုင္ငံျခားေငြအေရာင္းအဝယ္လုပ္ငန္းအမ်ားစုမွာ အျပိဳင္ေစ်းကြက္တြင္ သာ တရားမဝင္လဲလွယ္ႏႈန္းျဖင့္ အလုပ္ျဖစ္ေနၾကသည္က မ်ားပါသည္။ ထို႔ျပင္ ''စားသံုးသူေစ်းႏႈန္း ညႊန္ကိန္း'' CPI အေပၚအေျခခံသည့္ ''ေငြေဖာင္းပြမႈႏႈန္း''မွာလည္း သံသယျဖစ္ ဖြယ္ရွိလာပါသည္။ CPI တြက္ခ်က္ရာတြင္ အသံုးျပဳေသာ ကုန္စည္ႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား၏ ''စားသံုးသူျခင္းေတာင္း'' မွာ စားသံုးသူမ်ား တရားမဝင္ေစ်းကြက္တြင္ မတန္တဆေစ်းႏႈန္းမ်ားျဖင့္ ဝယ္ယူူေနၾကရေသာပစၥည္း အမ်ိဳးအမည္မ်ားကို လံုေလာက္စြာပါဝင္ျခင္းမရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

ဤအတိုင္းပင္ တရားဝင္ ဘဏ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအတြက္ တရားဝင္သတ္မွတ္ထားသည့္အတိုးႏႈန္းမွာလည္း အမွန္တကယ္ကုန္က် ေသာအရင္းစရိတ္ကို မထင္ဟပ္ႏိုင္ ျဖစ္လာပါသည္။ အျခားေသာေသာ့ခ်က္က်သည့္ မက္ခ႐ိုစီးပြား ေရးညႊန္ကိန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္လည္း အလားတူျပႆနာမ်ား ေပၚထြက္လာပါသည္။ ဤသို႔ ေသာအေျခအေနမ်ားတြင္ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္ေသာ စီးပြားေရးစာရင္းအင္းမ်ားျပဳစုရန္ႏွင့္ မက္ခ႐ို စီးပြားေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈတို႔မွာ ခက္ခဲလာသည္။

ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရေသာအခ်က္အလက္၊ ပြင့္လင္းျမင္သာ ေသာေပၚလစီႏွင့္ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္ေသာ မက္ခ႐ုိ စီးပြားေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈတို႔ မရွိသည့္အေနအထား တြင္ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ၊ ေခတ္မီေရးႏွင့္ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး စနစ္
တစ္ရပ္ေပၚထြက္ဖို႔သည္ လြယ္ကူ မည္မဟုတ္ပါ။

(ဂ) ဝင္ေငြခြဲေဝမႈ

၄၃။ အဂတိလိုက္စားသည့္စနစ္ေအာက္တြင္ အခြင့္ထူးခံမ်ားႏွင့္ အဆက္အသြယ္ေကာင္းသူမ်ားသာ အထူး
စီးပြားေရး အက်ိဳးအျမတ္ကို ခံစားရၾကပါသည္။ အထူးစီးပြားေရးအက်ိဳးအျမတ္ဆိုသည္မွာ သာမန္ထက္လြန္ကဲ
ေသာ လက္ဝါၾကီးအုပ္အျမတ္အစြန္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ခံစားခြင့္ရွိသူမ်ားအေနျဖင့္ အၾကီးအက်ယ္အက်ိဳးအျမတ္ ရရွိၾကပါသည္။ ဤအေျခအေနတြင္ ဓနမွာ လက္တစ္ဆုပ္စာ လူတစ္စု လက္ထဲတြင္ စုျပံဳလာသည့္ တူ႐ူခ်က္
တစ္ခု ထြက္ေပၚလာပါသည္။

သို႔ႏွင့္အမွ် ဝင္ေငြခဲြေဝမႈ (income distribution) မွာလည္း အလြန္အမင္းမမွ်မတ ျဖစ္လာႏိုင္ပါသည္။ ထိုထက္ ဆင္းရဲသား မ်ားမွာ မိမိတို႔သားသမီးမ်ားကို ေက်ာင္းေကာင္းေကာင္းထားႏိုင္ရန္၊ သင့္တင့္ေသာ က်န္းမာေရး
ေစာင့္ေရွာက္မႈ ရရွိရန္၊ ေရ၊ မီး၊ မိလႅာစနစ္၊ အမႈိက္စြန္႔ပစ္ေရးစနစ္တို႔လို အစိုးရက အေထာက္အပံ့ျပဳသည့္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား လံုလံုေလာက္ေလာက္ရႏိုင္ရန္ လိုအပ္ေသာလာဘ္လာဘမ်ား ေပးႏိုင္ၾကသည္ မဟုတ္ပါ။
ထို႔ေၾကာင့္ အဂတိလိုက္စားမႈဒဏ္ကို အမ်ားဆံုးခံၾကရသူမ်ားမွာ သူတို႔တေတြသာ ျဖစ္ေန ပါသည္။

ဥပမာ လာဘ္ေပးၿပီး တရားမဝင္ ဆက္သြယ္သည့္ ေရလိုင္းမွ လူကံုထံမ်ား အပန္းေျဖ အနားယူရာ ေဂါက္ကြင္းရွိ
့ျမက္ခင္းေတြ ထာဝရစိမ္းေနရန္ တေနကုန္ ေရျဖန္းေပးေနစဥ္ လမ္းတစ္ဖက္တြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ ေက်းရြာသား
မ်ားမွာကား မိသားစု ေသာက္သံုးေရပင္ လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရရွိၾက ပါ။ ထိုနည္းတူစြာ ညတြင္လည္း လာဘ္
ေပးၿပီး တရားမဝင္ မီးလိုင္းမ်ားေၾကာင့္ ထိန္ထိန္လင္းေနစဥ္ အနီးအနား ေက်းရြာမွ ကေလးငယ္မ်ားမွာ အစိုးရ၏ စြမ္းအင္ေခြၽတာေရး အစီအစဥ္အရ ဖေယာင္းတိုင္ မီးျဖင့္ စာက်က္ေနၾကရပါသည္။

(ဃ) စားသံုးမႈပံုစံ

၄၄။ ဝင္ေငြခြဲေဝမႈမမွ်တျခင္းမွ ပံုပ်က္စားသံုးမႈပံုသ႑ာန္မ်ား ေပၚေပါက္လာတတ္ပါသည္။ ယင္း တို႔မွာ အလြန္ ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝေသာ ေခတ္ပ်က္ သူေ႒းမ်ား၏ ''ဘဝဟန္ပန္''ကို ျဖည့္ဆည္းရန္ ရည္ရြယ္သည့္ စားသံုးမႈ ပံုသ႑ာန္
ျဖစ္ပါသည္။ ဤပံုစံတြင္ ႏိုင္ငံျခားမွ တင္သြင္းရေသာ ဇိမ္ခံပစၥည္း မ်ိဳးစံု ပါဝင္ပါသည္။ ေနာက္ဆံုးေပၚ အဆင့္ျမင့္
ေမာ္ေတာ္ကား၊ ပရိေဘာဂ၊ အိမ္သံုးပစၥည္း၊ ဖက္ရွင္ အဝတ္အထည္၊ အဖိုးတန္ ေရေမႊးနံ႔သာ၊ စားေသာက္ဖြယ္ရာ အမ်ိဳးစံု၊ အေကာင္းစားဝုိင္ႏွင့္အရက္ စသည္တို႔ ပါဝင္ပါသည္။

ယင္းတို႔မွာ အာရွစီးပြားေရးစန္းပြင့္ခ်ိန္ကာလက ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝေသာ အာရွၿမိဳ႕ေတာ္ၾကီးမ်ားရွိ စူပါမားကတ္ႏွင့္ ဒီပတ္တမင့္စတိုးမ်ားတြင္သာ ေတြ႔ႏိုင္ေသာပစၥည္းမ်ား ျဖစ္ ပါသည္။ ဤပစၥည္းအမ်ားစုမွာ ၿမိဳ႔ျပေရာ၊ ေက်းလက္ တြင္ပါ ေနထိုင္ၾကသည့္ သာမန္အရပ္သားမ်ား လက္လွမ္းမမီႏိုင္ပါ။ တတ္ႏိုင္ေၾကာင္းႂကြားဝါရန္ သံုးျဖဳန္းျပသည့္ အေနျဖင့္ အဖိုးတန္ ေမာ္ေတာ္ကား ၾကီးမ်ားကို ဖုန္တေထာင္းေထာင္းထေနေသာ လမ္းေတြေပၚ လွည့္ပတ္ ေမာင္း
ေနၾကျခင္းႏွင့္ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးလွေသာ ပတ္ဝန္းက်င္မွ ထိုးထြက္လာေနၾကေသာ ဇိမ္ခံမိုး ေမွ်ာ္တိုက္ၾကီးမ်ား တို႔ သည္လည္း ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝမႈကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မမွ်ေဝႏိုင္ေသးေၾကာင္း၏ သာဓကမ်ားပင္ ျဖစ္ပါသည္။

(င) ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအေပၚအက်ိဳးသက္ေရာက္ပံု

၄၅။ ျပည္တြင္းျပည္ပ ပုဂၢလိကရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားအေပၚ အဂတိလိုက္စားမႈ၏ ဆိုးရြားေသာသက္ ေရာက္မႈမ်ားမွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ အထူးထိခိုက္နစ္နာေစသည္ဟု ယူဆရပါသည္။ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈမစတင္မီ ညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြး သည့္အဆင့္မွာပင္ လာဘ္မ်ား ၾကိဳေပးထားႏွင့္ရပါသည္။ လုပ္ငန္း ထူေထာင္ဖို႔ စတင္ၿပီဆိုသည္ႏွင့္ ပို၍မ်ားျပား
ေသာ လာဘ္ေငြမ်ား ေပးရျပန္သည္။

ေျမေနရာႏွင့္ အေဆာက္အအံုတို႔ ငွားရမ္းရယူႏိုင္ရန္ ၾကိဳးစားရျခင္း၊ ထုတ္လုပ္မႈ၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္မႈ၊ သိုေလွာင္မႈ၊
ေစ်းကြက္တင္ေရာင္းခ်မႈ၊ ျဖန္႔ခ်ီမႈ၊ တင္သြင္းမႈ၊ တင္ပို႔မႈမ်ားလုပ္ႏိုင္ရန္စသည္တို႔အတြက္ ခြင့္ျပဳခ်က္ ေတာင္းခံ ရပါသည္။ ေရ၊ မီး၊ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားႏွင့္ တယ္လီဖုန္းအဆက္အသြယ္မ်ား ရရွိေစရန္ တို႔ကိုလည္း ေလွ်ာက္ထား ရပါသည္။

ထို႔အျပင္ တဲလက္(စ)၊ ဖက္(စ)ႏွင့္ အီးေမး(လ) စသည္မ်ား အသံုးျပဳႏိုင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ရပါသည္။ အဆိုပါလုပ္ငန္း အဆင့္တိုင္းတြင္လည္း မနည္းလွေသာလာဘ္ လာဘမ်ား ေပးရျပန္သည္။ ထိုလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား၊ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းမ်ားမွာ ႐ႈပ္ေထြးလွသည္ျဖစ္ရာ၊ ၎တုိ႔ကို အဆင္ေျပေျပ ျဖတ္ေက်ာ္
ႏုိင္ရန္ လုပ္ငန္းကြၽမ္း က်င္သည့္ ပြဲစားမ်ား၏ ဝန္ေဆာင္မႈကို လုိအပ္ပါသည္္။ အဆိုပါ ပြဲစားမ်ားမွာ ျပႆနာ ေျဖရွင္း
ရန္ အကူအညီ ေပးရမည့္အစား ျပႆနာေတြကို ပို႐ႈပ္ေထြးေအာင္ ေဆာင္ရြက္တတ္ပါသည္။ သူတို႔ကိုေပး ရေသာ ဝန္ေဆာင္ခမွာ နည္းလွသည္ မဟုတ္ပါ။


သို႔ႏွင့္အမွ် စီးပြားေရးလုပ္ၾကရာတြင္ မလြဲမေရွာင္ သာၾကံဳေတြ႔ေနရသည့္ ကုန္က်စရိတ္ႏွင့္ ႐ႈပ္ေထြးမႈမ်ားကို ထိုပြဲစားမ်ားက ''ဗူးေလးရာ ဖ႐ုံဆင့္'' ေစသလို ျဖစ္ေနရတတ္ပါသည္။ ဆက္လက္၍ လုပ္ငန္းအေျခတည္ၿပီး စတင္လည္ပတ္သည္ဆို သည္ႏွင့္ အက်င့္ပ်က္အရာရွိၾကီးမ်ားက အသင့္ေစာင့္ေနျပန္သည္။ ထိုမွ်မက အဆိုပါအရာရွိဆိုးမ်ား ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးမပ်က္ျပားေစရန္ မိမိလုပ္ငန္း အဆင္ေျပေျပေရွ႕ဆက္ႏိုင္ရန္ စီးပြားေရး
လုပ္ငန္း ရွင္မ်ားမွာ ကိုယ့္အလုပ္ႏွင့္ဘာမွမဆိုင္ေသာ အလႉေငြအမ်ိဳးမ်ိဳး ထည့္ဝင္ၾကရပါေသးသည္။

၄၆။ လာဘ္ေပးရသည္မွာ လုပ္ငန္းခြန္ေဆာင္ရသလိုမ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ အလုပ္ဆိုသည္မွာ ခိုးေၾကာင္ခိုးဝွက္လုပ္ၾကရသည္ျဖစ္ရာ လာဘ္ေပးသူမ်ားအေနႏွင့္ လာဘ္ယူသူမ်ား ဘက္မွ ၾကိဳတင္ ညိႇႏႈိင္းထား
သည့္ အတိုင္း ေသခ်ာေပါက္ေဆာင္ရြက္ေပးလိမ့္မည္ဟု အခါခပ္သိမ္း ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္သည္ မဟုတ္ပါ။ လာဘ္သည္ ဆင္းရဲသူကိုပိုေကာက္ၿပီး၊ ခ်မ္းသာသူကိုေလ်ာ့ေကာက္ သည့္ ''ႏႈန္းေလ်ာ့ခြန္'' လိုမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါသည္။

လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမူ၏ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးမွာ ပံုမွန္ အားျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးအရ ဆက္သြယ္ပံ့ပိုးမႈ မရႏိုင္ေသာ ကုန္သြယ္
ေရးႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈ က႑မွ လုပ္ငန္းရွင္ ေလးမ်ားအေပၚတြင္သာ ပို၍ေလးေလးလံလံ က်ေရာက္တတ္ပါသည္။ သို႔ႏွင့္အမွ် အဂတိ လိုက္စားမႈ မွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ၏ ကနဦး ကုန္က်စရိတ္မ်ားကို ျမင့္မားေစ႐ုံမွ်မက၊ စြန္႔စားမႈႏွင့္ မကင္းေသာ စီးပြား ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၏ မေရရာမေသခ်ာမႈအႏၲရာယ္ကိုလည္း အလြန္ျမင့္တက္ေစပါသည္။ ဤအခ်က္က ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔မက္လံုးကို သိသိသာသာက်ဆင္းေစႏိုင္ပါသည္။

၄၇။ အစြမ္းအစရွိေသာ ျပည္တြင္း စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၊ မန္ေနဂ်ာမ်ား၊ စြန္႔ဦး တီထြင္သူမ်ားႏွင့္ စက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားမွာ ဆင္းရဲေသာ ႏုိင္ငံတစ္ခုအတြက္ ရွားပါး အဖိုးတန္ေသာ အရင္းအျမစ္ ျဖစ္ပါသည္။ သူတို႔
တစ္ေတြ၏ အစြမ္းအစမ်ားကို အထူးစီးပြားေရးအက်ိဳးအျမတ္ ရွာေဖြသည့္အလုပ္ မ်ားတြင္ အခ်ည္းအႏွီး မျဖစ္ေစ သင့္ပါ။ အက်ိဳးမ်ားေစမည့္လုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေစဖို႔ လိုပါသည္။ ဤသို႔ အက်ိဳးမ်ားေစမည့္ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ သူတို႔ေတြ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ပါဝင္လာေစရန္ ႏိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္မႈသာမက၊ စီးပြားေရးတည္ျငိမ္မႈပါ ရွိဖို႔လိုပါသည္။

ထိုမွ်မက ၾကိဳတင္ခန္႔မွန္း တြက္ဆႏိုင္ေသာအစီအမံတစ္ရပ္ ရွိဖို႔လိုသလို အစိုးရဘက္မွာလည္း ႐ိုးသားဖုိ႔လိုသည္။ စစ္တမ္း ေကာက္ယူေလ့လာခ်က္မ်ားအရ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအတြက္ အစိုးရအရာရွိၾကီးမ်ား၊ ဗ်ဴ႐ို ကရက္
မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခြင့္ရရန္ ေစာင့္ဆိုင္းရသည့္အခ်ိန္၊ သူတို႔ႏွင့္ေဆြးေႏြးညိႇႏႈိင္းရသည့္အခ်ိန္တို႔မွာ အဂတိ လိုက္စားမႈ နည္းေသာႏိုင္ငံမ်ားမွာထက္ မ်ားေသာႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ပိုအခ်ိန္ျဖဳန္းရသည့္ ဝန္စလယ္ ၾကီးတစ္ခုျဖစ္တတ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။

၄၈။ ႏိုင္ငံျခားတိုက္႐ိုက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ Foreign Direct Investment (FDI) အေနႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံ မ်ားအတြက္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားစြာ ေဆာင္ၾကဥ္းေပးႏိုင္သည္ကို သိၾကၿပီးျဖစ္ပါသည္။ ဆင္းရဲႏိုင္ငံ အတြက္ အထူးလိုအပ္ေသာ အရင္းအႏွီးအရင္းအျမစ္မ်ားကို FDI က ကူညီတိုးပြားေပးေစပါသည္။ ပို၍အေရးၾကီးသည္မွာ တိုင္းျပည္၏
ႏုိင္ငံတကာယွဥ္ၿပိဳင္စြမ္းရည္ကို တိုးတက္ျမင့္မားေစေသာနည္း ပညာ၊ ကြၽမ္းက်င္ပိုင္ႏိုင္မႈႏွင့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ၊ ေရာင္းဝယ္
ေဖာက္ကားမႈစသည့္ ကြၽမ္းက်င္မႈမ်ားကိုပါ ေဆာင္ၾကဥ္းေပးႏိုင္သည့္အခ်က္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

တစ္ၿပိဳင္နက္တည္းမွာပင္ ႏိုင္ငံျခားေစ်းကြက္ရရွိ ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈမ်ားကိုလည္း အက်ိဳးျပဳေစပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ စီးပြားေရးအသိုင္းအဝိုင္း၏ အျမင္ကိုပါ က်ယ္ျပန္႔ေစပါသည္။ ထိုမွ်မက ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ
အေနႏွင့္ အလုပ္ အကိုင္အခြင့္ အလမ္းမ်ားကို ျမင့္မားေစႏိုင္ၿပီး အလုပ္သမားမ်ား၏ ကြၽမ္းက်င္မႈကိုလည္း
ျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္ပါသည္။ ျပည္တြင္း ေစ်းကြက္အတြက္ အသံုးဝင္သည့္ ကုန္စည္ႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား၊ ေခတ္မီ အေျခခံအေဆာက္အအံု ဆိုင္ရာ အေထာက္အကူမ်ား၊ စိတ္ခ်ရေသာစြမ္းအင္ထုတ္လုပ္မႈမ်ားႏွင့္ ျဖန္႔ျဖဴးေရး
စနစ္မ်ား တည္ေဆာက္ရာတြင္လည္း FDI မွာ အေရးၾကီးေသာအခန္းမွာ ပါဝင္ပါသည္။

အဆင့္ျမင့္နည္း ပညာသံုး ဆက္သြယ္ေရးကြန္ယက္မ်ား တည္ေထာင္ရာတြင္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျပည္ပႏိုင္ငံ
မ်ားႏွင့္ ထိေရာက္ေသာသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ား ေဖာ္ထုတ္ရာတြင္ေသာ္လည္းေကာင္း FDI က ကူညီျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ထက္ ေခတ္မီဖြံ႔ၿဖိဳးသည့္ႏိုင္ငံျဖစ္လာေစေရးတြင္ အလြန္အေရး ၾကီးေသာ အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္ (capital market) ႏွင့္ စီးပြားေရးဘ႑ာေရးဆိုင္ရာဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကိုလည္း ကူညီပံ့ပိုးပါသည္။ အခ်ဳပ္ဆိုရလွ်င္ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္ေခတ္မီၿပီး ထုတ္လုပ္မႈ အလားအလာ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာေစေရး
အတြက္ ကူညီအားျဖည့္ရာတြင္ FDI မွာ အေရးၾကီးေသာအခန္းက႑မွ ပါဝင္ပါလိမ့္မည္။

၄၉။ အထက္ပါအက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကိုရရွိရန္ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းျပည္အေနႏွင့္ FDI ျပန္႔ပြားရွင္သန္ ႏိုင္ေသာ ပတ္ဝန္းက်င္တစ္ရပ္ကို ဖန္တီးေပးဖို႔လိုပါလိမ့္မည္။ ေပၚလစီမူဝါဒမ်ားမွာ ရွင္းရွင္းလင္း လင္းမရွိဘဲ ေရွ႕ေနာက္
မညီ၊ ခိုင္မာေသာစီးပြားေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ႏိုင္ရန္ စိတ္ခ်ယံုၾကည္ ရေသာသတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ရဖို႔ခက္ခဲ၊ အစိုးရ၏ စီးပြားေရးလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားႏွင့္ အစီအမံ မ်ားမွာ ၾကိဳတင္မွန္းဆဖို႔လည္းမလြယ္လွ်င္ ဤသို႔ေသာႏိုင္ငံမ်ဳိးသို႔ FDI အလံုးအရင္းႏွင့္ ဝင္လာ လိမ့္မည္မဟုတ္ပါ။

ဤအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ေရရွည္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ ရြက္ၾကမည္ မဟုတ္ပါ။ ဤအေန အထားက ျပည္တြင္းသို႔ဝင္လာေသာ ႏိုင္ငံျခားအရင္းအႏွီး၏ အေရအတြက္ေရာ၊ အရည္အေသြးကိုပါ ထိခိုက္
ေစႏိုင္ပါသည္။ ဤသို႔ေသာ မေရရာမေသခ်ာသည့္ စီးပြားေရးပတ္ဝန္းက်င္မ်ိဳးတြင္၊ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား တာဝန္ယူ
ေဆာင္ရြက္ခ်င္ၾကမည့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ပံုစံမွာ တိုင္းျပည္၏သယံဇာတမ်ားကို ထုတ္ယူအသံုးခ်ရန္ႏွင့္ ဆူလြယ္နပ္
လြယ္ လုပ္ငန္းမ်ားေလာက္ သာ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ ဤလုပ္ငန္းမ်ားမွာ အျခားလုပ္ငန္းနယ္ပယ္မ်ားသို႔ အက်ိဳးရွိရွိ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားႏိုင္ သည္မ်ိဳးမဟုတ္၍ ''ဝင္ကစြပ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ''ဟု ေခၚၾကပါသည္။

ဤအတြက္ ဥပမာေကာင္းတစ္ခုမွာ ျပည္ပမွတင္သြင္းယူရေသာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ျပန္လည္ တင္ပို႔ရန္ ျပည္တြင္း တြင္ တပ္ဆင္ထုတ္ပိုး တံဆိပ္ကပ္႐ုံသာလုပ္ေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ဤလုပ္ ငန္းမ်ိဳးမွာ ျပည္တြင္း ''တစ္ဆင့္တိုးတန္ဖိုး'' (value added) ကို အနည္းငယ္မွ်သာ ျဖည့္ဆည္းေပး ႏိုင္ပါ
သည္။ ဆင္းရဲႏိုင္ငံတစ္စု၏ စက္မႈထူေထာင္ေရးၾကိဳးပမ္းမႈကို ကူညီျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ေလာက္ သည့္ကြၽမ္းက်င္မႈႏွင့္ နည္းပညာကိုလည္း မယ္မယ္ရရ ရႏိုင္သည္မဟုတ္ပါ။

၅ဝ။ အေျခခံက်က်ေျပာရလွ်င္ အဂတိလိုက္စားမႈအေနႏွင့္ ဝင္ေငြနိမ့္ႏိုင္ငံတစ္ခုကို ျပည္တြင္း ျပည္ပ လက္ခံႏိုင္
ေလာက္မည့္ ကစားပြဲစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔မလြယ္ေအာင္ အခက္အခဲမ်ားစြာ ဖန္တီးေပး သလိုရွိေနသည္ဟု ဆိုရပါလိမ့္မည္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္စီးပြားေရး လုပ္ေဆာင္မႈတို႔ကို စနစ္တက်ႏွင့္ သင့္တင့္ေလ်ာက္ ပတ္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးတြင္ အဆိုပါစည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားမွာ မလြဲမေသြရွိရမည့္လိုအပ္ခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေနာက္အက်ဆံုးႏိုင္ငံမ်ား ဆင္းရဲမြဲေတေနၾကရသည့္ အေရးၾကီးေသာအေၾကာင္းရင္းခံတစ္ခုမွာ အဆိုပါ အားနည္းခ်က္ေၾကာင့္ဟု ယံုၾကည္ၾကပါသည္။ ဤႏိုင္ငံမ်ားထဲမွ အခ်ိဳ႔ ယခုထက္တုိင္ ဆင္းရဲတြင္းမွ မတက္ႏိုင္ေသး သည္မွာလည္း ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်ၾကပါသည္။

(စ) အစိုးရဘတ္ဂ်တ္အေပၚသက္ေရာက္ပံု

၅၁။ အဂတိလိုက္စားမႈ၏ မလိုလားအပ္ေသာ အက်ိဳးဆက္မ်ားတြင္ အစိုးရဘတ္ဂ်တ္၏ အခြန္ ဝင္ေငြကိုေရာ၊ အသံုးစရိတ္ကိုပါ ထိခိုက္ေစျခင္းတို႔ပါဝင္ပါသည္။ အခြန္ဝင္ေငြအေပၚ ထိခိုက္ေစမႈကို ပိုထင္ရွားၿပီး အသိမ်ားပါ
သည္။ အခြန္၊ အခႏွင့္ အေကာက္တို႔ ေလ်ာ့ပါးသက္သာေစရန္ လာဘ္ေပး ၾကသည္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တြင္ ေတြ႔ရွိေနရပါသည္။ ေသာက္သံုးေရ၊ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားႏွင့္ တယ္လီဖုန္းအဆက္အသြယ္မ်ားကိုလည္း တရားဝင္ဝန္ေဆာင္ခမေပးဘဲ လာဘ္ေပးၿပီး၊ တရားမဝင္ ရယူသံုးစြဲေနၾကသည္မ်ားလည္း ရွိသည္။ ဤသုိ႔ေသာ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူအျပဳအမူမ်ားေၾကာင့္ အစိုးရ၏ဝင္ေငြမွာ ထိခိုက္က်ဆင္းရပါသည္။ ထို႔အျပင္ လိမ္လည္မႈ၊ အလြဲသံုးစားမႈမ်ားကလည္း ျပည္သူ႔ဘ႑ာေငြကို က်ဆင္းေစပါသည္။

၅၂။ အဂတိလိုက္စားမႈသည္ အစိုးရဘတ္ဂ်က္အသံုးစရိတ္ဖြဲ႔စည္းပံုကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါသည္။ ဤသို႔ျဖစ္ရသည္မွာ အသံုးစရိတ္ပိုင္းႏွင့္ဆက္စပ္ေနေသာ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ားမွ အက်ိဳးအျမတ္မ်ား စြာရႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ကုန္က်စရိတ္ကမ်ား၊ ရွင္းလင္းျမင္သာမႈလည္းမရွိ၊ ထို႔အျပင္ ႏိုင္ငံ၏လံုျခံဳေရးစေသာ ဦးစားေပးၿပီး သိုသိုသိပ္သိပ္ေဆာင္ရြက္ရမည့္ စီမံခ်က္မ်ိဳးဆိုလွ်င္ အဂတိလိုက္စားသူမ်ားအတြက္ အခြင့္အေရးေကာင္း တစ္ရပ္ ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ကုန္က် စရိတ္ခန္႔မွန္းရန္ခက္ၿပီး၊ ၾကီးမားသည့္ပေရာဂ်က္ေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္ဘက္ဂ်တ္တြင္ ထည့္သြင္း
လို ၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ေက်ာင္းဆရာ/ဆရာမမ်ားကုိလခေပးရန္၊ ေက်ာင္းသုံးစာအုပ္မ်ားဝယ္ရန္၊ ေက်းလက္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈ အစီအစဥ္မ်ား ေဆာင္႐ြက္ရန္၊ ကြၽမ္းက်င္မႈဆုိင္ရာသင္တန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္ရန္ စေသာ လုပ္ငန္းမ်ားမွာ ေငြရေပါက္လမ္း မ်ားမည္မဟုတ္၍ စိတ္မဝင္စားၾကပါ။

သုိ႔ႏွင့္ အမွ် အက်င့္ပ်က္အစိုးရမ်ားမွာ ဘတ္ဂ်က္အသုံးစရိတ္တြင္ ပေရာဂ်က္ၾကီးမ်ားကုိသာ အေရးေပးၿပီး၊ ပညာေရးႏွင့္ က်န္းမာေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္မူ အသံုးစရိတ္ အနည္းငယ္သာ ခြဲေဝေပးေလ့ ရွိပါသည္။
ယင္းအစား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ၾကန္႔ၾကာေစတတ္ေသာ အပိတ္အဆို႔မ်ားကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ ေရးႏွင့္ သာမန္လူထု၏ နိစၥဓူဝဘဝမ်ားတြင္ ၾကံဳေတြ႔ေနၾကရေသာ အခက္အခဲမ်ားကို ကူညီေျဖရွင္း ေပးေရးတို႔မွာ အထူးဦးစားေပးလုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္ဖို႔ေကာင္းပါသည္။

(ဆ) လူမူေရးနစ္နာမႈမ်ား

၅၃။ မည္သည့္လူ႔အဖြဲအစည္းတြင္မဆို လူမႈေရးရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ျဖည့္ဆည္းႏိုင္ရန္ႏွင့္ ျပည္သူလူထု
အက်ိဳးကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ က်င့္ထံုးမ်ား၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး ဆိုင္ရာျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား၊ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္းမ်ား၊ ဘဏ္လုပ္ငန္းဆိုင္ရာထိန္းခ်ဳပ္ေရး အစီအစဥ္မ်ားလို ဥပေဒ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ား ခ်မွတ္ထားရပါသည္။ ယင္းဥပေဒႏွင့္စည္းမ်ဥ္းမ်ား ကို မသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္ ခ်ိဳးေဖာက္ေသာ
အခါ ဆိုးရြားသည့္ လူမႈေရးထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါသည္။ ဤသို႔ေသာသာဓကမ်ိဳး အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္
ေဒသတစ္လႊားတြင္ အေတာ္မ်ားမ်ား ေတြ႔ရွိခဲ့ရပါသည္။

၅၄။ ဥပမာ- တရားမဝင္ သစ္ခုတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေျမဆီလႊာ တိုက္စားကုန္ရာမွ တစ္ရြာလံုး ေတာင္က်ေရတြင္
ေမ်ာပါသြားၿပီး (သို႔မဟုတ္) ေတာင္ၿပိဳေျမပိၿပီး အသက္ႏွင့္အိုးအိမ္မ်ားစြာ ဆံုး႐ႈံးရသည့္ အျဖစ္ေတြ အေျမာက္အျမား ရွိခဲ့ပါသည္။ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံအခ်ဳိ႕မွာ ဆိုလွ်င္ အက်င့္ပ်က္ အရာရွိမ်ား ႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ေရး ကန္ထ႐ိုက္တာမ်ား အျမတ္မ်ားမ်ား ရရွိရန္၊ အေဆာက္အဦး ဆိုင္ရာ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္ၾကျခင္းေၾကာင့္ တိုက္ခန္းမ်ား၊ ဒီပတ္တမင့္စတိုးမ်ားႏွင့္ ဟုိတယ္ၾကီးမ်ား ၿပိဳက်ခဲ့သည္မ်ားႏွင့္ ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရပါသည္။

ဝန္ပို တင္ေဆာင္ထားေသာ ေရယာဥ္မ်ား၊ ခရီးသည္တင္ သေဘာၤမ်ား ဆိုလွ်င္လည္း ေဒသအႏွံ႔ ျမစ္မ်ား၊ ပင္လယ္ မ်ားတြင္ နစ္ျမဳပ္ကုန္က်သည္။ သင့္တင့္ေလ်ာက္ ပတ္ေသာ မီးေဘးကာကြယ္မႈႏွင့္ လံုျခံဳေရး အစီအမံမ်ားကို
စစ္ေဆး စိစစ္ဖို႔ ပ်က္ကြက္ရာမွ စူပါမားကတ္မ်ား၊ ဟိုတယ္မ်ားႏွင့္ ဒစ္စကိုခန္းမမ်ား မီးေလာင္ၿပီး၊ ျပည္သူလူထု အမ်ားအျပား အသက္ဆံုး႐ႈံးရသည့္ သတင္းေတြလည္း အျမဲၾကားေနရပါသည္။ ထိန္းသိမ္း ျပင္ဆင္မႈ အားနည္း
ေသာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ားကို လာဘ္ထုိးၿပီး တရားဝင္ေမာင္းႏွင္ၾကရာမွ အေဝးေျပးလမ္းမေပၚ ယာဥ္တိုက္ မႈေတြ မၾကာခဏေတြ႔ေနရသည္။ ဘတ္(စ)ကားမ်ားဆုိလွ်င္လည္း စက္ခ်ိဳ႕ယြင္းကာ ေခ်ာက္ထဲ ထိုးက်ခဲ့ၾကပါသည္။ ဤသည္တို႔မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ေတြ႔ေနရေသာ အဂတိလိုက္စား ျခင္း၏ လူမႈေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ား ျဖစ္ပါသည္။

၅၅။ ေရကာတာႏွင့္တံတားပေရာဂ်က္ေတြမွာလည္း အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ရမႈမ်ား
ႏွင့္ ေတြ႔ၾကံဳေနရပါသည္။ ဥပမာ-ေဒၚလာဘီလီယံ ၇ဝ ေက်ာ္ ကုန္က်လိမ့္မည္ဟု ခန္႔မွန္းရေသာ ေရကာတာ ပေရာဂ်က္ၾကီး တစ္ခုဆိုလွ်င္ အထူးစိုးရိမ္စရာ ျပႆနာၾကီး ျဖစ္ေနပါသည္။ လုပ္ငန္း စြမ္းေဆာင္ရည္ ည့ံဖ်င္းျခင္း၊ အဆင့္မမီ ကုန္ၾကမ္းမ်ား အသံုးျပဳျခင္း၊ သင့္ေလ်ာ္ေသာ ဒီဇိုင္းႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာ ဆိုင္ရာ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို အေလးမထားျခင္း စသည္တို႔မွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ အဂတိ လိုက္စားမႈႏွင့္ ဆက္စပ္ေနပါသည္။ ဤအားနည္းခ်က္ မ်ား၏ အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ တံတားက်ိဳး၊ ဆည္ၿပိဳက်သည့္ျပႆနာမ်ားေၾကာင့္ အသက္အိုးအိမ္္ အေျမာက္အျမား ဆံုး႐ႈံးၾကပါသည္။


၅၆။ ၾကီးၾကပ္ကြပ္ကဲမႈ အားနည္းေသာ ဘ႑ာေရးစနစ္မွ ေပၚထြက္လာေသာ ထင္သာ ျမင္သာမရွိသည့္ အေရာင္းအဝယ္မ်ား၊ ေငြေရးေၾကးေရး ေစ်းကစားၾကသူမ်ားမွာလည္း ဆိုးရြားေသာ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရး အက်ိဳးဆက္မ်ား ေပၚထြက္လာႏိုင္ပါသည္။ ဤသို႔ေသာ ဘ႑ာေရးအက်ပ္အတည္း မတည္ ၿငိမ္မႈမ်ားေၾကာင့္ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ တစ္သက္တာ စုေဆာင္းထားသည့္ေငြမ်ား ဆံုး႐ႈံးကုန္ၾက သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အေရွ႕ ဥေရာပႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ လမ္းေပၚဆႏၵျပမႈေတြ၊ ျပည္တြင္းမၿငိမ္ သက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈ ေၾကာင့္ ၁၉၉၇-၁၉၉၈ ခုႏွစ္တြင္ အာရွႏိုင္ငံမ်ားကို ဝင္ေမႊသြားေသာ ဘ႑ာေရးႏွင့္မက္ခ႐ုိစီးပြား ေရးအက်ပ္အတည္း၏ အေၾကာင္းအရင္းခံမ်ားတြင္ ပါဝင္ေနပါသည္။

(ဇ) ေစ်းႏႈန္းထိန္းခ်ဳပ္မႈ၊ အေထာက္ပံ့ခံကုန္စည္ႏွင့္ ေမွာင္ခိုေစ်းကြက္မ်ား

၅၇။ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံအမ်ားစုတြင္ ေစ်းႏႈန္းထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ား လုပ္ေလ့ရွိပါသည္။ အေျခခံကုန္စည္ႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈ
မ်ားကို အစိုးရက ေထာက္ပံ့ေၾကးေပး၍ ေစ်းေလွ်ာ့ေရာင္းေလ့ရွိၾကပါသည္။ ဆန္လို အဓိက ရိကၡာ ဆိုပါက ျဖစ္သင့္
ျဖစ္ထိုက္သည္ထက္ ေစ်းေလွ်ာ့သတ္မွတ္ကာ လယ္သမားမ်ားထံမွ ဝယ္ယူပါသည္။ အလားတူ ဓါတ္ဆီ၊ လွ်ပ္စစ္ မီတာခ၊ အိမ္လခ၊ ယာဥ္စီးခႏွင့္ အျခားေသာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားဆိုလွ်င္လည္း အစိုးရ အေထာက္အပံ့ ျဖင့္ပင္ ေစ်း
ေလွ်ာ့ သတ္မွတ္ေလ့ ရွိပါသည္။

အဆိုပါ အေထာက္အပံ့ခံကုန္စည္ႏွင့္ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားမွ အမ်ားဆံုးအက်ိဳးခံစားသူမ်ားမွာ ၿမိဳ႕ေန စားသံုးသူမ်ား
ျဖစ္ပါသည္။ ဤသို႔ၿမိဳ႕ျပကို အထူးအခြင့္အေရး ေပးထားၾကသည္မွာလည္း ႏိုင္ငံေရး ႐ႈေဒါင့္မွ လိုအပ္ခ်က္ကို အေလးေပးေဆာင္ရြက္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ၿမိဳ႕ေနလူထု၊ အထူးသျဖင့္ ၿမိဳ႕ေန ဆင္းရဲသားမ်ားမွာ ႏိုင္ငံေရး
ႏိုးၾကားမႈရွိၿပီး၊ ပိုမိုစည္း႐ုံးလႈပ္ရွားတတ္သည္။ ေတာေနဆင္းရဲသားမ်ားထက္ မၿငိမ္မသက္မႈမ်ားျဖစ္လာေအာင္ ပို၍ အလြယ္တကူလႈံ႕ေဆာ္ႏိုင္စြမ္း ရွိပါသည္။ တိုင္းျပည္မၿငိမ္သက္မႈမ်ားသည္လည္း အမ်ားအားျဖင့္ ၿမိဳ႕ျပေဒသ ဆႏၵျပမႈမ်ားမွ စတင္ ေပၚေပါက္တတ္ပါသည္။

၅၈။ ေစ်းႏႈန္းရွိသင့္သည္ထက္ ေလွ်ာ့သတ္မွတ္ျခင္းမွာ အေထာက္အပံ့ခံကုန္စည္မ်ား (subsidized goods)
အတြက္ ဝယ္အားက ေရာင္းအားထက္ ပိုမ်ားေစပါသည္။ သို႔ႏွင့္အမွ် ရွားပါးမႈမ်ား၊ ခြဲတမ္းခ် ေရာင္းခ်ရသည္မ်ား၊ အဂတိလုိက္စားမႈမ်ားႏွင့္ ေမွာင္ခိုေစ်းကြက္မ်ား ေပၚထြက္လာရပါေတာ့သည္။ ထိုမွတဆင့္ မလိုလားအပ္သည့္ အက်ိဳးဆက္မ်ား ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါသည္။

၅၉။ ပထမအခ်က္မွာ အစိုးရဝင္ေငြေလ်ာ့ပါးႏိုင္သည့္ အလားအလာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤသေဘာကို မွန္းဆႏိုင္ရန္ ဥပမာျဖင့္ ရွင္းပါမည္။ အစိုးရအရာရွိမ်ားလို၊ ကားပိုင္ရွင္မ်ားလို၊ အေထာက္ပံ့ခံ ဓါတ္ဆီကို ေစ်းခ်ိဳခ်ဳိ ရေနသူမ်ား အေနႏွင့္ ေမွာင္ခိုေစ်းကြက္တြင္ ထုတ္ေရာင္းလုိက္လွ်င္ တရားဝင္ ေစ်းထက္ အဆမ်ားစြာပုိရသျဖင့္ အျမတ္မ်ားစြာ ရပါသည္။

အကယ္၍သာ အစုိးရက ဓါတ္ဆီေစ်းကုိ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈမေပးဘဲ ေစ်းကြက္ေပါက္ေစ်းျဖင့္ေရာင္းလွ်င္ အဆုိပါ အျမတ္အစြန္းမွာ အစုိးရ၏ ဝင္ေငြ ျဖစ္လာပါလိမ့္မည္။ ဓါတ္ဆီကုိ သတ္မွတ္ေစ်းျဖင့္ ေရာင္းခ်လုိက္ရသျဖင့္ စြန္႔လႊတ္လိုက္ရ ေသာေစ်းကြက္ေပါက္ေစ်း (တစ္နည္း) ''အခြင့္အလမ္းစရိတ္'' (opportunity cost) နစ္နာသြား
သည့္ သေဘာ ျဖစ္ပါသည္။

၆ဝ။ ဒုတိယအခ်က္ကို ဆက္ပါမည္။ ၿမိဳ႕ေနလူထု ေစ်းႏႈန္းခ်ိဳသာစြာ စားသံုးႏိုင္ရန္ ဆန္ႏွင့္ အျခားလယ္ယာ
ထြက္ကုန္မ်ားကို လယ္သမားဆီမွ ေစ်းႏွိမ္ဝယ္ယူသည့္အဓိပၸါယ္မွာ ၿမိဳ႕ေနလူထုကို လယ္သမားမ်ားက ေထာက္ပံ့
ေနရသည့္ သေဘာပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အလားတူ ဓါတ္ဆီႏွင့္ စြမ္းအင္ကို ေစ်းႏွိမ္ သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ အစိုးရ ဘတ္ဂ်တ္လိုေငြကို ပိုတိုးေစရာ ေရာက္သည္။ အဆိုပါ လိုေငြကို အေထြေထြ ဘတ္ဂ်တ္မွ က်ခံရသည္ ျဖစ္ရာ ၿမိဳ႕ေနလူထု ေစ်းခ်ဳိေသာကုန္စည္ႏွင့္ဝန္ေဆာင္မႈ မ်ားရရွိေစရန္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး (အထူးသျဖင့္) ေက်းလက္လူထုက မွ်ခံေနရသည့္ သေဘာ ျဖစ္ပါသည္။

၆၁။ တတိယအခ်က္။ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ ထုတ္လုပ္တင္သြင္းရသည့္ အျခားပစၥည္းမ်ား (ဥပမာ-ဓါတ္ေျမၾသဇာ)
ေစ်းေျမာက္ေနခ်ိန္တြင္ ဆန္ႏွင့္ လယ္ယာ ထြက္ကုန္မ်ားကို ေစ်းနိမ့္ သတ္မွတ္လိုက္ပါက လယ္သမားမ်ားအတြက္ ထိခိုက္နစ္နာေစေသာ ''ကုန္သြယ္မႈဆႏႈန္း'' (terms of trade) ျဖစ္ လာပါသည္။ ဤအခ်က္က လယ္သမားမ်ား၏ အလုပ္ၾကိဳးစားလိုေသာ မက္လံုးကို ထိခိုက္ေစၿပီး၊ လယ္ယာကုန္ထြက္ကို က်ဆင္းေစႏိုင္ပါသည္။

၆၂။ စတုတၳအခ်က္။ စြမ္းအင္ေစ်းႏႈန္း သတ္မွတ္ေလွ်ာ့ခ်ထားသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ဤနယ္ပယ္ရွိ အစိုးရ လုပ္ငန္းမ်ားမွာ ၾကီးမားေသာဆံုး႐ႈံးမႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။ သို႔ႏွင့္အမွ် အေထာက္အကူ ပစၥည္းသစ္မ်ား အတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမလုပ္ႏိုင္သလို အပိုပစၥည္းမ်ားလည္း မဝယ္ႏိုင္ပါ။ တာရွည္ပစ္ထား၍ ယိုယြင္းေနေသာ လက္ရွိအသံုးျပဳေနရသည့္ စက္ယႏၲရားႏွင့္ ကိရိယာတန္ဆာ ပလာမ်ားကိုပင္ ေကာင္းစြာမထိန္းသိမ္းႏိုင္ ျဖစ္ေန
ရသည္။

ယခုအခ်ိန္အထိ ဆက္လက္အသံုးျပဳေန ရေသာ စက္ယႏၲရားအခ်ိဳ႕ႏွင့္ ဓါတ္အားလိုင္းမ်ားဆိုလွ်င္ သက္တမ္းကုန္ ခဲ့သည္မွာ ၾကာလြန္လွ ပါသည္။ အက်ိဳးဆက္ကား မၾကာခဏမီးပ်က္ျခင္း၊ ယံုၾကည္စိတ္ခ်စြာသံုးစြဲလို႔မရျခင္းႏွင့္ အလြန္ညံ့ ဖ်င္းေသာဝန္ေဆာင္မႈတို႔ကို ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။ ထုတ္လုပ္မႈစြမ္းေဆာင္ရည္ေရာ၊ စြမ္းအင္အရည္ အေသြးပါ လိုအပ္ခ်က္ျပည့္မီဖို႔ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ေတာ့ပါ။

၆၃။ ေနာက္ဆံုးေဖာ္ျပလိုသည္မွာ စြမ္းအင္ေစ်းႏႈန္းေလွ်ာ့ခ် သတ္မွတ္ထားသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာ
ေသာ အျခားထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ားအေၾကာင္း ျဖစ္ပါသည္။ ေစ်းေပါေသာေၾကာင့္ စြမ္းအင္ သံုးစြဲမႈပိုင္းတြင္
ေခြၽေခြၽတာတာမရွိေတာ့ဘဲ၊ အေလအလြင့္ေတြမ်ားလာသည္။ ထို႔ထက္ စြမ္းအင္ေစ်း ႏႈန္းကို ထုတ္လုပ္မႈ စရိတ္ေအာက္တြင္ ခ်ထားခဲ့သည့္ကာလ ၾကာျမင့္လာေသာအခါ သံုးစြဲသူမ်ားအေန ႏွင့္ စြမ္းအင္ ေခြၽတာႏိုင္ေသာ နည္းပညာႏွင့္ ထုတ္လုပ္မႈနည္းနာမ်ားကို က်င့္သံုးဖို႔ မက္လံုးမရွိသလို ျဖစ္ေနေတာ့သည္။

သည္လိုႏွင့္ ျပည္တြင္းျပည္ပေရွာ့(ခ) (shocks)မ်ားေၾကာင့္ စြမ္းအင္ေစ်းႏႈန္းကို ထိန္းမထားႏိုင္ေတာ့ဘဲ သင့္တင့္ သည့့္ေစ်းႏႈန္းျမင့္ျမင့္ကို သတ္မွတ္ရပါေတာ့သည္။ အက်ိဳးဆက္ ကား ထုတ္လုပ္မႈမ်ား အက်ပ္အတည္းေတြႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရၿပီး၊ ျမင့္မားလာေသာစြမ္းအင္ခကို ေရွာင္ကြင္း ႏိုင္ရန္ လာဘ္ေပးမႈမ်ား ပိုမ်ားလာဖြယ္ရွိပါသည္။ ထိုမွ်မက
ျမင့္မားလာေသာစြမ္းအင္စရိတ္ေၾကာင့္ ေစ်းႏႈန္းေတြျမင့္တက္လာၿပီး၊ စားသံုးသူမ်ားအေပၚ ဂယက္႐ိုက္မႈမ်ား
ေပၚေပါက္လာပါသည္။

၆၄။ ေစ်းႏႈန္းထိန္းခ်ဳပ္မႈ၊ ေထာက္ပံ့ေၾကးေပးမႈ၊ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ားႏွင့္ ၄င္းတို႔ေၾကာင့္ေပၚထြန္း လာေသာ
ေမွာင္ခိုေစ်းကြက္မ်ားမွ မလိုလားအပ္ေသာ လူမႈေရးႏွင့္စီးပြားေရး အက်ိဳးဆက္မ်ားျဖစ္လာ ႏိုင္ေစပါသည္။ သို႔ႏွင့္ အမွ် ေစ်းႏႈန္း ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ား ဖ်က္သိမ္းေရး၊ ေထာက္ပံ့ေၾကးမ်ားကို စြန္႔လႊတ္ေရး၊ ေစ်းႏႈန္း ကေမာက္ကမ ျဖစ္မႈ
မ်ားကို ကာကြယ္ တားဆီးေရးႏွင့္ ေယဘူယ်အားျဖင့္ ေစ်းႏႈန္းမွန္ျဖစ္ေစေရးတို႔မွာ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္
ေစ်းကြက္ စီးပြားေရး စနစ္ ပီပီျပင္ျပင္တည္ေဆာက္ႏိုင္ ေရးတို႔အတြက္ ေသာ့ခ်က္က်သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားျဖစ္
ေၾကာင္း ထင္ရွားလာပါသည္။

(ဇ) စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအေပၚအက်ိဳးသက္ေရာက္ပံု

၆၅။ စီးပြားျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအေပၚ အဂတိလိုက္စားမႈက ဆိုးက်ိဳးမ်ားသက္ေရာက္ပါမည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္
ဆိုေသာ္ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ တာဝန္ခံေဆာင္မႈ၊ မွ်တစြာ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈ၊ အေထြေထြ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ားေလွ်ာ့ခ်ေရး၊ ေစ်းကြက္အင္အားစုမ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိကပိုင္းကိုအားျပဳ ေရးစသည္တို႔လိုအပ္ပါသည္။ တစ္ၿပိဳင္ထဲမွာပင္ လိုအပ္သလိုကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္အာဏာ၊ အထူး အက်ိဳးစီးပြားမ်ားႏွင့္ ေစ်းႏႈန္း ကေမာက္ကမ
ျဖစ္ရပ္မ်ားကိုလည္း ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ ၾကရမည္ျဖစ္ပါ သည္။

ဤလုပ္ငန္းစဥ္အားလံုးက အဂတိလိုက္စားမႈကိုအက်ိဳးျပဳေသာ အထူးစီးပြားေရးအက်ိဳးအျမတ္ အခြင့္အလမ္း (economic rent) မ်ားကို က်ဆင္းေစပါမည္။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ အက်င့္ပ်က္စနစ္မွ အထူး စီးပြားေရး အက်ိဳးအျမတ္
မ်ား ခံစားေနၾကေသာလူခ်မ္းသာႏွင့္ ပါဝါၾကီးသူမ်ားက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို ဆန္႔က်င္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

အပိုင္း (၆)

ကုထံုးမ်ား

(က) အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ဆင္းရဲႏိုင္ငံမ်ား

၆၆။ အဂတိလိုက္စားမႈမွာႏိုင္ငံအားလံုးတြင္ရွိေသာ္လည္းဝင္ေငြနိမ့္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ပို၍ပ်ံ႕ႏွ႔ံပါသည္။ ဤသို႔ျဖစ္ရသည္
မွာ ဆင္းရဲႏိုင္ငံမ်ားမွလူေတြက ခ်မ္းသာႏိုင္ငံမ်ားမွလူေတြထက္ ပိုအက်င့္ပ်က္ၾက ေသာေၾကာင့္ မဟုတ္ပါ။ ဆင္းရဲႏိုင္ငံမ်ားမွ အေျခအေနမ်ားမွာ အဂတိလိုက္စားမႈ ရွင္သန္ၾကီးထြား ဖို႔အတြက္ အခြင့္အလမ္း ပိုမ်ားေသာ
ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈႏွင့္ အဂတိလိုက္စား မႈမွာ ဝါသနာေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ၊ ေသခ်ာစြာ တြက္ခ်က္ၿပီးမွ က်ဳးလြန္ၾကရေသာလုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ျဖစ္ ပါသည္။ အကယ္၍ ရမည့္အက်ိဳးအျမတ္ကမ်ားၿပီး၊ အဖမ္းခံရမည့္အႏၲရာယ္ကနည္းကာ၊ ျပစ္ဒဏ္ မ်ားက လည္းေပါ့ပါးလွ်င္ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားအေနႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈကို အားေပးၾကမည္ ျဖစ္ပါသည္။

၆၇။ ဝင္ေငြနိမ့္ႏိုင္ငံမ်ား၏စီးပြားေရးမွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ တင္းက်ပ္စြာထိန္းခ်ဳပ္ ခံရေလ့ရွိပါသည္။ ဤအေန အထားက လက္ဝါးၾကီးအုပ္အက်ိဳးအျမတ္မ်ားစြာ ျဖစ္ထြန္းေစပါသည္။ ဤႏိုင္ငံမ်ားရွိ တာဝန္ခံမႈမွာလည္း
ေယဘူယ်အားျဖင့္ အားနည္းပါသည္။ ႏိုင္ငံေရးယွဥ္ၿပိဳင္မႈႏွင့္ အရပ္ဘက္လြတ္ လပ္ခြင့္မွာ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ ခံရေလ့ရွိပါသည္။ အစိုးရ၏က်င့္ဝတ္အေျခခံမူမ်ားႏွင့္ ဥပေဒေလးစား လိုက္နာမႈမွာလည္း အားနည္းပါသည္။ တရားဥပေဒအတိုင္းေဆာင္ရြက္ရန္ တာဝန္ယူထားေသာအဖြဲ႔ အစည္းမ်ားအေနႏွင့္ လိုအပ္ေသာ လုပ္ငန္းတာဝန္
မ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္ ေပ်ာ့ကြက္မ်ား ရွိေနပါ သည္။

စံုစမ္းေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႔၊ စာရင္းစစ္အဖြဲ႔၊ သတင္းမီဒီယာ၊ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္း စသည့္ ေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈ႔
ေရးအဖြဲ႔မ်ားမွာ ပီပီျပင္ျပင္မရွိသည့္အျပင္ အဖိႏွိပ္ခံထားရမႈႏွင့္ ၾကံဳေတြ႔ရေလ့ရွိပါ သည္။ ဤအဖြဲ႔မ်ားမွာ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈ ဆန္႔က်င္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာစံုစမ္း ေထာက္လွမ္းမႈႏွင့္ ဥပေဒေရးရာ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို စုေဆာင္းရွာေဖြေပးၾကရသည့္အဖြဲ႔ အစည္းမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးမ်ား
၏ ကိုယ္ပိုင္လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာ အေတာ္မ်ား မ်ားခံစားခြင့္ရွိၿပီး၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားမွာ တိက်စြာ သတ္မွတ္ထား
ျခင္း မရွိ၊ အျမဲတမ္းေျပာင္းေန တတ္ကာ ယင္းတို႔ႏွင့္ပတ္သက္သည့္အခ်က္အလက္မ်ားကို ျဖန္႔ေဝရာတြင္ အားနည္း ပါသည္။ ဤသို႔ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္သည့္ အေနအထား ေအာက္တြင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ၾက ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

(ခ) အဆုိးျမင္႐ႈ႔ေထာင့္

၆၈။ အဆိုးျမင္သူမ်ားက အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ရန္ အလြန္ပင္ ခက္ခဲမည္ဟု ယူဆၾကပါသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ အာဏာရႏိုင္ငံ ေရးအၾကီးအကဲမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ၾကီးမ်ား ေပါင္းဖက္ကာ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားစြာ ခံစားေန ၾကသည္ျဖစ္၍၊ အေျပာင္းအလဲ
ေပၚထြက္လာဖို႔ အလွမ္းေဝးလွပါသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ မွာပင္ အဂတိလိုက္စားမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္
ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာေက်ာ္ အခ်ိန္ယူခဲ့ရသည္ဟု အဆိုးျမင္ ဝါဒီမ်ားက ေထာက္ျပၾကပါသည္။

ထိုမွ်မက ယခုအာရွႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ေဆာင္ရြက္ေန ၾကေသာ အဂတိ လိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္း စဥ္မ်ားမွ သိသိသာသာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား မေတြ႔ရွိရေသးေၾကာင္းကို ေထာက္ျပၾကပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံတစ္ခုတြင္ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္မ်ားဦးေဆာင္၍ အဂတိလိုက္စားမႈအေပၚ အေရးေပး တိုက္ပြဲ ဆင္လာခဲ့သည္မွာ ဆယ္ႏွစ္နီးပါးၾကာျမင့္ၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေမွ်ာ္လင့္ထားသည့္ေအာင္ျမင္မႈ မရေသးပါ။ ထိုႏိုင္ငံ
တြင္ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္အတြင္း အဂတိလိုက္စားမႈေပါင္း ၃၅,ဝ၈၄ မႈကို စံုစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ၿပီး၊ ၂၆,၈၃၄ မႈကို အေရးယူ ခဲ့သည္ဟု ဆိုပါသည္။ဋထိုမွ်မက အဂတိလိုက္စားမႈေၾကာင့္ ပါတီႏွင့္အစိုးရအဖြဲ႔ထဲမွ ထင္ ရွားေသာ ေခါင္းေဆာင္ မ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးေလာကမွပုဂၢိဳလ္ၾကီးမ်ားကို ဖမ္းဆီးအေရးယူခဲ့သည္ဟု သိရ ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ျပႆနာကို ထိထိေရာက္ေရာက္ေျဖရွင္းႏိုင္စြမ္း မရွိခဲ့ပါ။

ဤေက်နပ္ဖြယ္မရွိသည့္ ရလဒ္ကို ေခါင္းေဆာင္မ်ား ကိုယ္တိုင္ ဝန္ခံခဲ့ပါသည္။ သို႔အတြက္ ထိုႏိုင္ငံ၏ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္
က အဂတိ လိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးကို ေရွ႕လာမည့္ႏွစ္မ်ား အတြင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္မည့္ အဓိက အမ်ိဳးသားေရး ရည္မွန္းခ်က္ ေလးရပ္ထဲတြင္ ေရြးခ်ယ္သတ္မွတ္ လိုက္ပါသည္။

၆၉။ အဂတိ လိုက္စားမႈ တိုက္ပြဲအေနျဖင့္ ေမွ်ာ္မွန္းထားသည့္ ေအာင္ျမင္မႈမရ ျဖစ္ေနခ်ိန္တြင္ အေျခအေနကို ပို၍ ဆိုးရြားေစေသာျဖစ္ရပ္မ်ား ေပၚေပါက္လာခဲ့ပါသည္။ ဥပမာေပးရမည္ဆိုပါက ႏိုင္ငံ အခ်ိဳ႔တြင္ အစိုးရ အရာရွိမ်ား အေနႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို မိမိတို႔ ဝင္ေငြ တိုးပြားလာေရး အတြက္ နည္းနာ တစ္ရပ္အျဖစ္ သေဘာထား လာၾကပါသည္။


ဝင္ေငြ တိုးရေရးအတြက္ စည္းမ်ဥ္းသစ္မ်ားကို ခ်မွတ္၍၊ တည္ဆဲ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို မိမိတို႔ အက်ိဳးအတြက္ ေျပာင္းလဲ သတ္မွတ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ၾကပါ သည္။ ထို႔အျပင္ လူထုႏွင့္ ဆက္ဆံရေသာ အစိုးရ႐ုံး အခ်ိဳ႔တြင္ ေငြကို ေပၚေပၚတင္တင္
ေတာင္းဆိုျခင္း ႏွင့္ လူေတြ မလိုခ်င္၊ သိပ္လည္းမလိုအပ္ေသာ ၄င္းတို႔ဌာနမွထုတ္သည့္ ျပကၡဒိန္၊ မဂၢဇင္းႏွင့္ မွတ္စု စာအုပ္မ်ားကို ဝယ္ၾကရပါသည္။

၇ဝ။ ဤသို႔စနစ္ တစ္ရပ္ အဂတိလိုက္စားမႈ (systemic corruption) ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေျခခံ က်သည့္ အခက္အခဲ တစ္ခုမွာ လူထု၏ အေျခအေနအရ သေဘာထားအျမင္ ေျပာင္းလဲသြားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အဂတိ လိုက္စားမႈ မရွိလွ်င္ အမ်ားအတြက္ ပိုေကာင္းမည္ ျဖစ္သည့္တိုင္၊ လူတစ္ဦး အေနျဖင့္ ဤစနစ္ၾကီးကို ေရွာင္မရ
ျဖစ္ေနပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၾကိတ္မွိတ္သည္းခံကာ အဆိုးထဲမွအေကာင္း ဆံုးအျဖစ္ လာဘ္ေပးျခင္းျဖင့္သာ ေနထိုင္
ၾကရပါေတာ့သည္။ ''ေျပာင္းလို႔ မရတဲ့ကိစၥကို ဘာ့ေၾကာင့္ ဒုကၡခံေျပာင္းေနမွာလဲ''၊ ''ဘာ့ေၾကာင့္ အုတ္နံရံကို
ေခါင္းနဲ႔ေဆာင့္ရမွာလဲ''၊ ''ဘာ့ေၾကာင့္ကြၽဲပါးေစာင္းတီး မွာလဲ''စသည့္ သေဘာထား အေတြးအေခၚတို႔မွာ ဤကဲ့သို႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတြင္ ေရပန္းစားလာပါသည္။

(ဂ) အေကာင္းျမင္႐ႈေထာင့္

၇၁။ ''ဝင္ေငြနိမ့္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အဂတိလိုက္စားမႈသည္ ထိုႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ သဘာဝက်ၿပီး၊ သူတို႔၏ ကံၾကမၼာသာ
ျဖစ္သည္'' ဆိုေသာအျမင္ကို လက္မခံသည့္သူမ်ား ရွိပါသည္။ ထိုအေကာင္းျမင္သူ မ်ားက ''ယေန႔ကမၻာေပၚတြင္ စက္မႈႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားထက္ပင္၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ ေလ်ာ့ နည္းေသာ ေဘာ့စဝါနာ(Botswana) လို၊ ခ်ီလီ(Chile) လို ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ား ရွိပါသည္'' ဟု ေစာဒက တက္ၾကသည္။

အလားတူ ေဟာင္ေကာင္ႏွင့္ စကာၤပူလိုဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ ယခင္ အေတာ္ အဂတိ လိုက္စားသည့္ အေျခအေနမွ အထုိက္အသင့္သန္႔ရွင္းေသာ အေနအထားသို႔ တိုေတာင္း သည့္ကာလအတြင္း ေျပာင္းလဲႏိုင္ခဲ့ ၾကသည္ကို ေထာက္ျပၾကပါသည္။ ထုိမွ်မက ယခုေလာေလာ ဆယ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ေဆာင္ရြက္
ေနၾကသည့္ ပီပီျပင္ျပင္ၿပိဳင္ဆိုင္မႈရွိသည့္ ေစ်း ကြက္စီးပြားေရးစနစ္ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ ဖြဲ႕စည္းပံု မူေဘာင္မ်ား ေဆာက္
တည္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနမႈမ်ားကိုပါ သာဓကတင္ျပၾကပါသည္။

ဤၾကိဳးပမ္းမႈမ်ားက အဂတိလိုက္စားမႈမွဆင္းသက္လာေသာ စီးပြားေရး အထူးအက်ိဳးအျမတ္အခြင့္အလမ္းမ်ားကို ဖယ္ရွားေလွ်ာ့ခ်ပစ္မည္ဟု လက္ခံသေဘာေပါက္လွ်က္ ဤ သို႔ၾကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သံုးသပ္ၾကပါသည္။ အာရွပစိဖိတ္ေဒသရွိထိပ္တန္း ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခ်က္မ်ားက အဆိုပါအေကာင္းျမင္သမားမ်ားအတြက္ အားတက္ဖြယ္ရာ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုေခါင္းေဆာင္မ်ားဆိုလွ်င္ သူတို႔သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံမ်ားရွိ အဂတိလိုက္စားမႈအေၾကာင္းကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းပင္ ထုတ္ေဖာ္ေဆြးေႏြး ေနၾကပါသည္။ အဂတိလိုက္စားမႈက သူတို႔လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၏ လူမႈေရးႏွင့္စိတ္ဓါတ္ဆိုင္ရာ အႏွစ္သာ ရမ်ားကို ဒဏ္သင့္ေစၿပီး၊ သူတို႔၏အဖြဲ႔အစည္းမူေဘာင္မ်ားကိုပါ အႏၲရာယ္ျပဳေနသည္ဟူ၍ ထုတ္ ေဖာ္ဝန္ခံၾကပါသည္။

သုိ႔ႏွင့္အမွ် အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးမွာ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းၾကရမည့္ အေရးႀကီး
ျပႆနာဟူ၍ လက္ခံလာၾကပါသည္။ အေကာင္းျမင္ဝါဒီမ်ားအေနႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးကို ''ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ၊ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ၊ ေရာဂါဘယထူေျပာမႈႏွင့္ မတရားမႈ ဆန္႔က်င္ေရး တိုက္ပြဲမ်ား''ႏွင့္ပါ ႏိႈင္းယွဥ္
ေထာက္ျပၾကပါသည္။ ဤတိုက္ပြဲမ်ားဆင္ႏႊဲလာ ခဲ့ၾကသည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည့္တိုင္၊ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ယင္းတို႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေက်နပ္ဖြယ္ရာ ေအာင္ျမင္မႈ မရရွိေသးပါ။

ဤသို႔ေအာင္ျမင္မႈမရရွိ၍ ထိုတိုက္ပြဲမ်ားကို ရပ္ဆိုင္းပစ္ရေတာ့မည္လားဟု ေမးခြန္းထုတ္ႏိုင္ပါသည္။ အဂတိ
လိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးကိုလည္း အလားတူစဥ္းစားရမည္ဟု ဆိုပါသည္။ အဂတိလိုက္စားမႈကို အၿပီးတိုင္ ဖယ္ရွားႏိုင္လိမ့္မည္ မဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ အေကာင္းျမင္ဝါဒီမ်ားအေနႏွင့္ ဤျပႆနာ၏ဆိုးက်ိဳး မ်ားကို လံုးဝပေပ်ာက္ေအာင္ မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေသာ္လည္း တတ္အားသမွ်ထိန္းခ်ဳပ္သင့္သည္ဟု ယူဆၾကပါသည္။ အမွန္တကယ္လည္း တိုင္းျပည္၏ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို အဟန္႔အတားမျဖစ္ရန္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သည္ဟု ယံုၾကည္ၾက ပါသည္။

(ဃ) ကုထံုးဆိုင္ရာအစီအမံမ်ား

၇၂။ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အေကာင္းျမင္ဝါဒီမ်ားတင္ျပသည့္ အေတြးအျမင္ႏွင့္ အဆိုျပဳခ်က္ တို႔ကို ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားပါသည္။

၁။ ေခါင္းေဆာင္မႈ ။ ။ အိမ္တစ္ေဆာင္ ျပင္ေတာ့မည္ဆိုလွ်င္၊ ေခါင္ကစသင့္ ပါသည္။ ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ နာမည္ၾကီးသည့္ မေလးရွားႏိုင္ငံမွ ပါေမာကၡ Syed Hussein Alatas အပါအဝင္ စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ားက အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ ေရးတြင္ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းျပည္၏ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေသာ့ခ်က္အခန္းမွပါဝင္သင့္ သည္ဟု အၾကံျပဳၾကပါသည္။ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ေလးစားတန္ဖိုးထားတတ္သည္ မွာ အာရွလူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ားတြင္ အစဥ္အလာတစ္ရပ္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔အတြက္ ထိပ္ဆံုးကေခါင္းေဆာင္မွာ ႐ိုးသားေျဖာင့္မတ္မႈတြင္ေရာ၊ စြမ္းေဆာင္ရည္ႏွင့္ ဝီရိယ ပိုင္းတြင္ပါ စံျပျဖစ္ဖို႔လိုပါသည္။ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးတြင္ ခက္ခဲေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ဖို႔လိုမည္ျဖစ္ရာ၊ ေခါင္းေဆာင္မႈမွာ ခိုင္မာဖုိ႔ လိုပါသည္။ ႏိုင္ငံေရးအရေျပာင္းလိုသည့္
ဆႏၵရွိၿပီး၊ လိုအပ္ေသာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ဇြဲရွိရွိ ျဖင့္လုပ္ေဆာင္ရန္ သံဓိ႒ာန္ခ်ထားဖို႔လည္း လိုပါလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ ႐ိုးသားေျဖာင့္ မတ္ေသာေခါင္းေဆာင္ လိုအပ္သည့္အျပင္ အဂတိလိုက္စားမႈကို တိုက္ဖ်က္ရန္ အျခားေသာ လိုအပ္ခ်က္ အေတာ္မ်ားမ်ားကိုလည္း ျဖည့္ဆည္းၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။


၂။ အမ်ားယံုၾကည္လက္ခံႏိုင္မႈ။ ။ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ေအာင္ျမင္မႈ ရဖို႔ဆိုလွ်င္ တိုင္းသူျပည္သား
မ်ား ယံုၾကည္လက္ခံႏိုင္မႈ ရွိဖို႔လိုပါသည္။ အက်င့္ပ်က္ ဆက္ဆံေရး၏ ဝယ္လိုအားဘက္ေရာ၊ ေရာင္းလိုအားဘက္
တြင္ ပါရွိသည့္ က်ဴးလြန္ သူမ်ားအေနႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးကို အစိုးရကိုယ္တိုင္က အေလးအနက္
ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း လက္ခံယံုၾကည္ဖို႔ လိုပါသည္။ ဤလိုအပ္ခ်က္ ျဖည့္ဆည္းႏိုင္ဖို႔အတြက္ အၾကံျပဳခ်က္
တစ္ခုမွာ ''ငါးၾကီးၾကီးတခ်ိဳ႕ကိုေၾကာ္လိုက္ရန္'' ျဖစ္ပါသည္။ တိုင္းျပည္ရွိ လူသိထင္ရွားေသာ အက်င့္ပ်က္ပုဂၢိဳလ္
အခ်ိဳ႕ကို ႐ုံးတင္ စစ္ေဆးအျပစ္ေပးျပဖုိ႔ကို ဆိုလိုပါသည္။

အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာဆိုလွ်င္ နာမည္ၾကီးအရာရွိၾကီးမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ၾကီးမ်ားကို အဂတိ လိုက္စားမႈစြဲ ခ်က္ျဖင့္ လူသိရွင္ၾကား ႐ုံးတင္စစ္ေဆးၿပီး ျပစ္ဒဏ္ က်ခံေစသည္မ်ားကို ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း ေတြ႔ရွိ
ေနရပါသည္။ သို႔ႏွင့္တိုင္ ႏိုင္ငံေရးရန္သူမ်ားကို အဂတိလိုက္စားမႈ စြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ သိကၡာခ်ၾကသည္မ်ားလည္း ရွိေနရာ ေနာက္ထပ္အၾကံျပဳခ်က္တစ္ခုမွာ ''ေၾကာ္လိုက္ေသာငါးၾကီးမ်ားမွာ ကိုယ့္ကန္ထဲကျဖစ္သင့္ပါသည္'' ဟူ၍ျဖစ္ပါသည္။

၃။ လူထုပါဝင္မႈ။ ။ အဂတိလိုက္စားမႈ၏ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔သိျမင္ နားလည္လာေစရန္ လူသိရွင္ၾကား ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျခင္း၊ ဤအက်င့္ဆိုးၾကီးကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔လိုအပ္ေၾကာင္း ျပတ္ျပတ္သားသား ထုတ္ေဖာ္ေၾကျငာျခင္း စသည္တို႔မွာ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးကို အေထာက္အကူမ်ားစြာ ျပဳေစႏိုင္ပါသည္။ အဂတိ လိုက္စားမႈႏွင့္ပတ္သက္လွ်င္ သာမန္လူထုတြင္ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားစြာ ရွိၾကသည္ျဖစ္၍၊ သူတို႔တေတြမွာ အလြန္အားကိုးရမည့္ သတင္းရင္းျမစ္ေတြ ျဖစ္ပါသည္။

အဂတိ လိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေအာင္ျမင္မႈရရွိေစရန္အတြက္ လူထု၏အကူ အညီႏွင့္ ပူးေပါင္း
ပါဝင္မႈတို႔ အထူးလိုအပ္ပါသည္။ အဂတိလိုက္စားမႈကို ႐ိုးသားစြာ ႏွင့္ အမွန္တကယ္ တိုက္ဖ်က္ေနေၾကာင္း လူထုကသေဘာေပါက္လွ်င္ လိုလိုခ်င္ခ်င္ ပူးေပါင္းပါဝင္လာ ၾကပါလိမ့္မည္။ သူတို႔တေတြ၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ကို အနည္းငယ္မွ် ဖြင့္ေပးလိုက္လွ်င္ပင္ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား၊ စဥ္း စားခ်က္မ်ားႏွင့္ အဆိုျပဳခ်က္မ်ား အံ့ၾသေလာက္ေအာင္ ေပၚထြက္လာပါလိမ့္မည္။

၄။ တာဝန္သိမီဒီယာ။ ။ တာဝန္သိမီဒီယာ၏သတင္းစုေဆာင္းမႈ၊ သ႐ုပ္စိစစ္မႈ၊ ဖြဲ႔စည္းတင္ျပမႈႏွင့္ သတင္း
ျဖန္႔ခ်ီမႈ တို႔မွာ အဂတိလိုက္စားမႈျပႆနာကို က်ယ္က်ယ္ ပ်ံ႕ပ်ံ႕ သိျမင္နားလည္ လာေစေရးႏွင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ
မ်ား အရွိန္အဟုန္ျမင့္မားလာ ေစေရးတို႔အတြက္ အထူးအေရးႀကီးပါသည္။

အဂတိလိုက္စားမႈ၏ အဓိကအေၾကာင္း ရင္းခံတစ္ခုမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သျဖင့္၊ ဤျပႆနာ
ကို ေျဖရွင္း ရာတြင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏွင့္ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားရွိ တာဝန္သိသတင္းမီဒီယာမ်ား၏ စံုစမ္းေဖာ္ ထုတ္မႈမ်ားမွာ အေရးပါေသာ အခန္းက႑မွ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေနပါသည္။ ထို႔အျပင္ အဂတိလိုက္စားမႈကို ကန္႔သတ္ႏိုင္ေရး
အတြက္ မီဒီယာက ''ေစာင့္ၾကပ္မႉး'' တာဝန္ မ်ားကိုလည္း ထမ္းေဆာင္ရပါသည္။ မီဒီယာမ်ား၏ တာဝန္သိသိ ထမ္းေဆာင္ေရး တြင္ ေပ်ာ့ကြက္မ်ားရွိခဲ့ေသာ္လည္း၊ မသမာမႈမ်ားကို ထိန္းေက်ာင္းေပးႏိုင္သည့္ သူတို႔၏အာနိသင္ကိုမူ ေလွ်ာ့မတြက္သင့္ပါ။

၅။ ''ေစာင့္ၾကပ္မႉး''အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ။ ။ အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈ႔ေရး
အဖြဲ႕မ်ား (သို႔မဟုတ္) ''ေစာင့္ၾကပ္မႉးအဖြဲ႔မ်ား''၏ ထိေရာက္မႈ ႏွင့္ပတ္သက္၍ အျမင္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိေနေၾကာင္း ေတြ႔ရ ပါသည္။ ဤအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ အသံုးဝင္မႈကိုေဖာ္ျပေသာ သာဓကမ်ား ရွိပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေဟာင္ေကာင္၏ ''လြတ္လပ္ေသာ အဂတိလိုက္စားမႈ ဆန္႔က်င္ေရးေကာ္မရွင္'' ႏွင့္ ေဘာ့စဝါနာ (Botswana)၊ ခ်ီလီ (Chile)၊ မေလးရွားႏွင့္ စကာၤပူရွိ အလားတူအဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား
တြင္ ထိေရာက္သည္ဟု အသိအ မွတ္ျပဳခံရပါသည္။

သို႔ေသာ္ အစိုးရအရာရွိမ်ားႏွင့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းဝင္မ်ား အေနျဖင့္ အဆိုပါ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အေပၚ ေမွ်ာ္လင့္
ခ်က္ သိပ္မထားၾကသည္ကို ေတြ႔ရွိ ရပါသည္။ ထိုအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရး အတြက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားဘက္မွ႐ိုးသားၿပီး ဝန္ထမ္းမ်ားကို ႏိုင္ငံေရးစြက္ဖက္မႈမ်ားမွ အကာ အကြယ္ေပးကာ၊ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ားမွေရွာင္ရွားႏိုင္ရန္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာမက္လံုး မ်ားလည္း လိုလိမ့္မည္ဟု ဆိုပါသည္။ ဤသုိ႔ေသာ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနမဖန္တီး ႏိုင္လွ်င္ ေစာင့္ၾကပ္မႉးအဖြဲ႔မ်ားမွာ သိပ္အသံုးဝင္လိမ့္မည္မဟုတ္ပါ။ ထိုအခါ ႏိုင္ငံ ေရးအက်ိဳးအျမတ္အတြက္ အသံုးခ်ခံရသည္မ်ားႏွင့္ပင္ ၾကံဳရႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မလိုလားအပ္ေသာ အေျခအေနတစ္ရပ္ေပၚထြက္လာကာ ေစာင့္ၾကပ္မႉးအဖြဲ႔ကို ေစာင့္ ၾကပ္ရန္ ေနာက္ထပ္ေစာင့္ၾကပ္မႉးအဖြဲ႔တစ္ရပ္ ဖြဲ႔စည္းေပးရန္ပင္ လိုအပ္လာပါလိမ့္ မည္။

၆။ အဖြဲ႔အစည္းမူေဘာင္ (institutions) မ်ား တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစေရး။ ။ အဂတိ လိုက္စားမႈကိစၥမွာ အလြန္ က်ယ္ျပန္႔သည့္နယ္ပယ္ၾကီးျဖစ္ေလရာ၊ ဆက္စပ္ေနေသာ ျပႆနာအခ်ိဳ႕ကိုသာ အက်ဥ္းမွ်ေဖာ္ျပႏိုင္ပါသည္။ ဤသို႔ေသာဆက္စပ္ျပႆနာမ်ား ထဲတြင္ တရားဥပေဒေဘာင္ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစေရးမွာ အေရးၾကီးသည္။

တရား ႐ုံးခ်ဳပ္၏စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈႏွင့္ တရား႐ုံးမ်ား၏လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈတြင္ အခ်ိန္မကုန္ ဝန္ေလးမႈ မရွိေစဘဲ၊
ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔လည္ပတ္ေစဖို႔ လိုပါသည္။ ရဲတပ္ဖြဲ႕၏ ထိေရာက္ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမႇင့္တင္ေပးဖို႔လိုသလို၊ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္႐ုံးကိုလည္း ပိုမို ခိုင္မာအားေကာင္းလာေစရန္ အားျဖည့္ေပးရပါလိမ့္မည္။ ထို႔ျပင္ အဂတိလိုက္စားမႈ မ်ားကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္အေရးယူႏိုင္ခြင့္ အာဏာႏွင္းအပ္ခံရေသာ တာဝန္ရွိစံုစမ္း စစ္ေဆးေရးမႉးခ်ဳပ္တစ္ဦး ခန္႔ထားဖို႔လည္း လိုပါလိမ့္မည္။

အပိုင္း (၇)

နိဂံုး

(က) အေပၚယံလကၡဏာမ်ားႏွင့္ဇာစ္ျမစ္မ်ား

၇၃။ အဂတိလိုက္စားမႈျပႆနာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ယခုေလာေလာဆယ္ ေဆြးေႏြးျငင္းခုန္ေနၾကသည္ မ်ားမွ အသံုးဝင္ေသာ နိဂံုးေကာက္ခ်က္တစ္ခု ထြက္ေပၚလာပါသည္။ ''အဂတိလိုက္စားမႈမွာ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္တြင္ အေျခခံက်သည့္စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ အဖြဲ႔အစည္းမူေဘာင္ဆိုင္ရာ အားနည္းခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္မ်ား၏ အေပၚယံ လကၡဏာတစ္ခုသာ ျဖစ္သည္'' ဆိုေသာ ေကာက္ခ်က္ျဖစ္ပါ သည္။ သို႔အတြက္ ထိေရာက္ေသာ အဂတိ လိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး အစီအစဥ္တစ္ရပ္ ျဖစ္ဖို႔ဆိုလွ်င္ အေပၚယံလကၡဏာရပ္မ်ားကို မဟုတ္ဘဲ ေအာက္ခံ အေၾကာင္းတရားမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းၾက ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ အဖြဲ႔အစည္းမူေဘာင္ဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ မႈမ်ားကို တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္ၿပီး၊ အရင္းခံအေၾကာင္းတရား မ်ားကို အေရးယူကိုင္တြယ္ျခင္းျဖင့္ အဂတိလုိက္စားမႈ ကာကြယ္တားဆီးေရးကို အက်ိဳးျပဳပါမည္။ အေျခခံက်ေသာ အေၾကာင္းအရင္းခံ မ်ားကို မေျဖရွင္းႏိုင္ပါက၊ ေစာင့္ၾကပ္မႉးအဖြဲ႔မ်ား၊ သန္စြမ္း
ေသာရဲတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ပိုျမင့္ ေသာ တရား႐ုံးမ်ားလုိ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးအစီအမံမ်ားမွာ ထိေရာက္လိမ့္မည္ မဟုတ္ပါ။

၇၄။ ေနာက္ထပ္အသံုးတည့္သည့္ အကဲျဖတ္ခ်က္တစ္ခုကို ဆက္ပါမည္။ ''ႏိုင္ငံေရးမတည္ျငိမ္မႈ၊ ဗ်ဴ႐ုိကေရစီ
ႀကိဳးနီ စနစ္ႏွင့္ အားနည္းေသာဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရးစနစ္မ်ားလို အျခားေသာ အဖြဲ႔အစည္းမူေဘာင္ဆိုင္ရာ အားနည္းခ်က္ပံုသ႑ာန္မ်ားရွိသည့္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အဂတိလိုက္စားမႈ ပို၍ ပ်ံ႕ႏွံ႔ရွင္သန္ေလ့ရွိပါသည္'' ဆိုေသာ
ေလ့လာစိစစ္ခ်က္ျဖစ္သည္။ ဤေနရာတြင္ အေရးၾကီးသည္မွာ အဂတိလုိက္စားမႈႏွင့္ အဆိုပါ ဖြဲ႔စည္းပံု မူေဘာင္
ဆိုင္ရာ အားနည္းခ်က္မ်ားမွာ နီးကပ္စြာဆက္စပ္ ေနၿပီး အျပန္အလွန္ ေက်းဇူးျပဳေနၾကသည့္အခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။

ဥပမာအားျဖင့္ ၾကိဳးနီစနစ္က အဂတိလိုက္စားမႈကို ျဖစ္ေပၚေစသလို အက်င့္ပ်က္အရာရွိမ်ားကလည္း ၄င္းတုိ႔ လာဘ္လာဘတိုးေစဖို႔ ၾကိဳးနီေတြထပ္တိုးရန္ ၾကိဳးစားေဆာင္ရြက္ၾကပါမည္။ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္အေနႏွင့္ အဂတိ လိုက္စားမႈ မ်ားကို ဖယ္ရွားႏိုင္လွ်င္ အျခားေသာဖြဲ႔စည္းပံုမူေဘာင္ဆိုင္ရာ အားနည္းခ်က္မ်ားကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ စရာရွိၿပီး၊ အဆိုပါဖြဲ႔စည္းပံုမူေဘာင္ဆိုင္ရာ အားနည္းခ်က္မ်ားကို ကုစားႏိုင္သည္ႏွင့္အမွ် အဂတိ လိုက္စားမႈကို
လည္း ထိန္းခ်ဳပ္လာႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

၇၅။ အဓိကအက်ဆံုး ေကာက္ခ်က္ျဖင့္ နိဂံုးခ်ဳပ္ပါမည္။ အဖြဲ႔အစည္းမူေဘာင္ဆိုင္ရာ အားနည္း ခ်က္မ်ားကို ကုစား၍ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား (စီးပြားေရးေရာ၊ ႏိုင္ငံေရးကိုပါ) ေဆာင္ရြက္ျခင္းသည္ အဂတိ လိုက္စားမႈ ထိန္းခ်ဳပ္
မႈကို အက်ိဳးျပဳပါမည္။ ထိုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားေၾကာင့္ေတာ့ အဂတိ လိုက္စားမႈ ပေပ်ာက္သြားလိမ့္မည္ မဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ ယင္းျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားက အဂတိ လိုက္စားမႈကို တတ္အားသမွ်ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မွ ရည္မွန္းထားသည့္
ေခတ္မီဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္သည့့္ ႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေဆာက္သြားႏိုင္ပါလိမ့္မည္။
http://www.mizzimaburmese.com/edop/songpa/8364-2011-09-21-12-31-04.html